Hoàn thiện công tác kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản qua Kho bạc Nhà nước

Hoàn thiện công tác kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản qua Kho bạc Nhà nước Liên Chiểu – Thành phố Đà Nẵng

1. Tính cấp thiết của đề tài

Đất nước ta đang trong quá trình đẩy mạnh hiện đại hóa và công nghiệp hóa. Do đó, chi đầu tư XDCB thường là một khoản chi lớn và chiếm tỷ trọng chủ yếu trong tổng nguồn vốn chi đầu tư phát triển của NSNN.

Hệ thống kho bạc nhà nước (KBNN) hiện nay đang giữ vai trò là cơ quan kiểm soát chi đầu tư XDCB. Thời gian qua, KBNN đã thực hiện tốt vai trò của mình, tiết kiệm cho NSNN nhiều tỷ đồng từ việc phát hiện và từ chối thanh toán những khoản chi đầu tư XDCB không đúng chế độ. Nhưng do tính chất phức tạp của công tác đầu tư XDCB và đứng trước yêu cầu cải cách thủ tục hành chính của ngành Kho bạc, trong công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB đã bộc lộ những tồn tại ở nhiều khâu.

Xuất phát từ yêu cầu cấp thiết trên, tôi đã chọn đề tài “Hoàn thiện công tác kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản qua Kho bạc Nhà nước Liên Chiểu – Thành phố Đà Nẵng” làm luận văn tốt nghiệp của mình.

2. Mục tiêu nghiên cứu

Về mặt lý luận: Luận văn tổng hợp và hệ thống hoá những vấn đề lý luận cơ bản về kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN và đặc điểm kiểm soát chi tại Kho bạc nhà nước.

Về mặt thực tiễn:

Luận văn tập trung phân tích, đánh giá thực trạng công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB qua Kho bạc Nhà nước Liên Chiểu, từ đó xác định kết quả đạt được và những tồn tại trong công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB bằng nguồn vốn NSNN. Qua đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện hơn nữa công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN Liên Chiểu Tp. Đà Nẵng.

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

– Đối tượng nghiên cứu: nghiên cứu hoạt động kiểm soát chi đầu tư XDCB bằng nguồn vốn NSNN cả về mặt lý luận lẫn thực tiễn do KBNN Liên Chiểu – Tp. Đà Nẵng thực hiện.

– Phạm vi nghiên cứu:

+ Về không gian: Nghiên cứu tại KBNN Liên Chiểu – TP.Đà Nẵng

+ Về thời gian: Nghiên cứu từ năm 2013-2015

4. Phương pháp nghiên cứu

4.1. Thu thập dữ liệu

4.1.1. Dữ liệu thứ cấp

– Luật Ngân sách Nhà nước và các văn bản hướng dẫn thi hành.

– Luật kế toán và các văn bản hướng dẫn thi hành.

– Thông tư 161/2012 của Bộ Tài chính về chế độ kiểm soát và thanh toán chi đầu tư ngân sách qua Kho Bạc.

– Các văn bản quy định về chế độ chi ngân sách nhà nước qua Kho bạc đối với chi đầu tư XDCB.

4.1.2. Dữ liệu sơ cấp

– Phỏng vấn trực tiếp chuyên viên thực thi nhiệm vụ kiểm soát chi ngân sách của bộ phận kế toán và của bộ phận kiểm soát chi.

– Nghiên cứu quy trình kiểm soát chi ngân sách Kho bạc đối với đầu tư XDCB.

4.2. Phương pháp nghiên cứu

Đề tài này sử dụng kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu khác nhau nhằm tận dụng tính chất hợp lý và tính ưu việt của từng loại phương pháp nghiên cứu khoa học.

Nghiên cứu dữ liệu thứ cấp được sử dụng nhằm đặt nền tảng cho những lý luận về công tác kiểm soát.

Nghiên cứu dữ liệu sơ cấp được sử dụng nhằm thu thập và phân tích các thông tin liên quan đến thực trạng công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB hiện nay ở Kho bạc Nhà nước Liên Chiểu.

Luận văn sử dụng phương pháp tiếp cận thông tin; Phương pháp nghiên cứu lý thuyết; Phương pháp tổng hợp, phân tích, so sánh và đối chiếu thực tế để làm rõ vấn đề nghiên cứu.

5. Bố cục của luận văn

Ngoài Phần mở đầu và Kết luận, luận văn gồm 3 chương:

– Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN.

– Chương 2: Thực trạng công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN Liên Chiểu – Tp. Đà Nẵng

– Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN Liên Chiểu – Tp. Đà Nẵng.

6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu

CHƯƠNG 1

NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KIỂM SOÁT CHI

ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC

1.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VÀ CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN BẰNG NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

1.1.1. Khái quát về Ngân sách Nhà nước

Ngân sách Nhà nước là một phạm trù kinh tế – lịch sử, gắn liền với sự xuất hiện của Nhà nước và nền kinh tế hàng hóa – tiền tệ. Theo Luật Ngân sách Nhà nước đã khẳng định: “Ngân sách Nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước, đã được cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong 1 năm, để bảo đảm thực hiện các chức năng và nhiệm vụ quản lý của Nhà nước”. [16, tr.1]

1.1.2. Khái quát chung về chi đầu tư xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nước

1.1.2.1. Khái niệm chi đầu tư xây dựng cơ bản

Có thể nói, chi đầu tư XDCB là một phạm trù kinh tế liên quan đến quá trình xây dựng cơ bản thể hiện các quan hệ tiền tệ hình thành trong quá trình phân phối và sử dụng vốn đầu tư để thực hiện chức năng của Nhà nước đối với các vấn đề về xây dựng cơ bản.

1.1.2.2. Đặc điểm của chi ĐTXDCB từ ngân sách nhà nước

– Chi đầu tư xây dựng cơ bản được thực hiện theo đúng nguyên tắc, quy định của pháp luật hiện hành.

– Chi ngân sách nhà nước cho đầu tư XDCB là khoản chi rất lớn. bao quát hầu hết các ngành, lĩnh vực kinh tế – xã hội.

– Nguồn vốn chi cho đầu tư XDCB rất đa dạng, được phân chia thành nhiều nguồn.

– Chủ thể quyết định đầu tư XDCB khác nhau, phản ánh sự đa cấp đa tầng và có liên quan đến toàn xã hội.

1.1.2.3. Vai trò chi đầu tư XDCB bằng nguồn vốn NSNN

– Sản phẩm xây dựng cơ bản được tạo ra trong một thời gian dài và vốn đầu tư xây dựng cơ bản được cấp ra một cách liên tục.

– Sản phẩm xây dựng cơ bản có thời gian xây dựng dài, giá trị công trình lớn, người sử dụng không thể nhận ngay công trình mà phải nhận từng hạng mục hay bộ phận công trình hoàn thành.

– Sản phẩm xây dựng cơ bản mang tính chất riêng lẻ, giá cả công trình xây dựng cơ bản không thể xác định đơn giản mà phải xây dựng giá dự toán riêng.

– Sản phẩm xây dựng cơ bản tiêu thụ không thông qua thị trường, nó chỉ được “tiêu thụ” qua bàn giao giữa chủ đầu tư và các đơn vị nhận thầu.

1.1.2.4. Phân loại chi đầu tư XDCB bằng nguồn vốn NSNN

Tùy theo yêu cầu quản lý, có thể phân loại chi đầu tư XDCB theo các tiêu thức khác nhau: theo tính chất công trình, theo cấu thành vốn đầu tư và theo trình tự XDCB.

1.2. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ KIỂM SOÁT VÀ HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ

1.2.1. Khái niệm về kiểm soát trong quản lý và hệ thống kiểm soát nội bộ

a. Khái niệm kiểm soát quản lý và hệ thống kiểm soát nội bộ

b. Quá trình kiểm soát

c. Các loại hình kiểm soát 

1.2.2. Mục tiêu của kiểm soát nội bộ:

Mỗi đơn vị thường có các mục tiêu kiểm soát cần đạt được để từ đó xác định các chiến lược cần thực hiện. Có thể chia thành 3 nhóm mục tiêu như sau:

– Nhóm mục tiêu về hoạt động

• Nhóm mục tiêu về báo cáo tài chính
• Nhóm mục tiêu về sự tuân thủ

1.2.3. Các yếu tố cấu thành của hệ thống kiểm soát nội bộ

a. Môi trường kiểm soát:

b. Đánh giá rủi ro:

c. Các hoạt động kiểm soát:

d. Thông tin và truyền thông:

e. Giám sát:

1.3. NỘI DUNG KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC

1.3.1. Khái quát công tác kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản tại Kho bạc Nhà nước

Kiểm soát chi đầu tư XDCB (kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB) của Kho bạc Nhà nước là việc cơ quan cấp phát kinh phí NSNN cho đầu tư XDCB thực hiện vai trò kiểm tra, kiểm soát toàn bộ các hoạt động, các khoản chi từ NSNN cho đầu tư XDCB từ thiết kế, xây lắp, mua sắm, sửa chữa, lắp đặt thiết bị gắn với công trình XDCB… đảm bảo chi đúng đối tượng, đúng mục tiêu của dự án đã được phê duyệt, các khoản chi phải tuân thủ đúng chế độ quản lý tài chính hiện hành, đúng định mức, đơn giá XDCB được cấp có thẩm quyền ban hành.

1.3.2. Rủi ro liên quan đến chi đầu tư XDCB qua KBNN

– Rủi ro về tiếp nhận và xử lý hồ sơ ban đầu

– Rủi ro về thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản

– Rủi ro về quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản

1.3.3. Nội dung kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN

1.3.3.1. Kiểm soát giai đoạn tiếp nhận và xử lý hồ sơ ban đầu

1.3.2.2. Kiểm soát giai đoạn thanh toán vốn đầu tư XDCB tại Kho bạc Nhà nước

a. Tài liệu làm căn cứ kiểm soát

b. Tài liệu bổ sung hàng năm

c. Kiểm soát tài liệu dự án

1.3.3.3. Kiểm soát giai đoạn quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản

Khi dự án hoàn thành được quyết toán theo quy định, cán bộ kiểm soát chi phải kiểm tra, đối chiếu, xác nhận vốn đầu tư đã thanh toán cho dự án đồng thời có nhận xét, đánh giá, kiến nghị với cơ quan phê duyệt quyết toán vốn đầu tư về quá trình đầu tư của dự án.

Quy trình bắt đầu từ khi Chủ đầu tư mang hồ sơ đến KBNN để tiến hành mở tài khoản (trường hợp chưa có) và đăng ký kiểm soát chi cho các công trình dự án phát sinh. Hồ sơ chứng từ sẽ luân chuyển trong nội bộ hệ thống Kho bạc qua các bộ phận và kết thúc khi cán bộ kiểm soát chi giao trả chứng từ.

1.4. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC

1.4.1. Nhóm nhân tố bên trong

a. Cơ chế quản lý

b. Môi trường kiểm soát

c. Hệ thống thông tin kế toán

d. Các thủ tục kiểm soát và tổ chức hệ thống KSNB tại các đơn vị

e. Trình độ cán bộ

1.4.2. Nhóm nhân tố bên ngoài

Các quy định của Nhà nước, sự kiểm soát của cơ quan các cấp có thẩm quyền.

Quan điểm chỉ đạo của cơ quan chủ quản, của các cơ quan kiểm tra như Thanh tra, Kiểm toán.

1.5. KINH NGHIỆM KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC TẠI CÁC ĐƠN VỊ KHÁC

1.5.1. Kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản qua Kho bạc Nhà nước Đà Nẵng

1.5.2. Kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản qua Kho bạc Nhà nước Hải Châu – Thành phố Đà Nẵng

1.5.3. Kinh nghiệm rút ra cho Kho bạc Nhà nước Liên Chiểu – Thành phố Đà Nẵng

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Trong chương 1, luận văn đã khái quát các vấn đề cơ bản về NSNN, chi đầu tư xây dựng cơ bản và kiểm soát chi vốn đầu tư XDCB, hệ thống hóa được các đặc điểm và nguyên tắc của chi đầu tư XDCB. Nêu lên các khái niệm, nội dung, các loại hình kiểm soát, công tác kiểm soát chi vốn đầu tư XDCB và các nhân tố ảnh hưởng. Luận văn đã nêu cụ thể được yêu cầu, thủ tục, phương pháp kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản tại KBNN.

Đây là những vấn đề lý luận cơ bản có tính nguyên tắc, là cơ cở để xem xét, đối chiếu với thực tiễn kiểm soát chi ĐTXDCB qua hệ thống KBNN thời gian qua, qua đó đánh giá những ưu, nhược điểm và kiến nghị, đề xuất các biện pháp thực hiện tốt hơn công tác kiểm soát chi vốn đầu tư XDCB tại các cấp KBNN trong thời gian đến.

CHƯƠNG 2

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT

CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC LIÊN CHIỂU – THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

2.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ KHO BẠC NHÀ NƯỚC LIÊN CHIỂU –THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG­

2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển Kho bạc Nhà nước Liên Chiểu

Liên Chiểu là một quận của thành phố Đà Nẵng được thành lập theo Nghị định số 07/CP ngày 23 tháng 01 năm 1997 của Chính phủ. Kho bạc Nhà nước Liên Chiểu được thành lập theo Quyết định số 208/QĐ/TCCB ngày 18/3/1997 của Bộ Tài chính, trực thuộc Kho bạc Nhà nước Đà Nẵng và chính thức đi vào hoạt động kể từ ngày 1/4/1997 với chức năng quản lý quỹ NSNN trên địa bàn quận, thực hiện việc huy động vốn cho NSNN, cho đầu tư phát triển.

2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Kho bạc Nhà nước Liên Chiểu

2.1.3. Cơ cấu tổ chức và nhiệm vụ của các bộ phận Kho bạc Nhà nước Liên Chiểu

2.2. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC LIÊN CHIỂU

2.2.1. Tình hình thực hiện đầu tư XDCB từ nguồn vốn NSNN hiện nay trên địa bàn Quận Liên Chiểu

Quận Liên Chiểu được định hướng xây dựng là quận công nghiệp của thành phố, đồng thời là đầu mối giao thông quan trọng ở cửa ngõ phía Bắc của thành phố.

Số lượng các dự án đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn NSNN qua các năm có thể xem xét qua biểu dưới đây

Nguồn: Báo cáo tình hình thanh toán VĐT hàng năm của KBNN Liên Chiểu

Tình hình thanh toán vốn đầu tư hàng năm của KBNN Liên Chiểu qua các năm có thể xem xét qua biểu dưới đây:

ĐVT: tỷ đồng

Nguồn: Báo cáo tình hình thanh toán VĐT hàng năm của KBNN Liên Chiểu

2.2.2. Nội dung và quy trình kiểm soát chi vốn đầu tư xây dựng cơ bản tại Kho bạc Nhà nước Liên Chiểu

2.2.2.1. Quy trình kiểm soát hồ sơ lần đầu của chi đầu tư xây dựng cơ bản

a. Các rủi ro thường gặp đối với kiểm soát hồ sơ lần đầu

b. Mục tiêu kiểm soát

c. Các thủ tục kiểm soát hồ sơ lần đầu của chi đầu tư XDCB

d. Thông tin kế toán phục vụ công tác kiểm soát

2.2.2.2. Hoạt động kiểm soát hồ sơ thanh vốn đầu tư XDCB

Hình 2.2. Quy trình kiểm soát chi đầu tư tại Kho bạc Nhà nước Liên Chiểu

a. Các rủi ro thường gặp khi thanh toán vốn đầu tư XDCB

• Việc thanh toán không được phê duyệt bởi người có đủ thẩm quyền hoặc không đúng quy trình như quy định của KBNN.
• Ghi nhận sai về khối lượng thanh toán vốn đầu tư XDCB đối với dự án, công trình, hạng mục công trình.
• Ghi sót trong việc tính toán thanh toán và tạm ứng vốn đầu tư XDCB đối với dự án, công trình, hạng mục công trình.
• Phân bổ vốn đầu tư của các dự án không phù hợp với tổng dự toán chi tiết kèm theo so với khối lượng hoàn thành thực tế hay các điều khoản thanh toán theo hợp đồng, quyết định phê duyệt vốn.
• Rủi ro về xác định khối lượng hoàn thành, nghiệm thu của các dự án, công trình, hạng mục công trình.

b. Mục tiêu kiểm soát

• Bảo vệ vốn đầu tư XDCB hiệu quả, sử dụng đúng quy trình phê duyệt và thẩm định dự án.
• Đảm bảo tuân thủ, quy định pháp luật trong việc thanh toán vốn đầu tư XDCB đối với dự án, công trình, hạng mục công trình
• Đảm bảo phù hợp, rà soát chính xác hồ sơ khối lượng, nghiệm thu hợp lệ.
• Thanh toán theo kế hoạch vốn phê duyệt, bám sát dự toán và khối lượng thực tế hoàn thành.
• Tuân thủ các quy định về thanh toán và tạm ứng vốn đầu tư XDCB.

c. Quy trình kiểm soát

Ngày 27/4/2013 kho bạc Nhà nước Liên Chiểu nhận được kế hoạch vốn đầu tư xây dựng cơ bản (công trình do Quận làm chủ đầu tư – NS Quận) với tổng số dự án là 21 dự án và tổng số vốn đầu tư là 27.289.582.000 đồng. (chi tiết theo Bảng 2.1. Kế hoạch vốn đầu tư xây dựng cơ bản năm 2013)

Công trình Sân thể thao ngoài trời quận Liên Chiểu – hạng mục: Sân rèn luyện thể lực là một trong số đó. Công trình có tổng mức đầu tư: 499.865.000 đồng, thời gian thi công (từ ngày 21/7/2013 đến ngày 02/9/2013). Công trình hoàn thành đã được đưa vào sử dụng.

Ngày 27/4/2013 cán bộ kiểm soát chi đầu tư nhận được Thông báo kế hoạch vốn đầu tư xây dựng cơ bản của Phòng Tài chính – Kế hoạch quận Liên Chiểu đã được phê duyệt:

Vốn NSQ ( thuộc nguồn vốn tập trung): 499.865.000 đồng

Công trình: Sân thể thao ngoài trời quận Liên Chiểu

Hạng mục: Sân rèn luyện thể lực

Trong đó:

– Chi phí xây lắp: 465.011.000 đồng

– Chi phí khác: 29.827.841 đồng

– Dự phòng phí: 5.027.000 đồng

Cán bộ thanh toán vốn đầu tư XDCB lập Phiếu giao nhận tài liệu, bao gồm các tài liệu như sau: Hồ sơ dự toán thiết kế (lập ngày 10/8/2012); Quyết định phê duyệt quy mô đầu tư (phê duyệt 10/11/2012); Quyết định phê duyệt thiết kế dự toán thi công (phê duyệt 15/04/2013); Quyết định công nhận đơn vị thi công (đây là công trình chỉ định thầu) (phê duyệt 20/07/2013); Hợp đồng xây lắp (ký kết ngày 21/7/2013).

Sau khi nhận đầy đủ Hồ sơ ban đầu, cán bộ thanh toán tiến hành kiểm soát ngay sự đầy đủ của tài liệu theo quy định; tính hợp pháp, hợp lệ của từng loại tài liệu; sự lô-gíc về thời gian các văn bản, tài liệu.

d. Thông tin kế toán phục vụ công tác kiểm soát

* Kiểm tra Hồ sơ dự toán thiết kế: đây sẽ là căn cứ để kiểm tra hồ sơ thanh toán khối lượng sau này.

* Kiểm tra số tiền ghi trong Hợp đồng xây lắp và các Quyết định (cả bằng số và bằng chữ):

Kiểm tra tổng dự toán thẩm định (theo QĐ phê duyệt dự toán), tổng mức đầu tư (theo QĐ phê duyệt quy mô đầu tư), đối chiếu với Hồ sơ dự toán thiết kế

* Kiểm tra về mặt thời gian:

Thời gian ký kết Hợp đồng phải sau thời gian ra Quyết định công nhận đơn vị thi công và Quyết định thành lập BQL công trình.

Ngoài ra kiểm tra thêm một số nội dung khác: số hợp đồng, thời hạn thanh toán, số lần thanh toán, số quyết định, có đầy đủ chữ ký, con dấu của cấp có thẩm quyền.

Lãnh đạo (phụ trách thanh toán vốn) tiến hành kiểm soát, ký duyệt vào Thông báo kết quả kiểm tra (do cán bộ kiểm soát chi lập).

2.2.2.3. Hoạt động kiểm soát hồ sơ quyết toán vốn đầu tư XDCB

Khi có Hồ sơ khối lượng hoàn thành do Ban QLDA gửi đến cán bộ chuyên quản làm thủ tục giao nhận (lập phiếu giao nhận) sau đó tiến hành kiểm tra kiểm soát khối lượng hoàn thành căn cứ trên dự toán, kế hoạch vốn được duyệt trước khi chấp nhận chuyển tiền cho chủ đầu tư.

Ngày 30/8/2013, cán bộ thanh toán vốn nhận được bộ Hồ sơ khối lượng hoàn thành do Ban quản lý công trình Sân thể thao ngoài trời – Hạng mục: Sân rèn luyện thể lực gửi đến. Cán bộ kiểm soát chi đầu tư lập phiếu giao nhận hồ sơ gồm có: Bảng tính giá trị khối lượng xây lắp và thiết bị; Bảng tổng hợp kinh phí; Bảng xác định giá trị khối lượng công việc hoàn thành theo hợp đồng; Giấy đề nghị thanh toán vốn đầu tư; Giấy rút vốn đầu tư.

Cán bộ thanh toán tiến hành kiểm tra tính pháp lý của hồ sơ: kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ của chứng từ; kiểm tra sự phù hợp giá hợp đồng, các điều kiện điều khoản thanh toán trong hợp đồng; kiểm tra khối lượng nghiệm thu, đơn giá thanh toán có phù hợp với dự toán được duyệt hay không; kiểm tra từng hạng mục công việc có đúng với dự toán được duyệt không; kiểm tra nội dung, thông tin mà chủ đầu tư và đơn vị thi công ghi trên Bảng xác định giá trị khối lượng công việc hoàn thành theo hợp đồng và Giấy rút vốn đầu tư.

Hoàn tất quá trình kiểm tra này cán bộ kiểm soát chi đầu tư sẽ lập kết quả thanh toán bằng cách ghi số chấp nhận thanh toán vào phần dành cho Kho bạc Nhà nước trên Giấy đề nghị thanh toán, số tiền chấp nhận thanh toán thường phải được căn cứ theo kế hoạch đã được thông báo. Sau đó, trình lãnh đạo ký phê duyệt, chấp nhận thanh toán cho đơn vị hưởng.

Giám sát: Quá trình luân chuyển chứng từ giữa bộ phận thanh toán vốn và bộ phận kế toán

* Kế toán thực hiện hạch toán và thanh toán vốn đầu tư tại bộ phận kế toán:

Sau khi nhận được các liên Giấy rút vốn đầu tư, Giấy đề nghị thanh toán do bộ phận thanh toán vốn chuyển xuống, kế toán phụ trách thanh toán vốn sẽ kiểm tra lại các yếu tố trên chứng từ theo đúng quy định, ký vào chứng từ, nhập liệu vào chương trình để thanh toán cho đơn vị hưởng và trình kế toán trưởng kiểm tra (bấm chấp nhận trên máy) trước khi trình lãnh đạo ký phê duyệt.

Sau khi lãnh đạo ký phê duyệt, kế toán thanh toán vốn nhận lại chứng từ và thực hiện lưu 01 liên Giấy rút bốn tại bộ phận kế toán và trả lại 03 liên cho bộ phận thanh toán (trả lại cho Chủ đầu tư 02 liên và 01 liên lưu vào Hồ sơ công trình tại bộ phận thanh toán vốn).

Kết thúc quy trình kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản qua Kho bạc.

2.3. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC LIÊN CHIỂU

2.3.1. Những kết quả đạt được

KBNN Liên Chiểu đã thực hiện kiểm soát chặt chẽ, đúng quy trình quy định, giải ngân kịp thời nhưng vẫn đảm bảo về mặt chế độ.

Công tác kiểm soát chi ĐTXDCB được thực hiện qua KBNN Liên Chiểu đã tuân thủ nghiêm Quy chế quản lý đầu tư và xây dựng, góp phần nâng cao hiệu quả vốn đầu tư của nhà nước.

Công tác cấp phát vốn đầu tư đúng đối tượng, đúng mục đích; thực hiện quyết toán kịp thời đưa công trình hoàn thành đi vào sử dụng rất hiệu quả, tạo điều kiện cho sự phát triển kinh tế – xã hội trên địa bàn quận.

2.3.2. Những tồn tại và hạn chế

2.3.2.1. Hạn chế về cơ chế quản lý kiểm soát chi đầu tư từ nguồn vốn ngân sách nhà nước

Việc quản lý hoạt động đầu tư XDCB và vốn đầu tư XDCB được quy định trong rất nhiều các quyết định, thông tư, nghị định khác nhau nên không tránh khỏi tình trạng chồng chéo, không nhất quán.

Công tác bố trí kế hoạch vốn còn chưa sát với tình hình thực tế, còn dàn trải nhiều dự án, dẫn đến tình trạng có nhiều dự án bị thừa vốn hoặc thiếu vốn. Việc bố trí kế hoạch và thông báo điều chỉnh kế hoạch vốn còn quá chậm, thậm chí có một số dự án đến cuối năm (29-30/12) mới được thông báo nên phải kéo dài thời gian thanh toán.

Tình trạng giao kế hoạch vốn đầu tư dàn trải nhỏ lẻ nhiều dự án đẫn đến hiệu quả đầu tư thấp, tình trạng nợ đọng vốn kéo dài.

2.3.2.2. Giai đoạn kiểm soát hồ sơ thanh toán vốn đầu tư XDCB ban đầu

– Kiểm soát chi đầu tư hiện nay tại KBNN Liên Chiểu được điều chỉnh bởi rất nhiều các văn bản, bên cạnh đó các văn bản lại có nhiều điểm chưa thống nhất, mâu thuẫn giữa các văn bản pháp luật có liên quan như Luật Đất đai, Luật Đấu thầu, Luật Xây dựng…

– Do việc bố trí kế hoạch vốn đầu tư chậm trễ, lại không điều chỉnh kịp thời, dẫn đến việc dồn áp lực vào cuối năm ngân sách. Một số dự án được giao kế hoạch ngay từ đầu năm, nhưng chủ đầu tư không tích cực triển khai dự án, do đó không thể thực hiện trong năm mà phải kéo dài sang năm sau..

2.3.2.3. Giai đoạn kiểm soát hồ sơ thanh toán vốn đầu tư XDCB

– Công tác giải ngân vốn đầu tư XDCB vẫn còn có những khó khăn vướng mắc do còn thiếu một số thủ tục theo quy định nên phải mất thời gian để hoàn chỉnh, làm chậm tiến độ giải ngân.

– Phần lớn các dự án, các công trình hiện nay đều được chỉ định thầu hoặc đấu thầu hạn chế dẫn đến tình trạng không chọn được những nhà thầu có năng lực về chuyên môn và tài chính, gây thất thoát, lãng phí, kém hiệu quả.

– Trình độ quản lý vốn đầu tư của một số Ban quản lý dự án (BQLDA) còn yếu, nhất là các BQLDA kiêm nhiệm.

– Bên cạnh đó là các chế độ đơn giá, định mức còn thiếu, việc thoả thuận định mức đơn giá riêng với một số công trình đặc thù còn chưa thống nhất và chậm gây khó khăn cho công tác quản lý.

2.3.2.4. Giai đoạn kiểm soát quyết toán vốn đầu tư XDCB

– Thời gian quy định kiểm tra, xử lý và thanh toán của quy trình còn kéo dài.

– Tình trạng thanh toán bị dồn vào cuối năm gây nhiều khó khăn cho cơ quan kiểm soát thanh toán: thanh toán dồn dập, nhiều công trình cùng lúc trong một thời gian ngắn, công tác kiểm soát đôi khi thiếu chặt chẽ, gây nên những thiếu sót về thủ tục, hồ sơ…

– Việc kiểm tra thanh toán theo quyết toán được duyệt như hiện nay là chưa thực sự phù hợp với tình hình thực tế bởi mức độ kiểm tra, phạm vi vẫn chưa rõ ràng và hoàn chỉnh.

Tóm lại: Mặc dù công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, NSNN song vẫn còn những bất cập chưa phù hợp, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động tài chính – ngân sách nói chung và hoạt động KBNN nói riêng

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2

Luận văn đã nêu lên được thực trạng công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB tại KBNN Liên Chiểu, đồng thời cũng đã đánh giá được thực trạng công kiểm soát chi đầu tư XDCB tại KBNN Liên Chiểu. Nội dung Chương 2 bên cạnh việc nhìn nhận những kết quả đã đạt được, thì nội dung chính của Chương này đã nêu lên được những điểm còn tồn tại, hạn chế trong công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB tại KBNN Liên Chiểu.

Để công tác quản lý kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản tại KBNN Liên Chiểu trong thời gian đến đạt được những kết quả cao hơn, yêu cầu đặt ra là nhanh chóng nghiên cứu, xây dựng được những giải pháp hữu hiệu và khả thi để khắc phục những tồn tại hạn chế này.

CHƯƠNG 3

GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC LIÊN CHIỂU – THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

3.1. SỰ CẦN THIẾT HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC LIÊN CHIỂU

3.1.1. Phù hợp với chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước về định hướng cải cách ngân sách nhà nước

+ Tiếp tục hoàn thiện phân cấp ngân sách bảo đảm tính thống nhất của hệ thống tài chính quốc gia.

+ Khắc phục tính dàn trải trong chi ngân sách nhà nước, bảo đảm tính hiệu quả trong chi tiêu ngân sách nhà nước.

+ Tăng cường công tác thanh tra, giám sát tài chính trong toàn bộ quá trình quản lý tài chính công.

3.1.2. Phù hợp với định hướng chiến lược phát triển Kho bạc Nhà nước đến năm 2020

3.2. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC LIÊN CHIỂU

3.2.1. Hoàn thiện cơ chế kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản tại Kho bạc Nhà nước Liên Chiểu

Cần tổ chức bộ phận kiểm soát chi vốn đầu tư XDCB một cách chặt chẽ hơn, chuyên nghiệp hơn nhằm nâng cao vai trò và trách nhiệm của KBNN đối với việc quản lý nguồn vốn NSNN.

Để làm được như vậy trước hết cần chú trọng bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý, kiểm soát chi đầu tư cho cán bộ chuyên quản. Ngoài ra cần tăng cường giáo dục ý thức, phẩm chất cho cán bộ.

Từ đó từng bước nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác quản lý vốn đầu tư qua KBNN.

3.2.2. Hoàn thiện nội dung, tiêu chí kiểm soát các bộ phận Kho bạc Nhà nước

Căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Kho bạc Nhà nước, cần tăng cường thực hiện kiểm soát các nội dung sau:

– Kiểm soát hồ sơ ban đầu: Cán bộ kiểm soát chi đầu tư tiến hành kiểm tra ngay sự đầy đủ của tài liệu theo quy định; tính hợp pháp, hợp lệ của từng loại tài liệu; sự lô gíc về thời gian các văn bản, tài liệu.

– Kiểm soát hồ sơ thanh toán: bao gồm các bước

+ Kiểm soát dự toán.

+ Kiểm soát hồ sơ trong quá trình thanh toán.

+ Kiểm soát tình hình thực hiện dự án.

+ Kiểm tra thực tế tại hiện trường (khi cần thiết).

+ Kiểm soát sau khi thanh toán.

3.2.3. Hoàn thiện quy trình kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản theo niên độ Ngân sách tại kho bạc Nhà nước Liên Chiểu

a. Về thủ tục

Tại Bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả cần có bảng quy định cụ thể thời gian nhận và trả hồ sơ, tránh việc chủ đầu tư phải đi lại nhiều lần; công khai thủ tục, cách thức thực hiện kiểm soát chi vốn đầu tư cho chủ đầu tư; thành phần, số lượng hồ sơ, mẫu biểu theo quy định. Có ý kiến rõ ràng bằng văn bản cho chủ đầu tư đối với những khoản giảm thanh toán hoặc từ chối thanh toán, trả lời các thắc mắc của chủ đầu tư trong việc thanh toán vốn.

b. Về hồ sơ, chứng từ thanh toán

Nhìn chung hồ sơ, chứng từ thanh toán vốn đầu tư đã được cắt giảm nhiều so với những năm trước nhưng vẫn còn nhiều tố mang tính chất trùng lắp, khó nhớ.

c. Về quy trình luân chuyển chứng từ

Với quy trình luân chuyển chứng từ như đã nêu trong chương 2 có ưu điểm hồ sơ chứng từ thuộc trách nhiệm của bộ phận nào thì bộ phận đó kiểm tra và trình lãnh đạo phụ trách trực tiếp ký. Tuy nhiên có nhược điểm là để thanh toán một khoản chi đầu tư thì chứng từ phải thực hiện luân chuyển theo hai vòng khác nhau. Nhìn từ góc độ cải cách thủ tục hành chính và để khắc phục phần nào nhược điểm nói trên, chúng ta có thể đề xuất quy trình luân chuyển mới như sau:

Hính 3.1. Quy trình kiểm soát thanh toán vốn đầu tư đề xuất

Mô tả quy trình

Xây dựng một quy trình luân chuyển chứng từ như trên đã đạt được hai mục tiêu:

Thứ nhất, quy trình phải đảm bảo được sự kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ, kết quả thanh toán phải chính xác và đúng chế độ quy định hiện hành.

Thứ hai, quy trình phải đơn giản, hợp lý và rút ngắn được thời gian luân chuyển chứng từ.

3.2.4. Hoàn thiện cơ chế bồi dưỡng, đào tạo cán bộ cho Chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án

– Cần phải tiến hành rà soát, đánh giá lại lực lượng cán bộ của CĐT, đưa ra các biện pháp đào tạo phù hợp nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ.

– Chủ đầu tư, Ban QLDA cần sắp xếp tổ chức lại bộ máy kế toán theo hướng tinh gọn, hiệu quả.

– Khuyến khích cán bộ tự học tập, nâng cao trình độ nghiệp vụ; nghiên cứu, nắm bắt kịp thời các văn bản chế độ quy định của Nhà nước tham mưu tốt cho Lãnh đạo trong công tác chuyên môn.

– Bên cạnh đó, cần phải nâng cao tinh thần trách nhiệm, phải tăng cường hơn nữa tính kỷ luật trong công tác quản lý tài chính.

3.3. KIẾN NGHỊ ĐỂ THỰC HIỆN GIẢI PHÁP

3.3.1. Đối với các cơ quan có thẩm quyền

Việc xây dựng hệ thống các văn bản pháp lý cần phải đồng bộ, nhất quán, tránh chồng chéo, trùng lắp hoặc bỏ sót nhiệm vụ và phù hợp với thực tiễn.

Thực hiện cải cách thủ tục trong đầu tư XDCB ngày càng đơn giản, công khai, rõ ràng và xác định rõ vai trò, trách nhiệm của từng đơn vị, cá nhân liên quan.

3.3.2. Đối với UBND quận Liên Chiểu

Thống nhất về đơn giá xây dựng theo quy định cho những dự án, công trình trên cùng một địa bàn, thực hiện trong cùng thời điểm.

Tổ chức triển khai thi công đúng kế hoạch, tiến độ dự án, tránh tình trạng công trình, dự án thực hiện kéo dài qua nhiều năm.

Ngoài ra, đề nghị hạn chế tối đa tình trạng chỉ định thầu, đấu thầu hạn chế, ngoại trừ những dự án đặc thù, liên quan đến quốc phòng an ninh, hoặc những dự án phục vụ nhiệm vụ cấp bách.

Củng cố, kiện toàn các Ban quản lý dự án, các chủ đầu tư. Đề nghị hạn chế đến mức thấp nhất có thể việc giao nhiệm vụ kiêm nhiệm cho các Ban Quản lý.

3.3.3. Đối với Kho bạc Nhà nước Liên Chiểu

Chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý, kiểm soát chi vốn đầu tư cho cán bộ chuyên quản. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào việc thực hiện nhiệm vụ.

Tập trung hơn nữa công tác cải cách hành chính theo mô hình một cửa, nâng cao tinh thần trách nhiệm, giải quyết thanh toán sớm hơn so với quy trình.

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3

Thông qua những vấn đề đặt ra từ thực tiễn đổi mới hoạt động của ngành KBNN và xem xét những bất cập về tình hình kiểm soát thu chi, thanh quyết toán vốn đầu tư XDCB hiện nay khi sử dụng NSNN, luận văn đã đưa ra các giải pháp và nêu lên các điều kiện nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB thông qua KBNN, điển hình như hoàn thiện các yếu tố về môi trường, hệ thống thống tin và các thủ tục kiểm soát.

Ngoài ra, tác giả còn xây dựng thêm một số tiêu chí và đề ra một số giải pháp theo quan điểm của tác giả hỗ trợ công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB tại Kho bạc với hy vọng được góp phần vào việc hoàn thiện công tác kiểm soát các khoản chi này, mà đặc biệt là tại Kho bạc nhà nước Liên Chiểu nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững, đem lại hiệu quả cao trong công tác sản xuất kinh doanh cũng như quản lý vốn NSNN và gia tăng các giá trị sử dụng vốn XDCB trong tương lai.

KẾT LUẬN

Đầu tư xây dựng cơ bản là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong việc phát triển kinh tế – xã hội của bất kỳ một quốc gia lãnh thổ nào. Việc kiểm soát chi vốn đầu tư XDCB đã, đang và sẽ là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu để đảm bảo tính hiệu quả sử dụng đồng vốn, chống thất thoát, giảm thiểu rủi ro, đúng mục đích, đúng đối tượng và đúng mục tiêu định hướng phát triển kinh tế – xã hội. Chính vì vậy việc bổ sung và hoàn thiện hơn nữa quy trình kiểm soát chi vốn đầu tư XDCB qua Kho bạc Nhà nước là một trong những nhiệm vụ thực sự cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Trên cơ sở đó sẽ từng bước đưa công tác quản lý vốn đầu tư ngày càng đi vào nề nếp, đây cũng là điều kiện để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư XDCB; đồng thời công tác quản lý, kiểm soát chi đầu tư qua hệ thống Kho bạc Nhà nước theo nhiệm vụ được giao ngày một tốt hơn.

Qua nghiên cứu cơ sở lý luận về kiểm soát chi đầu tư XDCB tại Kho bạc Liên Chiểu – Tp. Đà Nẵng cùng với sự hướng dẫn tận tình của giảng viên hướng dẫn, luận văn đã giải quyết và đáp ứng được những yêu cầu cơ bản của mục tiêu nghiên cứu. Bên cạnh đó, luận văn đã đưa ra được một số giải pháp có cơ sở, hợp lý, thiết thực với hy vọng nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB để đảm bảo kiểm soát tốt NSNN, nâng cao chất lượng công trình, đảm bảo tiến độ thi công và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường, bảo toàn vốn và phát triển bền vững.

LIỆN HỆ:

SĐT+ZALO: 0935568275

E:\DỮ LIỆU COP CỦA CHỊ YẾN\LUAN VAN DUY TAN\LUAN VAN DUY TAN\NGUYEN BAO TRAN\SAU BAO VE