Quản lý hoạt động tư vấn hỗ trợ cho học sinh trung học phổ thông trên địa bàn quận Cẩm Lệ thành phố Đà Nẵng
MỞ ĐẦU
Trong văn kiện Đại hội XIII của Đảng đã yêu cầu xác định rõ mục tiêu của giáo dục và đào tạo trong giai đoạn tới, nhằm xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, có sức khoẻ, năng lực, trình độ, có ý thức, trách nhiệm cao đối với bản thân, gia đình, xã hội và Tổ quốc.
Trước những áp lực căng thẳng về học tập và các mối quan hệ xã hội và có những biểu hiện sai lệch về hành vi của học sinh phổ thông như vậy, thực trạng này cho thấy các em thật sự cần một người đáng tin cậy và có chuyên môn để chia sẻ tâm sự hoặc trợ giúp các em tìm cách thức giải quyết vấn đề một cách tốt nhất. Do đó, việc tổ chức hoạt động tư vấn, hỗ trợ là hoạt động rất cần thiết ở trường học nói chung và bậc THPT nói riêng.
Bên cạnh đó dựa trên thông tư số 31/2017/TT-BGDĐT ngày 18/12/2017 về Hướng dẫn thực hiện công tác tư vấn tâm lí cho HS trong trường phổ thông, và mô đun 5 “Tư vấn, hỗ trợ học sinh trong hoạt động giáo dục và dạy học” là một trong hệ thống 9 mô đun được thiết kế dành cho giáo viên trung học cơ sở cốt cán với mục đích phát triển năng lực nghề nghiệp để triển khai các hoạt động tiếp theo cho giáo viên đại trà nhằm thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018. Mô đun 5 “Tư vấn, hỗ trợ học sinh trong hoạt động giáo dục và dạy học” hướng đến mục đích cung cấp kiến thức, hình thành và phát triển các kĩ năng cho giáo viên phổ thông để tư vấn, hỗ trợ học sinh trong giáo dục và dạy học. Từ đó giúp học sinh học tập hiệu quả, phát triển tâm lí lành mạnh và góp phần xây dựng môi trường học đường thân thiện, tích cực.
Trong khi đó, học sinh ở lứa tuổi THPT là thực thể đang hình thành và phát triển cả về mặt sinh lý, tâm lý, xã hội các em đang từng bước gia nhập vào xã hội thế giới của mọi mối quan hệ. Do đó, học sinh THPT chưa đủ ý thức, chưa đủ phẩm chất và năng lực như một công dân trong xã hội, mà các em luôn cần sự bảo trợ, giúp đỡ của người lớn, của gia đình, nhà trường và xã hội. Học sinh THPT dễ thích nghi và tiếp nhận cái mới và luôn hướng tới tương lai. Nhưng cũng thiếu sự tập trung cao độ, khả năng ghi nhớ và chú ý có chủ định chưa được phát triển mạnh, tính hiếu động, dễ xúc động còn bộc lộ rõ nét. Đối với học sinh THPT có trí nhớ trực quan – hình tượng phát triển chiếm ưu thế hơn trí nhớ từ ngữ – logíc. Trong sự phát triển tư duy ở học sinh THPT, tính trực quan cụ thể vẫn còn thể hiện ở các lớp đầu cấp và sau đó chuyển dần sang tính khái quát ở các lớp cuối cấp. Việc học tập của các em còn bị chi phối bởi yếu tố gia đình, điều kiện địa lý và các yếu tố xã hội khác đòi hỏi nhà trường, gia đình, xã hội cần có sự kết hợp chặt chẽ để tạo động lực học tập cho học sinh.
Trong thực tế, từ những nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan thì hoạt động tư vấn, hỗ trợ ở các trường THPT, đặc biệt là ở các trường THPT trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng vẫn còn nhiều bất cập chưa đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục đào tạo.
Xuất phát từ yêu cầu lý luận và yêu cầu thực tiễn như đã nêu trên tôi chọn đề tài: “Quản lý hoạt động tư vấn, hỗ trợ cho học sinh trung học phổ thông trên địa bàn quận Cẩm Lệ thành phố Đà Nẵng” đề từ đó có thể đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý hoạt động tư vấn, hỗ trợ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của các trường THPT trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng hoạt động tư vấn, hỗ trợ, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động tư vấn, hỗ trợ cho học sinh THPT trên địa bàn quận Cẩm Lệ thành phố Đà Nẵng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
3. Khách thể, đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu: Hoạt động tư vấn, hỗ trợ ở các trường THPT.
3.2. Đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động tư vấn, hỗ trợ ở các trường THPT trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng.
4. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
Đề tài tập trung nghiên cứu, điều tra, khảo sát hoạt động tư vấn, hỗ trợ, quản lý hoạt động tư vấn, hỗ trợ; chất lượng đội ngũ tư vấn, hỗ trợ của các trường THPT trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng từ năm học 2019 – 2020 đến năm học 2021 – 2022.
Hoạt động tư vấn, hỗ trợ tại các trường THPT trên địa bàn thành phố Đà Nẵng đã có sự quan tâm và triển khai đến các đơn vị trường học, tuy nhiên vẫn còn những bất cập.
Nếu nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn một cách khoa học thì có thể đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động tư vấn, hỗ trợ phù hợp thực tế ở địa phương để áp dụng góp phần nâng cao chất lượng hoạt động tư vấn, hỗ trợ nói riêng và chất lượng giáo dục của các trường THPT trên địa bàn quận Cẩm Lệ thành phố Đà Nẵng nói chung.
6.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận và xây dựng khung lý thuyết về quản lý hoạt động tư vấn, hỗ trợ ở trường THPT.
6.2. Khảo sát, phân tích đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động tư vấn, hỗ trợ ở các trường THPT trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng.
6.3. Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động tư vấn, hỗ trợ ở các trường THPT trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng.
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu lý luận: phân tích và tổng hợp lý thuyết, hệ thống hóa lý thuyết trong xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
– Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Tiến hành điều tra bằng phiếu hỏi để khảo sát thực trạng hoạt động tư vấn, hỗ trợ, khảo sát nhu cầu, nhận thức, sự đánh giá của các khách thể điều tra về hoạt động tư vấn, hỗ trợ và quản lý hoạt động này ở các trường THPT trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng. Đối tượng điều tra là cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh. Kết quả điều tra được xử lý, phân tích, so sánh để tìm thông tin cần thiết theo hướng nghiên cứu đề tài.
– Tham khảo ý kiến chuyên gia, quan sát.
– Phương pháp nghiên cứu hồ sơ: Tiến hành nghiên cứu các Đề án, Quyết định, Báo cáo, … của Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), trường THPT có liên quan đến công tác quản lý hoạt động tư vấn, hỗ trợ ở các trường THPT.
– Nghiên cứu thực tế và tổng kết kinh nghiệm: Phương pháp phân tích và tổng kết rút kinh nghiệm nhằm rút ra những thuận lợi và khó khăn trong quản lý hoạt động tư vấn, hỗ trợ ở các trường THPT trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng.
7.3. Phương pháp thống kê toán học nhằm xử lý kết quả điều tra
Để xử lý các số liệu, các kết quả nghiên cứu, trên cơ sở đó có nhận định, đánh giá đúng đắn, chính xác các kết quả nghiên cứu.
8. Ý nghĩa khoa học của đề tài
8.1. Ý nghĩa lý luận: Luận văn góp phần làm làm sáng tỏ cơ sở lý luận của vấn đề quản lý hoạt động tư vấn, hỗ trợ ở trường THPT.
8.2. Ý nghĩa thực tiễn: Làm sáng tỏ thực trạng của vấn đề nghiên cứu, đồng thời đúc rút kinh nghiệm, đề xuất một số biện pháp cụ thể, có tính khả thi trong quản lý hoạt động tư vấn, hỗ trợ ở trường THPT nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tư vấn, hỗ trợ, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của các trường THPT tại thành phố Đà Nẵng. Đề tài còn có thể áp dụng cho các trường THPT tại khác có cùng điều kiện.
9. Cấu trúc luận văn
* Phần nội dung : Gồm 3 chương
Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tư vấn, hỗ trợ ở trường THPT.
Chương 2. Thực trạng công tác quản lý hoạt động tư vấn, hỗ trợ ở các trường THPT trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng.
Chương 3. Biện pháp quản lý hoạt động tư vấn, hỗ trợ ở các trường THPT trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn hiện nay.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
TƯ VẤN, HỖ TRỢ Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1. Sơ lược tổng quan vấn đề nghiên cứu
1.1.1. Các nghiên cứu nước ngoài có liên quan đến đề tài
1.1.2. Các nghiên cứu trong nước có liên quan đến đề tài
1.2. Các khái niệm chính của đề tài
Quản lý nhà trường là một bộ phận của quản lý giáo dục. quản lý nhà trường là một hệ thống những tác động sư phạm khoa học và có tính định hướng của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm làm cho nhà trường vận hành theo đúng đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng trong thực tiễn Việt Nam.
Người thực hiện quản lý nhà trường phải làm sao cho hệ thống các thành tố vận hành chặt chẽ với nhau, đưa đến kết quả mong muốn.
1.2.4. Quản lý hoạt động giáo dục
Hoạt động giáo dục bao gồm hoạt động tuyển sinh, tổ chức hoạt động giáo dục, quản lý điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục trong cơ sở giáo dục.
Việc tổ chức quản lý các hoạt động giáo dục được tiến hành như sau:
* Quản lý đối với hoạt động tuyển sinh được quy định tại Điều 5 Nghị định 24/2021/NĐ-CP:
* Quản lý đối với việc tổ chức hoạt động giáo dục theo Điều 6 Nghị định 24/2021/NĐ-CP:
* Quản lý tài chính, tài sản, tổ chức bộ máy và nhân sự thực hiện theo quy định tại Điều 7 Nghị định 24/2021/NĐ-CP:
Như vậy, việc thực hiện quản lý các hoạt động giáo dục được tiến hành theo các quy định nêu trên.
1.2.5. Hoạt động tư vấn, hỗ trợ
Hoạt động tư vấn, hỗ trợ học sinh trong dạy học và giáo dục là hoạt động trợ giúp của giáo viên và các lực lượng khác hướng đến tất cả các học sinh trong nhà trường nhằm đảm bảo sức khỏe, thể chất và tâm lí ổn định, tạo điều kiện tốt nhất cho các em tham gia học tập, rèn luyện và phát triển bản thân.
1.2.6. Quản lý hoạt động tư vấn, hỗ trợ
Quản lý hoạt động tư vấn, hỗ trợ bao gồm quản lý mục tiêu, quản lý nội dung tư vấn, hỗ trợ, quản lý phương pháp và hình thức, quản lý kết quả tư vấn, hỗ trợ, quản lý việc kiểm tra, đánh giá hoạt động tư vấn, hỗ trợ, quản lý các điều kiện hỗ trợ hoạt động tư vấn, hỗ trợ. Quản lý hoạt động tư vấn, hỗ trợ: Đó là công tác chỉ đạo việc xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện của tổ tư vấn, chỉ đạo hoạt động tư vấn, hỗ trợ của giáo viên. Các biện pháp quản lý phải có mục tiêu xác định rõ ràng, cụ thể, có cơ sở khoa học và tính thực tiễn, biện pháp có tính khả thi và đạt được mục tiêu đề ra.
1.3. Hoạt động tư vấn, hỗ trợ ở trường THPT
1.3.1. Mục tiêu của tư vấn, hỗ trợ cho học THPT
1.3.2. Nội dung của công tác tư vấn, hỗ trợ cho học sinh THPT
1.3.3. Các hình thức tư vấn, hỗ trợ cho học sinh ở trường THPT
1.3.4. Các phương pháp tư vấn, hỗ trợ cho HS ở trường THPT
1.3.5. Các lực lượng thực hiện công tác tư vấn, hỗ trợ cho học sinh ở trường THPT
1.3.6. Điều kiện tổ chức công tác tư vấn, hỗ trợ cho học sinh ở trường THPT
1.3.7. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động tư vấn, hỗ trợ cho học sinh ở trường THPT
1.3.8. Đánh giá công tác tư vấn, hỗ trợ cho HS ở trường THPT
1.4. Quản lý hoạt động tư vấn, hỗ trợ trong trường THPT
1.4.1. Quản lý mục tiêu tư vấn, hỗ trợ cho HS ở trường THPT
1.4.2. Quản lý nội dung tư vấn, hỗ trợ cho HS ở trường THPT
1.4.3. Quản lý hình thức tư vấn, hỗ trợ cho HSở trường THPT
1.4.4. Quản lý đội ngũ tư vấn, hỗ trợ cho HS ở trường THPT
1.4.5. Quản lý điều kiện tổ chức công tác tư vấn, hỗ trợ cho học sinh ở trường trung học phổ thông
1.4.6. Quản lý đánh giá công tác tư vấn, hỗ trợ cho học sinh ở trường trung học phổ thông
1.5. Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động tư vấn, hỗ trợ
Chương 2
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
TƯ VẤN, HỖ TRỢ Ở CÁC TRƯỜNG THPT
TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN CẨM LỆ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
2.1. Khái quát quá trình khảo sát
Thu thập, xử lý số liệu, phân tích và đánh giá được thực trạng quản lý hoạt động tư vấn, hỗ trợ học sinh THPT trên địa bàn quận Cẩm Lệ thành phố Đà Nẵng, làm cơ sở cho việc đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động tư vấn, hỗ trợ học sinh của giáo viên, hiệu trưởng các trường trung học phổ thông trên địa bàn quận nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.
Thực trạng công tác tư vấn, hỗ trợ cho học sinh ở các trường THPT trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng.
Đề tài nghiên cứu dựa trên các khách thể khảo sát gồm: CBQL (10), Giáo viên (100), CB Đoàn (10), Phụ huynh (20), Học sinh (200)
| Trường THPT | CBQL | Giáo viên | CB Đoàn | Phụ huynh | Học sinh |
| Nguyễn Văn Thoại | 2 | 40 | 4 | 5 | 110 |
| Cẩm Lệ | 3 | 20 | 2 | 5 | 30 |
| Nguyễn Khuyến | 3 | 20 | 2 | 5 | 30 |
| Hòa Vang | 2 | 20 | 2 | 5 | 30 |
| Tổng | 10 | 100 | 10 | 20 | 200 |
2.1.4. Đối tượng và địa bàn khảo sát
Khảo sát tại 4 trường trung học phổ thông trên địa bàn quận Cẩm Lệ thành phố Đà Nẵng gồm các trường: THPT Nguyễn Văn Thoại, THPT Cẩm Lệ, THPT Nguyễn Khuyến, THPT Hòa Vang, nghiên cứu 340 khách thể, trong đó có 10 CBQL, 10 cán bộ Đoàn, 20 phụ huynh, 100 giáo viên và 200 học sinh lớp 10, 11, 12.
F:\DỮ LIỆU MỚI CẦN ĐỔI TÊN VÀ ĐĂNG 2025\TAI LIEU C YEN-2024\ANH VU LOP DA NANG\Quản lý hoạt động tư vấn, hỗ trợ cho học sinh trung học phổ thông trên địa bàn quận Cẩm Lệ thành phố Đà Nẵng\TOM TAT
