Quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại các trường THCS quận Cẩm Lệ thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Hiện nay, cuộc cách mạng khoa học công nghệ 4.0 phát triển ngày càng nhanh, kinh tế tri thức có vai trò ngày càng nổi bật trong quá trình phát triển của xã hội. Trong bối cảnh đó, giáo dục đã trở thành nhân tố quyết định đối với sự phát triển kinh tế – xã hội. Các nước trên thế giới đều coi giáo dục là nhân tố hàng đầu quyết định sự phát triển nhanh và bền vững của mỗi quốc gia.
Nghị quyết số 29 NQ/TW của BCH TW về “Đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế đã nêu rõ: “Phát triển giáo dục và đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học. Học đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội”.
Tuy nhiên, hiện nay một bộ phận nhà giáo chưa đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ giáo dục trong thời kỳ mới. Năng lực của một bộ phận nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục còn thấp, việc quy hoạch phát triển nhân lực của cả nước, của các bộ ngành, địa phương còn chưa được nhận thức đầy đủ và thiếu chiến lược; phát triển chuyên môn nhà giáo trong nhà trường chưa thật sự được quan tâm. Với mục đích góp phân nâng cao hiệu quả công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại các trường THCS trên địa bàn quận Cẩm Lệ, tôi chọn đề tài “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại các trường THCS quận Cẩm Lệ thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay” để nghiên cứu.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lí, quản lí giáo dục, quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại các trường THCS; tiến hành đánh giá thực trạng quản lí hoạt động tổ chuyên môn của lãnh đạo các trường THCS hiện nay; từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại các trường THCS trên địa bàn quận Cẩm Lệ nhằm đáp ứng được yêu cầu về đổi mới giáo dục hiện nay.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lí hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng
4.1. Nghiên cứu cơ sở lí luận của quản lí hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở.
4.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng hoạt động tổ chuyên môn và quản lí hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng.
4.3. Đề xuất các biện pháp quản lí hoạt động tổ chuyên môn đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ở các trường THCS trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng và khảo sát tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp đề xuất.
5. Giả thuyết khoa học
6. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn giới hạn nghiên cứu khảo sát thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại 6 trường THCS trên địa bàn quận Cẩm Lệ trong giai đoạn 2020 – 2022 đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay, nghiên cứu đề xuất các biện pháp quản lý của lãnh đạo các trường THCS trên địa bàn quận Cẩm Lệ đối với công tác này từ năm 2023-2025. Nghiên cứu trên 334 khách thể, trong đó có 41 CBQL, 03 CBQL phòng Giáo dục và Đào tạo, 15 CBQL Ban giám hiệu các trường, 23 tổ trưởng chuyên môn; 293 giáo viên các trường THCS trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng.
Đề tài sử dụng các số liệu thống kê năm học 2020-2021; 2021-2022 để phân tích và nghiên cứu.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phương pháp quan sát
7.2.2. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
7.2.3. Phương pháp phỏng vấn
7.2.4. Phương pháp khảo nghiệm
7.3. Phương pháp thống kê toán học
8. Dự kiến đóng góp mới của luận văn
8.1. Về lý luận
8.2. Về thực tiễn
9. Cấu trúc của luận văn
Mở đầu
Chương 1. Cơ sở lí luận của quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường THCS.
Chương 2. Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng
Chương 3. Biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.
Kết luận và kiến nghị; Tài liệu tham khảo; Phụ lục
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1. Tổng quan những nghiên cứu liên quan đến đề tài
1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
1.1.2. Các nghiên cứu ở trong nước
1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1. Quản lí, quản lý giáo dục
Hoạt động quản lí xuất hiện từ thuở bình minh của loài người và phát triển cùng với sự tiến bộ của xã hội. Trong quá trình lao động và đấu tranh với thiên nhiên, để sinh tồn và phát triển con người cần phải hợp sức với nhau. Ban đầu là do nhu cầu tự vệ và kiếm sống, về sau là nhằm huy động sức mạnh chung cho các mục đích khác nhau. Những hoạt động cần đến sự phối hợp, điều khiển công việc đều mang dấu ấn của quản lí.
Tóm lại: “Quản lý giáo dục là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý nhằm đưa hoạt động giáo dục tới mục tiêu đã định trên cơ sở nhận thức và vận dụng đúng những qui luật khách quan của hệ thống giáo dục quốc dân”.
Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quan là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm làm cho toàn bộ hệ thống giáo dục vận hành theo đường lối nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ mà xã hội đặt ra.
1.2.2. Quản lí nhà trường
Trường học là một bộ phận của xã hội, là tổ chức giáo dục cơ sở của hệ thống giáo dục quốc dân. Hoạt động dạy và học là hoạt động trung tâm của nhà trường. quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và từng học sinh. Quản lý nhà trường về bản chất là quản lý con người. Điều đó tạo cho các chủ thể (người dạy và người học) trong nhà trường một sự liên kết chặt chẽ không những chỉ bởi cơ chế hoạt động của những tính quy luật khách quan của một tổ chức xã hội – nhà trường, mà còn bởi hoạt động chủ quan, hoạt động quản lý của chính bản thân giáo viên và học sinh.
1.2.3. Tổ chuyên môn trường THCS
Tổ chuyên môn là tổ chức cơ sở của bộ máy hành chính nhà trường; là nơi trực tiếp quản lí, rèn luyện và bồi dưỡng giáo viên về chuyên môn nghiệp vụ, về phẩm chất đạo đức nhà giáo…; thông qua các hoạt động của tổ, năng lực giảng dạy và chuyên môn, nghiệp vụ của giáo viên từng bước được nâng cao. Mặt khác, Tổ chuyên môn có vai trò quan trọng trong việc xây dựng kế hoạch hoạt động của tổ, quản lí kế hoạch và hoạt động của tổ viên; là nơi để triển khai, kiểm tra, đánh giá các mục tiêu và nội dung của việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông.
1.2.4. Quản lí tổ chức sinh hoạt chuyên môn ở trường THCS
Quản lí hoạt động tổ chuyên môn là một dạng của quản lí nhà trường, đó chính là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp qui luật của chủ thể quản lí đến tập thể giáo viên, tập thể học sinh, cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội, các nguồn lực trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng, hiệu quả các hoạt động của tổ chuyên môn.
1.3. Lí luận về hoạt động tổ chuyên môn ở trường THCS
1.3.1. Vai trò, nhiệm vụ của tổ chuyên môn ở trường THCS
Tổ chuyên môn được xem là một bộ phận cấu thành trong trong bộ máy tổ chức, quản lý của nhà trường. Trong đó, các tổ nhóm chuyên môn có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp với các bộ phận nghiệp vụ, các tổ chức đoàn thể nhằm thực hiện chương trình giáo dục và các hoạt động giáo dục khác, hướng tới mục tiêu phát triển chung của nhà trường.
Xây dựng và thực hiện kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch dạy học, phân phối chương trình và các hoạt động giáo dục khác của nhà trường;
Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ; tham gia đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ theo quy định của Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học và các quy định khác hiện hành;
Giới thiệu tổ trưởng, tổ phó;
Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên. [10, tr.10]
Tổ chuyên môn sinh hoạt hai tuần một lần và có thể họp đột xuất theo yêu cầu công việc hay khi Hiệu trưởng yêu cầu.
1.3.2. Nội dung hoạt động tổ chuyên môn ở trường THCS
Chăm lo các điều kiện để dạy tốt và học tốt
Nâng cao chất lượng giờ dạy trên lớp
Khảo sát, đánh giá chất lượng học sinh và thực hiện tốt quy chế chuyên môn
Thực hiện các hoạt động nâng cao chất lượng dạy học – giáo dục
1.3.3.Các hình thức hoạt động tổ chuyên môn ở trường THCS
Sinh hoạt chuyên môn theo định kỳ
Sinh hoạt chuyên môn theo chủ đề
Học tập chuyên môn nghiệp vụ
Sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học
1.3.4. Các điều kiện hỗ trợ cho hoạt động tổ chuyên môn ở trường THCS.
1.3.5. Yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông 2018 ở trường THCS
1.3.6. Đổi mới hoạt động tổ chuyên môn đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.
* Đổi mới trong việc dự giờ và rút kinh nghiệm giờ dạy của đồng nghiệp
* Tổ chức thao giảng, hội giảng GV giỏi các cấp
* Tổ chức học hỏi kinh nghiệm, nêu gương dạy tốt, khích lệ đổi mới; bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ GV
* Phát triển mỗi tổ chuyên môn theo tinh thần “Tổ chức biết học hỏi”
1.4. Quản lí hoạt động tổ chuyên môn ở trường THCS
1.4.1. Chủ động xây dựng kế hoạch dạy học và giáo dục theo chương trình môn học, hoạt động giáo dục thuộc chuyên môn phụ trách theo tuần, tháng, học kỳ, năm học; phối hợp với các tổ chuyên môn khác xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường.
1.4.2. Đề xuất lựa chọn sách giáo khoa, xuất bản phẩm tham khảo để sử dụng trong nhà trường theo quy định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
1.4.3. Thực hiện kế hoạch giáo dục của tổ chuyên môn theo kế hoạch giáo dục của nhà trường đã được hội đồng trường phê duyệt.
1.4.4. Tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông theo quy định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
1.4.5. Tham gia bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ theo kế hoạch của tổ chuyên môn và của nhà trường.
1.4.6. Thực hiện các nhiệm vụ khác do hiệu trưởng phân công
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động TCM ở trường THCS
1.5.1. Các yếu tố khách quan
1.5.1.1. Đặc thù nghề nghiệp người giáo viên THCS
1.5.1.2. Cơ sở vật chất và các trang thiết bị dạy học
1.5.2. Các yếu tố chủ quan
1.5.2.1. Trình độ, năng lực quản lý của hiệu trưởng
1.5.2.2. Năng lực quản lí của người tổ trưởng chuyên môn
1.5.2.3. Năng lực, trình độ nhận thức của giáo viên và học sinh.
Tiểu kết chương 1
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN TẠI CÁC TRƯỜNG THCS TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN CẨM LỆ
2.1. Khái quát về quá trình khảo sát
Nhằm đánh giá đúng thực trạng hoạt động Tổ chuyên môn, quản lí hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay, để làm cơ sở đề xuất các biện pháp quản lý.
2.1.2. Nội dung khảo sát
Luận văn tập trung khảo sát, phân tích đánh giá thực trạng một số vấn đề như sau:
– Thực trạng hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay;
– Thực trạng quản lí hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay;
– Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.
2.1.3. Đối tượng, địa bàn khảo sát
Bảng 2.2. Đối tượng tham gia khảo sát thực trạng
| STT | Đối tượng | Số lượng | Ghi chú |
| 1 | Cán bộ quản lý | 41 | Cán bộ phòng GD-ĐT, Hiệu trưởng, Phó hiệu trường và tổ trưởng tổ chuyên môn. |
| 2 | Giáo viên | 293 | Đang trực tiếp giảng dạy ở các trường THCS trên địa bàn. |
2.2. Khái quát về tình hình kinh tế – xã hội, giáo dục của quận Cẩm Lệ.
2.2.1. Khái quát một số đặc điểm tự nhiên, kinh tế-xã hội.
2.2.2. Khái quát về tình hình phát triển giáo dục của quận Cẩm Lệ
Tiến hành khảo sát ở 06 trường THCS trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng: Trường THCS Nguyễn Văn Linh; Trường THCS Đặng Thai Mai; Trường THCS Trần Quý Cáp; Trường THCS Nguyễn Công Trứ; Trường THCS Nguyễn Thị Định; Trường THCS Nguyễn Thiện Thuật.
2.2.3. Tổ chức khảo sát
Sử dụng phương pháp điều tra xã hội học. Để thu thập thông tin, tác giả xây dựng bộ công cụ điều tra khảo sát là các bộ phiếu điều tra gồm hệ thống các câu hỏi xung quanh các vấn đề về thực trạng hoạt động tổ chuyên môn, quản lí hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay, sau đó tiến hành phân loại phiếu khảo sát, chọn phiếu hợp lệ. Phiếu hợp lệ là những phiếu trả lời đầy đủ các câu hỏi, loại bỏ các phiếu trả lời không đủ độ tin cậy. Sau đó, phân loại các phiếu theo đối tượng khảo sát, nhập vào bảng tính excel, thống kê số lượng trả lời từng phương án theo từng câu, từng đối tượng khảo sát, cuối cùng sử dụng công thức tính điểm trung bình và tỷ lệ phần trăm như sau:”
Khảo sát về các mức độ quan trọng/ thường xuyên/ ảnh hưởng trong luận văn quy định điểm như sau:
– Điểm 5: Rất quan trọng/ Rất tốt/ Rất ảnh hưởng
– Điểm 4: Quan trọng/ Tốt/ ảnh hưởng
– Điểm 3: Bình thường/TB/Bình thường
– Điểm 2: Không quan trọng /Yếu/Không ảnh hưởng
– Điểm 1: Hoàn toàn không quan trọng/ Kém/ Hoàn toàn không ảnh hưởng
Tính điểm theo mỗi mức độ:
2.2.5. Xử lý số liệu và viết báo cáo kết quả khảo sát.
Xử lý số liệu bằng công thức tính giá trị trung bình:
F:\DỮ LIỆU MỚI CẦN ĐỔI TÊN VÀ ĐĂNG 2025\TAI LIEU C YEN-2024\ANH VU LOP DA NANG\Quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại các trường THCS quận Cẩm Lệ thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay\TOM TAT
