Đầu tư xây dựng là một lĩnh vực quan trọng, có ảnh hưởng trực tiếp đến tăng trưởng và phát triển KTXH của đất nước. Trong những năm qua, hoạt động đầu tư XDCB từ nguồn vốn của Nhà nước liên tục gia tăng, qua đó đã tạo nên sự chuyển biến quan trọng về cơ sở vật chất kỹ thuật, thúc đẩy mạnh mẽ chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng năng lực sản xuất, cải thiện văn minh đô thị, đóng góp quyết định vào phát triển kinh tế xã hội trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Thời gian qua được sự quan tâm của Trung ương, Tỉnh ủy, HĐND & UBND tỉnh Quảng Nam đã dành sự quan tâm đặc biệt đối với sự phát triển kinh tế – xã hội của miền núi, ban hành nhiều chủ trương, chính sách, chương trình, dự án và tổ chức triển khai thực hiện trên các lĩnh vực, đã góp phần hoàn chỉnh hệ thống cơ sở hạ tầng, làm thay đổi bộ mặt nông thôn miền núi phía Tây của tỉnh Quảng Nam, góp phần phát triển kinh tế xã hội của địa phương. Tuy nhiên, kinh tế – xã hội tại miền núi vẫn còn rất nhiều khó khăn, bất cập.
Đối với huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam, nhiều năm qua Đảng bộ, Chính quyền các cấp rất quan tâm đến đầu tư cho địa phương và chắc chắn trong nhiều năm đến sẽ có sự đầu tư lớn cho phát triển kinh tế – xã hội khu vực miền núi. Mặc dù, việc thực hiện các chương trình đầu tư phát triển kinh tế – xã hội ở huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam có nhiều kết quả, nhưng chuyển biến chưa mạnh, chưa đáp ứng mong đợi của Nhân dân và yêu cầu của quản lý.
Một thực tiễn rất đáng quan tâm là: Có nhiều chương trình, dự án triển khai thực hiện ở miền núi với tổng số vốn đầu tư lớn, tuy nhiên công tác quản lý quản trị dự án như công tác lập quy hoạch, quản lý quy hoạch chưa được quan tâm đúng mức, nhiều dự án triển khai chậm chủ yếu do vướng mắc công tác GPMB kéo dài không thực hiện được dẫn đến phải điều chỉnh quy hoạch nhiều lần, bên cạnh đó nguồn vốn ngân sách bố trí hàng năm còn khó khăn, hạn chế làm kéo dài thời gian thực hiện, một số dự án không giải ngân kịp nguồn vốn nên bị thu hồi, một số dự án giải ngân không đúng khối lượng dẫn đến sai phạm…, dẫn đến một số dự án sau khi kết thúc phát huy hiệu quả thấp, chưa đáp ứng mục tiêu đề ra. Do vậy, cần phải có sự đánh giá khoa học, khách quan về hiệu quả các chương trình, dự án đầu tư cho huyện, đánh giá việc tổ chức thực hiện sao cho đảm bảo tính hiệu quả và bền vững của chương trình, dự án được triển khai thực hiện trên địa bàn miền núi.
Để đầu tư xây dựng có hiệu quả, đi vào thực tiễn, ngoài các yếu tố liên quan đến đầu tư xây dựng công trình thì công tác quản trị dự án có vai trò rất quan trọng trong công tác quản lý điều hành dự án. Vì lý do đó, tôi chọn đề tài “Quản trị dự án đầu tư xây dựng hạ tầng nông thôn bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam” làm đề tài nghiên cứu cho Luận văn tốt nghiệp của mình, đồng thời sau này đề tài này sẽ vận dụng vào quá trình triển khai các nhiệm vụ kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và dự toán thu, chi Ngân sách hàng năm của huyện.
Phân tích đánh giá công tác quản trị dự án và đề xuất các hàm ý chính sách nhằm cải thiện hiệu quả hoạt động Quản trị dự án đầu tư xây dựng hạ tầng nông thôn bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam trong thời gian đến.
Để đạt được mục tiêu tổng quát luận văn phân rã thành ba mục tiêu chi tiết:
– Hệ thống hóa những cơ sở lý luận về quản trị dự án đầu tư xây dựng hạ tầng nông thôn bằng ngân sách nhà nước.
– Phân tích thực trạng và đánh giá công tác quản trị dự án đầu tư xây dựng hạ tầng nông thôn huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam.
– Đề xuất hàm ý giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị dự án đầu tư xây dựng tại huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
– Đối tượng nghiên cứu của đề tài là công tác Quản trị dự án đầu xây dựng hạ tầng nông thôn bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Tiên Phước.
– Phạm vi và thời gian nghiên cứu: Thực trạng công tác quản trị dự án đầu tư xây dựng hạ tầng nông thôn bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam từ năm 2018 đến năm 2022 và tầm nhìn giải pháp cho những năm đến.
Đề tài sử dụng một số phương pháp chủ yếu như: Phương pháp tổng hợp; Phương pháp tiếp cận, thu thập thông tin; Phương pháp xử lý; Phương pháp thu thập dữ liệu, tài liệu.
Ngoài phần mở đầu, kết luận, luận văn gồm 3 chương:
– Chương 1. Cơ sở lý luận về quản trị dự án đầu tư xây dựng hạ tầng nông thôn bằng ngân sách nhà nước.
– Chương 2. Thực trạng công tác quản trị dự án đầu tư xây dựng hạ tầng nông thôn bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam.
– Chương 3. Hàm ý giải pháp
7. Tổng quan các tài liệu nghiên cứu
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG HẠ TẦNG NÔNG THÔN BẰNG NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
1.1. ĐẦU TƯ VÀ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG NGÂN SÁCH
1.1.1. Đầu tư ngân sách nhà nước
– Đầu tư ngân sách nhà nước là quá trình phân phối và sử dụng một phần vốn tiền tệ từ quỹ ngân sách nhà nước để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế – xã hội, phát triển sản xuất và dự trữ vật tư hàng hóa của Nhà nước nhằm thực hiện mục tiêu ổn định, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội.
Dự án đầu tư là tập hợp các đề xuất bỏ vốn trung và dài hạn để tiến hành các hoạt động đầu tư trên địa bàn cụ thể,trong khoảng thời gian xác định. Dự án đầu tư là cơ sở để cơ quan nhà nước có thẩm quyền tiến hành các biện pháp quản lý, cấp phép đầu tư. Nó là căn cứ để nhà đầu tư triển khai hoạt động đầu tư và đánh giá hiệu quả của dự án. Và đặc biệt quan trọng trong việc thuyết phục chủ đầu tư quyết định đầu tư và tổ chức tín dụng cấp vốn cho dự án.
Yêu cầu cơ bản của một dự án đầu tư:
Để đảm bảo tính khả thi, dự án đầu tư phải đáp ứng các yêu cầu cơ bản sau: Tính khoa học; Tính thực tiễn; Tính pháp lý; Tính đồng nhất
– Các giai đoạn của dự án đầu tư
+ Dự án đầu tư xây dựng và quá trình đầu tư xây dựng của bất kỳ dự án nào cũng bao gồm 3 giai đoạn: Chuẩn bị đầu tư; Thực hiện đầu tư; Kết thúc xây dựng và đưa công trình vào khai thác sử dụng.
Như vậy các giai đoạn của quá trình đầu tư có mối liên hệ hữu cơ với nhau, mỗi giai đoạn có tầm quan trọng riêng của nó cho nên không đánh giá quá cao hoặc xem nhẹ một giai đoạn nào và kết quả của giai đoạn này là tiền đề của giai đoạn sau. Trong quá trình quản lý đầu tư xây dựng Chủ đầu tư luôn đóng vai trò quan trọng và quyết định đến việc nâng cao hiệu quả đầu tư và xây dựng.
1.2. ĐẦU TƯ DỰ ÁN HẠ TẦNG NÔNG THÔN
1.2.1. Khái niệm dự án đầu tư hạ tầng nông thôn
Là đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội nông thôn và đô thị gắn với thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn và kế hoạch lộ trình thực hiện các tiêu chí nông thôn mới về cơ sở hạ tầng, từng bước hoàn thiện kết nối phát triển chung của vùng, kết nối đồng bộ, nhất là kết nối liên xã, liên huyện theo quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
1.2.2. Đặc điểm dự án đầu tư hạ tầng nông thôn
Đầu tư có trọng tâm, trọng điểm và bền vững, giải quyết các vấn đề bức xúc, cấp bách nhất để thúc đẩy kinh tế – xã hội, đặc biệt chú trọng tới công tác thu hút đầu tư, phát triển kết cấu hạ tầng gắn với xây dựng NTM, góp phần mang lại diện mạo mới cho huyện, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế – xã hội.
Ưu tiên đầu tư phát triển hệ thống giao thông theo hướng hiện đại nhằm đảm bảo tính kết nối đồng bộ, tập trung đầu tư các công trình quan trọng mang tính đột phá gắn với kết nối, liên kết vùng, tạo hiệu ứng lan tỏa, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế gắn với đảm bảo an ninh quốc phòng; triển khai đúng tiến độ các dự án giao thông đã được xác định trong Quy hoạch phát triển giao thông vận tải được cấp thẩm quyền phê duyệt.
1.3. QUẢN TRỊ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG
1.3.1. Khái niệm, mục tiêu quản trị dự án đầu tư xây dựng hạ tầng
Quản trị dự án xây dựng là tập hợp các số liệu, các hồ sơ và bản vẽ thiết kế, trong đó bao gồm các tài liệu pháp lý, quy hoạch tổng thể, kiến trúc, kết cấu, công nghệ tổ chức thi công, thu thập các số liệu vận hành dự án khi hoàn thành để đánh giá hiệu quả…. Quản trị dự án đầu tư xây dựng có một số đặc điểm sau:
* Quản trị dự án bao gồm 3 giai đoạn chủ yếu:
– Lập kế hoạch
– Điều phối thực hiện dự án
– Giám sát, đánh giá hiệu quả dự án
– Mục tiêu của quản trị dự án đầu tư:
+ Dự án luôn nhằm đạt tới một mục tiêu và kết quả cụ thể, được dự tính trước.
+ Đó có thể là mục tiêu dài hạn, mục tiêu ngắn hạn, mục tiêu trước mắt và lâu dài, một mục tiêu cụ thể xác định hay một tập hợp mục tiêu.
+ Dự án sử dụng các nguồn lực có giới hạn như nguồn tài chính, nguồn lực vật chất (máy móc thiết bị, nguyên vật liệu…) nguồn nhân lực và công nghệ cần thiết cho dự án.
1.3.2. Vai trò của quản trị dự án đầu tư xây dựng
– Đáp ứng tốt nhất việc thực hiện các mục tiêu của chiến lược phát triển kinh tế xã hội trong từng thời kỳ của quốc gia.
– Trên góc độ từng cơ sở, doanh nghiệp có vốn đầu tư: Mục tiêu của quản lý đầu tư suy cho cùng là nhằm đạt được hiệu quả kinh tế tài chính cao nhất với chi phí vốn đầu tư thấp nhất.
1.3.3. Mô hình và trình tự quản trị dự án đầu tư
* Mô hình chủ đầu tư trực tiếp quản lý thực hiện dự án
* Mô hình chủ nhiệm điều hành dự án
* Mô hình quản lý dự án đầu tư theo chức năng
* Mô hình tổ chức chuyên trách quản lý dự án
* Mô hình quản lý dự án theo ma trận
* Những căn cứ lựa chọn mô hình quản trị dự án đầu tư
1.4. NỘI DUNG QUẢN TRỊ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG
1.4.1. Quản trị Quy hoạch dự án
1.4.2 Quản trị công tác lập kế hoạch dự án
1.4.3. Quản trị công tác tổ chức thiết kế và dự toán dự án
1.4.4. Quản trị công tác tổ chức đấu thầu dự án
1.4.5. Quản trị triển khai thi công dự án
1.4.6. Quản trị an toàn kỹ thuật và lao động dự án
1.4.7. Quản trị tiến độ giải ngân và thanh quyết toán dự án
1.4.8. Công tác thanh tra giám sát và xử phạt sai phạm
1.5. CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN TRỊ DỰ ÁN
1.5.1. Quy trình quản trị dự án
Quản trị dự án bao gồm ba giai đoạn chủ yếu. Đó là việc lập kế hoạch, điều phối thực hiện và giám sát dự án. Nội dung chủ yếu là quản trị tiến độ thời gian, chi phí thực hiện dự án nhằm đạt được những mục tiêu cụ thể.
Lập kế hoạch: Là giai đoạn xây dựng mục tiêu, xác định những công việc cần làm, nguồn lực cần để thực hiện dự án.
1.5.2. Nguồn nhân lực quản trị dự án
Nguồn nhân lực dự án bao gồm: Ban quản lý dự án; Đối tượng chịu ảnh hưởng từ dự án; Đối tác cung cấp dịch vụ cho dự án; Chủ dự án; Cán bộ các tiểu ban dự án; Đối tượng tài trợ cho dự án; Chuyên gia tư vấn.
Quản lý nhân lực dự án bao gồm:
Thứ nhất, Lập kế hoạch nhân lực là quá trình xác định nhu cầu nhân lực, xây dựng chính sách nhân lực và các chương trình hành động nhằm có được nguồn lực đáp ứng việc thực hiện mục tiêu dự án
Thứ hai, Xây dựng nhân lực dự án là quá trình chính thức thành lập đội ngũ nhân lực của dự án:thành lập đội, tuyển chọn nhân lực, xác định cách thức hoạt động của đội, phân công công việc.
Thứ ba, Phát triển nhóm dự án là quy trình cải thiện năng lực, cải thiện giao tiếp giữa các thành viên trong dự án và cải thiện môi trường đầu tư để tăng hiệu suất dự án, cải thiện tinh thần làm việc nhóm, tăng cường kỹ năng mềm và năng lực, động viên nhân viên, và giảm tỷ lệ nghỉ việc.
1.5.3. Đặc điểm tự nhiên – xã hội
Nếu điều kiện tự nhiên, xã hội thuận lợi thì việc triển khai thực hiện dự án sẽ sớm hoàn thành, tiết kiệm được chi phí đầu tư, đáp ứng hiệu quả đầu tư dự án. Còn điều kiện tự nhiên, xã hội không thuận lợi thì sẽ gây khó khăn trong công tác triển khai thực hiện dự án, chậm tiến độ, phát sinh chi phí đầu tư, hiệu quả dự án thấp.
1.5.4. Quy định pháp luật liên quan
Quy định pháp luật được thể bằng các hệ thống luật và văn bản dưới Luật như Nghị định, Thông tư. Nếu hệ thống pháp luật rõ ràng thì việc triển khai thực hiện được thuận lợi, không gặp vướng mắc, trường hợp hệ thống pháp luật chưa rõ ràng thì công tác quản trị dự án sẽ gặp vướng mắc, phải dừng lại xin ý kiến,
1.5.5. Mô hình tổ chức quản lý dự án của huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam
UBND huyện
Phòng Tài chính – Kế hoạch
Phòng Kinh tế – Hạ tầng
(Cơ quan chủ trì thẩm định)
Chủ đầu tư: BQLDA; các Phòng, Ban của huyện
Các đơn vị tư vấn
Nhà thầu
Hình 1.5. Tổ chức quản lý dự án của huyện Tiên Phước,
tỉnh Quảng Nam
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN TRỊ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG HẠ TẦNG NÔNG THÔN BẰNG NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TIÊN PHƯỚC, TỈNH QUẢNG NAM
2.1. TỔNG QUAN CHUNG VỀ HUYỆN TIÊN PHƯỚC, TỈNH QUẢNG NAM
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam.
2.1.2. Thực trạng hạ tầng giao thông đường bộ huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam
Hạ tầng giao thông đường bộ của huyện Tiên Phước có tổng chiều dài gần 350km bao gồm các 03 tuyến đường tỉnh (ĐT), 01 Quốc lộ; 15 tuyến đường huyện (ĐH) dài 149,65Km (Theo Quyết định số 3520/QĐ-UBND ngày 06/11/2014 về việc phân loại, đặt số hiệu hệ thống đường huyện trên địa bàn tỉnh Quảng Nam), và 20 tuyến đường đô thị trung tâm huyện, dài 9,61Km.
2.2. THỰC TRẠNG DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TIÊN PHƯỚC, TỈNH QUẢNG NAM ĐÃ THỰC HIỆN
F:\DỮ LIỆU MỚI CẦN ĐỔI TÊN VÀ ĐĂNG 2025\TAI LIEU C YEN-2024\Quản trị dự án đầu tư xây dựng hạ tầng nông thôn bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Tiên Phước\New folder (3)
