Quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường Trung học Phổ thông trên địa bàn thị xã Đức Phổ tỉnh Quảng Ngãi
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục phổ thông nhằm phát triển toàn diện cho người học về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ, kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo; hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho người học tiếp tục học chương trình giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp hoặc tham gia lao động, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc [khoản 1, điều 29, Luật giáo dục 2019].
Xuất phát từ lý luận, trong quá trình đổi mới đất nước và hội nhập quốc tế, Đảng và Nhà nước ta đã có những cuộc cải cách giáo dục nhằm hướng tới một nền giáo dục tiên tiến, hiện đại, đậm đà bản sắc dân tộc, đáp ứng yêu cầu trong thời đại mới. Nghị quyết đại hội XI của Đảng đã chỉ rõ: “Phát triển, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, chất lượng nguồn nhân lực; phát triển khoa học công nghệ và kinh tế tri thức”; “ Đổi mới căn bản, toàn diện GD- ĐT, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”.
Xuất phát từ thực tiễn, dựa vào các tài liệu, tìm hiểu các công trình nghiên cứu trước và kinh nghiệm bản thân; công tác chủ nhiệm lớp hiện nay đã được quan tâm, chú trọng trong công tác giáo dục học sinh và đã đạt được kết quả nhất định. Hiện nay, quản lý công tác chủ nhiệm đã được nghiên cứu trên nhiều bình diện khác nhau, tuy nhiên vẫn còn nhiều bất cập, hạn chế. Qua thực tế làm công tác chủ nhiệm, quan sát và tìm hiểu về quản lý công tác giáo viên chủ nhiệm lớp tại các trường Trung học phổ thông trên địa bàn thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi, tôi nhận thấy có rất nhiều vấn đề mình nên học tập, trao đổi lẫn nhau nhưng mặt khác, cũng có những việc mình cần nhìn nhận và rút kinh nghiệm. Thực tế đã cho thấy, có một bộ phận giáo viên làm công tác chủ nhiệm chưa theo kịp được với sự biến đổi nhanh chóng của xã hội, vì vậy chưa có sự chỉnh lý và điều chỉnh công tác chủ nhiệm sao cho phù hợp với mục tiêu và nhiệm vụ mà xã hội đề ra.
Xuất phát từ nhu cầu, nguyện vọng của bản thân là một nhà quản lý giáo dục, là học viên đang theo học ngành thạc sĩ quản lý giáo dục với mong muốn được tham gia kỹ năng nghiên cứu khoa học lĩnh vực về quản lý giáo dục. Từ yêu cầu lý luận và yêu cầu thực tiễn như đã nêu trên tôi chọn đề tài: “Quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường Trung học Phổ thông trên địa bàn thị xã Đức Phổ tỉnh Quảng Ngãi” làm chủ đề nghiên cứu cho luận văn Cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục của mình. Từ đó đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo viên chủ nhiệm lớp, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của các trường Trung học Phổ thông trên địa bàn thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý công tác chủ nhiệm lớp, thực tiễn quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường Trung học Phổ thông trên địa bàn thị xã Đức Phổ tỉnh Quảng Ngãi, luận văn đề xuất các biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh trong nhà trường.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu: Công tác chủ nhiệm lớp ở các trường trung học phổ thông.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Thực trạng quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT trên địa bàn thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi.
4. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài chỉ nghiên cứu thực trạng và các biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp tại 03 trường THPT trên địa bàn thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi.
Đề tài tập trung nghiên cứu, điều tra, khảo sát hoạt động quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT trên địa bàn thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi từ năm 2021 đến năm 2022. Đề xuất biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT trên địa bàn thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 2023 – 2027.
Công tác quản lý chủ nhiệm lớp ở các trường THPT trên địa bàn thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi trong thời gian qua đã đạt được những kết quả nhất định, song vẫn còn nhiều bất cập, hạn chế. Cơ sở lý luận, đánh giá đúng thực trạng quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT trên địa bàn thì có thể đề xuất được biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp tại các trường THPT trên địa bàn thị xã Đức Phổ tỉnh Quảng Ngãi một cách hợp lý và khả thi, góp phần nâng cao kết quả giáo dục học sinh trong bối cảnh hiện nay.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận quản lý công tác chủ nhiệm lớp.
6.2. Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng công tác chủ nhiệm lớp và quản lý công tác chủ nhiệm lớp.
6.3. Đề xuất các biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT trên địa bàn thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi.
7. Phương pháp nghiên cứu
Sử dụng ba nhóm phương pháp nghiên cứu:
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, phân loại, hệ thống hoá các tài liệu, các văn bản quy phạm pháp luật…nhằm xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài nghiên cứu.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp điều tra; quan sát; tổng kết kinh nghiệm; phỏng vấn CBQL, GV, HS, cha mẹ HS…về thực trạng công tác GVCN lớp và hoạt động quản lý công tác GVCN lớp của hiệu trưởng; xin tư vấn từ các chuyên gia và CBQL có kinh nghiệm.
7.3. Phương pháp thống kê toán học nhằm xử lý kết quả điều tra
Nhằm để xử lý các số liệu, các kết quả nghiên cứu, trên cơ sở đó có nhận định, đánh giá đúng đắn, chính xác các kết quả nghiên cứu.
8. Cấu trúc luận văn
Gồm ba phần: Phần mở đầu, phần nội dung và phần kết luận.
* Phần I: Phần mở đầu: Lý do chọn đề tài, mục đích, khách thể, đối tượng nghiên cứu, giả thuyết khoa học, phạm vi đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu.
* Phần II: Phần nội dung: Gồm 3 chương
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT.
Chương 2: Thực trạng quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT trên địa bàn thị xã Đức Phổ tỉnh Quảng Ngãi trong giai đoạn hiện nay.
Chương 3: Biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT trên địa bàn thị xã Đức Phổ tỉnh Quảng Ngãi.
Phần 3. Kết luận và khuyến nghị
Ngoài ba phần chính, luận văn còn có Danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục.
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1. Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài
1.1.2. Những nghiên cứu ở trong nước
1.2. Các khái niệm chính của của đề tài
1.2.4. Công tác chủ nhiệm lớp
1.3. Công tác chủ nhiệm lớp ở trường Trung học phổ thông (THPT)
1.3.1. Những yêu cầu đối với công tác chủ nhiệm lớp và giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường Trung học phổ thông trong giai đoạn hiện nay
1.3.2. Mục tiêu công tác chủ nhiệm
1.3.3. Nội dung công tác chủ nhiệm lớp ở trường Trung học phổ thông
1.3.3.1. Tìm hiểu, nắm vững đối tượng giáo dục
1.3.3.2. Xây dựng kế hoạch và triển khai kế hoạch giáo dục tổng thể của lớp
1.3.3.3. Xây dựng lớp thành một tập thể học sinh vững mạnh
1.3.3.4. Tổ chức các hoạt động giáo dục toàn diện học sinh
1.3.3.5. Phối hợp với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường:
1.3.3.6. Hoạt động hỗ trợ, tư vấn cho HS
1.3.3.7. Kiểm tra, đánh giá kết quả rèn luyện của học sinh:
1.4. Quản lý công tác chủ nhiệm lớp trong trường THPT
1.4.1. Vị trí, nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng trường THPT
1.4.2. Nội dung quản lý công tác chủ nhiệm lớp của Hiệu trưởng trường THPT
Hiệu trưởng quản lý công tác chủ nhiệm lớp trong trường THPT chính là quản lý đội ngũ GVCN và quản lý hoạt động của GVCN với các ND cụ thể sau:
1.4.2.1. Quản lý việc tìm hiểu, nắm vững đối tượng giáo dục và môi trường giáo dục
1.4.2.2. Quản lý việc xây dựng kế hoạch và triển khai kế hoạch giáo dục tổng thể của lớp
1.4.2.3. Quản lý việc xây dựng lớp thành một tập thể vững mạnh
1.4.2.4. Quản lý tổ chức các hoạt động giáo dục toàn diện học sinh
1.4.2.5. Quản lý việc phối hợp với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường
1.4.2.6. Quản lý hoạt động tư vấn cho học sinh
1.4.2.7. Quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập và rèn luyện của học sinh
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT
1.5.1.1. Các yếu tố thuộc về chế độ, chính sách
1.5.1.2. Các yếu tố thuộc về môi trường giáo dục của nhà trường
1.5.2.1. Các yếu tố thuộc về chủ thể quản lý
1.5.2.2. Các yếu tố thuộc về người GVCNL
1.5.2.3. Các yếu tố thuộc về bản thân người học sinh
Có thể kết luận, công tác CNL và quản lý công tác CNL có một vị trí vai trò quan trọng trong nhà trường. Các nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến quản lý công tác CNL đã hệ thống hóa một số nội dung cơ bản về vấn đề công tác CNL của GVCN và quản lý công tác CNL của người Hiệu trưởng trường THPT. Đây chính là căn cứ để khẳng định hướng nghiên cứu của đề tài “Quản lý công tác chủ nhiệm lớp tại các trường THPT thị xã Đức Phổ tỉnh Quảng Ngãi” là cần thiết trong việc GD toàn diện cho HS. Khi nghiên cứu cơ sở lý luận, đề tài đã góp phần làm sáng tỏ cơ sở lý luận của công tác CNL, và quản lý công tác CNL ở trường THPT. Đề tài cũng đã hệ thống hóa một số nội dung cơ bản của các vấn đề về công tác CNL, đặc biệt là các nội dung quản lý công tác CNL. Nội dung cơ bản của quản lý công tác CNL trong nhà trường phổ thông là sự biểu hiện cụ thể của việc thực hiện các chức năng quản lý như lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra đánh giá công tác CNL nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của GVCN để đáp ứng yêu cầu giáo dục toàn diện học sinh. Công tác CNL và quản lý công tác CNL chịu ảnh hưởng của ba yếu tố chính là: Chủ thể quản lý, đối tượng quản lý và môi trường quản lý. Đây cũng là cơ sở cho việc định hướng nghiên cứu thực trạng công tác CNL và thực trạng quản lý công tác chủ nghiệm lớp để từ đó đề ra các biện pháp quản lý công tác CNL ở trường THPT.
CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP Ở CÁC TRƯỜNG THPT TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ ĐỨC PHỔ TỈNH QUẢNG NGÃI
2.1. Khái quát về quá trình nghiên cứu thực trạng quản lý công tác chủ nhiệm lớp
2.1.2. Nội dung nghiên cứu
– Sử dụng phiếu khảo sát để thu thập thông tin
– Phương pháp phỏng vấn
– Phương pháp nghiên cứu hồ sơ
2.1.5. Cách thức xử lý số liệu khảo sát
2.2. Khái quát tình hình kinh tế, văn hoá, xã hội địa bàn nghiên cứu và các trường THPT ở thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi
2.2.1. Khái quát tình hình giáo dục Trung học phổ thông ở thị xã Đức Phổ
2.3. Thực trạng công tác công tác chủ nhiệm lớp ở các trường trung học phổ thông thị xã Đức Phổ tỉnh Quảng Ngãi
F:\DỮ LIỆU MỚI CẦN ĐỔI TÊN VÀ ĐĂNG 2025\TAI LIEU C YEN-2024\LOP QUANG NGAI\SAU BAO VE\Quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường Trung học Phổ thông trên địa bàn thị xã Đức Phổ tỉnh Quảng Ngãi\Luan văn – Thạch Cảnh Bê – K43-QLGD-QNgai\TOM TAT
