Phân tích tác động của mức độ phát triển kinh tế số đến hiệu quả huy động nguồn vốn xanh trong các dự án bảo vệ môi trường tại Việt Nam

TÓM TẮT

Trong bối cảnh chuyển đổi số và cam kết phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) đang trở thành trọng tâm chiến lược toàn cầu, nghiên cứu này được thực hiện nhằm phân tích tác động của mức độ phát triển kinh tế số đến hiệu quả huy động nguồn vốn xanh tại các dự án bảo vệ môi trường ở Việt Nam. Dựa trên dữ liệu bảng của 13 đơn vị tiêu biểu trong giai đoạn 2023–2025 gồm 39 quan sát, nghiên cứu áp dụng mô hình hồi quy tác động ngẫu nhiên với sai số chuẩn bền để kiểm định các nhân tố bao gồm: Hạ tầng số, Ứng dụng Fintech, Năng lực vận hành số và Minh bạch thông tin số.

Kết quả thực nghiệm cho thấy Ứng dụng Fintech và Năng lực vận hành số có tác động thuận chiều có ý nghĩa thống kê đến hiệu quả huy động vốn xanh, khẳng định vai trò của công nghệ tài chính trong việc giảm chi phí giao dịch và tăng cường kết nối nguồn lực. Ngược lại, nghiên cứu phát hiện một “nghịch lý” khi Minh bạch thông tin số thông qua việc công bố báo cáo ESG riêng biệt lại có tác động ngược chiều ở mức ý nghĩa 1%. Điều này phản ánh thực trạng về gánh nặng chi phí tuân thủ và sự thận trọng của nhà đầu tư trước chất lượng dữ liệu xanh tại thị trường Việt Nam hiện nay. Các biến kiểm soát về quy mô và lợi nhuận chưa cho thấy tác động rõ rệt. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất các hàm ý chính sách nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý về minh bạch xanh và thúc đẩy hệ sinh thái tài chính số bền vững.

PHẦN MỞ ĐẦU.

1. Lý do chọn đề tài

Huy động vốn xanh cho các dự án bảo vệ môi trường đang nổi lên như một yêu cầu sống còn đối với mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Hiệu quả huy động nguồn vốn này không chỉ quyết định khả năng triển khai các dự án xanh mà còn phản ánh năng lực thích ứng của doanh nghiệp với các tiêu chuẩn tài chính quốc tế mới. Trong khi phần lớn các nghiên cứu trước đây tập trung vào vai trò của các yếu tố truyền thống như quy mô doanh nghiệp, khả năng sinh lời hay cơ hội tăng trưởng (Buallay, 2019; Azmi và cộng sự, 2021), thì một yếu tố nền tảng mang tính thời đại – mức độ phát triển kinh tế số – lại chưa nhận được sự quan tâm đầy đủ, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ tại Việt Nam. Phát triển kinh tế số, với các trụ cột như hạ tầng số, ứng dụng Fintech, năng lực vận hành số và minh bạch thông tin số, có khả năng làm thay đổi căn bản cách thức doanh nghiệp tiếp cận, quản lý và thuyết phục các nhà đầu tư xanh, từ đó trực tiếp tác động đến hiệu quả huy động vốn cho các dự án bảo vệ môi trường.

Trên thế giới, mối quan hệ giữa kinh tế số và tài chính xanh đã bắt đầu thu hút sự quan tâm của giới học thuật. Các nghiên cứu theo trường phái lý thuyết tín hiệu (signaling theory) ủng hộ quan điểm cho rằng các doanh nghiệp có nền tảng số vững mạnh có khả năng công bố thông tin ESG minh bạch và kịp thời hơn, từ đó giảm bất cân xứng thông tin và tạo niềm tin cho nhà đầu tư xanh (Liu và cộng sự, 2024; Qing & Jin, 2023). Bên cạnh đó, các nghiên cứu ứng dụng lý thuyết chi phí giao dịch lại chỉ ra rằng Fintech và các nền tảng thanh toán số giúp giảm đáng kể chi phí trung gian, đa dạng hóa kênh huy động vốn như crowdfunding xanh hoặc trái phiếu xanh trên nền tảng blockchain, qua đó nâng cao hiệu quả tiếp cận nguồn vốn (World Bank, 2022; Gafsi và cộng sự, 2026). Ngược lại, một số học giả cảnh báo rằng sự phát triển kinh tế số không tự động dẫn đến hiệu quả huy động vốn xanh nếu doanh nghiệp thiếu năng lực vận hành số hoặc chỉ đầu tư vào hạ tầng mà không có chiến lược minh bạch hóa thông tin, thậm chí có thể tạo ra “vỏ bọc số” cho các hành vi greenwashing (CFA Institute, 2023). Sự mâu thuẫn trong các kết quả nghiên cứu từ các bối cảnh khác nhau cho thấy mối quan hệ giữa kinh tế số và hiệu quả huy động vốn xanh là không đồng nhất và phụ thuộc vào đặc điểm từng thành phần số hóa, trình độ phát triển thị trường cũng như năng lực hấp thụ công nghệ của doanh nghiệp.

Tại Việt Nam, phát triển kinh tế số luôn được xác định là một trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển quốc gia, với kỳ vọng đóng góp khoảng 20% GDP vào năm 2025 (Quyết định số 411/QĐ-TTg). Cùng với đó, nhu cầu về vốn xanh cho các dự án bảo vệ môi trường ngày càng cấp bách, từ năng lượng tái tạo, xử lý chất thải đến giao thông xanh và nông nghiệp bền vững. Giai đoạn 2021-2025 chứng kiến sự bùng nổ của các nền tảng Fintech, sự đầu tư mạnh mẽ vào chuyển đổi số doanh nghiệp và sự ra đời của các quy định về báo cáo ESG, tạo ra một bối cảnh lý tưởng để đánh giá tác động của kinh tế số đến hiệu quả huy động vốn xanh. Tuy nhiên, theo tìm hiểu của tác giả, cho đến nay vẫn chưa có một nghiên cứu chuyên sâu nào tại Việt Nam tập trung vào việc phân tích tác động riêng lẻ của từng thành phần phát triển kinh tế số (hạ tầng số, ứng dụng Fintech, năng lực vận hành số, minh bạch thông tin số) đến hiệu quả huy động vốn xanh cho các dự án bảo vệ môi trường. Hầu hết các nghiên cứu hiện có chỉ xem xét kinh tế số như một biến số tổng hợp hoặc mới chỉ dừng lại ở khảo sát nhận thức, mà chưa thực sự lượng hóa và so sánh mức độ tác động của từng yếu tố cấu thành, đặc biệt trong bối cảnh thị trường vốn xanh còn non trẻ và đang có nhiều biến động. Việc lấp đầy khoảng trống nghiên cứu này là hết sức cần thiết.

Xuất phát từ thực tiễn đó, nghiên cứu “Phân tích tác động của mức độ phát triển kinh tế số đến hiệu quả huy động nguồn vốn xanh trong các dự án bảo vệ môi trường tại Việt Nam” được thực hiện nhằm cung cấp bằng chứng thực nghiệm và những hàm ý quản trị có giá trị. Kết quả nghiên cứu sẽ không chỉ góp phần làm sáng tỏ mối quan hệ then chốt này trong bối cảnh một thị trường mới nổi đang trong quá trình chuyển đổi kép, mà quan trọng hơn, sẽ là cơ sở khoa học để các nhà quản trị doanh nghiệp hoạch định chiến lược phát triển số một cách có trọng tâm, ưu tiên đầu tư vào đúng thành phần kinh tế số có tác động mạnh nhất đến hiệu quả huy động vốn xanh, từ đó hướng đến mục tiêu phát triển bền vững cho từng doanh nghiệp cũng như cho toàn nền kinh tế.

1. Mục tiêu và Câu hỏi nghiên cứu

      Mục tiêu tổng quát của đề tài là phân tích và đánh giá tác động của mức độ phát triển kinh tế số đến hiệu quả huy động nguồn vốn xanh cho các dự án bảo vệ môi trường tại Việt Nam từ năm 2023-2025, từ đó đề xuất các hàm ý chính sách nhằm nâng cao khả năng huy động vốn xanh trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng sâu rộng.Để đạt được mục tiêu tổng quát trên, nghiên cứu đề ra năm mục tiêu cụ thể sau: (1) đo lường thực trạng mức độ phát triển kinh tế số (bao gồm hạ tầng số, ứng dụng Fintech, năng lực vận hành số và minh bạch thông tin số) cùng với hiệu quả huy động vốn xanh của các doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ môi trường tại Việt Nam; (2) phân tích tác động riêng lẻ của từng thành phần cấu thành nên kinh tế số đến hiệu quả huy động vốn xanh, qua đó xác định mối quan hệ nhân quả giữa các yếu tố này; (3) so sánh mức độ ảnh hưởng của các yếu tố kinh tế số, từ đó chỉ ra yếu tố nào có tác động mạnh nhất và yếu nhất đối với khả năng tiếp cận vốn xanh của doanh nghiệp; (4) xem xét vai trò của các biến kiểm soát gồm quy mô doanh nghiệp và khả năng sinh lời trong mối quan hệ giữa phát triển kinh tế số và hiệu quả huy động vốn xanh, nhằm đảm bảo tính chính xác và loại bỏ các yếu tố nhiễu tiềm ẩn; (5) đề xuất các hàm ý chính sách và khuyến nghị quản trị dành cho doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng, cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức tài chính nhằm tận dụng lợi thế từ chuyển đổi số để nâng cao hiệu quả huy động vốn xanh trong thời gian tới.

Từ mục tiêu nghiên cứu trên đề tài tập trung, trả lời một số câu hỏi nghiên cứu sau:

Tác động của mức độ phát triển kinh tế số đến hiệu quả huy động nguồn vốn xanh trong các dự án bảo vệ môi trường tại Việt Nam diễn ra như thế nào, và cần những hàm ý chính sách gì để thúc đẩy quá trình này? Để trả lời cho câu hỏi tổng quát này, nghiên cứu tập trung giải đáp năm câu hỏi cụ thể tương ứng với năm mục tiêu đã đề ra: (1) thực trạng mức độ phát triển kinh tế số và hiệu quả huy động vốn xanh của các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay đang ở mức độ nào, và có sự khác biệt giữa các nhóm doanh nghiệp hay không; (2) hạ tầng số, ứng dụng Fintech, năng lực vận hành số và minh bạch thông tin số có tác động như thế nào đến hiệu quả huy động vốn xanh; (3) yếu tố nào trong bốn yếu tố của kinh tế số có tác động mạnh nhất và yếu nhất đến hiệu quả huy động vốn xanh; (4) quy mô doanh nghiệp và khả năng sinh lời có vai trò kiểm soát ra sao trong mối quan hệ giữa phát triển kinh tế số và huy động vốn xanh; (5) cần những hàm ý chính sách và khuyến nghị cụ thể nào dành cho doanh nghiệp, cơ quan quản lý và tổ chức tài chính để thúc đẩy hiệu quả huy động vốn xanh thông qua phát triển kinh tế số tại Việt Nam? 

1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
   1. Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là tác động  mức độ phát triển kinh tế số tới hiệu quả huy động nguồn vốn xanh trong các dự án bảo vệ môi trường tại Việt Nam, trong đó phát triển kinh tế số được đo lường qua bốn thành phần gồm hạ tầng số, ứng dụng Fintech, năng lực vận hành số và minh bạch thông tin số, còn hiệu quả huy động vốn xanh được đo lường bằng tỷ lệ vốn vay xanh và trái phiếu xanh trên tổng nợ phải trả của doanh nghiệp.Thông qua việc phân tích này trong bối cảnh Việt Nam, đề tài nhằm làm rõ vai trò của kinh tế số trong việc thúc đẩy huy động nguồn vốn xanh, qua đó hỗ trợ phát triển các dự án bảo vệ môi trường và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

• 1. Phạm vi nghiên cứu

Trong khuôn khổ đề tài “Phân tích tác động của Mức độ phát triển Kinh tế số đến Hiệu quả huy động nguồn vốn xanh trong dự án bảo vệ môi trường tại Việt Nam”, phạm vi nghiên cứu được xác định nhằm đảm bảo tính tập trung và khả thi của nghiên cứu.

Về nội dung, đề tài tập trung phân tích mối quan hệ giữa mức độ phát triển của kinh tế số và hiệu quả huy động nguồn vốn xanh cho các dự án bảo vệ môi trường. Trong đó, mức độ phát triển kinh tế số được xem xét thông qua các yếu tố cơ bản như hạ tầng công nghệ thông tin, mức độ số hóa trong lĩnh vực tài chính và đầu tư, cũng như sự phát triển của các công nghệ tài chính hiện đại. Hiệu quả huy động nguồn vốn xanh được đánh giá dựa trên các tiêu chí như khả năng tiếp cận vốn, quy mô vốn huy động và mức độ minh bạch trong quá trình huy động vốn cho các dự án bảo vệ môi trường.

Về không gian nghiên cứu, đề tài được thực hiện trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam, tập trung vào các hoạt động huy động nguồn vốn xanh phục vụ cho các dự án bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Về thời gian nghiên cứu, đề tài sử dụng số liệu và thông tin trong giai đoạn từ năm 2023 đến năm 2025, giai đoạn Việt Nam có nhiều chuyển biến rõ nét trong quá trình phát triển kinh tế số và thúc đẩy tài chính xanh. Đây cũng là giai đoạn sau hồi phục hậu Covid-19 thể hiện rõ sự chuyển mình của nền kinh tế số nhằm nâng cao hiệu quả huy động nguồn vốn xanh để thúc đẩy nhiều dự án bảo vệ môi trường ở Việt Nam.

1. Phương pháp nghiên cứu

Để đạt được mục tiêu nghiên cứu của đề tài “Phân tích tác động của Mức độ phát triển Kinh tế số đến Hiệu quả huy động nguồn vốn xanh trong dự án bảo vệ môi trường tại Việt Nam”, nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính toàn diện và độ tin cậy của kết quả.

Trước hết, phương pháp nghiên cứu định tính được sử dụng thông qua việc tổng hợp, phân tích và hệ thống hóa các tài liệu thứ cấp như sách, bài báo khoa học, báo cáo của các tổ chức trong và ngoài nước liên quan đến kinh tế số, tài chính xanh và huy động vốn cho bảo vệ môi trường. Phương pháp này giúp xây dựng cơ sở lý luận, làm rõ các khái niệm, vai trò và cơ chế tác động của kinh tế số đến hiệu quả huy động nguồn vốn xanh.

Bên cạnh đó, phương pháp nghiên cứu định lượng được áp dụng nhằm phân tích mối quan hệ giữa mức độ phát triển kinh tế số và hiệu quả huy động nguồn vốn xanh tại Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng số liệu thứ cấp được thu thập từ các nguồn chính thức như Tổng cục Thống kê, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Tài nguyên và Môi trường và các báo cáo liên quan. Trên cơ sở dữ liệu thu thập được, các phương pháp thống kê mô tả và phân tích so sánh được sử dụng để đánh giá xu hướng và mức độ tác động của kinh tế số đến huy động vốn xanh trong giai đoạn nghiên cứu.

Ngoài ra, phương pháp phân tích – tổng hợp được sử dụng xuyên suốt quá trình nghiên cứu nhằm kết nối kết quả phân tích lý thuyết với thực tiễn, từ đó rút ra các nhận xét, đánh giá và đề xuất một số hàm ý chính sách nhằm nâng cao hiệu quả huy động nguồn vốn xanh cho các dự án bảo vệ môi trường trong bối cảnh phát triển kinh tế số tại Việt Nam.

1. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.
   1. Ý nghĩa khoa học

Bài nghiên cứu thể hiện thiết lập mối quan hệ biện chứng giữa hạ tầng số, trình độ số hóa của nền kinh tế với khả năng tiếp cận và huy động các công cụ tài chính xanh (tín dụng xanh, trái phiếu xanh, quỹ đầu tư xanh). Bên cạnh đó, đề tài còn có thể đề xuất hoặc hoàn thiện các tiêu chí đánh giá “mức độ phát triển kinh tế số” và “hiệu quả huy động vốn” trong bối cảnh cụ thể của một quốc gia đang phát triển như Việt Nam thông qua giải thích cách thức kinh tế số làm giảm bất đối xứng thông tin, tối ưu hóa quy trình thẩm định dự án môi trường và tăng cường tính minh bạch (thông qua Blockchain, AI, Big Data) để thu hút nhà đầu tư. Cuối cùng, đề tài cung cấp các bằng chứng định lượng (thông qua mô hình kinh tế lượng) về tác động của kinh tế số đến tài chính, giúp kiểm chứng các lý thuyết quốc tế tại thị trường Việt Nam.

• 1. Ý nghĩa thực tiễn

Đối với Cơ quan quản lý Nhà nước: Đề tài cung cấp căn cứ khoa học để Chính phủ lồng ghép chiến lược kinh tế số vào chiến lược tăng trưởng xanh và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đầu tư hạ tầng dữ liệu môi trường để hỗ trợ các cơ chế huy động vốn như thị trường tín chỉ carbon.

Đối với các Định chế tài chính và Ngân hàng: Giúp các ngân hàng nhận diện được ưu thế của công nghệ trong việc “xanh hóa” danh mục đầu tư, giảm chi phí giao dịch và kiểm soát rủi ro xanh hiệu quả hơn.

Đối với Doanh nghiệp và Dự án môi trường: Giúp doanh nghiệp hiểu rõ tầm quan trọng của việc chuyển đổi số để đáp ứng các tiêu chuẩn ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị), từ đó dễ dàng huy động vốn từ các quỹ đầu tư quốc tế. Thêm vào đó, đề tài bằng cách sử dụng công nghệ số các doanh nghiệp có thể chứng minh hiệu quả môi trường của dự án, tạo niềm tin cho các nhà tài trợ vốn

1. Kết cấu nghiên cứu

Nội dung của bài luận ngoài lời mở đầu và tài liệu tham khảo. Đề tài được trình bày thành 5 chương với những nội dung như sau:

 Chương 1: Tổng quan nghiên cứu tình hình nghiên cứu trong nước và quốc tế: Trong chương này tác giả trình bày tổng quan các nghiên cứu đã nghiên cứu trong khoảng thời gian từ 2023 đến 2025 về Mức độ phát triển Kinh tế số đến Hiệu quả huy động nguồn vốn xanh trong dự án bảo vệ môi trường tại VN.

Chương 2: Cơ sở lí luận: Trong chương này tác giả trình bày khung lý thuyết về  Mức độ phát triển Kinh tế số đến Hiệu quả huy động nguồn vốn xanh trong dự án bảo vệ môi trường tại VN.

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu:

Chương 4 : Thực Trạng Tại Việt Nam Và Kết Quả Nghiên Cứu Thực Nghiệm, Thảo Luận.

Chương 5: Kết luận và kiến nghị: Ở chương này,tác giả sẽ đưa ra kết luận dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm , đúc kết lại trình bày những hạn chế trong nghiên cứu trên cơ sở đó tác giả đưa ra nghiên cứu mở rộng

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC VÀ QUỐC TẾ

1.1. Tổng quan các nghiên cứu quốc tế

1.1.1. Nghiên cứu về vai trò của công nghệ số đối với tài chính xanh/tài chính bền vững

Trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển bền vững trở thành xu hướng toàn cầu, vai trò của công nghệ số đối với tài chính xanh và tài chính bền vững đã thu hút sự quan tâm lớn của các nhà nghiên cứu quốc tế. Nhiều nghiên cứu cho rằng công nghệ số không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống tài chính mà còn thúc đẩy quá trình huy động, phân bổ và quản lý nguồn vốn cho các dự án thân thiện với môi trường.

Một trong những nghiên cứu tiêu biểu là của Saeedi và Ashraf (2024), trong đó tác giả thực hiện tổng quan hệ thống về vai trò của công nghệ trong phát triển tài chính xanh. Nghiên cứu chỉ ra rằng tài chính xanh hiện đang đối mặt với ba thách thức lớn gồm quản trị rủi ro dự án xanh, thiếu các sản phẩm tài chính xanh đổi mới và khó khăn trong tuân thủ quy định. Các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), học máy (Machine Learning), dữ liệu lớn (Big Data), blockchain và Internet vạn vật (IoT) được xem là giải pháp quan trọng giúp cải thiện đánh giá rủi ro, nâng cao minh bạch thông tin và mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn xanh.

Nhiều nghiên cứu quốc tế cũng nhấn mạnh vai trò của FinTech trong thúc đẩy tài chính bền vững. Theo Khan và Shahid (2025), FinTech góp phần nâng cao hiệu quả tài chính xanh thông qua giảm chi phí giao dịch, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính và tăng cường tài chính toàn diện. Nghiên cứu tổng hợp từ 120 công trình khoa học cho thấy sự kết hợp giữa FinTech và tài chính xanh tạo ra tác động tích cực đối với tăng trưởng bền vững, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển. Đồng thời, blockchain và AI được đánh giá là công nghệ có tiềm năng lớn trong nâng cao tính minh bạch và khả năng giám sát các khoản đầu tư xanh.

Bên cạnh đó, nhiều nghiên cứu tập trung vào tác động của công nghệ số đối với phát triển bền vững và đổi mới xanh. Nghiên cứu của Gafsi và cộng sự (2026) về các nền kinh tế G20 cho thấy việc ứng dụng FinTech, AI và blockchain có ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả phát triển bền vững thông qua cải thiện hiệu quả tài chính, tăng cường quản trị dữ liệu và thúc đẩy đầu tư vào các lĩnh vực thân thiện với môi trường. Nghiên cứu nhấn mạnh rằng chuyển đổi số đang trở thành yếu tố quan trọng hỗ trợ thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs).

Ngoài ra, các nghiên cứu gần đây cũng phân tích mối quan hệ giữa tài chính số và đổi mới sáng tạo xanh. Theo Teixeira (2026), sự kết hợp giữa công nghệ số và tài chính xanh đã hình thành khái niệm “green digital finance” – tài chính số xanh. Nghiên cứu cho rằng blockchain, AI, dữ liệu lớn và nền tảng số giúp nâng cao hiệu quả huy động vốn xanh, cải thiện khả năng đo lường tác động môi trường và thúc đẩy năng suất bền vững trong nền kinh tế.

Ở góc độ phát triển quốc gia, Bakry và cộng sự (2024) nghiên cứu 52 quốc gia đang phát triển giai đoạn 2010–2019 và kết luận rằng tài chính số có vai trò tích cực trong thúc đẩy phát triển bền vững và giảm tác động môi trường. Các công nghệ tài chính số giúp nâng cao khả năng tiếp cận vốn, tăng hiệu quả sử dụng nguồn lực và hỗ trợ các hoạt động đầu tư xanh.

Nhiều nghiên cứu cũng tập trung vào vai trò của blockchain trong tài chính xanh. Theo Patwardhan và cộng sự (2024), blockchain giúp tăng tính minh bạch, khả năng truy xuất và độ tin cậy trong các giao dịch tài chính xanh. Công nghệ này hỗ trợ kiểm soát dòng vốn, giảm gian lận thông tin và nâng cao niềm tin của nhà đầu tư đối với các công cụ tài chính bền vững.

Bên cạnh đó, UNEP và Sustainable Digital Finance Alliance (2018) cho rằng công nghệ số có thể thúc đẩy huy động tài chính bền vững thông qua tối ưu hóa phân bổ vốn, mở rộng khả năng tiếp cận đầu tư xanh và nâng cao hiệu quả giám sát tài chính. Báo cáo nhấn mạnh vai trò của tài chính số trong hỗ trợ thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững toàn cầu.

Ngoài các nghiên cứu về tài chính xanh, một số công trình còn phân tích vai trò của chuyển đổi số đối với ESG và đổi mới xanh. Qing và Jin (2023) cho rằng chuyển đổi số dựa trên AI giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả ESG, cải thiện quản trị môi trường và thúc đẩy phát triển bền vững dài hạn.

Nhìn chung, các nghiên cứu quốc tế đều khẳng định rằng công nghệ số đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy tài chính xanh và tài chính bền vững thông qua nâng cao minh bạch thông tin, giảm chi phí giao dịch, cải thiện quản trị rủi ro và mở rộng khả năng huy động vốn xanh. Tuy nhiên, phần lớn các nghiên cứu hiện nay chủ yếu tập trung ở quy mô quốc gia hoặc khu vực phát triển, trong khi các nghiên cứu về tác động của mức độ phát triển kinh tế số đến hiệu quả huy động nguồn vốn xanh tại các quốc gia đang phát triển như Việt Nam vẫn còn tương đối hạn chế.

1.1.2. Các mô hình và phương pháp tiếp cận được sử dụng trong nghiên cứu quốc tế

Trong các nghiên cứu quốc tế về mối quan hệ giữa phát triển kinh tế số, tài chính xanh và hiệu quả huy động vốn xanh, các học giả đã sử dụng nhiều mô hình và phương pháp tiếp cận khác nhau nhằm đánh giá tác động của chuyển đổi số đến phát triển bền vững. Các phương pháp này chủ yếu tập trung vào phân tích dữ liệu bảng (panel data), mô hình hồi quy đa biến, mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM), phương pháp GMM động và các chỉ số tổng hợp đo lường mức độ phát triển kinh tế số và tài chính xanh.

Một trong những phương pháp được sử dụng phổ biến là mô hình hồi quy dữ liệu bảng (Panel Regression Model). Các nghiên cứu thường sử dụng mô hình tác động cố định (Fixed Effects Model – FEM) và mô hình tác động ngẫu nhiên (Random Effects Model – REM) để đánh giá ảnh hưởng của kinh tế số đến tăng trưởng xanh hoặc tài chính xanh giữa các quốc gia và khu vực. Theo nghiên cứu của Zhang và cộng sự (2022), dữ liệu bảng của 30 tỉnh tại Trung Quốc giai đoạn 2011–2020 được sử dụng để phân tích tác động của kinh tế số đến hiệu quả tài chính xanh thông qua mô hình FEM. Kết quả cho thấy mức độ phát triển kinh tế số có tác động tích cực đến hiệu quả phân bổ vốn xanh và khả năng tiếp cận tài chính của doanh nghiệp xanh.

Bên cạnh đó, phương pháp GMM hệ thống (System Generalized Method of Moments – System GMM) cũng được sử dụng rộng rãi nhằm xử lý hiện tượng nội sinh trong nghiên cứu tài chính và kinh tế số. Nghiên cứu của Lee và Lee (2022) về tác động của tài chính số đối với phát triển bền vững tại các quốc gia châu Á đã áp dụng mô hình GMM động để kiểm định mối quan hệ giữa đổi mới công nghệ tài chính và hiệu quả đầu tư xanh. Kết quả nghiên cứu cho thấy tài chính số giúp giảm chi phí huy động vốn và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong các dự án môi trường.

Ngoài các mô hình hồi quy truyền thống, nhiều nghiên cứu quốc tế còn sử dụng mô hình cấu trúc tuyến tính (Structural Equation Modeling – SEM) nhằm phân tích đồng thời mối quan hệ trực tiếp và gián tiếp giữa các biến số. Theo nghiên cứu của Sharma et al. (2023), mô hình SEM được áp dụng để đánh giá vai trò trung gian của công nghệ số trong mối quan hệ giữa tài chính xanh và tăng trưởng bền vững. Kết quả chỉ ra rằng hạ tầng số và mức độ đổi mới công nghệ có ảnh hưởng tích cực đến khả năng huy động nguồn vốn xanh thông qua việc cải thiện tính minh bạch và hiệu quả thị trường tài chính.

Một hướng tiếp cận đáng chú ý khác là sử dụng chỉ số tổng hợp (Composite Index) để đo lường mức độ phát triển kinh tế số và tài chính xanh. Nhiều nghiên cứu xây dựng bộ chỉ số kinh tế số dựa trên các tiêu chí như hạ tầng viễn thông, mức độ sử dụng internet, thanh toán điện tử, thương mại điện tử và đổi mới sáng tạo công nghệ. Song song với đó, chỉ số tài chính xanh thường được đo lường thông qua quy mô tín dụng xanh, phát hành trái phiếu xanh, đầu tư năng lượng tái tạo và các dòng vốn ESG. Nghiên cứu của OECD (2023) cho rằng việc xây dựng chỉ số tổng hợp giúp phản ánh đầy đủ hơn mức độ phát triển của kinh tế số và tác động của nó đến hệ thống tài chính xanh giữa các quốc gia.

Ngoài ra, phương pháp phân tích không gian (Spatial Econometric Model) cũng được áp dụng trong một số nghiên cứu nhằm đánh giá hiệu ứng lan tỏa của kinh tế số đến tài chính xanh giữa các khu vực địa lý. Theo Wang và cộng sự (2024), sự phát triển của hạ tầng số tại một địa phương không chỉ cải thiện hiệu quả huy động vốn xanh trong khu vực đó mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực sang các địa phương lân cận thông qua kết nối công nghệ và thị trường tài chính.

Trong các nghiên cứu gần đây, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và học máy (Machine Learning) cũng bắt đầu được ứng dụng nhằm dự báo xu hướng đầu tư xanh và đánh giá rủi ro tài chính bền vững. Các phương pháp này giúp nâng cao độ chính xác trong việc phân tích dữ liệu ESG, hỗ trợ tổ chức tài chính và nhà đầu tư ra quyết định hiệu quả hơn trong huy động và phân bổ nguồn vốn xanh.

Tổng hợp các nghiên cứu quốc tế cho thấy rằng các mô hình định lượng hiện đại như FEM, REM, GMM, SEM và mô hình kinh tế lượng không gian được sử dụng phổ biến để đánh giá tác động của kinh tế số đến tài chính xanh và phát triển bền vững. Đồng thời, xu hướng ứng dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo đang mở ra hướng tiếp cận mới trong nghiên cứu hiệu quả huy động vốn xanh. Đây là cơ sở quan trọng để lựa chọn phương pháp nghiên cứu phù hợp cho đề tài “Phân tích tác động của mức độ phát triển kinh tế số đến hiệu quả huy động nguồn vốn xanh trong dự án bảo vệ môi trường tại Việt Nam”.

1.2. Tổng quan các nghiên cứu trong nước

1.2.1. Các nghiên cứu về kinh tế số tại Việt Nam trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng

Trong những năm gần đây, cùng với quá trình chuyển đổi số quốc gia, lĩnh vực tài chính – ngân hàng tại Việt Nam đã trở thành một trong những ngành có mức độ ứng dụng công nghệ số mạnh mẽ nhất. Điều này đã thúc đẩy sự gia tăng của các nghiên cứu liên quan đến kinh tế số, FinTech, ngân hàng số và tài chính xanh trong hệ thống tài chính – ngân hàng Việt Nam.

Một hướng nghiên cứu nổi bật là phân tích tác động của công nghệ tài chính (FinTech) đối với hoạt động ngân hàng và tài chính xanh. Nghiên cứu của Phan Huỳnh Bảo Diệp (2024) về các ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2016–2022 cho thấy FinTech có tác động tích cực đến phát triển tài chính xanh thông qua việc nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng xanh, giảm chi phí giao dịch và cải thiện hiệu quả quản trị rủi ro. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng của 27 ngân hàng thương mại và mô hình hồi quy định lượng để kiểm định mối quan hệ giữa FinTech và tài chính xanh.

Bên cạnh đó, nhiều nghiên cứu tập trung vào chuyển đổi số ngân hàng và ngân hàng số trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0. Các nghiên cứu cho rằng việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây và thanh toán điện tử đã làm thay đổi mô hình hoạt động truyền thống của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Theo một số thống kê, phần lớn các ngân hàng thương mại Việt Nam hiện đang ưu tiên đầu tư vào số hóa và phát triển hệ sinh thái ngân hàng số nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng và hiệu quả hoạt động.

Một nhóm nghiên cứu khác tập trung vào tài chính xanh và tín dụng xanh trong hệ thống ngân hàng. Nghiên cứu của Dương Bích Tuyền (2023) cho thấy tín dụng xanh tại Việt Nam đã tăng trưởng nhanh trong những năm gần đây, đặc biệt trong các lĩnh vực năng lượng tái tạo, nông nghiệp xanh và công nghệ môi trường. Tuy nhiên, nguồn vốn xanh vẫn còn phụ thuộc nhiều vào các tổ chức tài chính quốc tế và gặp khó khăn về khuôn khổ pháp lý cũng như tiêu chí đánh giá dự án xanh.

Liên quan đến cơ sở hạ tầng phục vụ tài chính xanh, nhiều nghiên cứu cho rằng chuyển đổi số đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng hệ sinh thái tài chính bền vững tại Việt Nam. Việc ứng dụng công nghệ số giúp nâng cao khả năng giám sát dòng vốn, minh bạch hóa thông tin và cải thiện hiệu quả quản trị tín dụng xanh trong các ngân hàng thương mại. Tuy nhiên, hệ thống pháp lý và tiêu chuẩn đánh giá tài chính xanh tại Việt Nam hiện vẫn chưa hoàn thiện và còn thiếu tính đồng bộ.

Ngoài ra, các nghiên cứu gần đây cũng tập trung vào mối quan hệ giữa ngân hàng xanh và hiệu quả tài chính của ngân hàng thương mại. Theo nghiên cứu của Trịnh Đoàn Tuấn Linh và Nguyễn Ngọc Khải (2025), việc triển khai ngân hàng xanh, tín dụng xanh và công bố thông tin xanh có tác động tích cực đến hiệu quả tài chính của các ngân hàng thương mại Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng phương pháp FGLS trên dữ liệu của 20 ngân hàng thương mại giai đoạn 2017–2023 để kiểm định tác động của các yếu tố xanh đến hiệu quả hoạt động ngân hàng.

Bên cạnh tín dụng xanh, các nghiên cứu cũng mở rộng sang các sản phẩm tài chính xanh khác như trái phiếu xanh, quỹ đầu tư xanh và ESG. Nguyễn Thị Gấm và Phạm Hải Âu (2025) cho rằng hệ thống ngân hàng Việt Nam đang từng bước đa dạng hóa các sản phẩm tài chính xanh nhằm đáp ứng mục tiêu tăng trưởng xanh và cam kết phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn gặp nhiều hạn chế liên quan đến công nghệ, dữ liệu, nguồn nhân lực số và cơ chế quản lý rủi ro.

Ngoài ra, nghiên cứu về công bố thông tin ngân hàng xanh tại các ngân hàng thương mại Việt Nam cũng cho thấy mức độ minh bạch thông tin xanh ngày càng được cải thiện nhờ ứng dụng công nghệ số và chuyển đổi số trong hoạt động quản trị ngân hàng. Tuy nhiên, mức độ công bố thông tin giữa các ngân hàng vẫn còn chênh lệch đáng kể và chưa có sự thống nhất về tiêu chuẩn báo cáo xanh.

Nhìn chung, các nghiên cứu tại Việt Nam cho thấy kinh tế số và chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi quan trọng đối với lĩnh vực tài chính – ngân hàng thông qua phát triển FinTech, ngân hàng số, tín dụng xanh và tài chính bền vững. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện nay chủ yếu tập trung vào từng khía cạnh riêng lẻ như FinTech, tín dụng xanh hoặc ngân hàng xanh mà chưa phân tích toàn diện tác động của mức độ phát triển kinh tế số đến hiệu quả huy động nguồn vốn xanh trong các dự án bảo vệ môi trường tại Việt Nam. Đây chính là khoảng trống nghiên cứu cần tiếp tục được khai thác trong các nghiên cứu tiếp theo.

1.2.2. Các nghiên cứu về tài chính xanh và huy động vốn xanh tại Việt Nam

Trong những năm gần đây, tài chính xanh và huy động vốn xanh đã trở thành chủ đề nhận được sự quan tâm ngày càng lớn tại Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng bền vững và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050. Các nghiên cứu trong nước chủ yếu tập trung vào các nội dung như tín dụng xanh, trái phiếu xanh, quỹ đầu tư xanh, chính sách tài chính xanh và khả năng huy động nguồn vốn cho các dự án bảo vệ môi trường.

Một trong những hướng nghiên cứu nổi bật là tín dụng xanh trong hệ thống ngân hàng thương mại. Nghiên cứu của Dương Bích Tuyền (2023) cho thấy tín dụng xanh tại Việt Nam đã có sự tăng trưởng đáng kể trong giai đoạn gần đây, với dư nợ tín dụng xanh tăng hơn 8 lần so với năm 2015 và đạt khoảng 451 nghìn tỷ đồng vào cuối năm 2021. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng hoạt động tín dụng xanh tại Việt Nam vẫn phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn tài trợ quốc tế và còn gặp nhiều hạn chế về khung pháp lý, tiêu chí đánh giá dự án xanh và năng lực quản trị rủi ro môi trường của các ngân hàng thương mại.

Bên cạnh tín dụng xanh, thị trường trái phiếu xanh cũng là một chủ đề được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm. Theo nghiên cứu của Vũ Thị Như Quỳnh (2021), trái phiếu xanh được xem là công cụ tài chính quan trọng nhằm huy động nguồn vốn dài hạn cho các dự án môi trường và năng lượng tái tạo tại Việt Nam. Nghiên cứu cho rằng thị trường trái phiếu xanh tại Việt Nam có nhiều tiềm năng phát triển nhờ nhu cầu đầu tư bền vững ngày càng gia tăng, tuy nhiên vẫn tồn tại nhiều thách thức như thiếu chuẩn hóa tiêu chí xanh, quy mô thị trường còn nhỏ và mức độ minh bạch thông tin chưa cao.

Ngoài ra, nhiều nghiên cứu tiếp cận tài chính xanh dưới góc độ hệ thống tài chính bền vững. Nghiên cứu của Đặng Thị Minh Nguyệt và Nguyễn Thu Thủy (2025) đã phân tích ba công cụ chủ yếu của tài chính xanh tại Việt Nam gồm tín dụng xanh, trái phiếu xanh và quỹ đầu tư xanh. Kết quả nghiên cứu cho thấy các công cụ này đóng vai trò quan trọng trong việc huy động và phân bổ nguồn vốn cho các hoạt động phát triển bền vững, đồng thời góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh tại Việt Nam.

Một số nghiên cứu gần đây cũng tập trung vào phát triển các sản phẩm tài chính xanh trong hệ thống ngân hàng thương mại. Theo Nguyễn Thị Gấm và Phạm Hải Âu (2025), các ngân hàng thương mại Việt Nam đang từng bước mở rộng danh mục sản phẩm tài chính xanh như tín dụng xanh, trái phiếu xanh và quỹ đầu tư xanh nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và cam kết Net Zero. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn gặp nhiều khó khăn liên quan đến hạ tầng công nghệ, nguồn nhân lực chuyên môn, cơ chế quản lý rủi ro và thiếu đồng bộ trong khung pháp lý.

Ở góc độ thực tiễn doanh nghiệp, một số nghiên cứu điển hình đã phân tích việc ứng dụng tài chính xanh trong hoạt động huy động vốn của các tập đoàn lớn tại Việt Nam. Nghiên cứu của Phạm Phương Lâm (2025) về Vingroup cho thấy doanh nghiệp đã sử dụng nhiều công cụ tài chính xanh như phát hành trái phiếu xanh và đầu tư ESG nhằm phục vụ chiến lược phát triển bền vững. Nghiên cứu khẳng định tài chính xanh không chỉ giúp doanh nghiệp huy động vốn hiệu quả hơn mà còn nâng cao hình ảnh thương hiệu và khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Ngoài các nghiên cứu về công cụ huy động vốn xanh, một số nghiên cứu khác tập trung vào hoàn thiện khung pháp lý cho tài chính xanh tại Việt Nam. Nghiên cứu của Bùi Hữu Toàn (2025) cho rằng việc xây dựng hệ thống tiêu chuẩn xanh, chuẩn hóa báo cáo ESG và phát triển cơ chế quản lý rủi ro khí hậu là những yếu tố cần thiết nhằm nâng cao tính minh bạch và hiệu quả huy động vốn xanh tại Việt Nam. Đồng thời, nghiên cứu nhấn mạnh vai trò của chính sách nhà nước trong việc thúc đẩy thị trường tài chính xanh phát triển theo chuẩn mực quốc tế.

Nhìn chung, các nghiên cứu tại Việt Nam đã bước đầu làm rõ vai trò của tài chính xanh trong huy động nguồn vốn phục vụ phát triển bền vững và bảo vệ môi trường. Các nghiên cứu chủ yếu tập trung vào tín dụng xanh, trái phiếu xanh, ESG và chính sách tài chính xanh trong hệ thống ngân hàng và doanh nghiệp. Tuy nhiên, vẫn còn thiếu các nghiên cứu định lượng đánh giá trực tiếp hiệu quả huy động nguồn vốn xanh dưới tác động của mức độ phát triển kinh tế số. Đây chính là khoảng trống nghiên cứu quan trọng cần tiếp tục được khai thác trong bối cảnh chuyển đổi số và tăng trưởng xanh tại Việt Nam hiện nay.

1.3. Đánh giá chung và Khoảng trống nghiên cứu

1.3.1. Đánh giá chung về các nghiên cứu trước

Tổng quan các nghiên cứu trong và ngoài nước cho thấy mối quan hệ giữa kinh tế số, tài chính xanh và phát triển bền vững ngày càng nhận được nhiều sự quan tâm từ giới học thuật cũng như các nhà hoạch định chính sách. Phần lớn các nghiên cứu đều thống nhất rằng sự phát triển của công nghệ số và kinh tế số có tác động tích cực đến hiệu quả hoạt động tài chính xanh thông qua việc nâng cao khả năng tiếp cận thông tin, giảm chi phí giao dịch, tăng cường minh bạch hóa thị trường và cải thiện hiệu quả phân bổ nguồn lực tài chính.

Các nghiên cứu quốc tế chủ yếu tập trung vào phân tích tác động của tài chính số, FinTech và chuyển đổi số đối với tăng trưởng xanh, hiệu quả đầu tư xanh hoặc phát triển tài chính bền vững. Những nghiên cứu này sử dụng nhiều phương pháp định lượng hiện đại như mô hình hồi quy dữ liệu bảng như FEM, REM, OLS và mô hình kinh tế lượng không gian để đánh giá mối quan hệ giữa các biến số kinh tế số và tài chính xanh. Kết quả nghiên cứu nhìn chung cho thấy mức độ phát triển kinh tế số có khả năng thúc đẩy huy động vốn xanh, mở rộng tín dụng xanh và nâng cao hiệu quả đầu tư vào các dự án thân thiện với môi trường.

Trong khi đó, tại Việt Nam, các nghiên cứu về tài chính xanh và kinh tế số mới chủ yếu tập trung theo từng hướng riêng biệt. Một số nghiên cứu phân tích vai trò của FinTech trong phát triển tín dụng xanh, chuyển đổi số ngân hàng hoặc tác động của công nghệ tài chính đến phát triển bền vững. Một số nghiên cứu khác lại tập trung vào huy động vốn xanh thông qua trái phiếu xanh, tín dụng xanh hoặc chính sách tài chính xanh quốc gia. Các nghiên cứu bước đầu đã khẳng định vai trò quan trọng của công nghệ số trong nâng cao hiệu quả quản trị tài chính và phát triển hệ sinh thái tài chính xanh tại Việt Nam.

Ngoài ra, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự phát triển của hạ tầng số, thanh toán điện tử, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo giúp giảm bất cân xứng thông tin giữa nhà đầu tư và doanh nghiệp, từ đó cải thiện khả năng huy động vốn cho các dự án môi trường. Đồng thời, công nghệ số cũng hỗ trợ nâng cao tính minh bạch trong quá trình quản lý và sử dụng nguồn vốn xanh, hạn chế tình trạng “greenwashing” và gia tăng niềm tin của nhà đầu tư đối với các công cụ tài chính xanh.

Nhìn chung, các nghiên cứu trước đã cung cấp nền tảng lý luận và thực tiễn quan trọng về vai trò của kinh tế số đối với tài chính xanh và phát triển bền vững. Đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về mối quan hệ giữa mức độ phát triển kinh tế số và hiệu quả huy động nguồn vốn xanh tại Việt Nam.

1.3.2. Khoảng trống nghiên cứu

Mặc dù các nghiên cứu về kinh tế số, tài chính xanh và huy động vốn xanh đã gia tăng đáng kể trong những năm gần đây, tuy nhiên vẫn còn tồn tại nhiều khoảng trống nghiên cứu cần tiếp tục được làm rõ, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển bền vững.

Thứ nhất, phần lớn các nghiên cứu quốc tế chủ yếu tập trung vào mối quan hệ giữa kinh tế số và tăng trưởng xanh hoặc phát triển bền vững, trong khi các nghiên cứu đánh giá trực tiếp tác động của kinh tế số đến hiệu quả huy động nguồn vốn xanh còn khá hạn chế. Theo nghiên cứu của Lee và Lee (2022), tài chính số có tác động tích cực đến phát triển kinh tế xanh tại các quốc gia châu Á thông qua mở rộng tiếp cận tài chính và giảm chi phí giao dịch, tuy nhiên nghiên cứu chưa đi sâu phân tích hiệu quả huy động vốn cho các dự án môi trường cụ thể. Tương tự, Zhang và cộng sự (2022) cũng khẳng định kinh tế số góp phần cải thiện hiệu quả tài chính xanh tại Trung Quốc, nhưng nghiên cứu chủ yếu tập trung ở góc độ phát triển tài chính xanh tổng thể thay vì hiệu quả huy động vốn xanh.

Bên cạnh đó, Saeedi và Ashraf (2024) cho rằng các nghiên cứu hiện nay mới tập trung nhiều vào vai trò của AI, blockchain và dữ liệu lớn trong quản trị tài chính xanh, trong khi các bằng chứng thực nghiệm về khả năng nâng cao hiệu quả huy động vốn xanh của công nghệ số vẫn còn hạn chế và thiếu tính đồng nhất giữa các quốc gia. Điều này cho thấy cần có thêm các nghiên cứu chuyên sâu về mối quan hệ giữa kinh tế số và huy động vốn xanh trong từng bối cảnh cụ thể.

Thứ hai, tại Việt Nam, các nghiên cứu về kinh tế số và tài chính xanh hiện vẫn được thực hiện theo các hướng tương đối tách biệt. Các nghiên cứu về kinh tế số chủ yếu tập trung vào chuyển đổi số ngân hàng, FinTech hoặc thanh toán điện tử; trong khi các nghiên cứu về tài chính xanh lại tập trung vào tín dụng xanh, trái phiếu xanh và chính sách tài chính xanh.

Chẳng hạn, nghiên cứu của Phan Huỳnh Bảo Diệp (2024) về tác động của FinTech đến tài chính xanh tại các ngân hàng thương mại Việt Nam cho thấy công nghệ tài chính có tác động tích cực đến tăng trưởng tín dụng xanh. Tuy nhiên, nghiên cứu chủ yếu xem xét mối quan hệ giữa FinTech và tín dụng xanh trong hệ thống ngân hàng mà chưa đánh giá toàn diện vai trò của mức độ phát triển kinh tế số đối với hiệu quả huy động vốn xanh trong nền kinh tế.

Tương tự, nghiên cứu của Dương Bích Tuyền (2023) về phát triển tín dụng xanh tại Việt Nam chủ yếu tập trung phân tích thực trạng tín dụng xanh và các khó khăn về khung pháp lý, trong khi chưa xem xét vai trò hỗ trợ của kinh tế số và công nghệ số đối với huy động nguồn vốn xanh.

Thứ ba, nhiều nghiên cứu hiện nay vẫn sử dụng các chỉ tiêu đơn lẻ để đo lường mức độ phát triển kinh tế số như tỷ lệ sử dụng internet, thanh toán điện tử hoặc hạ tầng viễn thông. Tuy nhiên, theo Bukht và Heeks (2017), kinh tế số là một khái niệm đa chiều bao gồm hạ tầng số, dữ liệu số, nền tảng số, đổi mới sáng tạo công nghệ và mức độ số hóa hoạt động kinh tế. Việc sử dụng các biến đơn lẻ có thể chưa phản ánh đầy đủ bản chất và mức độ phát triển của kinh tế số.

Ngoài ra, nhiều nghiên cứu trong nước chủ yếu mang tính mô tả hoặc định tính, trong khi còn thiếu các nghiên cứu định lượng sử dụng mô hình kinh tế lượng hiện đại để kiểm định tác động của kinh tế số đến huy động vốn xanh. Theo nghiên cứu của Ngô Thái Hưng và cộng sự (2023), mặc dù đã sử dụng mô hình hồi quy phân vị và kiểm định nhân quả để phân tích mối quan hệ giữa đầu tư xanh, phát triển tài chính và phát thải CO₂ tại Việt Nam, nhưng nghiên cứu chưa xem xét vai trò của chuyển đổi số và kinh tế số trong quá trình huy động vốn xanh. Điều này cho thấy khoảng trống đáng kể trong việc tích hợp yếu tố kinh tế số vào các nghiên cứu tài chính xanh tại Việt Nam.

Thứ tư, các nghiên cứu hiện nay chủ yếu tập trung vào tín dụng xanh và trái phiếu xanh trong hệ thống ngân hàng thương mại, trong khi các hình thức huy động vốn xanh mới dựa trên nền tảng công nghệ như FinTech xanh, crowdfunding xanh, ngân hàng số và nền tảng đầu tư ESG vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ. Theo UNEP và Sustainable Digital Finance Alliance (2018), công nghệ số có thể tạo ra các mô hình huy động vốn xanh mới với chi phí thấp hơn và khả năng tiếp cận rộng hơn, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển. Tuy nhiên, các nghiên cứu thực nghiệm về nội dung này tại Việt Nam hiện còn rất hạn chế.

Thứ năm, phần lớn các nghiên cứu quốc tế được thực hiện tại các quốc gia phát triển hoặc các nền kinh tế có mức độ hoàn thiện cao về hạ tầng công nghệ và thị trường tài chính xanh như Trung Quốc, Mỹ hoặc các nước châu Âu. Trong khi đó, Việt Nam là quốc gia đang phát triển với hệ thống tài chính xanh còn ở giai đoạn đầu, hạ tầng số chưa đồng đều và khung pháp lý về tài chính xanh còn đang hoàn thiện. Do đó, kết quả nghiên cứu quốc tế khó có thể áp dụng hoàn toàn cho bối cảnh Việt Nam.

Từ những khoảng trống nghiên cứu trên, đề tài “Phân tích tác động của mức độ phát triển kinh tế số đến hiệu quả huy động nguồn vốn xanh trong dự án bảo vệ môi trường tại Việt Nam” được thực hiện nhằm bổ sung bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ giữa kinh tế số và huy động vốn xanh trong điều kiện Việt Nam. Đồng thời, nghiên cứu hướng tới xây dựng mô hình đánh giá tác động của các yếu tố thuộc kinh tế số đến hiệu quả huy động nguồn vốn xanh, qua đó đề xuất các hàm ý chính sách nhằm thúc đẩy phát triển tài chính xanh gắn với chuyển đổi số và phát triển bền vững.

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT

2.1. Khái quát về Kinh tế số và các chỉ tiêu đánh giá mức độ phát triển Kinh tế số

2.1.1. Khái niệm và Đặc điểm của Kinh tế số 

Khái niệm:

Kinh tế số (Digital Economy) là một khái niệm xuất hiện cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, internet và chuyển đổi số trong các hoạt động kinh tế – xã hội. Hiện nay, kinh tế số được xem là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và đổi mới mô hình phát triển tại nhiều quốc gia.

Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế OECD, kinh tế số là nền kinh tế dựa trên công nghệ số, bao gồm các hoạt động kinh tế sử dụng dữ liệu, nền tảng số, internet và các công nghệ kỹ thuật số làm yếu tố cốt lõi trong sản xuất, phân phối và tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ.

Ngân hàng Thế giới (World Bank) cho rằng kinh tế số là hệ thống các hoạt động kinh tế được thúc đẩy bởi công nghệ số, đặc biệt là hạ tầng internet, thiết bị số, dữ liệu lớn và các nền tảng công nghệ nhằm nâng cao năng suất lao động và hiệu quả hoạt động kinh tế.

Tại Việt Nam, theo Quyết định số 411/QĐ-TTg năm 2022 của Thủ tướng Chính phủ về Chiến lược quốc gia phát triển kinh tế số và xã hội số, kinh tế số được hiểu là “các hoạt động kinh tế sử dụng công nghệ số và dữ liệu số làm yếu tố đầu vào chính, sử dụng môi trường số làm không gian hoạt động, ứng dụng công nghệ thông tin – viễn thông để nâng cao năng suất lao động, đổi mới mô hình kinh doanh và tối ưu hóa cơ cấu nền kinh tế”.

Dưới góc độ nghiên cứu khoa học, kinh tế số không chỉ giới hạn trong lĩnh vực công nghệ thông tin mà còn bao gồm toàn bộ quá trình số hóa các hoạt động kinh tế như sản xuất, tài chính, thương mại, logistics, giáo dục và quản trị doanh nghiệp. Trong đó, dữ liệu và công nghệ số trở thành nguồn lực sản xuất mới, đóng vai trò quan trọng tương tự vốn và lao động trong nền kinh tế truyền thống.

Như vậy, có thể hiểu khái quát rằng kinh tế số là nền kinh tế được vận hành chủ yếu dựa trên công nghệ số, dữ liệu số và kết nối internet nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh tế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

Đặc điểm:

So với nền kinh tế truyền thống, kinh tế số có nhiều đặc điểm nổi bật, phản ánh sự thay đổi trong phương thức sản xuất, quản lý và trao đổi thông tin trong xã hội hiện đại.

Trong kinh tế số, dữ liệu được xem là tài sản có giá trị và là yếu tố đầu vào quan trọng trong quá trình sản xuất, kinh doanh và quản trị. Việc thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu giúp các doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động, dự báo nhu cầu thị trường và tối ưu hóa quá trình ra quyết định. Dữ liệu số còn góp phần nâng cao tính minh bạch và khả năng kết nối thông tin giữa các chủ thể trong nền kinh tế.

Kinh tế số được vận hành dựa trên các công nghệ hiện đại như internet, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), blockchain, điện toán đám mây và internet vạn vật (IoT). Các công nghệ này giúp tự động hóa nhiều hoạt động kinh tế, giảm chi phí vận hành và nâng cao năng suất lao động. Đồng thời, công nghệ số tạo điều kiện cho các hoạt động giao dịch được thực hiện nhanh chóng mà không bị giới hạn bởi không gian và thời gian.

Một trong những đặc điểm nổi bật của kinh tế số là khả năng kết nối rộng rãi giữa cá nhân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý thông qua môi trường internet. Sự kết nối này giúp quá trình trao đổi thông tin, giao dịch và hợp tác diễn ra nhanh chóng và thuận lợi hơn. Ngoài ra, kinh tế số còn thúc đẩy sự phát triển của mô hình kinh tế chia sẻ, giúp tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực trong xã hội.

Nhờ ứng dụng công nghệ số, nhiều quy trình trong sản xuất, kinh doanh và quản lý được tự động hóa, từ đó giúp tiết kiệm thời gian và chi phí giao dịch. Các hoạt động như thanh toán điện tử, ngân hàng số và thương mại điện tử góp phần nâng cao tính minh bạch, tăng tốc độ luân chuyển vốn và cải thiện hiệu quả quản lý tài chính.

Kinh tế số tạo môi trường thuận lợi cho việc nghiên cứu, ứng dụng và phát triển các công nghệ mới. Các doanh nghiệp trong nền kinh tế số có khả năng thích ứng nhanh với sự thay đổi của thị trường và nhu cầu của người tiêu dùng. Điều này góp phần hình thành các mô hình kinh doanh mới, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Kinh tế số giúp xóa bỏ nhiều rào cản về không gian địa lý, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp mở rộng thị trường và tiếp cận khách hàng trên phạm vi toàn cầu. Các nền tảng số và thương mại điện tử giúp hoạt động kinh doanh quốc tế diễn ra thuận lợi hơn với chi phí thấp hơn so với mô hình truyền thống. Điều này cũng góp phần mở rộng khả năng thu hút nguồn vốn đầu tư quốc tế, đặc biệt là nguồn vốn xanh phục vụ cho các dự án bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

2.1.2. Mức độ Phát triển Kinh tế số 

Mức độ phát triển của kinh tế số được hiểu là mức độ ứng dụng và khai thác công nghệ số, dữ liệu số và nền tảng số trong các hoạt động kinh tế – xã hội nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, quản lý và cung cấp dịch vụ. Đây là cơ sở quan trọng phản ánh trình độ chuyển đổi số, năng lực công nghệ và khả năng thích ứng của nền kinh tế trước sự phát triển của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Trong nghiên cứu kinh tế, mức độ phát triển của kinh tế số thường được đánh giá thông qua khả năng xây dựng và vận hành hạ tầng số, mức độ phổ cập internet, trình độ ứng dụng công nghệ thông tin trong doanh nghiệp và tổ chức, sự phát triển của giao dịch điện tử, thanh toán số, thương mại điện tử và chất lượng nguồn nhân lực số. Ngoài ra, môi trường thể chế, chính sách hỗ trợ chuyển đổi số và mức độ đổi mới sáng tạo cũng là những yếu tố quan trọng phản ánh trình độ phát triển của kinh tế số tại một quốc gia.

Mức độ phát triển của kinh tế số có vai trò quan trọng đối với quá trình tăng trưởng và phát triển bền vững của nền kinh tế. Việc ứng dụng công nghệ số giúp nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực, giảm chi phí giao dịch, tăng cường tính minh bạch thông tin và mở rộng khả năng kết nối giữa các chủ thể trong nền kinh tế. Đặc biệt, trong lĩnh vực tài chính xanh, sự phát triển của kinh tế số góp phần thúc đẩy khả năng huy động nguồn vốn xanh thông qua các nền tảng tài chính số, ngân hàng số và hệ thống thanh toán điện tử.

Tại Việt Nam, mức độ phát triển của kinh tế số đang ngày càng được cải thiện nhờ quá trình chuyển đổi số quốc gia và sự phát triển mạnh mẽ của các lĩnh vực như thương mại điện tử, công nghệ tài chính (Fintech), thanh toán không dùng tiền mặt và dịch vụ ngân hàng số. Sự phát triển này không chỉ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc huy động và phân bổ nguồn vốn phục vụ cho các dự án bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài, mức độ phát triển của kinh tế số được xem xét thông qua một số nhóm chỉ tiêu cơ bản như hạ tầng số, giao dịch số, năng lực số và môi trường thể chế số. Các chỉ tiêu này giúp phản ánh tương đối toàn diện trình độ phát triển kinh tế số và mức độ tác động của nó đến hiệu quả huy động nguồn vốn xanh tại Việt Nam.

2.2. Tổng quan về Vốn xanh (Green Finance) và các hình thức huy động (Trái phiếu xanh, Tín dụng xanh, Quỹ đầu tư xanh…).

2.2.1. Khái niệm và Vai trò của Vốn xanh

Vốn xanh (Green Finance) là hệ thống các công cụ, cơ chế và dòng vốn tài chính được thiết kế nhằm huy động và phân bổ nguồn lực cho các dự án, hoạt động có tác động tích cực đến môi trường, bao gồm giảm phát thải khí nhà kính, sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên và thúc đẩy phát triển bền vững (UNEP, 2016). Vốn xanh được xem là một cấu phần quan trọng của tài chính bền vững, đóng vai trò kết nối giữa hệ thống tài chính và các mục tiêu phát triển bền vững toàn cầu (OECD, 2017).

Theo cách tiếp cận của Ngân hàng Thế giới, vốn xanh không chỉ giới hạn ở các sản phẩm tài chính cụ thể như trái phiếu xanh hay tín dụng xanh mà còn bao gồm việc lồng ghép các yếu tố môi trường – xã hội – quản trị (ESG) vào quá trình ra quyết định đầu tư và cấp vốn của các tổ chức tài chính (World Bank, 2020).

2.2.2. Các hình thức huy động 

Huy động vốn xanh đã nổi lên như một cơ chế chuyển đổi quan trọng, hướng dòng vốn vào các khoản đầu tư bền vững trong khi thúc đẩy cải thiện hiệu quả năng lượng và hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế carbon thấp. Các hình thức huy động vốn xanh ngày càng trở nên đa dạng, có thể được phân loại thành ba nhóm chính: công cụ nợ (debt instruments), công cụ vốn cổ phần (equity instruments), và các mô hình tài chính hỗn hợp (blended finance models). Về công cụ nợ, theo nghiên cứu của Schmittmann và Chua (2021) thuộc Quỹ Tiền tệ Quốc tế, các tổ chức phát hành trái phiếu xanh có xu hướng giảm cường độ phát thải carbon theo thời gian nhanh hơn so với các doanh nghiệp khác, bên cạnh đó thị trường còn ghi nhận các hình thức như khoản vay xanh và khoản vay liên kết bền vững (Schmittmann & Chua, 2021). Về công cụ vốn cổ phần, các quỹ đầu tư xanh và quỹ chuyển đổi khí hậu đang ngày càng thu hút dòng vốn từ các nhà đầu tư tổ chức, với phân tích của MSCI (2025) cho thấy phần lớn các quỹ này đã giảm nhiệt độ tăng hàm ý trung bình 0,7°C kể từ năm 2023. Về mô hình tài chính hỗn hợp, đây là cơ chế kết hợp vốn công và tư nhằm giảm thiểu rủi ro và kích thích dòng vốn tư nhân vào các dự án xanh tại thị trường mới nổi. Các cấu trúc này thường bao gồm các tầng vốn khác nhau với cơ chế bảo vệ tổn thất đầu tiên, cho phép các nhà đầu tư tổ chức tham gia vào các dự án có mức độ rủi ro cao hơn. Tại Việt Nam, các mô hình tài chính hỗn hợp đã bắt đầu được triển khai, ví dụ như PIDG đã đầu tư vào dự án cấp nước sạch Hòa Bình – Xuân Mai với khoản bảo lãnh trái phiếu xanh 1,2 nghìn tỷ đồng và vốn cổ phần 333,6 tỷ đồng, cung cấp nước sạch cho khoảng 1,5 triệu người tại Phú Thọ và Hà Nội (PIDG, 2024). Nghiên cứu của Sun và He (2025) chỉ ra rằng việc kết hợp đồng bộ các công cụ tài chính xanh khác nhau, bao gồm tín dụng xanh, trái phiếu xanh, quỹ xanh và tái cấp vốn xanh, có thể tạo ra hiệu ứng hiệp đồng giúp cân bằng giữa nhu cầu tài chính ngắn hạn và điều chỉnh cơ cấu dài hạn trong quá trình chuyển đổi carbon thấp. Tóm lại, sự đa dạng hóa các hình thức huy động vốn xanh đã tạo ra nhiều cơ hội lựa chọn cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp Việt Nam, cho phép họ tiếp cận nguồn vốn phù hợp với đặc thù dự án bảo vệ môi trường cũng như năng lực tài chính và mức độ sẵn sàng về chuyển đổi số của mình.

2.3. Khái niệm và tiêu chí đánh giá Hiệu quả huy động nguồn vốn xanh.

2.3.1.Khái niệm Hiệu quả huy động nguồn vốn xanh.

Hiệu quả huy động nguồn vốn xanh được hiểu là mức độ mà các cơ chế và công cụ tài chính xanh có thể thu hút, phân bổ và sử dụng nguồn vốn cho các dự án bảo vệ môi trường và phát triển bền vững một cách kịp thời, đầy đủ, với chi phí hợp lý và mang lại tác động môi trường – kinh tế – xã hội tích cực. Khái niệm này không chỉ phản ánh khả năng huy động được bao nhiêu vốn mà còn nhấn mạnh chất lượng của dòng vốn, bao gồm tính bền vững, tính minh bạch và hiệu quả sử dụng vốn (OECD, 2017).

Theo Ngân hàng Thế giới, hiệu quả huy động vốn xanh còn thể hiện ở khả năng chuyển hướng dòng vốn từ các hoạt động gây ô nhiễm sang các hoạt động thân thiện môi trường, đồng thời giảm thiểu rủi ro môi trường – xã hội trong hệ thống tài chính (World Bank, 2020). Như vậy, hiệu quả huy động nguồn vốn xanh là một khái niệm đa chiều, kết hợp cả yếu tố tài chính và phi tài chính, gắn liền với mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

2.3.2 Tiêu chí đánh giá Hiệu quả huy động nguồn vốn xanh.

2.3.2.1. Quy mô và khả năng tiếp cận nguồn vốn xanh

Một trong những tiêu chí quan trọng nhất để đánh giá hiệu quả huy động vốn xanh là quy mô vốn huy động được thông qua các công cụ tài chính xanh như tín dụng xanh, trái phiếu xanh và quỹ đầu tư xanh. Quy mô vốn càng lớn cho thấy mức độ hấp dẫn của thị trường vốn xanh và khả năng thu hút sự tham gia của các chủ thể trong nền kinh tế (UNEP, 2016). Bên cạnh đó, khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và các dự án xanh, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng phản ánh mức độ hiệu quả của cơ chế huy động vốn xanh.

2.3.2.2. Chi phí huy động vốn và tính bền vững tài chính

Chi phí huy động vốn xanh là một tiêu chí quan trọng phản ánh hiệu quả tài chính của quá trình huy động. Hiệu quả huy động vốn xanh được nâng cao khi các dự án xanh có thể tiếp cận nguồn vốn với lãi suất hợp lý, thời hạn dài và điều kiện tài chính phù hợp, qua đó cải thiện tính khả thi của dự án (OECD, 2017). Ngoài ra, tính bền vững tài chính còn thể hiện ở khả năng duy trì dòng vốn xanh ổn định trong dài hạn mà không phụ thuộc quá mức vào các khoản hỗ trợ ngắn hạn hoặc trợ cấp.

2.3.2.3 Hiệu quả phân bổ và sử dụng vốn

Hiệu quả huy động vốn xanh không chỉ được đánh giá ở khâu huy động mà còn ở mức độ phân bổ vốn đúng mục tiêu xanh và hiệu quả sử dụng vốn. Dòng vốn xanh cần được phân bổ cho các dự án đáp ứng tiêu chí môi trường rõ ràng, có khả năng tạo ra giá trị môi trường và kinh tế trong dài hạn. Việc sử dụng vốn đúng mục đích, hạn chế thất thoát và nâng cao hiệu quả đầu tư là yếu tố then chốt để đảm bảo hiệu quả tổng thể của vốn xanh (World Bank, 2020).

2.3.2.4. Tác động môi trường và xã hội

Một tiêu chí cốt lõi để đánh giá hiệu quả huy động nguồn vốn xanh là tác động môi trường và xã hội của các dự án được tài trợ. Các chỉ tiêu thường được sử dụng bao gồm mức độ giảm phát thải khí nhà kính, tiết kiệm năng lượng, cải thiện chất lượng môi trường và đóng góp vào các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) (UNEP, 2016). Hiệu quả huy động vốn xanh được coi là cao khi nguồn vốn không chỉ mang lại lợi ích tài chính mà còn tạo ra tác động môi trường và xã hội rõ rệt.

2.3.2.5. Tính minh bạch và quản trị vốn xanh

Tính minh bạch trong công bố thông tin, báo cáo sử dụng vốn và đánh giá tác động là một tiêu chí quan trọng để đảm bảo hiệu quả huy động vốn xanh. Các cơ chế quản trị tốt giúp nâng cao niềm tin của nhà đầu tư, giảm rủi ro “greenwashing” và tăng khả năng thu hút vốn trong tương lai (ICMA, 2021). Do đó, hiệu quả huy động vốn xanh gắn liền với chất lượng khung quản trị và hệ thống giám sát dòng vốn xanh.

2.3.2.6. Tác động của Kinh Tế Số đến Hiệu Quả Huy Động Vốn Xanh.

Sự dịch chuyển toàn cầu sang mô hình kinh tế xanh không còn là một lựa chọn mà đã trở thành một chiến lược để đối phó với biến đổi khí hậu và sự cạn kiệt tài nguyên. Trong đó kinh tế số (Digital Economy – DE) đóng vai trò là một động lực cốt lõi, thay đổi căn bản cách thức vận hành của hệ thống tài chính và quy trình phân bổ nguồn lực. Nền kinh tế số với dữ liệu là yếu tố sản xuất mới và công nghệ kỹ thuật số là trụ cột, không chỉ nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn tối ưu hóa các dòng vốn bền vững. Việc tích hợp các giải pháp số hóa vào thị trường tài chính xanh đã tạo ra những tiền đề quan trọng để nâng cao hiệu quả huy động vốn, giảm chi phí giao dịch và tăng cường tính minh bạch của các dự án bảo vệ môi trường.

Mối quan hệ giữa kinh tế số và hiệu quả huy động vốn xanh được thể hiện qua nhiều cấp độ, từ việc cải thiện năng suất các yếu tố tổng hợp xanh (Green Total Factor Productivity – GTFP) đến việc tạo ra các định dạng tài chính mới nơi công nghệ AI và Blockchain được sử dụng để căn chỉnh các mục tiêu kinh tế với trách nhiệm xã hội và môi trường. Dữ liệu thực nghiệm từ các nền kinh tế đang phát triển chỉ ra rằng sự phát triển của kinh tế số có khả năng làm giảm cường độ năng lượng và thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh thông qua việc nâng cấp cơ cấu công nghiệp và đổi mới công nghệ.

2.4. Các Lý thuyết Nền tảng 

2.4.1.Lý thuyết Tín hiệu (Signaling Theory)

Lý thuyết tín hiệu nghiên cứu về việc truyền tải thông tin giữa hai bên khi có sự tồn tại của tình trạng bất cân xứng thông tin, trong đó một bên (người phát tín hiệu) cố gắng truyền đạt các thông tin về thuộc tính hoặc chất lượng tiềm ẩn của mình một cách đáng tin cậy đến bên còn lại (người nhận tín hiệu) thông qua các hành động hoặc thông điệp cụ thể. (Spence, 1973).

2.4.2. Lý thuyết Chi phí Giao dịch (Transaction Cost Economics – TCE)

Chi phí giao dịch được định nghĩa là các chi phí phát sinh khi các bên thực hiện các hoạt động trao đổi kinh tế trên thị trường, bao gồm chi phí tìm kiếm và thu thập thông tin, chi phí thương thảo và ra quyết định, cùng với chi phí giám sát và thực thi các điều khoản hợp đồng nhằm hạn chế rủi ro từ sự thiếu hụt thông tin và tính hữu hạn trong nhận thức của con người. (Coase, 1937; Williamson, 1981).

2.4.3. Lý thuyết Thể chế (Institutional Theory)

Lý thuyết thể chế lập luận rằng các tổ chức hoạt động trong một môi trường chịu tác động mạnh mẽ bởi các quy tắc, chuẩn mực và niềm tin xã hội; do đó, các đơn vị thường có xu hướng điều chỉnh cấu trúc và hành vi của mình sao cho phù hợp với các kỳ vọng từ môi trường xung quanh nhằm đạt được tính chính danh và đảm bảo khả năng tiếp cận các nguồn lực cần thiết để tồn tại. (Meyer & Rowan, 1977; DiMaggio & Powell, 1983).

LIÊN HỆ:

SĐT+ZALO: 0935568275

KHO TÀI LIỆU.rar\TÀI LIỆU 2026 – RAR archive, unpacked size 75,526,260 bytes/ NCKH Phân tích tác động của Mức độ phát triển Kinh tế số đến Hiệu quả huy động nguồn vốn xanh trong dự án bảo vệ môi trường tại VN