BÁO CÁO GIẢI PHÁP SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến: Giáo dục học sinh bằng phương pháp “giáo dục kỷ luật tích cực” thông qua tiết sinh hoạt lớp.
2. Mô tả ngắn gọn các giải pháp cũ thường làm:
– Hiện nay, công tác giáo dục đạo đức học sinh trong các nhà trường phổ thông vẫn chưa được coi trọng và còn có những bất cập. Tình hình học sinh vi phạm pháp luật như tham gia vào các tệ nạn xã hội, gây mất trật tự an ninh hay đánh nhau, bỏ học, trốn tiết, lười học, gian lận trong kiểm tra, hút thuốc, uống rượu, bia, trộm cắp, chơi cờ bạc ăn tiền, đánh nhau, vi phạm luật giao thông… Đặc biệt là đây đó, trong học sinh vẫn còn hiện tượng nói năng hoặc có hành vi nói tục, thiếu lễ độ với thầy, cô giáo và người lớn vẫn thường diễn ra.
Có rất nhiều nguyên nhân. Nguyên nhân có thể là:
– Do một số thầy, cô giáo sao nhãng, còn thiếu trách nhiệm trong công tác quản lý, giáo dục học sinh hoặc hay sử dụng các biện pháp giáo dục bằng kỷ luật trừng phạt học sinh về thể xác hoặc tinh thần, gây căng thẳng và tạo ra những phản ứng tiêu cực trong học sinh.
– Do thiếu sự quan tâm giáo dục của gia đình hoặc trong gia đình người lớn sống thiếu gương mẫu, bản thân học sinh không có sự rèn luyện tốt mà đang chịu sự tác động tiêu cực của bạn bè và chịu sự ảnh hưởng của khoa học công nghệ như: điện thoại, internet, games…
– Khi học sinh vi phạm thì các nhà trường hoặc các giáo viên chủ nhiệm thông thường tiến hành xử phạt học sinh theo hướng xử phạt thân thể hoặc xử phạt tinh thần.
– Trong thực tế có những học sinh vi phạm đạo đức, người giáo viên chủ nhiệm không tìm hiểu kỹ đã tỏ ra bực bội, mắng nhiếc, chỉ trích học sinh đó thường xuyên dẫn đến học sinh chán nản, bi quan bỏ học, thậm chí có học sinh cùng quẫn dẫn đến có hành động phản ứng lại giáo viên chủ nhiệm hoặc tự tử.
3. Mục đích của giải pháp sáng kiến:
– Thay vì giáo dục học sinh ngay bằng cách trừng phạt thân thể hay bằng cách trừng phạt tinh thần thì chúng ta cần phải tìm kiếm và sử dụng một phương pháp giáo dục nào đó sao cho phù hợp với tâm lý học sinh và mang lại hiệu quả giáo dục cao.
– Một phương pháp giáo dục học sinh giúp mang lại hiệu quả cao mà không phải sử dụng phương pháp kỷ luật trừng phạt, đó là giáo dục bằng phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực. Tuy nhiên, phương pháp này cần phải tổ chức giáo dục trong nhà trường vào thời gian nào cho hợp lý mà mang lại hiệu quả giáo dục cao.
– Phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực là giáo dục kỷ luật dựa trên nguyên tắc vì lợi ích tốt nhất của học sinh, không làm tổn thương đến thể xác và tinh thần của học sinh và phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý học sinh.
– Phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực là việc dạy và rèn luyện cho các em học sinh tính tự giác tuân theo các quy định và quy tắc đạo đức ở thời điểm trước mắt cũng như về lâu dài. Nó giúp học sinh giảm thiểu những hành vi không phù hợp, củng cố niềm tin và trang bị cho các em kỹ năng sống để phát triển nhân cách tốt đẹp, bền vững. Mặt khác, nó tôn trọng học sinh mà không mang tính bạo lực.
4. Bản mô tả giải pháp sáng kiến:
4.1. Thuyết minh giải pháp mới, cải tiến.
1. Thứ nhất: Cung cấp cho các giáo viên chủ nhiệm những hiểu biết về các kiến thức của phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực.
1. Giáo dục Kỷ luật tích cực là cách giáo dục tốt nhất vì lợi ích của học sinh
Vì nó không làm tổn thương đến thể xác, tinh thần của học sinh; có sự thỏa thuận giữa giáo viên– học sinh và phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý học sinh
Giáo dục kỷ luật tích cực là việc dạy và rèn luyện cho các em tính tự giác tuân theo các quy định và quy tắc đạo đức ở thời điểm trước mắt cũng như về lâu dài.
Giáo dục kỷ luật tích cực tôn trọng học sinh và không mang tính bạo lực. Đây là cách tiếp cận mang tính nhân văn, giúp các em thành đạt, cung cấp cho các em những thông tin mà các em cần để học và hỗ trợ sự phát triển nhân cách của các em.
Tuy nhiên, người giáo viên chủ nhiệm cần lưu ý giáo dục kỷ luật tích cực không phải là:
– Sự buông thả, để cho học sinh muốn làm gì thì làm;
– Không có các quy tắc, giới hạn hay sự mong đợi;
– Những phản ứng mang tính ngắn hạn hay những hình phạt thay thế cho việc tát, đánh hay sỉ nhục học sinh.
2. Các nguyên tắc của giáo dục kỷ luật tích cực
a) Giúp phát triển hành vi cho học sinh:
– Giáo dục học sinh tự kiểm soát và tự tin để biết cách thực hiện các hành vi mong đợi.
– Dạy học sinh biết cách tự kiềm chế bản thân và chung sống hài hòa với người khác.
– Động viên, khích lệ các em thực hiện hành vi, xây dựng sự tự tin, lòng tự trọng và tính trách nhiệm, giúp các em phát triển nhân cách.
b) Tôn trọng trẻ và không mang tính bạo lực:
– Làm tăng sự tự tin và khả năng xử lý các tình huống khó khăn trong học tập và cuộc sống của các em.
– Dạy cho học sinh cách cử xử lịch sự nhã nhặn, không bạo lực.
3. Lợi ích của việc sử dụng các phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực đối với gia đình, nhà trường và cộng đồng.
Nhà trường, gia đình, cộng đồng và xã hội sẽ được lợi rất nhiều khi có những công dân được giáo dục bằng phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực. Lợi ích lâu dài là cả xã hội sẽ có được một môi trường sống hoà bình trong đó mọi người cảm thấy an toàn, tôn trọng lẫn nhau, giải quyết các xung đột mâu thuẫn thông qua việc thảo luận. Dần dần sẽ xoá được quan niệm sử dụng biện pháp xử phạt thân thể đối với học sinh. Nhà trường sẽ trở thành trường học thân thiện, an toàn, tạo được niềm tin đối với xã hội; Xã hội có những công dân tốt, có thể phục vụ, cống hiến cho gia đình xã hội trong tương lai; Giảm thiểu được các tệ nạn xã hội, nạn bạo hành, bạo lực; Các khoản chi phí để chăm sóc, điều trị và trợ giúp gia đình trẻ sẽ được dành để phục vụ nhân dân, nâng cao đời sống cộng đồng, xã hội.
4. Các phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực
a) Thay đổi cách ứng xử trong lớp học.
b) Quan tâm đến những khó khăn của học sinh.
c) Tăng cường sự tham gia của học sinh trong xây dựng nội quy lớp học.
d) Xây dựng một tập thể lớp học tốt.
* Thay đổi cách ứng xử trong lớp học:
Trước đây, người lớn thường xử lý sai phạm của trẻ bằng các hình thức trừng phạt như chửi mắng, sỉ nhục, đánh đập… Điều đó có thể giúp mang lại sự sửa đổi tức thì của trẻ, nhưng đó chỉ là hành vi đối phó và chắc chắn sẽ để lại trong tâm hồn trẻ sự tổn thương về thể xác và tinh thần. Ngày nay chúng ta cần phải thay đổi cách xử lý sai phạm của học sinh. Cần xử lý với thái độ động viên khuyến khích nhằm giúp học sinh có hành vi và thái độ ứng xử đúng đắn. Nhóm biện pháp này nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng của những quy tắc rõ ràng và nhất quán, niềm tin vào sự tiến bộ của học sinh, việc xử lý những sai phạm một cách rõ ràng, dứt khoát, sự động viên, khuyến khích và làm gương trong cách cư xử.
Xây dựng những quy tắc rõ ràng và nhất quán nguyên tắc cơ bản của việc thay đổi cách cư xử nhằm duy trì kỷ luật ở lớp học thông qua cách cư xử là xây dựng được những quy tắc rõ ràng và đảm bảo học sinh hiểu được vì sao cần có những quy tắc ấy. Việc xây dựng các quy tắc cần đảm bảo hướng những điều tốt đẹp mà giáo viên mong đợi ở học sinh của mình. Những mong đợi về mặt tư cách đạo đức và học tập. Học sinh sẽ cố gắng đạt được điều giáo viên chủ nhiệm mong đợi và thực hiện các quy tắc tốt hơn khi các em ý thức được rằng giáo viên chủ nhiệm thực sự tin tưởng vào khả năng của các em và các quy tắc được đề ra phù hợp với lòng tin ấy. Khuyến khích động viên tích cực biện pháp này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khen ngợi, động viên khi học sinh có hành vi tích cực. Những giáo viên vận dụng tốt các biện pháp thay đổi cách cư xử ít khi phải dùng đến các biện pháp xử lý sai phạm vì mọi hành vi tiêu cực đã được ngăn chặn trước khi xảy ra.
Có hai điều quan trọng khiến giáo viên chủ nhiệm nên sử dụng biện pháp khen ngợi, động viên tích cực:
– Một là: những học sinh có hành động tốt được khen ngợi, khuyến khích và do vậy các em tiếp tục hành động như vậy.
– Hai là: những hành động hoặc hành vi tiêu cực được ngăn ngừa. Những hình thức xử phạt phù hợp và nhất quán khi những yêu cầu, mong đợi đã được đặt ra rõ ràng thì cũng cần có những biện pháp xử phạt cụ thể, rõ ràng đối với những hành vi vi phạm và các biện pháp phải được áp dụng một cách nhất quán.
Một số lưu ý khi áp dụng các biện pháp xử phạt:
Các biện pháp xử phạt phải nhằm mục đích dạy cho học sinh biết rằng cách xử sự của em như vậy là sai, sự lựa chọn của các em không phải là sự lựa chọn đúng. Không bao giờ sử dụng những hình thức phạt khiến học sinh cảm thấy rằng các em là những người tồi tệ. Tuyệt đối không sử dụng những hình thức phạt mang tính bạo lực; những hình thức phạt nên mang tính chất xây dựng, giúp học sinh học thêm được một kỹ năng nào đó trong quá trình thực hiện hình thức phạt đó (ví dụ: giao cho học sinh sửa chữa những gì mà em mắc lỗi); Tránh gây căng thẳng, đối đầu với học sinh khi xử lý các sai phạm; khi áp dụng các hình thức xử phạt nên nói rõ sai phạm của học sinh. Nhấn mạnh hành vi sai phạm đó là điều không thể chấp nhận – chứ không phải bản thân em là đứa khó chấp nhận. Ví dụ: thay vì nói “Em là đứa học sinh tồi tệ vì đã đánh bạn”; hãy nói là ”Em không được đánh bạn vì đánh bạn sẽ làm bạn đau”; hãy áp dụng hình thức xử phạt một cách công bằng và bình tĩnh: Trong thực tế luôn có những học sinh được giáo viên yêu quý và có những học sinh mà giáo viên không thích. Việc áp dụng các quy định một cách nhất quán có nghĩa là không để tình cảm riêng chi phối hành vi của mình; áp dụng các biện pháp xử phạt một cách kiên định, trước sau như một, luôn công bằng và hợp lý ngay cả khi đang ở trạng thái không được vui. Học sinh sẽ tôn trọng giáo viên hơn khi các em tin tưởng rằng giáo viên luôn công bằng, không thiên vị. Không phạt học sinh vì những lỗi do ngoại cảnh tác động, không phải do bản thân học sinh gây nên. Cần nhạy cảm và quan tâm đến điều kiện, hoàn cảnh của từng học sinh. Ví dụ:
-Trách phạt một học sinh vì em đó không mặc đồng phục là vô nghĩa khi em không mặc là do gia đình em khó khăn không có khả năng mua cho em.
-Trách phạt một đứa trẻ đi học muộn cũng không có tác dụng gì nếu nguyên nhân gốc rễ của vấn đề là do hoàn cảnh mang lại, ví dụ em phải làm thêm giúp gia đình;
– Không nên phạt học sinh vì những quy định chưa được thỏa thuận trước. Việc đó, giống như ta đã tự đề ra những quy tắc mới giữa chừng cuộc chơi. Nếu một học sinh bị phạt vì vi phạm một “quy tắc” mà em không biết trước về quy tắc đó hoặc về hậu quả của việc vi phạm quy tắc đó, thì coi như “giao kèo” giữa giáo viên và học sinh bị phá vỡ, học sinh sẽ bối rối, sợ hãi và dễ dàng có những phản ứng xấu, có thể là cáu giận hoặc thiếu tôn trọng giáo viên. Nếu cần bổ sung hoặc sửa đổi các quy tắc thì hãy bàn bạc, thảo luận về việc bổ sung, sửa đổi đó vào lúc thuận tiện, tránh không làm điều đó để phản ứng lại cách xử sự của học sinh. Làm gương trong cách cư xử điều có ý nghĩa hết sức quan trọng là giáo viên cần phải là tấm gương mẫu mực cho học sinh về tư cách đạo đức. Học sinh sẽ học và làm theo những gì các em thấy từ cuộc sống và từ những người xung quanh. Nếu người lớn dùng bạo lực, các em chắc sẽ sử dụng bạo lực. Nếu giáo viên tỏ ra giận dữ, không khoan dung, học sinh chắc cũng sẽ biểu lộ sự tức giận và không khoan dung. Nếu giáo viên cư xử một cách nhẹ nhàng, có lòng khoan dung, sự nhẫn nại, thì học sinh sẽ học theo cách cư xử đó.
* Quan tâm đến những khó khăn của học sinh:
Những vấn đề về hành vi có thể khiến học sinh gặp khó khăn trong học tập và những khó khăn trong học tập có thể gây ra những vấn đề về hành vi. Các chuyên gia tâm lý về trẻ em đã kết luận rằng những vấn đề về thái độ và cách cư xử trong trẻ phần lớn bắt nguồn từ những vấn đề thực tế mà các em phải đối mặt trong cuộc sống. Đây thường là những vấn đề có liên quan đến môi trường, hoàn cảnh sống của các em như những khó khăn trong học tập (học yếu, mắt kém, khó khăn về nghe); những vấn đề ở gia đình (hoàn cảnh kinh tế, cha mẹ bất hoà, ly hôn, không quan tâm); những bức xúc khi các em bị tổn thương và bị hiểu lầm hay bị đối xử tàn tệ (bị chế nhạo, xúc phạm, bị bắt nạt, bị bóc lột hay lạm dụng). Nhiều khi chỉ vì mong muốn nhanh chóng chấn chỉnh thái độ và cách cư xử của học sinh mà giáo viên bỏ qua việc tìm hiểu “cốt lõi” của vấn đề. Khi giải quyết những khó khăn trở ngại của học sinh, chúng ta cần lưu ý một số điều sau:
– Cố gắng kiềm chế, không thể hiện thái độ quá nóng nảy, căng thẳng trước mặt học sinh vì điều đó chỉ khiến học sinh trở nên tức giận hơn, thậm chí còn dồn các em vào thế cố thủ và phản ứng lại;
– Nên lắng nghe và thực sự chú ý xem xét vấn đề từ phía học sinh. Lắng nghe tất cả những gì các em nói, biểu lộ sự cảm thông qua nét mặt, ánh mắt, cử chỉ. Bằng cách đó chúng ta sẽ thể hiện được một cách chân thành điều mà mình mong muốn;
– Cần tránh kiểu “lên lớp” hoặc chưa tìm hiểu nguyên nhân đã nhanh chóng đưa ra những lời chỉ trích. Chúng ta hãy giúp học sinh làm rõ vấn đề và cùng với các em tìm ra giải pháp phù hợp.
* Tăng cường sự tham gia của học sinh trong xây dựng nội quy lớp học:
Biện pháp này nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng của việc cho học sinh tham gia vào quá trình ra quyết định trong lớp học như:
-Tham gia xây dựng nội quy lớp, xây dựng quy định khen thưởng và xử phạt.
– Học sinh tham gia giám sát và thực hiện nội quy, ví dụ để các em nhận xét việc thực hiện nội quy hàng tuần.
Việc học sinh tham gia xây dựng nội quy khiến các em cảm thấy có trách nhiệm và thực hiện kỷ luật một các tự giác hơn, giáo viên không cần nhắc nhở và tránh được những “sự cố” trong lớp học. Theo kinh nghiệm ở những trường, lớp đã tổ chức hoạt động này, nội quy do học sinh xây dựng nói chung đều có nội dung phù hợp với quy định chung của ngành và nhà trường, nhưng với ngôn ngữ của học sinh nên gần gũi với các em hơn và nhờ đó các em chấp nhận một cách dễ dàng và tự nguyện hơn. Không chỉ vậy, thông qua quá trình tham gia xây dựng nội quy, học sinh rèn luyện cho mình khả năng bày tỏ suy nghĩ của bản thân, biết đưa ra các quyết định, phát huy tinh thần tập thể và tinh thần trách nhiệm của các em.
* Xây dựng một tập thể lớp học tốt
Xây dựng một tập thể lớp học tốt là tạo ra mối quan hệ thân thiện, cảm thông, gắn bó giữa giáo viên và học sinh trong quá trình giáo dục. Một tập thể lớp tốt là môi trường lý tưởng để trẻ học tập và phát triển nhân cách, là một tập thể hướng tới và hoạt động dựa trên các giá trị như: tôn trọng, yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau, đoàn kết, có tinh thần trách nhiệm, biết cách giải quyết các xung đột không bằng bạo lực…Học sinh có thể học từ một tập thể lớp tốt những bài học đạo đức qua những tấm gương tốt của giáo viên và của các bạn trong lớp. Trong tập thể đó, học sinh có cơ hội để suy nghĩ, bàn bạc, được thể hiện những suy nghĩ, cảm xúc của mình về các nguyên tắc đạo đức với sự khuyến khích, cảm thông và tôn trọng của thầy cô và các bạn. Trong một tập thể lớp tốt sẽ không có trừng phạt thân thể và học sinh học cách giải quyết xung đột không dùng bạo lực.
2.Thứ hai: Để giáo dục học sinh qua tiết sinh hoạt lớp bằng phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực thì Cán bộ quản lí ( Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng) phải tiến hành xây dựng kế hoạch thực hiện. Kế hoạch này như sau:
KẾ HOẠCH
GIÁO DỤC HỌC SINH QUA TIẾT SINH HOẠT LỚP
BẰNG PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC KỶ LUẬT TÍCH CỰC
1. Mục đích yêu cầu
a. Cung cấp và nâng cao nhận thức cho các giáo viên chủ nhiệm những hiểu biết về phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực trong việc giáo dục học sinh có những vi phạm về đạo đức. Từ đó, người giúp người giáo viên chủ nhiệm biết vận dụng một cách có hiệu quả phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực vào việc quản lý, giáo dục học sinh. Thay vì sử dụng phương pháp truyền thống trừng phạt thân thể, tinh thần học sinh.
b. Xây dựng cho người giáo ciên chủ nhiệm tính nhân văn, ý thức, tinh thần trách nhiệm tình yêu thương học trò. Đồng thời, tạo nên mối quan hệ thân thiện giữa thầy và trò, tránh gây phản ứng tiêu cực trong học sinh. Ở đó, các em học sinh thấy mình không bị mắng mỏ, chì chiết, phỉ báng, xúc phạm, xa lánh mà các em vẫn được thầy, cô giáo và bạn bè trong lớp tôn trọng.
c.Thông qua phương pháp giáo dục bằng phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực thì các em học sinh sẽ có nhận thức sâu sắc hơn về những tác hại vi phạm đạo đức của mình đối với bản thân, đối với tập thể lớp, đối với nhà trường. Qua đó, sẽ giúp các em tỉnh ngộ, tự giác sửa chữa khuyết điểm, hình thành kỹ năng sống để sống tốt.
d. Mọi giáo viên chủ nhiệm phải có nhận thức sâu sắc về phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực để vận dụng, triển khai thực hiện một cách có hiệu quả. Tất cả vì học sinh thân yêu.
- Nội dung
a. Cung cấp cho người giáo viên những hiểu biết về phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực trong việc giáo dục học sinh có những vi phạm về đạo đức.
Phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực là biện pháp giáo dục học sinh không sử dụng những hình thức bạo lực hay trừng phạt mà thay vào đó là sử dụng những hình thức kỷ luật tích cực phù hợp để giúp các em giảm thiểu những hành vi không phù hợp, củng cố các hành vi tích cực và phát triển nhân cách một cách tốt đẹp,
bền vững cho học sinh ..
b. Hướng dẫn cho người giáo viên chủ nhiệm cách chọn nội dung và chủ đề giáo dục để tổ chức thực hiện ở tiết sinh hoạt lớp. Chủ đề, nội dung ở tiết sinh hoạt lớp có thể là:
– Giữ gìn vệ sinh môi trường.
Thực hiện văn hóa giao thông.
Tác hại của việc chơi game.
Tác hại của việc không chăm học.
Tác hại của việc gây gổ, đánh nhau….v.v
Nhưng chủ đề, nội dung giáo dục phải mang tính thời sự và cần được cập nhật sát với tình hình diễn biến của học sinh trong lớp, trong trường hoặc dư luận xã hội.
c. Hướng dẫn cho người giáo viên chủ nhiệm cách tổ chức giáo dục học sinh qua tiết sinh hoạt lớp bằng phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực.
Một tiết sinh hoạt lớp ở cấp THCS có 45 phút nên được phân phối như sau:
15 phút đầu dành cho việc sinh hoạt lớp: Kiểm điểm công tác tuần trước, xây dựng công tác tuần tiếp theo.
30 phút còn lại là dành cho việc sinh hoạt lớp theo chủ đề, nội dung đã lựa chọn và được chuẩn bị trước.
Tiết sinh hoạt lớp là do toàn bộ học sinh thực hiện dưới sự chỉ đạo của giáo viên chủ nhiệm.
d. Cung cấp và trang bị kỹ năng sống cho học sinh, sống “An toàn, thân thiện, bình đẳng”.
Qua sự chia sẻ, góp ý kiến của các bạn về nội dung của buổi sinh hoạt lớp thì học sinh sẽ được cung cấp, trang bị và nâng cao nhận thức về những kỹ năng sống. Giúp các em biết tự chấn chỉnh các hành vi tiêu cực, hướng các em tới các hành vi sống thân thiện, bình đẳng, hòa bình, hữu nghị.
2. Tổ chức thực hiện
Bản kế hoạch này sẽ được lấy ý kiến và thống nhất ở hội nghị cán bộ công chức viên chức đầu năm để xây dựng thành nghị quyết thực hiện.
a. Tổ chức khảo sát những lỗi học sinh thường hay vi phạm gây ảnh hưởng xấu tới công tác giáo dục của nhà trường để giúp các giáo viên chủ nhiệm xây dựng nội dung, chủ đề giáo dục cho tiết sinh hoạt lớp.
b. Giáo viên chủ nhiệm phải thường xuyên cập nhật những thông tin về tình hình đạo đức của học sinh lớp mình để chủ động xây dựng nội dung, chủ đề giáo dục ở buổi sinh hoạt lớp cho phù hợp, để hiệu quả giáo dục cao.
c. Giáo viên chủ nhiệm tổ chức giáo dục học sinh bằng phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực phải tuân thủ 4 nguyên tắc sau:
+ Nguyên tắc 1: vì lợi ích thực tế của học sinh.
+ Nguyên tắc 2: Không làm tổn thương đến thể xác và tinh thần của học sinh.
+ Nguyên tắc 3: Khích lệ học sinh và tôn trọng lẫn nhau.
+ Nguyên tắc 4: Phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý và sự phát triển lứa tuổi của học sinh.
d. Ban Giám hiệu phải xây dựng kế hoạch thăm lớp, dự giờ các tiết sinh hoạt lớp để kiểm tra, đánh giá hiệu quả của việc tổ chức thực hiện giáo dục học sinh qua tiết sinh hoạt lớp bằng phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực. Trên cơ sở đó giúp đỡ giáo viên chủ nhiệm về phương pháp nhằm nâng cao chất lượng hiệu quả của việc giáo dục học sinh qua tiết sinh hoạt lớp bằng phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực.
+ Lấy ý kiến nhận xét, cảm nhận của học sinh ở trong cuộc và ở ngoài cuộc về cách tổ chức sinh hoạt lớp theo phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực để động viên giáo viên chủ nhiệm tổ chức tiết sinh hoạt lớp cho thật tốt và theo dõi sự tiến bộ của học sinh sau khi được chia sẻ bài học giáo dục qua các tiết sinh hoạt lớp.
+ Giữa học kỳ, hết học kỳ, hết năm học Ban Giám hiệu tổ chức sơ kết, tổng kết trong việc chỉ đạo thực phương pháp giáo dục hcoj sinh bằng phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực qua sự phản ánh của các giáo viên chủ nhiệm và sự tiến bộ của học sinh.
* Tóm lại: Mọi việc làm đều phải có kế hoạch. Kế hoạch trên đây mang tính chất pháp lý trong chỉ đạo bắt buộc người giáo viên chủ nhiệm phải triển khai thực hiện nghiêm túc và chính kế hoạch này sẽ mang lại lợi ích cho người giáo viên chủ nhiệm trong công tác quản lý giáo dục học sinh.
3. Thứ ba: Cách tổ chức giáo dục học sinh bằng phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực qua tiết sinh hoạt lớp
Bước 1. Những yêu cầu chuẩn bị để tổ chức giáo dục học sinh qua tiết sinh hoạt lớp bằng phương pháp kỷ luật tích cực.
Với quan điểm lấy học sinh làm nhân vật trung tâm và là chủ thể trong mọi hoạt động giáo dục của nhà trường. Do đó, không chỉ trong các tiết học mà kể các tiết hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp hay tiết sinh hoạt lớp cũng phải quán triệt quan điểm này. Giáo viên chủ nhiệm cần các yêu cầu sau:
– Trước hết, Giáo viên chủ nhiệm cần chia sẻ với học sinh về yêu cầu tổ chức một tiết sinh hoạt lớp hiện nay của nhà trưởng theo hướng tích cực để nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các em về việc mình phải tham gia tổ chức các tiết sinh hoạt lớp theo sự hướng dẫn, giúp đỡ của giáo viên chủ nhiệm.
– Sau đó, ngay từ đầu năm học giáo viên chủ nhiệm phải phân công các tổ học sinh mỗi tuần luân phiên thay nhau tổ chức các tiết sinh hoạt lớp theo định hướng của giáo viên chủ nhiệm.
– Cần định hướng cho học sinh cách lựa chọn, xây dựng chủ đề, nội dung cho buổi sinh hoạt lớp phải mang tính thời sự và cập nhật sát với tình hình diễn biến của học sinh trong lớp, trong nhà trường hay chủ đề hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở các tháng để tiết sinh hoạt lớp cho kết quả giáo dục cao.
Bước này nhằm mục đích là tôn trọng và phát huy ý thức trách nhiệm, quyền làm chủ, tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong công tác giáo dục bạn bè. Ý nghĩa sâu sắc hơn nữa là hoạt động giáo dục trong lớp, trong nhà trường không phải chỉ là trách nhiệm của các thầy, cô giáo, của nhà trường mà là trách nhiệm của tất cả các em học sinh. Tức là, chúng ta đã huy động cả một cộng đồng nhà trường chung tay giáo dục học sinh nhằm xây dựng môi trường nhà trường “an toàn, thân thiện, bình đẳng”.
Có thể nói việc lựa chọn xây dựng chủ đề, nội dung giáo dục ở tiết sinh hoạt lớp có ý nghĩa hết sức to lớn nhằm mục đích giúp người giáo viên chủ hiệm hướng tới sự giáo dục học sinh với những gì mình đang cần giáo dục. Nhưng để đạt hiệu quả giáo dục cao thì chủ đề, nội dung giáo dục phải mang tính thời sự có sự tiếp cận, cập nhật, sát với tình hình diễn biến đạo đức của học sinh trong lớp, trong trường để ngăn chặn kịp thời sự tái diễn của học sinh, nó thúc đẩy học sinh có nhận thức đúng về hành vi vi phạm của mình, giúp các em tỉnh ngộ, tự giác biết sửa chữa khuyết điểm, hình thành kỹ năng sống để sống tốt.
Bước 2. Chỉ đạo học sinh xây dựng chủ đề và nội dung giáo dục ở tiết sinh hoạt lớp
Khi học sinh đã lựa chọn được chủ đề, nội dung giáo dục thích hợp ở tiết sinh hoạt lớp thì người giáo viên chủ nhiệm cần phải chỉ đạo tổ học sinh những công việc cần thiết chuẩn bị cho việc tiến hành tổ chức tiết sinh hoạt lớp sinh động, có ý nghĩa. Cụ thể:
a) Họp tổ học sinh (thực hiện buổi sinh hoạt lớp) để người giáo viên chủ nhiệm chỉ đạo với tổ học sinh về các công việc chuẩn bị. Chuẩn bị đó là:
– Phân công một học sinh có năng khiếu làm MC (dẫn chương trình);
– Phân công một vài học sinh tìm kiếm những thông tin cần thiết ở trên mạng, tải clip ở trên mạng có nội dung giáo dục phù hợp với nội dung giáo dục của tiết sinh hoạt lớp hoặc có thể các em đóng kịch, hoặc có thể đọc một câu chuyện nào đó có nội dung phù hợp với nội dung của tiết sinh hoạt lớp v.v…
– Xây dựng những câu hỏi nhận xét hay những cảm nhận, bình luận cho các bạn học sinh trong lớp sau khi xem xong clip hoặc tiểu phẩm… của tổ học sinh đó vừa thực hiện.
– Rút ra những bài học giáo dục từ nội dung sinh hoạt lớp.
Việc phân công này của giáo viên chủ nhiệm chỉ là để giúp các em học sinh hiểu được các công việc cần phải làm để chuẩn bị cho tiết sinh hoạt lớp có ý nghĩa, thật sự sinh động và đạt kết quả giáo dục cao. Chỉ một lần làm quen thì lần sau các em sẽ biết tự phân công nhau làm việc chuẩn bị cho tiết sinh hoạt lớp tiếp theo.
a. Chỉ đạo tổ học sinh cách tiến hành tiết sinh hoạt lớp
MC của tổ học sinh tiến hành thực hiện các bước sau đây:
Một là: Đặt vấn đề và nêu chủ đề của tiết sinh hoạt lớp. Sau đó đại diện một học sinh viết chủ đề sinh hoạt lớp hoặc chiếu clip có chủ đề đã chuẩn bị cho cả lớp xem.
Hai là: Nhóm học sinh của tổ được phân công chiếu clip có nội dung phù hợp với chủ đề (như đã được phân công chuẩn bị).
Ba là: Sau khi cả lớp xem xong clip thì đặt câu hỏi để cả lớp cho ý kiến bình luận. Có thể mời học sinh ở trong cuộc có hành vi vi phạm cho ý kiến về clip vừa xem. (Câu hỏi như mục a) của Bước 2 đã nêu ở trên)
Bốn là: Mời thầy, cô chủ nhiệm phát biểu ý kiến về chủ đề, nội dung của tiết sinh hoạt lớp hôm nay.
Nếu công việc chuẩn bị cho tiết sinh hoạt lớp được chu đáo thì sẽ tạo ra không khí sinh hoạt lớp sôi động, hấp dẫn, thu hút cả lớp tham gia một cách tích cực, đúng định hướng và như vậy giáo viên chủ hiệm sẽ đạt được mục đích giáo dục của tiết sinh hoạt lớp như mong muốn.
Bước 3. Tiến hành thực hiện tiết sinh hoạt lớp
Tiết sinh hoạt lớp được tiến hành gồm có hai phần:
Phần I: Hoạt động của lớp trưởng (thời gian 15 phút)
Lớp trưởng có nhiệm vụ tiến hành việc kiểm điểm công tác tuần qua của lớp và xây dựng công tác của lớp trong tuần tới. Sau đó, lớp trường mời giáo viên chủ nhiệm cho ý kiến về kết quả hoạt động của lớp trong tuần qua và nội dung hoạt động của lớp trong tuần tới.
Phần II: Hoạt động của tổ học sinh đã được phân công (thời gian 30 phút)
Sau khi lớp trưởng thực hiện xong nhiệm vụ của mình thì bạn MC của tổ học sinh được phân công sẽ tổ chức cho tổ của mình thực hiện tiết sinh hoạt lớp theo nội dung đã được chuẩn bị. Bạn MC có thể dẫn dắt chương trình sinh hoạt lớp ở (mục b) Bước 2 đã nêu ở trên.
Sau cùng bạn MC mời giáo viên chủ nhiệm cho ý kiến nhận xét về việc tổ chức tiết sinh hoạt lớp của tổ mình hôm nay.
Lưu ý là mỗi tổ nên lựa chọn một bạn làm MC. Đây là một việc hết sức cần thiết của người giáo viên chủ nhiệm trong việc đào tạo, bồi dưỡng năng khiếu, tài năng cho các em.
Bước 4. Hoạt động của giáo viên chủ nhiệm
– Giáo viên chủ nhiệm cho ý kiến nhận xét về việc tổ chức tiết sinh hoạt lớp của tổ học sinh, có thể khen, động viên nếu tổ học sinh đó có chủ đề, nội dung giáo dục rất phù hợp và cách điều hành tiếtsinh hoạt lớp của tổ đó tốt; còn nếu tổ học sinh đó làm chưa tốt thì góp ý để các em làm lần sau tốt hơn. Tiếp theo giáo viên chủ nhiệm nên liên hệ đoạn Clip vừa rồi với việc vi phạm nội quy trường, lớp, đạo đức của người học sinh. Từ đó, giáo viên chủ nhiệm rút ra bài học giáo dục cho học sinh.
Trong 4 bước thì Bước 3 là bước quan trọng nhất, bởi vì nó truyền tải và có tác động mạnh mẽ đến học sinh nội dung cần giáo dục. Thông qua nội dung của buổi sinh hoạt lớp thì những học sinh có lỗi vi phạm như vậy sẽ tự nhận ra khuyết điểm của mình một cách rất nhân văn, không cần phải giáo viên trừng phạt thì mới nhận ra khuyết điểm vi phạm của mình. Và các em tự nhận thấy rằng nếu mình biết kiềm chế thì mọi việc xẩy ra sẽ tốt đẹp hơn. Từ đó, giúp các em tích cực, tự giác sửa chữa những sai lầm mà mình vừa mắc phải để rồi sau này không tái phạm. Đồng thời, nó có tác động mạnh mẽ và mang tính ngăn chặn, răn đe, giáo dục tới toàn bộ học sinh của lớp, giúp các em hướng đến cuộc sống hội nhập, thân thiện, thân ái. Thông qua sự kiện (clip hay biểu diễn tiểu phẩm) người giáo viên chủ nhiệm đã trang bị cho học sinh những kỹ năng sống và người giao viên chủ nhiệm đã biết dùng tập thể học sinh trong lớp chia sẻ, giáo dục nhau, hình thành cho các em phương pháp đấu tranh phê, tự phê một cách tích cực, nhẹ nhàng và mang tính nhân văn sâu sắc.
* Tóm lại: Tổ chức thực hiện tiết sinh hoạt lớp bằng phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực là một cách giáo dục mang đầy tính nhân văn. Chúng ta đã tổ chức lấy học sinh giáo dục học sinh mà giáo dục không dùng tới biện pháp trừng phạt. Cách giáo dục này rất nhẹ nhàng, thân thiện nó tạo cho mọi học sinh nói chung và học sinh có lỗi vi phạm cảm thấy thoải mái, không căng thẳng, không áp lực, không bị xúc phạm. Nhưng nó lại có tác động mạnh mẽ, tích cực tới nhận thức của học sinh nói chung và học sinh vi phạm đạo đức nói riêng, nó làm thay đổi lối sống của học sinh qua các ý kiến, bình luận của các bạn trong lớp, đặc biệt là những lời khuyên và bài học giáo dục. Từ đó, nó cung cấp và hình thành cho các em những kỹ năng sông, nó cảm hóa các em giúp các em biết tự sửa chữa khuyết điểm để hướng tới cái đẹp của cuộc sống “chân, thiện, mỹ”.
4.Thứ tư: Một vài ví dụ minh họa về cách giáo dục học sinh bằng phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực ở các tiết sinh hoạt lớp mà nhà trường đã thực hiện.
Ở đây tôi cần phải nói rằng dù có hay không học sinh vi phạm đạo đức thì ở các tiết sinh hoạt lớp người giáo viên chủ nhiệm cần tích cực chủ động xây dựng chủ đề, nội dung giáo dục phù hợp một cách thường xuyên. Với mục đích là để giáo dục, ngăn chặn và cung cấp cho các em học sinh những kỹ năng sống cần thiết, bổ ích với quan điểm là “phòng bệnh hơn chữa bệnh”.
Ví dụ tiết 1: SINH HOẠT LỚP 8A
- MỤC TIÊU
– Sơ kết hoạt động trong tuần, triển khai kế hoạch hoạt động trong tuần học tiếp theo.
– Để giúp học sinh nhận ra những hành động chưa đúng trong giao tiếp, ứng xử với bạn bè.
– Phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh trong giờ sinh hoạt lớp.
– Trang bị và cung cấp những kỹ năng sống cho học sinh.
– Mọi học sinh có ý thức xây dựng tập thể lớp đoàn kết, thân ái.
B. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên
– Định hướng, giúp đỡ học sinh khi các em gặp khó khăn khi xây dựng nội dung giờ sinh hoạt .
– Máy chiếu projecter và phông màn.
2. Học sinh.
– Lên kế hoạch, nội dung giờ sinh hoạt lớp.
– Tìm kiếm tải clip ở trên mạng hoặc đóng tiểu phẩm, chuẩn bị văn nghệ, trò chơi.
- TIẾN TRÌNH GIỜ SINH HOẠT
HOẠT ĐỘNG I (thời gian 15 phút).
Hoạt động của lớp trưởng:
SƠ KẾT HOẠT ĐỘNG TRONG TUẦN
VÀ TRIỂN KHAI KẾ HOẠCH TỚI
1. Mục đích
– Đánh giá kết quả hoạt động của lớp trong một tuần học để thấy được những ưu điểm cần phát huy và những nhược điểm cần khắc phục.
– Triển khai những nhiệm của lớp trong tuần học tiếp theo.
2. Cách tiến hành
Lớp trưởng tiến hành sơ kết hoạt động tuần qua của lớp và nêu công tác tuần tới của lớp.
2.1. Sơ kết công tác tuần học qua (có thể chiếu lên phông).
2.1.1.Về học tập
a)Ưu điểm:
– 98% học sinh học bài, làm bài tập và chuẩn bị bài đầy đủ.
– Hăng hái phát biểu xây dựng bài.
– Hoa điểm tốt: là bạn Thảo, bạn Hồng Minh, bạn Hải Linh.
– Đạt được tuần học tốt.
b)Tồn tại:
– Còn một số bạn chưa hăng hái phát biểu xây dựng bài.
– Còn hiện tượng không học bài cũ.
2.1.2. Nề nếp, vệ sinh môi trường ( có thể chiếu lên phông)
a) Ưu điểm:
– Có ý thức tự quản tốt trong giờ truy bài.
– Đa số học sinh thực hiện tốt nội qui của nhà trường, của lớp.
– Ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường tốt.
b) Tồn tại:
– Còn hiện tượng nói chuyện riêng, làm việc riêng trong giờ học.
2.1.3. Các hoạt động khác.
– Thi nhảy dân vũ, giải toán nhanh : Hải Linh, Kiều Anh đạt giải nhì.
– Tham gia tích cực cuộc thi Viết thư gửi Mẹ.
*XẾP LOẠI ĐẠO ĐỨC (Lớp trưởng chiếu cụ thể danh sách xếp loại hạnh kiểm tuần qua của các bạn trong lớp lên phông)
Tốt: 38= 90,48%; Khá: 4= 9,52%.
Lớp trưởng: Như vậy mặc dù cả lớp đã có sự cố gắng nhưng chúng ta vẫn chưa đạt được chỉ tiêu của tuần mà chúng ta đã đề ra, bởi vì còn những tồn tại như đã nêu. Mình rất mong các bạn sẽ cố gắng hơn nữa trong tuần học sau.
2.2. Công tác tuần tới
Việc đầu tiên mà chúng ta cần phải làm đó là khắc phục ngay những tồn tại trong tuần học vừa qua để thực hiện tốt kế hoạch hoạt động tuần tới như sau:
(Lớp trưởng chiếu kế hoạch của tuần tới lên phông).
2.2.1. Học tập.
– Tiếp tục duy trì 100% giờ học tốt.
– 100% học bài, làm bài tập và chuẩn bị bài đầy đủ. Trong giờ học tích cực tham gia xây dựng bài.
– Hết tiết sinh hoạt các tổ cho các tổ viên của mình đăng ký hoa điểm tốt, nộp danh sách đăng ký cho mình vào sáng thứ hai tuần tới.
2.2.2. Nề nếp, vệ sinh môi trường
100% thực hiện tốt nội qui của nhà trường, của lớp.
2.2.3. Các hoạt động khác.
Tham gia đầy đủ các hoạt động của lớp, của nhà trường tổ chức.
BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
Để đạt được những chỉ tiêu đề ra ban cán bộ lớp đã họp và đề ra một số biện pháp như sau:
a) Triển khai thi đua giữa các tổ, giữa các thành viên trong tổ về ý thức học tập, nề nếp, giữ gìn tài sản chung của lớp của trường, cảnh quan sư phạm nhà trường, để tạo môi trường học tập và rèn luyện an toàn, thân thiện.
b) Các tổ trưởng tiếp tục:
– Kiểm tra và báo cáo với các thầy, cô bộ môn về ý thức làm bài tập và chuẩn bị bài của các thành viên trong tổ theo từng tiết học.
– Chấm điểm thi đua một cách nghiêm túc công khai.
– Căn cứ vào đặc điểm riêng của tổ để đề ra biện pháp khắc phục những tồn tại trong tuần qua cũng như biện pháp để thực hiện tốt nội dung kế hoạch tuần tới.
Lớp trưởng: Tổ chức cho các bạn trong lớp đóng góp ý kiến
Lớp trưởng: Mình xin cảm ơn ý kiến của các bạn. Nếu không bạn nào có ý kiến nữa, sau đây xin mời cả lớp cho biểu quyết.
Lớp trưởng: Tóm lại, trên đây là nội dung sơ kết hoạt động tuần học vừa qua và kế hoạch hoạt động của lớp tuần tới cũng như một số biện pháp thực hiện, tôi rất mong sự ủng hộ và thực hiện tốt của tất cả các bạn trong lớp. Chúc cả lớp thực hiện tốt kế hoạch tuần tới.
Lớp trưởng: Sau đây em xin trân trọng kính mời cô giáo chủ nhiệm phát biểu ý kiến.
Ý kiến của giáo viên chủ nhiệm: Động viên, nhắc nhở học sinh cả lớp về việc thực hiện nhiệm vụ tuần học vừa qua và việc thực hiện nhiệm vụ của tuần học tới.
HOẠT ĐỘNG II (thời gian 30 phút).
Hoạt động của học sinh tổ 4: Chủ đề: TÌNH BẠN
1. Mục tiêu
– Giúp học sinh nhận thấy những hành vi chưa đẹp, thiếu văn hóa, vi phạm nội quy trường, lớp và đạo đức người học sinh trong cách giao tiếp ứng xử với bạn bè qua xem đoạn clip học sinh đánh nhau.
– Tạo điều kiện để học sinh bày tỏ thái độ bằng những nhận xét, bình luận về những nhân vật trong đoạn clip. Từ đó, các em sẽ lên án và phê phán những hành vi bạo lực học đường, hậu quả của nó và bệnh vô cảm của một số bạn đang chứng kiến cuộc ẩu đả đánh nhau.
– Giáo dục học sinh tình bạn và các em cần phải biết sống thân thiện trong hòa bình, hữu nghị. Trang bị cho các em kỹ năng ứng xử trong cuộc sống.
2. Cách tiến hành ( MC của tổ 4 dẫn chương trình)
Lớp trưởng: Xin mời các bạn ở tổ 4 lên trình bày phần nội dung sinh hoạt theo chủ đề hôm nay mà các bạn đã chuẩn bị.
MC: Xin mời các bạn cùng thưởng thức một bài hát do tổ 4 của chúng tôi biểu diễn.
Học sinh: Tổ 4 hát bài “Tình bạn”.
MC: Qua nghe bài hát bạn nào có thể đoán được chủ đề của tiết sinh hoạt lớp hôm nay là gì?
Học sinh: Đoán chủ đề là : “Tình bạn”
MC:Vâng chủ đề của chúng tôi hôm nay là: “Tình bạn”.
MC: Chiếu chủ đề “ Tình bạn” lên phông.
MC: Xin mời các cả lớp cùng xem một clip sau và hãy cho biết bạn quan sát được những gì?
Học sinh: Xem clip (Các bạn nữ đánh nhau và một số bạn đứng xem và dùng điện thoại để quay vụ việc đánh nhau)
MC: Bạn có nhận xét, bình luận gì về hành động của các bạn trong đoạn clip vừa xem?
MC: Tổ chức cho các bạn trong lớp nêu ý kiến và bình luận về nội dung và những nhân vật trong đoạn clip vừa xem.
Học sinh: Nêu ý kiến.
MC: Theo bạn, viêc va chạm trong cuộc sống dẫn đến đánh nhau, nhất là đối với các bạn nữ sẽ gây ra những hậu quả như thế nào?
Học sinh. Nêu các hậu quả.
MC. Các bạn còn ý kiến nào nữa không?
MC. Mình cũng đồng tình với những ý kiến mà các bạn đưa ra. Hành động đánh lộn nhau là một hành động xấu vi phạm đạo đức người học sinh, vi phạm những gì mà chúng ta đã được học về “nếp sống thanh lịch văn minh” mà còn vi phạm nội qui của trường, của lớp, vi phạm cả pháp luật nữa các bạn ạ. Thật đáng buồn khi chứng kiến những việc làm sai trái đó mà vẫn có những bạn học sinh có thái độ vô cảm dửng dưng đứng xem, cổ vũ, quay video, quả thật là không thể chấp nhận được, những học sinh này đáng bị lên án. Các bạn ạ! Kỷ niệm đẹp nhất của thuở học trò là tình bạn. Vậy chúng ta hãy sống với nhau thật tốt nhé!
Học sinh: Cả lớp vỗ tay.
MC: Em xin trân trọng kính mời cô chủ nhiệm cho ý kiến.
Giáo viên chủ nhiệm🙁 Nhận xét về chủ đề, nội dung và cách tiến hành sinh hoạt lớp của tổ 4 và cho nhận xét về đoạn clip).
Các em thân mến một đoạn clip ngắn thôi nhưng đã để lại cho chúng ta biết bao bài học quí giá về cách ứng xử trong cuộc sống phải không nào. Dù xuất phát từ nguyên nhân gì đi chăng nữa thì hành vi bạo lực học đường cũng là những việc làm không chỉ vi phạm nội qui của trường, của lớp mà còn vi phạm pháp luật. Không chỉ vậy đoạn clip còn phản ánh một hiện tượng đáng buồn trong xã hội hiện nay đó chính thái độ thờ ơ, dủng dưng trước những bất hạnh, khó khăn của người khác mà xã hội gọi là “ bệnh vô cảm”.
Vì vậy, cô mong các em sẽ phát huy vai trò của những người bạn tốt để cùng nhau nói không với bạo lực học đường và bệnh vô cảm, chúng ta hãy sống với nhau với một tình bạn thật tốt. Và đoạn clip chúng ta vừa xem là thông điệp muốn gửi tới các em hậu quả của việc đánh nhau, của sự vô cảm và là bài học giáo dục mỗi chúng ta hãy sống với nhau thật tốt để có một tình bạn đẹp của tuổi học trò, góp phần xây dựng nhà trường: “An toàn, thân thiện, bình đẳng” các em nhé. Buổi sinh hoạt lớp đến đây là hết. Cô cảm ơn các em và xin mời các em nghỉ!
Học sinh. Cả lớp vỗ tay! Và kết thúc buổi sinh hoạt lớp.
Có thể nói, sinh hoạt lớp theo chủ đề và nội dung của học sinh tổ 4 tiến hành dưới sự lựa của người giáo viên chủ nhiệm (Lưu ý là lớp 8A không có học sinh đánh nhau) là phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực thông qua những sự kiện đã xảy ra trong thực tế để giáo dục. Nó đã tác động mạnh mẽ tới nhận thức của học sinh đã làm thay đổi suy nghĩ, nhận thức của các em về cách ứng xử để có một cuộc sống tốt đẹp trong tình bạn. Các bạn học sinh trong lớp cùng nhau chia sẻ, tham gia ý kiến nhận xét, bình luận, phê phán, lên án vụ việc đánh nhau và hậu quả của nó, những bài học giáo dục. Người giáo viên chủ nhiệm đã biết lấy học sinh giáo dục học sinh. Đây là cách giáo dục tốt nhất, mang tính tập thể cao. Nó như là một liều thuốc bổ có tác dụng ngăn chặn những hành vi tiêu cực dễ xẩy ra trong học sinh, giúp các em hướng tới một cuộc sống tốt đẹp “ Chân, thiện, mỹ”.
4.2. Thuyết minh về khả năng áp dụng sáng kiến
– Khả năng áp dụng và triển khai:
Như đã trình bày ở phần hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm về giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh trong nhà trường bằng phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực thông qua tiết sinh hoạt lớp đã được ứng dụng một cách rộng rãi cho các lớp học trong toàn trường và các trường THCS trong huyện.
Sáng kiến giáo dục đạo đức học sinh bằng phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực thông qua tiết sinh hoạt lớp là mô hình hoạt động mang tính lâu dài và bền vững, bởi giáo dục đạo đức cho học sinh trong nhà trường phổ thông hiện nay là một hoạt động thiết thực mang tính cấp bách.
Trong hai năm thực hiện, sáng kiến đã tạo được bước chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động trong toàn thể học sinh, đã phần nào cùng với nhà trường hình thành nhân cách, đạo đức, lối sống, cách ứng xử, cách quan tâm, chia sẻ; giúp các em học sinh vi phạm kỷ luật nhận thấy mình vẫn được giáo viên chủ nhiệm và các bạn trong lớp tôn trọng, không bị xúc phạm, giúp mình nhận ra khuyết điểm để rồi tự khắc phục, sửa chữa khuyết điểm và biết vươn lên hoàn thiện mình, phấn đấu trở thành người học sinh tốt.
Sáng kiến có được sự thành công trên là nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa Cán bộ quản lí với Đoàn thanh niên, Đội thiếu niên, giáo viên chủ nhiệm, thư viện, toàn thể học sinh trong toàn trường và hơn hết là sự quan tâm chỉ đạo và tạo mọi điều kiện thuận lợi của Ban Giám hiệu nhà trường. Điều ấy đã tiếp thêm sức mạnh, sự tự tin, chủ động sáng tạo trong công việc của giáo viên để góp phần cùng với nhà trường nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh một cách toàn diện.
– Bài học kinh nghiệm:
Phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực giúp học sinh biết tự sửa lỗi vi phạm đạo đức của mình một cách nhẹ nhàng, ngăn ngừa sự bùng phát và tái diễn và có tác động mạnh mẽ đến sự thay đổi đạo đức, lối sống của học sinh. Chúng ta cần nhận thức rằng việc mắc lỗi của học sinh được coi như lẽ tự nhiên của quá trình học tập và phát triển. Nhiệm vụ quan trọng của giáo viên chủ nhiệm là làm thế nào để học sinh tự nhận thức được bản thân, tự kiểm soát hành vi, thái độ trên cơ sở các quy định, quy ước của lớp và nhà trường. Khi học sinh mắc lỗi, giáo viên chủ nhiệm cần phải là bạn, là anh, là chị, là cha mẹ, chỉ cho các em biết nhận ra lỗi của mình để tự điều chỉnh. Việc học sinh tự nhận ra lỗi để điều chỉnh bản thân là cơ sở cho sự phát triển hoàn thiện nhân cách. Giáo dục kỷ luật tích cực mang tính xây dựng và là biện pháp hiệu quả, nhằm giải quyết các tình huống mang tính thách thức của học sinh ở trong lớp học và trong nhà trường.
Giáo dục kỷ luật tích cực góp phần giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh và mang hiệu quả giáo dục cao. Bởi vì mục tiêu của giáo dục kỷ luật tích cực là:
– Dạy học sinh biết tự hiểu hành vi của mình, tự có các sáng kiến và có trách nhiệm đối với sự lựa chọn của mình, biết tôn trọng mình và tôn trọng người khác.
– Gây dựng mối quan hệ tôn trọng, thân thiện giữa giáo viên và học sinh;
– Dạy cho học sinh những kỹ năng sống mà các em sẽ cần trong suốt cả cuộc đời;
– Làm tăng sự tự tin và khả năng xử lý các tình huống khó khăn trong học tập và cuộc sống của các em;
– Dạy cho học sinh cách cử xử lịch sự nhã nhặn, không bạo lực, tôn trọng bản thân, biết cảm thông và tôn trọng quyền của người khác.
Ở trường khi học sinh mắc lỗi không nên đưa ra trước toàn trường và không nên đình chỉ học vì có thể ảnh hưởng đến học tập và dẫn đến những diễn biến tiêu cực. Nếu áp dụng phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực thì học sinh không cảm thấy bị xúc phạm dẫn đến chán nản, bỏ học mà các em sẽ biết nhận ra lỗi của mình trong sự chia sẻ của tập thể lớp. Học sinh sẽ vui vẻ đến lớp, gần gũi với bạn bè, thầy cô hơn, tiếp thu bài tốt hơn. Nhờ vậy, giáo viên chủ nhiệm sẽ giảm được áp lực quản lý lớp học do học sinh hiểu và tự giác chấp hành kỷ luật. Từ đó, tạo được sự tin tưởng nơi học sinh, được học sinh tôn trọng và quý mến. Mối quan hệ thầy – trò trở nên thân thiện. Lớp học đoàn kết, chất lượng dạy và học được nâng cao, giáo viên có nhiều niềm vui, cảm thấy yêu nghề, gắn bó với nghề và luôn nhận được sự đồng tình ủng hộ của nhà trường, gia đình học sinh và xã hội.
Ở đây, tôi chỉ lưu ý rằng phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực không phải thực hiện khi học sinh có lỗi mà khi học sinh không mắc lỗi chúng ta có thể căn cứ vào Chủ đề của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp hoặc những dư luận xấu ở xã hội để làm chủ đề, nội dung giáo dục. Nhằm phòng ngừa, ngăn chặn và giáo dục học sinh một cách thường xuyên.
4.3. Thuyết minh về lợi ích kinh tế, xã hội của sáng kiến (đánh giá hiệu quả kinh tế, xã hội sáng kiến mang lại, dẫn chứng số liệu và kết quả phân tích về hiệu quả đó; nêu ý nghĩa của việc áp dụng sáng kiến);
Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
Sau 2 năm thực hiện giáo dục học sinh bằng phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực ở các tiết sinh hoạt lớp đã thu được kết quả tốt. Cụ thể:
– Qua thực hiện giáo dục học sinh bằng phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực đã giúp các giáo viên chủ nhiệm xa dần với phương pháp giáo dục bằng trừng phạt thân thể, tinh thần học sinh. Các giáo viên chủ nhiệm ngày càng tỏ thái độ yêu thương, tôn trọng, gần gũi với học sinh hơn. Tình cảm thầy – trò ngày càng phát triển thân thiện. Các giáo viên chủ nhiệm đã đón nhận được sự đồng tình của học sinh, của nhà trường và của các bậc CM học sinh.
– Qua thực hiện giáo dục học sinh bằng phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực đã giúp các em học sinh vi phạm kỷ luật nhận thấy mình vẫn được giáo viên chủ nhiệm và các bạn trong lớp tôn trọng, không bị xúc phạm, giúp mình nhận ra khuyết điểm để rồi tự khắc phục, sửa chữa khuyết điểm và biết vươn lên hoàn thiện mình, phấn đấu trở thành người học sinh tốt. Trong sinh hoạt các em được chia sẻ những quan điểm, thái độ tích cực với bạn bè, những chính kiến của mình về những lỗi vi phạm của người học sinh. Từ đó gắn kết tình bạn, sống đoàn kết, thân thiện, hòa bình, hữu nghị.
– Đặc biệt là giáo dục học sinh bằng phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực, nó có tác dụng giáo dục học sinh ít tái vi phạm, biết tự sửa chữa khuyết điểm, vươn lên để trở thành người tốt và ngăn chặn những học sinh khác không vi phạm kỷ luật.
– Qua thực hiện giáo dục học sinh bằng phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực ở tiết sinh hoạt lớp đã làm cho tiết sinh hoạt lớp thêm phong phú và sinh động, mang tính giáo dục cao. Các em học sinh đều có cảm nhận rất tốt về phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực ở các tiết sinh hoạt lớp. Đây cũng sự đổi mới tiết sinh hoạt lớp theo tinh thần đổi mới của ngành GD-ĐT hiện nay.
– Qua 2 năm học giáo dục học sinh bằng phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực ở các tiết sinh hoạt lớp đã cho kết quả giáo dục đạo đức học sinh có những phát triển tiến bộ. Tỷ lệ hạnh kiểm tốt tăng, tỷ lệ hạnh kiểm trung bình giảm. Đặc biệt là nhà trường không xảy ra bạo lực học đường. Góp phần tích cực vào việc xây dựng trường học “an toàn – thân thiện- bình đẳng”.
Kết quả xếp loại hạnh kiểm trong hai năm học: 2019-2022; 2020-2021:
| Năm học | TShọc sinh | Tốt | Tỷ lệ | Khá | Tỷ lệ | TB | Tỷ lệ | Yếu | Tỷ lệ |
| 2019-2020 | 576 | 538 | 93.40% | 34 | 5.90% | 4 | 0.69% | 0 | 0 |
| 2020-2021 | 629 | 592 | 94.12% | 35 | 5.56% | 2 | 0.32% | 0 | 0 |
Ý nghĩa của việc áp dụng sáng kiến: Qua quá trình nghiên cứu và áp dụng một số biện pháp giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường THCS, tôi thấy rằng, việc giáo dục đạo đức và hình thành nhân cách cho học sinh, cho thế hệ trẻ là một quá trình rèn luyện lâu dài, liên tục, diễn ra ở nhiều môi trường khác nhau, liên quan nhiều đến các mối quan hệ xã hội. Vì vậy nó đòi hỏi người thầy giáo phải có đức tính kiên trì, khéo léo trong ứng xử, bền bỉ, tế nhị để có thể tìm hiểu sâu sắc từng đối tượng học sinh, và thương yêu các em với một tình cảm chân thành, tạo mối quan hệ gần gũi. Cần có cách cư xử nhẹ nhàng, chừng mực với từng đối tượng, thể hiện sự quan tâm đến các em, qua đó tạo cho các em có sự tin tưởng tuyệt đối với giáo viên và hướng các em đến một thói quen xem ngôi trường như ngôi nhà thứ hai của mình.Tôi hy vọng rằng sáng kiến kinh nghiệm của mình sẽ góp phần thúc đẩy công tác giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường THCS có những bước chuyển biến mới. Tuy nhiên việc giáo dục nhân cách cho học sinh không thể thành công trong một sớm một chiều, bởi giáo dục là cả một quá trình và không thể chỉ thực hiện bởi giáo viên chủ nhiệm, Ban Giám hiệu và các tổ chức đoàn thể trong trường. Chính vì vậy chỉ có sự gắn kết của các bậc phụ huynh, các tổ chức xã hội cùng quan tâm ủng hộ và tham gia thì công tác giáo dục đạo đức cho học sinh mới có thể tin tưởng đạt được kết quả tích cực và bền vững.
4.4. Các tài liệu khác gửi kèm theo
KHO TÀI LIỆU.rar\TÀI LIỆU 2025 – RAR archive, unpacked size 95,747,062 bytes/ Giáo dục học sinh bằng phương pháp “giáo dục kỷ luật tích cực” thông qua tiết sinh hoạt lớp.
Giáo dục học sinh bằng phương pháp “giáo dục kỷ luật tích cực” thông qua tiết sinh hoạt lớp Giáo dục học sinh bằng phương pháp “giáo dục kỷ luật tích cực” thông qua tiết sinh hoạt lớp Giáo dục học sinh bằng phương pháp “giáo dục kỷ luật tích cực” thông qua tiết sinh hoạt lớpGiáo dục học sinh bằng phương pháp “giáo dục kỷ luật tích cực” thông qua tiết sinh hoạt lớp
