Tạo việc làm cho lao động người dân tộc thiểu số huyện Bắc Trà My
Việc làm và giải quyết việc làm cho lao động là một trong những vấn đề quan trọng, ảnh hưởng rất lớn đến chiến lược phát triển kinh tế – xã hội (KT- XH) của mỗi quốc gia. Tình hình việc làm và giải quyết việc làm cho lao động nông thôn ở nước ta trong những năm trở lại đây luôn là chủ đề nóng và được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm sâu sắc. Điều này được thể hiện thông qua các văn kiện của Đại hội Đảng qua các thời kỳ: Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII khẳng định “Giải quyết tốt lao động, việc làm và thu nhập cho người lao động, bảo đảm an sinh xã hội”; Văn kiện Đại hội XIII của Đảng khẳng định “Thực hiện tốt chính sách xã hội, bảo đảm an sinh và phúc lợi xã hội, an ninh con người, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong quản lý phát triển xã hội, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống và hạnh phúc của nhân dân”
Cùng với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, vấn đề tạo việc làm cho lao động nông thôn nói chung và người dân tộc thiểu số nói riêng là vấn đề hết sức cấp bách đối với các địa phương hiện nay. Tuy nhiên, tình trạng thiếu việc làm đối với lao động nông thôn miền núi nói chung và lao động là người dân tộc thiểu số hiện nay diễn ra khá phổ biến. Thực trạng công tác quản lý nhà nước về tạo việc làm cho người đồng bào dân tộc thiếu số hiện nay vẫn còn nhiều bất cập.
Hiện nay, vùng dân tộc thiểu số và miền núi Việt Nam chiếm 2/3 diện tích tự nhiên của cả nước, là địa bàn cư trú chủ yếu của 53 dân tộc thiểu số với gần 14,12 triệu người, chiếm 14,7% dân số cả nước năm 2019. Đây là địa bàn có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về quốc phòng an ninh, có tiềm năng về tài nguyên thiên nhiên. Tuy nhiên, đây cũng là địa bàn có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, cơ sở hạ tầng còn yếu kém, khó khăn; xuất phát điểm và trình độ phát triển kinh tế – xã hội thấp, tỷ lệ hộ nghèo cao, mặt bằng dân trí thấp, thường bị ảnh hưởng của thiên tai, lũ lụt, … Cuộc sống và việc làm của người dân vùng dân tộc dễ rơi vào tình trạng bấp bênh, không ổn định, khó duy trì, trình độ dân trí thấp, tiềm ẩn nhiều nguy cơ về mất ổn định an ninh, chính trị.
Huyện Bắc Trà My là một huyện miền núi của tỉnh Quảng Nam có địa hình rất phức tạp, địa thế núi cao, đất dốc hiểm trở, có nhiều sông suối chằng chịt, có núi rừng trùng điệp. Người đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tỷ trọng gần 53% dân số toàn huyện. Đa số người đồng bào dân tộc thiểu số tại đây sống chủ yếu bằng nghề nông, lâm nghiệp chiếm đa số. Cùng với xu thế đô thị hóa làm cho diện tích đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp, quá trình công nghiệp hóa nông nghiệp đã khiến cho thời gian nông nhàn của người lao động tăng cao. Vì thế, người đồng bào dân tộc thiểu số bị đẩy vào thị trường lao động khi chưa trang bị đầy đủ những yêu cầu cần thiết đáp ứng với thị trường lao động hiện nay. Bên cạnh đó, công tác quản lý nhà nước về việc làm cho lao động nông thôn nói chung và người đồng bào dân tộc thiểu số nói riêng vẫn còn một số hạn chế nhất định. Việc triển khai các văn bản hướng dẫn liên quan đến công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho lao động và các văn bản pháp luật liên quan đến việc làm cho lao động chưa được thực hiện đầy đủ. Công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho người đồng bào dân tộc thiểu số chưa thực sự phù hợp với thực tiễn tại địa phương, coi trọng về số lượng hơn chất lượng đào tạo. Nhiều thanh niên là người đồng bào dân tộc thiểu số được đào tạo nghề nhưng không tìm được việc làm. Tỷ lệ lao động là người đồng bào dân tộc thiểu số thất nghiệp, thiếu việc làm có xu hướng gia tăng, kéo theo các hệ lũy về tệ nạn xã hội.
Xuất phát từ thực trạng nêu trên, tác giả chọn đề tài “Tạo việc làm cho lao động người dân tộc thiểu số huyện Bắc Trà My – Tỉnh Quảng Nam” làm luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản trị kinh doanh cho bản thân. Hy vọng thông qua luận văn này, tác giả đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về tạo việc làm cho lao động nông thôn, miền núi trên địa bàn huyện Bắc Trà My nói chung và người đồng bào dân tộc thiểu số nói riêng. Qua đó, góp phần giải quyết việc làm cho người đồng bào dân tộc thiểu số, nhằm giúp họ có việc làm ổn định và cải thiện cuộc sống.
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở phân tích những vấn đề lý luận và thực tiễn để đánh giá đúng về thực trạng về tạo việc làm cho người dân tộc thiểu số tại huyện Bắc Trà My – tỉnh Quảng Nam trong thời gian qua. Trên cơ sở những vấn đề còn hạn chế trong công tác tạo việc làm cho người dân tộc thiểu số tại huyện Bắc Trà My. Tác giả xây dựng phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác tạo việc làm cho lao động người dân tộc thiểu số tại huyện Bắc Trà My trong thời gian tới.
Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục tiêu đề ra, luận văn cần tập trung thực hiện nhiệm vụ sau:
+ Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về tạo việc làm cho thanh niên nông thôn nói chung và lao động người dân tộc thiểu số tại huyện Bắc Trà My – Tỉnh Quảng Nam.
+ Phân tích và đánh giá thực trạng về tạo việc làm cho lao động người dân tộc thiểu số huyện Bắc Trà My – Tỉnh Quảng Nam.
+ Đề xuất giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả tạo việc làm cho lao động người dân tộc thiểu số huyện Bắc Trà My – Tỉnh Quảng Nam
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Những hoạt động tạo việc làm cho lao động người dân tộc thiểu số huyện Bắc Trà My – Tỉnh Quảng Nam.
Phạm vi nghiên cứu
– Về nội dung: nghiên cứu vấn đề về tạo việc làm cho lao động người dân tộc thiểu số huyện Bắc Trà My – Tỉnh Quảng Nam.
– Về không gian: Nghiên cứu trên địa bàn huyện Bắc Trà My – Tỉnh Quảng Nam
– Về thời gian: Từ năm 2019 đến năm 2022.
– Phương pháp luận: Dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và vật lịch sử của chủ nghĩa Mac Lênin; các quan điểm định hướng của Đảng và Nhà nước về chính sách giải quyết việc làm cho người lao động.
– Phương pháp nghiên cứu cụ thể
Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: thu thập số liệu thứ cấp từ các báo cáo kết quả, các cuộc điều tra về chương trình mục tiêu quốc gia về việc làm, cuộc điều tra về lao động việc làm, đào tạo nghề cho lao động, tình hình phát triển kinh tế trên địa bàn huyện.
Phương pháp phân tích thống kê số liệu: Dựa trên số liệu thứ cấp được thu thập, tổng hợp và so sánh, đưa ra nhận xét một cách tổng thể đối với số liệu được thu thập.
Đặc biệt coi trọng phương pháp tổng kết thực tiễn để xem xét đánh giá tình hình giải quyết việc làm tại huyện Bắc Trà My , để từ đó đề ra các giải pháp.
6. Những đóng góp của luận văn
Kết quả nghiên cứu của đề tài góp phần làm rõ hơn một số vấn đề lý luận và kinh nghiệm thực tiễn trong công tác quản lý nhà nước về việc làm cho người đồng bào dân tộc thiểu số trong quá trình CNH, HĐH nông nghiệp nông thôn ở nước ta nói chung, huyện Bắc Trà My – Tỉnh Quảng Nam nói riêng. Đề xuất phương hướng và giải pháp đồng bộ có tính khả thi trong công tác quản lý nhà nước về việc làm cho lao động người đồng bào dân tộc thiểu số tại huyện Bắc Trà My – Tỉnh Quảng Nam.
Luận văn cũng có thể làm tài liệu tham khảo cho Huyện uỷ, Uỷ ban nhân dân, các ban ngành, hội đoàn thể của huyện nắm đúng tình hình việc làm của người lao động, để đề ra các chủ trương, chính sách nhằm nâng cao công tác quản lý nhà nước về tạo việc làm cho lao động người dân tộc thiểu số huyện Bắc Trà My – Tỉnh Quảng Nam, đồng thời có thể làm tài liệu tham khảo cho những ai quan tâm nghiên cứu vấn đề này.
Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về tạo việc làm cho người lao động
Chương 2: Thực trạng về tạo việc làm cho lao động người đồng bào dân tộc thiểu số huyện Bắc Trà My – Tỉnh Quảng Nam.
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác tạo việc làm cho lao động người đồng bào dân tộc thiểu số huyện Bắc Trà My – Tỉnh Quảng Nam.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TẠO VIỆC LÀM CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG
1.1. Tổng quan về lao động – việc làm
1.1.1. Một số khái niệm cơ bản
1.1.1.1. Lao động – Việc làm
1.1.1.2. Tạo việc làm
1.1.1.3. Thất nghiệp, thiếu việc làm
1.1.2. Vai trò và ý nghĩa của việc làm đối với phát triển kinh tế- xã hội
1.1.2.1. Vai trò của việc làm
1.1.2.2. Ý nghĩa của việc làm đối với người lao động và xã hội
1.2. Nội dung về tạo việc làm cho người lao động
1.2.1 Tạo việc làm thông qua Phát triển kinh tế
1.2.2. Tạo việc làm thông qua Đào tạo nghề cho người lao động
1.2.3.. Tạo việc làm thông qua tạo nguồn vốn cho người lao động
1.2.4.. Tạo việc làm thông qua Phát triển thị trường lao động
1.2.5. Tạo việc làm thông qua xuất khẩu lao động
1.3. Đặc điểm của lao động dân tộc thiểu số và các nhân tố ảnh hưởng đến công tác tạo việc làm cho lao động người dân tộc thiểu số
1.3.1. Đặc điểm của lao động dân tộc thiểu số
1.3.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến tạo việc làm cho lao động người dân tộc thiểu số
1.3.2.1. Điều kiện tự nhiên của địa phương
1.3.2.2. Trình độ phát triển kinh tế
1.3.2.3. Dân số
1.3.2.4. Phong tục tập quán
1.3.2.5. Giáo dục đào tạo và dạy nghề
1.4. Kinh nghiệm về giải quyết việc làm cho lao động người dân tộc thiểu số của các địa phương
1.4.1. Kinh nghiệm của tỉnh Gia Lai
1.4.2. Kinh nghiệm của tỉnh Kon Tum
1.4.3. Bài học kinh nghiệm cho huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TẠO VIỆC LÀM CHO LAO ĐỘNG NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ HUYỆN BẮC TRÀ MY – TỈNH QUẢNG NAM
2.1. Tổng quan về huyện Bắc Trà My – Tỉnh Quảng Nam
2.1.1. Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên huyện Bắc Trà My
2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ quyền hạn của UBND huyện Bắc Trà My – Tỉnh Quảng Nam.
2.1.3. Cơ cấu tổ chức và chức năng các bộ phận UBND huyện Bắc Trà My – Tỉnh Quảng Nam
2.1.4. Tình hình phát triển kinh tế – xã hội huyện huyện
2.2. Thực trạng công tác tạo việc làm cho lao động người dân tộc thiểu số huyện
D:\DỮ LIỆU MỚI CẦN ĐỔI TÊN VÀ ĐĂNG 2025\TAI LIEU C YEN-2024\DE CUONG CHI TIET/ Tạo việc làm cho lao động người dân tộc thiểu số huyện Bắc Trà My – Tỉnh Quảng Nam
