MỞ ĐẦU
Mục tiêu của Giáo dục Mầm non (GDMN) là giúp trẻ em phát triển về tình cảm, kỹ năng xã hội, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ em vào lớp một; hình thành và phát triển ở trẻ em những chức năng tâm sinh lý, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kỹ năng sống cần thiết phù hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời.
Phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội là một trong năm mặt phát triển toàn diện cho trẻ ở trường Mầm Non. Phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội đối với trẻ vô cùng quan trọng. Đây không chỉ là sự hình thành những yếu tố đầu tiên về nhân cách mà còn là yếu tố giúp trẻ phát triển toàn diện về nhiều mặt quan trọng khác.
Từ quá trình giảng dạy và quản lý thực tế tại trường mẫu giáo chúng tôi nhận thấy quá trình quản lý công tác giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội còn nhiều hạn chế. Chính những hạn chế đó đã ảnh hưởng không tốt đến quá trình phát triển nhân cách, đạo đức, lối sống, tác phong, đặc biệt là quá trình phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội của các cháu. Trên cơ sở đó, tôi quyết định chọn đề tài: “Quản lý hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mẫu giáo thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam” để nghiên cứu.
Đề tài tập trung làm rõ những vấn đề cơ sở lý luận, thực trạng quản lý giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội và các biện pháp quản lý giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mẫu giáo thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Với những biện pháp được đề xuất, chúng tôi hi vọng sẽ giúp những người làm công tác quản lý tại các trường mẫu giáo nhằm mục đích nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi phát triển toàn diện.
Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực trạng quản lý hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mẫu giáo thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi mẫu giáo góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, hình thành phẩm chất đạo đức, các biểu hiện cảm xúc, tình cảm cho trẻ.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mẫu giáo ở thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mẫu giáo ở thị xã Điện Bàn tỉnh Quảng Nam.
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mẫu giáo.
5.2. Khảo sát, phân tích đánh giá thực trạng quản lý hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mẫu giáo công lập thị xã Điện Bàn tỉnh Quảng Nam.
5.3. Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mẫu giáo công lập thị xã Điện Bàn tỉnh Quảng Nam.
– Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu quản lý hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mẫu giáo ở các nội dung: quản lý xây dựng chương trình; tổ chức thực hiện; điều kiện hỗ trợ; kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi.
– Về không gian: Tại 20 trường mẫu giáo trên địa bàn thị xã Điện Bàn.
– Về thời gian: Trong năm học 2022-2023.
– Đối tượng khảo sát: Cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh, phụ huynh.
– Chủ thể thực hiện biện pháp: Hiệu trưởng đối với công tác quản lý hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi.
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.3. Nhóm phương pháp hỗ trợ
8.1. Về mặt lý luận
Hệ thống hoá một số vấn đề lý luận về quản lý hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mẫu giáo hiện nay.
8.2. Về mặt thực tiễn
Đề tài đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mẫu giáo trên địa bàn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, hiệu quả của quản lý hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ tại các trường mẫu giáo.
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm ba chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi tại trường mẫu giáo.
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mẫu giáo công lập thị xã Điện Bàn tỉnh Quảng Nam.
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mẫu giáo thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC TÌNH CẢM, KỸ NĂNG XÃ HỘI CHO TRẺ 5-6 TUỔI TẠI TRƯỜNG MẪU GIÁO
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
1.1.2. Các nghiên cứu ở trong nước
1.2.1. Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường
Quản lý trường mẫu giáo là quá trình vận dụng các nguyên lý, khái niệm, phương pháp chung nhất của khoa học quản lý giáo dục vào lĩnh vực chăm sóc, giáo dục trẻ mẫu giáo. Quản lý trường mẫu giáo là sự tác động có chủ đích của hiệu trưởng đến cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh, phụ huynh học sinh trong trường mẫu giáo nhằm đạt mục tiêu chăm sóc giáo dục trẻ mục tiêu đã đề ra và theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
1.2.2. Tình cảm, kỹ năng xã hội
Có thể hiểu tình cảm là những cảm xúc rung động của con người đã được tích lũy hình thành trong một thời gian nhất định đối với sự việc, sự vật, hiện tượng hay đối với người nào đó, nó mang tính ổn định, lâu dài và thường xuyên.
Kỹ năng xã hội là những cách thức giải quyết các vấn đề trong cuộc sống xã hội nhằm giúp con người thích nghi và phát triển tốt hơn.
1.2.3. Hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội
Giáo dục là hoạt động đặc biệt, thể hiện sâu sắc nhất bản chất của xã hội loài người. Giáo dục là phương thức quan trọng và hiệu quả nhất để con người truyền thụ và tích lũy kinh nghiệm, kiến thức. Giáo dục là quá trình bồi dưỡng, phát triển và định hướng cho con người một cách có mục đích, có phương pháp và chiến lược rõ ràng nhằm cung cấp kiến thức, rèn luyện đạo đức, tác phong, lối sống, trang bị kỹ năng cần thiết cho con người nhằm chuẩn bị thật tốt để họ có thể hòa nhập, thích ứng và tồn tại, phát triển trong xã hội thông qua đời sống, lao động sản xuất và sáng tạo.
“Giáo dục (education) theo nghĩa chung là hình thức học tập theo đó kiến thức, kỹ năng, và thói quen của một nhóm người được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác thông qua giảng dạy, đào tạo, hay nghiên cứu. Giáo dục thường diễn ra dưới sự hướng dẫn của người khác, nhưng cũng có thể thông qua tự học. Bất cứ trải nghiệm nào có ảnh hưởng đáng kể lên cách mà người ta suy nghĩ, cảm nhận, hay hành động đều có thể được xem là có tính giáo dục. Giáo dục thường được chia thành các giai đoạn như giáo dục tuổi ấu thơ, giáo dục tiểu học, giáo dục trung học, và giáo dục đại học” [27].
Với nhiều năm kinh nghiệm nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học giáo dục, Giáo sư Hồ Ngọc Đại cho rằng: “Giáo dục là một quá trình mà trong đó kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm của một người hay một nhóm người này được truyền tải một cách tự nhiên mà không hề áp đặt sang một người hay một nhóm người khác thông qua giảng dạy, đào tạo hay nghiên cứu để từ đó tìm ra, khuyến khích, định hướng và hỗ trợ mỗi cá nhân phát huy tối đa được ưu điểm và sở thích của bản thân khiến họ trở thành chính mình, qua đó đóng góp được tối đa năng lực cho xã hội trong khi vẫn thỏa mãn được quan điểm, sở thích và thế mạnh của bản thân” [27].
Giáo dục với tư cách là một ngành khoa học quan trọng của con người nên cần phải luôn xem xét, đánh giá nó trong dòng chảy lịch sử và tính hệ thống để không thể tách rời những truyền thống giáo dục đã từng tồn tại trong lịch sử, hiện tại và tương lai. Bản chất xã hội của giáo dục là người đi trước truyền thụ cho người đi sau những kiến thức và kỹ năng cần phải thông thạo và cần trao truyền lại cho thế hệ tiếp theo. Sự phát triển văn hóa, và sự tiến hóa của loài người, phụ thuộc vào lề lối trao truyền tri thức này. Ở những xã hội tồn tại trước khi có chữ viết, giáo dục được thực hiện bằng phương thức truyền miệng.
Như vậy, giáo dục là quá trình truyền thụ: kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng từ thế hệ này sang thế hệ khác thông qua vai trò của người thầy bằng hệ thống phương pháp phù hợp khoa học, nhằm phát huy tối đa khả năng của người học để phục vụ tốt nhất cho đời sống của chính cá nhân, gia đình và xã hội.
Giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội là một quá trình mà thông qua đó, trẻ em cũng như người lớn có thể áp dụng những kiến thức, kỹ năng, thái độ để phát triển cá tính một cách lành mạnh. Từ đây, những mối quan hệ hỗ trợ sẽ được thiết lập.
Đối với riêng đối tượng là trẻ mầm non, giáo dục tình cảm kỹ năng xã hội là sự phát triển năng lực của đứa trẻ từ khi sinh ra suốt trong 5 năm đầu đời; từ đó giúp trẻ phát triển thành con người thân thiện, có mối quan hệ tốt đẹp với bạn bè; đồng thời có thể điều tiết và thể hiện tình cảm phù hợp với mọi bối cảnh xã hội, văn hóa.
Trao đổi tại Hội thảo, TS Monisha Diwan cho hay, nếu được lồng ghép khéo léo vào chương trình học, giáo dục tình cảm kỹ năng xã hội sẽ tạo nên nền tảng vững chắc, tác động tích cực đến chất lượng giáo dục nói chung và giáo dục mầm non nói riêng.
Theo TS Monisha Diwan, giáo dục tình cảm xã hội đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của trẻ mầm non.
“Trên thực tế, giáo dục tình cảm kỹ năng xã hội sẽ đem đến một đứa trẻ khỏe mạnh về cả sức khỏe tình cảm, kỹ năng xã hội cũng như tinh thần. Được giáo dục bài bản về tình cảm xã hội, trẻ sẽ phát triển toàn diện 3 nhóm năng lực: năng lực xã hội, năng lực cảm xúc và năng lực nhận thức.
Ví dụ, đối với nhóm năng lực xã hội, trẻ sẽ biết đồng cảm, tôn trọng người khác, biết hòa nhập với thiên nhiên hay khéo léo giải quyết mọi xung đột. Ở năng lực cảm xúc, trẻ biết gọi tên cảm xúc của mình, trẻ biết tôn trọng bản thân theo hướng tích cực hay biết cách thể hiện lòng biết ơn. Đối với năng lực nhận thức, những đứa trẻ sẽ biết kiểm soát cơn giận, trở nên linh hoạt, biết bày tỏ quan điểm và chính kiến.
– GD TCKNXH hình thành và phát triển ở trẻ năng lực cá nhân, trang bị cho trẻ kỹ năng sống để giúp trẻ hoà nhập vào cộng đồng xã hội, là yếu tố cần thiết giúp cho trẻ học tập tốt ở trường phổ thông.
– GD TCKNXH giúp trẻ biết cảm thông, chia sẻ với mọi người, biết yêu thương, trân trọng những giá trị văn hoá, đạo đức xã hội, là nền tảng, cơ sở để trẻ trở thành người có trách nhiệm và có cuộc sống hài hoà trong tương lai. Đó chính là cơ sở để trẻ duy trì và phát triển các mối quan hệ xã hội trên cơ sở tình yêu thương, sự chia sẻ đối với mọi người, biết tôn trọng và đối xử tốt với những người xung quanh.
1.2.4. Quản lý hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi.
Quản lý hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ mẫu giáo là hệ thống những tác động khoa học, có tổ chức và định hướng của nhà quản lý đối với giáo viên và trẻ mẫu giáo trong quá trình thực hiện các hoạt động dạy và học tình cảm, kỹ năng xã hội một cách phù hợp với quy luật khách quan và đặc điểm lứa tuổi nhằm đảm bảo việc thực hiện đúng nội dung chương trình một cách hợp lý, đảm bảo chất lượng giáo dục và mục tiêu đã đề ra.
1.3. Lý luận về hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi
1.3.1. Đặc điểm tâm lý trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
1.3.2. Xây dựng chương trình giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi
1.3.3. Tổ chức thực hiện chương trình giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi.
1.3.4. Điều kiện hỗ trợ thực hiện chương trình giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi
1.3.5. Kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi
1.4. Quản lý hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mẫu giáo
1.4.1. Quản lý việc xây dựng chương trình giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi
1.4.2. Quản lý việc tổ chức thực hiện chương trình giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi
1.4.3. Quản lý các điều kiện hỗ trợ thực hiện chương trình giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi
1.4.4. Quản lý công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi.
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi
1.5.2. Từ đội ngũ GVMN và các lực lượng phối hợp trong nhà trường
1.5.3. Từ cha mẹ trẻ và các lực lượng phối hợp ngoài nhà trường.
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC TÌNH CẢM, KỸ NĂNG XÃ HỘI CHO TRẺ 5-6 TUỔI TẠI CÁC TRƯỜNG MẪU GIÁO CÔNG LẬP THỊ XÃ ĐIỆN BÀN TỈNH QUẢNG NAM
2.1. Mô tả quá trình điều tra khảo sát
Trên cơ sở nghiên cứu và nắm vững các vấn đề lý thuyết cơ bản, chúng tôi xác định rõ mục tiêu khảo sát là: đánh giá đúng và sát thực trạng giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mẫu giáo trên địa bàn thị xã Điện Bàn. Những kết quả, thông tin mà chúng tôi thu thập được từ quá trình khảo sát thực trạng này chính là cơ sở để đề xuất các biện pháp phù hợp, hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng hoạt động quản lý giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường MG trên địa bàn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.
– Khảo sát thực trạng nhận thức của CBQL, GV, PHHS về hoạt động GDKNXH tại các trường mẫu giáo thị xã Điện Bàn;
– Khảo sát thực trạng thực hiện mục tiêu và thực trạng quản lý mục tiêu hoạt động GDKNXH tại các trường mẫu giáo thị xã Điện Bàn;
– Khảo sát thực trạng thực hiện nội dung và thực trạng quản lý nội dung DKNXH tại các trường mẫu giáo thị xã Điện Bàn;
– Khảo sát thực trạng về phương pháp, hình thức và thực trạng quản lý phương pháp, hình thức GDKNXH tại các trường mẫu giáo thị xã Điện Bàn;
– Khảo sát thực trạng thực hiện điều kiện hoạt động và thực trạng quản lý điều kiện hoạt động GDKNXH tại các trường mẫu giáo thị xã Điện Bàn;
– Khảo sát thực trạng tổ chức kiểm tra, đánh giá và thực trạng quản lý kiểm tra, đánh giá hoạt động GDKNXH tại các trường mẫu giáo thị xã Điện Bàn.
2.1.3. Khách thể khảo sát và địa bàn khảo sát
Khách thể khảo sát của đề tài là quá trình giáo dục và quản lý giáo dục của giáo viên và cán bộ quản lý tại các trường mẫu giáo trên địa bàn thị xã Điện Bàn. Căn cứ vào nội dung và giới hạn của đề tài, chúng tôi chọn mẫu khảo sát là là 52 cán bộ quản lý và 172 giáo viên giảng dạy lớp mẫu giáo lớn, 90 phụ huynh tại 20 trường MG thị xã Điện Bàn.
Để thực hiện hoạt động khảo sát, điều tra thực trạng, chúng tôi sử dụng các phương pháp khảo sát sau đây:
– Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
– Phương pháp quan sát.
– Phương pháp chuyên gia.
Quy trình khảo sát được chúng tôi thực hiện qua các bước sau:
Bước 1: Xây dựng, điều chỉnh bảng hỏi điều tra, tiến hành hỏi thử và in bảng hỏi (10/9/2023-30/9/2023)
Bước 2: Gửi bảng hỏi điều tra đến các đối tượng điều tra và thu hồi bản hỏi điều tra (ngày 01/10/2023- 07/10/2023).
Bước 3: Xử lí và đánh giá kết quả điều tra (08/10/2023 – 31/10/2023)
2.2. Khái quát tình hình kinh tế chính trị – văn hóa xã hội và giáo dục của thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam
2.2.2. Tình hình văn hóa – xã hội
2.3. Thực trạng hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mẫu giáo thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam
D:\DỮ LIỆU MỚI CẦN ĐỔI TÊN VÀ ĐĂNG 2025\TAI LIEU C YEN-2024\LOP DA NANG 2\SAU BAO VE\Quản lý hoạt động giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mẫu giáo thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam\SAU BAO VE\TOM TAT
