Quản lý công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh ở các trường tiểu học quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng
MỞ ĐẦU
Ý nghĩa sâu sắc của việc phối hợp các lực lượng giáo dục đã được Bác Hồ chỉ ra từ lâu: “ Giáo dục trong nhà trường chỉ là một phần, còn cần có sự giáo dục ngoài xã hội và trong gia đình để giúp cho việc giáo dục trong nhà trường được tốt hơn. Giáo dục trong nhà trường dù tốt đến mấy, nhưng thiếu giáo dục trong gia đình và ngoài xã hội thì kết quả cũng không hoàn toàn ” (Trích bài nói tại Hội nghị cán bộ Đảng trong ngành giáo dục tháng 6/1957)
Luật giáo dục 2005 đã chỉ rõ: “Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.
Trên thực tế nhận thức về đạo đức, cũng như việc thể chế hóa hoạt động giáo dục kỹ năng sống trong giáo dục ở các trường tiểu học quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng chưa thật cụ thể hóa thành các nội dung giáo dục đạo đức cho học sinh, hình thức chưa phong phú và đa dạng. Việc hướng dẫn, phối hợp tổ chức hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh giữa nhà trường và gia đình của các trường tiểu học có thực hiện nhưng hiệu quả chưa cao, công tác quản lý còn nhiều bất cập, chưa sáng tạo. Do vậy, hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh ở các trường tiểu học trên địa bàn quận chưa thực sự hiệu quả. Xuất phát từ nhu cầu giáo dục thực tế cho thấy, việc phối hợp bồi dưỡng kiến thức về hệ thống các giá trị đạo đức giữa nhà trường và gia đình cho các em học sinh còn nhiều bất cập, chưa giúp các em có thể chuyển hóa những kiến thức ấy thành hành vi cụ thể trong cuộc sống hằng ngày ở trường, ở nhà và ngoài xã hội. Qua đó có thể giúp học sinh tiểu học nhận ra các giá trị đạo đức đích thực cho bản thân về hòa bình, tôn trọng, yêu thương, khoan dung, hạnh phúc, lễ phép, trách nhiệm, hợp tác, khiêm tốn, trung thực, giản dị, tự do, đoàn kết… Đây chính là hệ thống các giá trị đạo đức mà mỗi học sinh phải có để hòa nhập với cộng đồng, với thế giới trong tương lai là vô cùng cần thiết trong bối cảnh toàn ngành giáo dục đang tiến hành đổi mới.
Từ những lý do trên, tôi chọn đề tài “Quản lý công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh ở các trường tiểu học quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng” làm luận văn cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn khảo sát, đánh giá thực trạng về công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh và quản lý công tác này ở các trường tiểu học quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng, đề tài đề xuất các biện pháp quản lý công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh trên địa bàn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường và địa phương.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh ở các trường tiểu học.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh ở các trường tiểu học quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng.
3.3. Phạm vi nghiên cứu
– Đề tài tập trung nghiên cứu ở các trường tiểu học trên địa bàn quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng bao gồm các trường tiểu học sau: Nguyễn Văn Trỗi; Võ Thị Sáu; Hồng Quang; Duy Tân; Bùi Thị Xuân; Phan Phu Tiên; Ngô Sĩ Liên; Trưng Nữ Vương; Âu Cơ; Triệu Thị Trinh, Hải Vân, Trần Bình Trọng, Nguyễn Đức Cảnh.
– Đề tài nghiên cứu đề xuất các biện pháp quản lý của Hiệu trưởng trong công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh ở các trường tiểu học quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng.
– Thực trạng vấn đề nghiên cứu được khảo sát trong giai đoạn 2020 – 2022. Các biện pháp quản lý được đề xuất cho giai đoạn 2023 – 2025.
Hiện nay, công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh ở các trường tiểu học trên địa bàn quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng còn nhiều bất cập, kết quả giáo dục đạo đức cho HS chưa cao. Nguyên nhân chính của những bất cập này là các cấp quản lý triển khai các chỉ đạo về công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh không dựa trên tiếp cận quản lý phù hợp. Dựa trên lý thuyết khoa học Quản lý giáo dục về công tác phối hợp các lực lượng giáo dục có thể đề xuất được các biện pháp quản lý hợp lý, khả thi nhằm thúc đẩy công tác này, góp phần vào việc nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục ở các nhà trường và địa phương.
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường tiểu học.
5.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh tại các trường tiểu học quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng.
5.3. Đề xuất các biện pháp quản lý công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh tại các trường tiểu học quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng.
6.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Đề tài sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa lý thuyết. Các phương pháp này được sử dụng để xây dựng cơ sở lý luận về quản lý công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh tại các trường tiểu học.
6.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
6.2.1. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
Đây là phương pháp chính mà chúng tôi sử dụng hệ thống bảng hỏi được thiết kế theo mục đích nghiên cứu của đề tài nhằm tìm hiểu thực trạng quản lý công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh cũng như là các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh các trường tiểu học.
6.2.2. Phương pháp quan sát
Quan sát hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình, cũng như thái độ tham gia các hoạt động giáo dục đạo đức của học sinh để thu thập thêm thông tin và khẳng định thêm về độ tin cậy thu được từ phương pháp điều tra.
6.2.3. Phương pháp nghiên cứu hồ sơ lưu trữ
Được thực hiện với các loại hồ sơ, văn bản nhằm lấy căn cứ để tìm hiểu về công tác triển khai thực hiện việc giáo dục đạo đức của học sinh.
6.2.4. Phương pháp phỏng vấn
Đưa ra một loạt các câu hỏi để người được phỏng vấn trả lời về các nội dung nghiên cứu để có thể thu thập được thông tin, phục vụ cho mục đích nghiên cứu của mình về quản lý công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh.
6.3. Nhóm các phương pháp xử lí thông tin
Dùng phương pháp thống kê toán để xử lý kết quả điều tra, khảo sát.
Ngoài phần mở đầu, Kết luận, Khuyến nghị, Tài liệu tham khảo và Phụ lục phần nội dung gồm ba chương:
+ Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh tại các trường tiểu học
+ Chương 2: Thực trạng quản lý công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh tại các trường tiểu học quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng.
+ Chương 3: Biện pháp quản lý công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh tại các trường tiểu học quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC PHỐI HỢP CỦA NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH TRONG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
1.1.2. Các nghiên cứu ở trong nước
1.2. Các khái niệm chính của đề tài
Quản lý là một khái niệm được hình thành từ rất lâu trong lịch sử và gắn liền với sự phát triển của tri thức nhân loại và nhu cầu thực tiễn, quản lý được xây dựng và phát triển ngày càng hoàn thiện hơn. Trong bất kỳ xã hội nào, mọi hoạt động của xã hội đều cần đến quản lý. Quản lý vừa là khoa học, vừa vừa là nghệ thuật trong việc điều khiển một hệ thống xã hội cả ở tầm vĩ mô và vi mô. Khi mọi người kết hợp với nhau tạo thành các nhóm, các tổ chức nhằm mục đích đạt được một mục tiêu chung nào đó, luôn cần thiết phải thực hiện hoạt động quản lý.
1.2.2. Quản lý giáo dục. Quản lý giáo dục là sự tác động liên tục, có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý lên hệ thống giáo dục nhằm huy động, tổ chức, điều phối, giám sát…một cách hiệu quả các nguồn lực cho giáo dục và các hoạt động phục vụ cho mục tiêu phát triển giáo dục đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế -xã hội.
1.2.3. Quản lý nhà trường Quản lý nhà trường có thể hiểu là một chuỗi hoạt động QL mang tính tổ chức sư phạm của chủ thể quản lý đến tập thể CBGV, nhân viên và học sinh, đến các lực lượng GD trong nhà trường nhằm làm cho quá trình giáo dục và đào tạo vận hành một cách tối ưu tới mục tiêu đã được dự kiến.
1.2.4. Đạo đức. Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội phản ánh những quan hệ xã hội hiện thực được hình thành trên cơ sở kinh tế. Như vậy, mỗi hình thái kinh tế – xã hội hay mỗi giai đoạn lịch sử đều định hình những nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức tương đồng.
Giáo dục đạo đức cho học sinh là giáo dục truyền thống tốt đẹp của ông cha ta và giáo dục bản sắc văn hoá dân tộc. Giáo dục đạo đức còn gắn bó chặt chẽ với việc giáo dục pháp luật. Giáo dục pháp luật có nhiệm vụ giới thiệu cho người học các chuẩn mực về luật pháp của Nhà nước, các quyền lợi và nghĩa vụ của công dân Việt Nam. Giáo dục đạo đức cho học sinh là giáo dục lòng trung thành với Đảng, hiếu với dân, yêu quê hương đất nước, có lòng vị tha, có lòng nhân ái, cần cù, liêm khiết và chính trực.
1.2.6. Công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học. Sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội có vai trò quan trọng trong giáo dục phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống cho HS TH. Các phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống của con người nói chung, HS TH nói riêng được hình thành và phát triển trong các môi trường: gia đình, nhà trường và xã hội. Lúc sơ sinh vai trò của gia đình là chủ đạo, tuổi học mầm non gia đình và nhà trường góp phần quyết định, tuổi học phổ thông (từ tiểu học tới trung học), càng lớn vai trò của nhà trường, gia đình và xã hội càng cân đối.
1.2.7. Quản lý công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học
Nhà trường, gia đình và xã hội có vai trò giáo dục khác nhau đối với sự hình thành và phát triển phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống của học sinh TH. Trong mối quan hệ đó thì nhà trường được xem là trung tâm, chủ động, định hướng trong việc phối hợp với gia đình và xã hội. Nhà trường là môi trường giáo dục toàn diện nhất, là cơ quan nhà nước thực hiện chức năng giáo dục chuyên nghiệp nhất nên nhà trường là lực lượng giáo dục có hiệu quả nhất, hội tụ những yếu tố cần thiết để có thể huy động sức mạnh giáo dục từ phía gia đình và xã hội.
1.3. Công tác giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường tiểu học trong bối cảnh hiện nay
1.3.1. Những yêu cầu đối với công tác giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường tiểu học trong giai đoạn hiện nay
1.3.2. Chương trình giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường tiểu học
1.4. Công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường tiểu học
1.4.1. Vai trò và tầm quan trọng của công tác phối hợp của nhà trường với gia đình và xã hội trong GDĐĐ cho học sinh tiểu học
1.4.2. Những nguyên tắc cơ bản về công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường TH
1.4.3. Nội dung công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục
1.4.4. Hình thức phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường tiểu họ
1.4.5. Các điều kiện đảm bảo thực hiện công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường tiểu học
1.5. Quản lý công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường tiểu học
1.5.1. Xây dựng nhận thức đúng đắn về vai trò, tầm quan trọng của công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh
1.5.2. Quản lý nội dung của sự phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường tiểu học
1.5.3. Quản lý hình thức phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường tiểu học
1.5.4. Quản lý các điều kiện phục vụ của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường tiểu học
1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh ở các trường tiểu học
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC PHỐI HỢP CỦA NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH TRONG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN LIÊN CHIỂU THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
2.1. Khái quát quá trình khảo sát
Khảo sát nhằm nắm được thực trạng của công tác phối hợp các lực lượng trong GDĐĐ học sinh Tiểu học (TH), quản lý công tác phối hợp các lực lượng GDĐĐ ở các trường TH quận Liên Chiểu để làm căn cứ thực tiễn khi đề xuất các biện pháp quản lý công tác phối hợp của nhà trường đối với công tác GDĐĐ cho học sinh trên địa bàn quận.
– Khảo sát nhận thức của CBQL, giáo viên, học sinh, phụ huynh về công tác phối hợp trong GDĐĐ.
– Khảo sát thực trạng công tác phối hợp các lực lượng trong GDĐĐ cho học sinh TH quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng về: Nhận thức, mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức phối hợp.
– Khảo sát thực trạng quản lý công tác phối hợp các lực lượng trong GDĐĐ cho học sinh TH quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng về: Nhận thức, mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức.
2.1.3.1. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
2.1.3.2. Phương pháp phỏng vấn
2.1.3.3. Tổ chức khảo sát
2.1.3.4. Xử lý dữ liệu khảo sát
2.2. Khái quát về đặc điểm tự nhiên, kinh tế – xã hội, giáo dục và đào tạo quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng
2.2.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế – xã hội
2.2.2. Khái quát tình hình Giáo dục và Đào tạo quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng
2.3. Thực trạng công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh ở các trường tiểu học quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng
D:\DỮ LIỆU MỚI CẦN ĐỔI TÊN VÀ ĐĂNG 2025\TAI LIEU C YEN-2024\LOP DA NANG 1\Quản lý công tác phối hợp của nhà trường với gia đình trong giáo dục đạo đức cho học sinh ở các trường tiểu học quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng\TOM TAT
