Quản lý công tác nội trú của học sinh các trường Phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở huyện Nam Giang tỉnh Quảng Nam
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong công tác quản lý ở các trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS, để đạt mục đích nâng cao chất lượng đào tạo đáp ứng nhu cầu xã hội thì ngoài việc quản lý hiệu quả các mặt về người dạy, nội dung, chương trình, phương pháp giảng dạy, cơ sở vật chất… thì không thể không quan tâm đến đối tượng người học. Bởi vì người học chính là nhân vật trung tâm và sẽ là sản phẩm, là thương hiệu của một nhà trường. Tất cả các hoạt động của nhà trường đều phải hướng tới người học, vì quyền lợi của người học. Xung quanh yếu tố người học có rất nhiều vấn đề cần nghiên cứu, trong đó có vấn đề quản lý người học trong quá trình học tập và sinh hoạt tại các cơ sở bán trú.
Thực tiễn hiện nay các trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS có tổ chức nội trú chưa thống nhất được cách làm, cơ quan thẩm quyền chưa thể quản lý được chất lượng của các trường này. Các điều kiện đảm bảo chất lượng như về đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất phục vụ việc ăn ở cho HS nội trú, các hoạt động học tập ngoài giờ lên lớp, các hoạt động giáo dục về kỹ năng sống, về giáo dục nhân cách, công tác đảm bảo an ninh, trật tự, phòng chống tệ nạn xã hội, việc phối hợp giữa các lực lượng trong và ngoài nhà trường vẫn còn những bất cập, hạn chế.
Chính vì những lý do trên, tôi chọn đề tài “Quản lý công tác nội trú của học sinh các trường Phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở huyện Nam Giang tỉnh Quảng Nam” làm đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý Giáo dục.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận lý về quản lý công tác nội trú của HS các trường phổ thông dân tộc bán trú THCS huyện Nam Giang và thực tiễn tại các trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS trên địa bàn huyện Nam Giang; luận văn đề xuất một số biện pháp quản lý công tác nội trú của HS tại các trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS huyện Nam Giang.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Công tác nội trú của HS trường phổ thông dân tộc bán trú THCS.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý công tác nội trú của HS trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam.
4. Giả thuyết khoa học
Việc quản lý công tác nội trú của HS trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS huyện Nam Giang. Trong thời gian qua rất được quan tâm và có những kết quả tích cực trong công tác quản lý, song vẫn còn bất cập, hạn chế. Nếu nghiên cứu xây dựng cơ sở lý luận và khảo sát, đánh giá đúng thực trạng, thì sẽ đề xuất được các biện pháp quản lí hoạt động nội trú của HS trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam phù hợp với điều kiện, đặc điểm nhà trường thì có thể nâng cao chất lượng công tác nội trú của HS trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam.
5. Phạm vi nghiên cứu
Về lý luận: Đề tài nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý công tác nội trú của HS trường phổ thông dân tộc bán trú THCS có HS nội trú.
Về không gian: Việc nghiên cứu được tiến hành tại các trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam.
Về thời gian: Từ năm 2020 đến năm 2023.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý công tác nội trú của HS các trường phổ thông dân tộc bán trú THCS.
6.2. Điều tra, khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý công tác nội trú của HS ở các trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam.
6.3. Đề xuất các biện pháp quản lý công tác nội trú của HS ở các trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
7.2.2. Phương pháp phỏng vấn
7.3. Phương pháp thống kê toán học
8. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được trình bày theo 3 chương:
Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý công tác nội trú của học sinh ở trường phổ thông dân tộc bán trú THCS.
Chương 2. Thực trạng quản lý công tác nội trú của học sinh tại các trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam.
Chương 3. Biện pháp quản lý công tác nội trú của học sinh tại các trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam.
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC NỘI TRÚ CỦA HỌC SINH TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các nghiên cứu nước ngoài
1.1.2. Các nghiên cứu trong nước
1.2. Các khái niệm chính
1.2.1. Quản lý, quản lý giáo dục
1.2.1.1. Quản lý
Quản lý là quá trình nhà quản lý sử dụng phương pháp quản lý một cách khéo léo để quản lý các khía cạnh như mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức, kiểm tra, đánh giá và các điều kiện hỗ trợ để thực hiện và đạt được mục tiêu mà tổ chức đã đề ra.
1.2.1.2. Quản lý giáo dục
Quản lý giáo dục là sự tác động của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong lĩnh vực giáo dục, hay quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lý trong hệ thống giáo dục quốc dân, các cơ sở giáo dục nhằm thực hiện mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài.
1.2.2. Trường phổ thông dân tộc bán trú THCS
Trường phổ thông dân tộc bán trú THCS là trường THCS chuyên biệt, được Nhà nước thành lập cho con em các DTTS, con em gia đình các dân tộc định cư lâu dài tại vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn nhằm góp phần tạo nguồn đào tạo cán bộ cho các vùng này.
1.2.3. Công tác nội trú của học sinh trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS
– Tiếp nhận HS vảo ở nội trú;
– Công tác quản lý HS nội trú;
– Công tác đảm bảo an ninh trật tự, an toàn, phòng chống dịch bệnh và các tệ nạn xã hội trong khu nội trú;
– Các hoạt động hỗ trợ cho HS nội trú;
– Công tác phối hợp của các tổ chức, đoàn thể.
1.2.4. Quản lý công tác nội trú của học sinh trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS
Quản lý công tác nội trú của HS trường phổ thông dân tộc bán trú THCS là những công việc nhằm kiểm soát các hoạt động và thời gian ăn, ở, ngủ nghỉ, vui chơi của HS THCS theo một bảng quy định có sẵn. Các quy định trong hoạt động quản lý được thể hiện rõ ràng và thông báo đến các em trước khi tham gia nhà nội trú.
1.3. Lý luận về công tác nội trú của học sinh trường phổ thông dân tộc bán trú THCS
1.3.1. Trường phổ thông dân tộc bán trú THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân
Trường phổ thông dân tộc bán trú THCS là cơ sở giáo dục của hệ thống giáo dục quốc dân, có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng.
Trường phổ thông dân tộc bán trú THCS được tổ chức và hoạt động theo quy định của Điều lệ trường THCS, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học (gọi chung là Điều lệ trường phổ thông) ban hành theo Thông tư số: 03/2023/TT-BGDĐT Ban hành điều lệ trường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học ngày 15/9/2020 [10].
1.3.2. Vị trí, tầm quan trọng của công tác nội trú đối với trường phổ thông dân tộc bán trú THCS
Vai trò lớn nhất mà các trường phổ thông dân tộc bán trú THCS khi thực hiện công tác nội trú đó là duy trì và nâng cao chất lượng giáo dục bền vững ở vùng DTTS, miền núi.
1.3.3. Mục tiêu của công tác nội trú đối với học sinh trường phổ thông dân tộc bán trú THCS
– Đảm bảo an toàn cho HS
– Đáp ứng được các điều kiện giáo dục phù hợp với thực tiễn vùng miền như: giải quyết được vấn đề khoảng cách từ nhà đến trường, tạo môi trường giáo dục phù hợp, đa văn hóa…
– Tạo được động lực học tập cho HS và tạo niềm tin tuyệt đối của đồng bào các DTTS vào thầy cô giáo và nhà trường để thu hút HS đến trường…
– Tạo nguồn đào tạo cán cho các vùng DTTS và các vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn
1.3.4. Nội dung của công tác nội trú đối với học sinh trường phổ thông dân tộc bán trú THCS
(1) Tiếp nhận HS vào ở nội trú
(2) Công tác quản lý HS nội trú
(3) Công tác đảm bảo an ninh trật tự, an toàn, phòng chống dịch bệnh và các tệ nạn xã hội trong khu nội trú
(4) Các hoạt động hỗ trợ cho HS nội trú
(5) Công tác phối hợp của các tổ chức, đoàn thể
1.3.5. Các điều kiện đảm bảo công tác nội trú của học sinh trường phổ thông dân tộc bán trú THCS
– Khu nội trú có diện tích sử dụng tối thiểu 6m2/HS.
– Phòng ở nội trú, nhà ăn cho HS và các trang thiết bị kèm theo.
– Nhà công vụ cho giáo viên.
– Nhà sinh hoạt, giáo dục văn hóa dân tộc với các thiết bị kèm theo.
– Phòng học và thiết bị giáo dục hướng nghiệp, dạy nghề phổ thông, nghề truyền thống của các dân tộc phù hợp với địa phương.
1.3.6. Đánh giá công tác nội trú của học sinh ở trường phổ thông dân tộc bán trú THCS
– Xây dựng được tiêu chí đánh giá.
– Xác định được hình thức kiểm tra
– Tổng kết đánh giá, xếp loại từ đó khen, góp ý sửa sai kịp thời và có những điều chỉnh hợp lý nhằm thực hiện tốt những mục tiêu đề ra.
1.4. Quản lý công tác nội trú của học sinh trường phổ thông dân tộc bán trú THCS
1.4.1. Quản lý việc tiếp nhận học sinh vào ở nội trú
– Chỉ đạo các GV trong trường rà soát, khảo sát nhu cầu ở nội trú của các em HS và phụ huynh HS;
– Lập danh sách các HS có nhu cầu ở nội trú;
– Thực hiện tuyển sinh các HS theo thứ tự ưu tiên đúng với quy định của Bộ GD&ĐT;
– Gửi thông báo về cho phụ huynh HS với nội dung HS đã được đồng ý ở nội trú.
1.4.2. Quản lý học sinh nội trú
– Quán triệt nghiêm túc việc thực hiện phổ biến các quy định của Bộ GD&ĐT và nội quy của nhà trường về công tác HS nội trú.
– Phân công GV đăng ký tạm trú cho HS hoặc hướng dẫn HS làm thủ tục đăng ký tạm trú theo đúng quy định của pháp luật.
– Chỉ đạo GV lập sơ đồ các phòng ở và lập sổ theo dõi HS nội trú theo quy định; liên tục cập nhật đầy đủ, kịp thời sự thay đổi chỗ ở của HS nội trú.
1.4.3. Quản lý công tác đảm bảo an ninh trật tự, an toàn, phòng chống dịch bệnh và các tệ nạn xã hội trong khu nội trú
– Chỉ đạo GV quản nhiệm lập kế hoạch định kỳ kiểm tra, nâng cấp, sửa chữa, tu bổ kịp thời các công trình hạ tầng cơ sở, công trình phục vụ sinh hoạt của HS và các thiết bị khác trong khu nội trú.
– Chỉ đạo GV quản nhiệm tổ chức tuyên truyền, giáo dục, hướng dẫn HS bảo đảm an ninh, trật tự, phòng chống ma túy, HIV/AIDS và các tệ nạn xã hội khác.
1.4.4. Quản lý các hoạt động hỗ trợ cho học sinh nội trú
– Chỉ đạo Ban quản lý khu nội trú thực hiện nghiêm các dịch vụ.
– Chỉ đạo Ban quản lý khu nội trú rà soát cơ sở vật chất, kịp thời đầu tư các phòng tự học, đọc sách, báo, xem ti vi, sinh hoạt văn hóa, văn nghệ phục vụ HS nội trú.
1.4.5. Quản lý công tác phối hợp của các tổ chức, đoàn thể
– Lập kế hoạch phối hợp với các tổ chức, đoàn thể, chính quyền địa phương tổ chức các hoạt động, phong trào văn hóa văn nghệ cho HS nội trú.
– Chỉ đạo các GV quản nhiệm phối hợp với các tổ chức, đoàn thể, chính quyền địa phương tổ chức các hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho HS nội trú.
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý công tác nội trú của học sinh ở trường phổ thông dân tộc bán trú THCS
1.5.1. Những yếu tố khách quan
– Văn bản, chính sách của Nhà nước
– Điều kiện kinh tế – xã hội của địa phương
– Nguồn tài chính
1.5.2. Những yếu tố chủ quan
– Nhận thức của Hiệu trưởng
– Năng lực quản lý của Hiệu trưởng
– Năng lực của GV trong trường
– Đặc điểm HS
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC NỘI TRÚ CỦA HỌC SINH CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DAN TỘC BÁN TRÚ THCS HUYỆN NAM GIANG, TỈNH QUẢNG NAM
2.1. Mô tả quá trình khảo sát thực trạng
2.1.1. Mục tiêu khảo sát
2.1.2. Nội dung khảo sát
2.1.3. Khách thể khảo sát, mẫu khảo sát và địa bàn khảo sát
Chúng tôi tiến hành khảo sát 12 CBQL, 78 GV và 53 nhân viên và 100 CMHS tại 05 trường phổ thông dân tộc bán trú huyện Nam Giang.
2.1.4. Quy trình khảo sát
2.1.5. Phương pháp khảo sát
2.1.5.1. Phương pháp phỏng vấn
2.1.5.2. Phương pháp khảo sát
2.1.5.3. Phương pháp nghiên cứu hồ sơ
2.1.5.4. Phương pháp thống kê toán học
2.2. Khái quát về điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế- xã hội, giáo dục huyện Nam Giang
2.2.1. Điều kiện tự nhiên
2.2.2. Tình hình kinh tế – xã hội
2.2.3. Khái quát về Giáo dục và Đào tạo huyện Nam Giang
2.2.4. Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS huyện Nam Giang
Tính đến cuối năm học 2022-2023, toàn huyện có tất cả 05 trường phổ thông dân tộc bán trú THCS.
2.3. Thực trạng công tác nội trú của học sinh trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam
2.3.1. Thực trạng nhận thức của CBQL, GV, CMHS về tầm quan trọng của công tác nội trú cho học sinh
D:\DỮ LIỆU MỚI CẦN ĐỔI TÊN VÀ ĐĂNG 2025\TAI LIEU C YEN-2024\LOP DA NANG 2\SAU BAO VE\Quản lý công tác nội trú của học sinh các trường Phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở huyện Nam Giang tỉnh Quảng Nam\SAU BAO VE\TOM TAT
