Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị từ thực tiễn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng
Trong những năm qua, đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa rất quan trọng trên nhiều mặt, nền kinh tế đang từng bước đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo định hướng xã hội chủ nghĩa vì sự nghiệp dân giàu nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng và văn minh. Được sự quan tâm đầu tư của Trung ương và của UBND thành phố Đà Nẵng, những năm qua quận Cẩm Lệ đã từng bước được quy hoạch đô thị trên diện rộng, chỉnh trang, nâng cấp các tuyến đường, kiệt hẻm; đời sống nhân dân ngày càng được nâng lên rõ rệt; tình hình an ninh chính tri, trật tự an toàn xã hội được giữ vững, thu hút nhiều cá nhân, tổ chức đến đầu tư xây dựng và sinh sống.
Song song với sự phát triển của quận thì nhiều vấn đề bức xúc đặt ra cho lãnh đạo địa phương cần quan tâm xử lý, trong đó phải nói đến vấn đề về trật tự đô thị như xây dựng trái phép, không phép, sai phép, lấn chiếm vỉa hè, ô nhiễm môi trường….
Để góp phần nâng cao hiệu quả của hoạt động xử phạt trong lĩnh vực trật tự đô thị quận Cẩm Lệ nói riêng, hoạt động quản lý nhà nước trong lĩnh vực trật tự đô thị ở thành phố Đà Nẵng nói chung, học viên chọn đề tài “Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị từ thực tiễn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng” làm đề tài luận văn thạc sĩ luật học.
2. Tình hình nghiên cứu
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về xử phạt hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị tại quận Cẩm Lệ, luận văn đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động xử phạt hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị từ thực tiễn quận Cẩm Lệ.
Để thực hiện mục đích trên, nhiệm vụ đặt ra cho luận văn là:
– Hệ thống hóa các vấn đề lý luận về xử phạt vi phạm hành chính;
– Phân tích đầy đủ, toàn diện đặc điểm về tình hình vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị từ thực tiễn quận Cẩm Lệ. Đánh giá khách quan về những kết quả đạt được trong hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trên lĩnh vực trật tự đô thị từ thực tiễn quận Cẩm Lệ, đi sâu phân tích kết quả, tìm ra những hạn chế và nguyên nhân.
– Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị từ thực tiễn quận Cẩm Lệ trong thời gian tới.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài: Là hoạt động xử phạt hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị từ thực tiễn quận Cẩm Lệ.
Phạm vi nghiêm cứu: Chỉ tập trung nghiêm cứu, phân tích các số liệu từ các vụ vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị từ thực tiễn quận Cẩm Lệ từ năm 2011 đến năm 2015.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm của Đảng cộng sản và Nhà nước Việt Nam về nhà nước và pháp luật; về quản lý nhà nước và cưỡng chế nhà nước dưới chủ nghĩa xã hội; về đấu tranh với vi phạm hành chính.
Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu chủ yếu: Phương pháp luật học so sánh, phương pháp xã hội học, phương pháp thống kê…
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Ý nghĩa lý luận: Luận văn góp phần xây dựng hệ thống các khái niệm, đặc điểm của việc thực hiện, đảm bảo thực hiện và các yêu cầu, yếu tố ảnh hưởng đến việc đảm bảo thực hiện pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị.
Ý nghĩa về mặt thực tiễn: Luận văn góp phần hoàn thiện cơ chế thực hiện và bảo vệ pháp luật, giáo dục pháp luật theo chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của nhà nước.
Ngoài phần mở đầu; kết luận; danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1. Những vấn đề lý luận về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị theo pháp luật Việt Nam.
Chương 2. Thực trạng xử phạt hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị tại quận Cẩm Lệ.
Chương 3. Quan điểm và giải pháp nâng cao hiệu quả xử phạt hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị.
CHƯƠNG 1
1.1.1. Khái niệm và đặc điểm của xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị
Xử phạt vi phạm hành chính là việc người có thẩm quyền xử phạt áp dụng hình thức xử phạt (phạt tiền, tịch thu…), biện pháp khắc phục hậu quả (buộc tháo dỡ công trình xây dựng trái phép, buộc khắc phục lại tình trạng ban đầu do hành vi vi phạm hành chính gây ra…) đối với cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật.
Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị có một số đặc điểm như sau:
Một là, chủ thể xử phạt vi phạm hành chính chính là nhiều cơ quan có thẩm quyền khác nhau như: Chủ tịch UBND phường, chủ tịch UBND quận, Thanh tra chuyên ngành xây dựng, Cảnh sát giao thông, Cảnh sát môi trường…
Hai là, xử phạt vi phạm hành chính là biện pháp xử lý có tính cưỡng chế của Nhà nước, do Nhà nước đặt ra dưới hình thức ban hành văn bản quy phạm pháp luật để áp dụng đối với đối tượng có hành vi vi phạm pháp luật.
Ba là, việc xử phạt vi phạm hành chính được thực hiện theo một trình tự, thủ tục riêng do pháp luật hành chính quy định (thủ tục hành chính).
Bốn là, đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính bao gồm cá nhân, tổ chức đã cố ý hoặc vô ý vi phạm pháp luật về quản lý nhà nước.
Vậy: Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị là việc người có thẩm quyền xử phạt áp dụng hình thức xử phạt (phạt tiền, tịch thu…), biện pháp khắc phục hậu quả (buộc tháo dỡ công trình xây dựng trái phép, buộc khắc phục lại tình trạng ban đầu do hành vi vi phạm hành chính gây ra…) đối với cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính.
1.1.2. Vai trò của xử phạt vi phạm hành chính
Thứ nhất, thông qua việc áp dụng các biện pháp xử phạt vi phạm hành chính có tác dụng to lớn để giáo dục ý thức pháp luật cho chủ thể vi phạm và những người khác về sự đúng đắn, công bằng, hợp đạo đức của biện pháp được áp dụng, giáo dục cho mọi công dân tri thức pháp luật, tình cảm pháp luật, tâm trạng tích cực đối với nhà nước, đối với pháp luật, hình thành ở họ lối sống tuân theo pháp luật.
Thứ hai, xử phạt vi phạm hành chính có vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa các vi phạm của các chủ thể. Thông qua việc xử phạt các hành vi vi phạm và tác dụng giáo dục của biện pháp trách nhiệm được áp dụng pháp luật các chủ thể vi phạm và những người khác kiềm chế không thực hiện hành vi trái pháp luật.
Thứ ba, xử phạt vi phạm hành chính là công cụ bổ trợ cho công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực trật tự đô thị. Xử phạt vi phạm hành chính có vai trò trong việc trừng phạt các chủ thể vi phạm pháp luật qua đó, gây tác động đến nhận thức của người vi phạm về ý thức về tính chính đáng của biện pháp trách nhiệm được áp dụng, răn đe người vi pháp luật và những người không vững vàng, dễ vi phạm pháp luật khác.
- 1.2. Các yếu tố cấu thành xử phạt vi phạm hành chính
- 1.2.1. Vi phạm hành chính
- 1.2. Các yếu tố cấu thành xử phạt vi phạm hành chính
Vi phạm hành chính là hành vi gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho lợi ích của Nhà nước, tập thể, lợi ích của cá nhân cũng như lợi ích chung của toàn thể cộng đồng, là nguyên nhân dẫn đến tình trạng tội phạm nảy sinh trên các lĩnh vực của đời sống xã hội nếu như không được ngăn chặn và xử lý kịp thời.
Tại Khoản 1 Điều 2 Luật Xử phạt hành chính năm 2012: “Vi phạm hành chính là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính” [8].
1.2.2. Hình thức xử phạt và khắc phục hậu quả
* Các hình thức xử phạt vi phạm hành chính
Theo Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 quy định các hình thức: Cảnh cáo; Phạt tiền; Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn; Tịch thu tang vật vi phạm hành chính, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính; Trục xuất.
*Các biện pháp khắc phục hậu quả
Theo Điều 28 Luật Xử lý vi phạm hành chính Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu; Buộc tháo dỡ công trình, phần công trình xây dựng không có giấy phép hoặc xây dựng không đúng với giấy phép; Buộc thực hiện biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, lây lan dịch bệnh; Buộc đưa ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa XHCN Việt Nam hoặc tái xuất hàng hoá, vật phẩm, phương tiện;…
- 1.2.3. Chủ thể có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị
Luật xử lý vi phạm hành năm 2012 tại Điều 38, 39 và 46 quy định: các cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính là Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp; Cảnh sát giao thông đường bộ; Thanh tra.
- 1.2.4. Thủ tục xử phạt vi phạm hành chính chính trong lĩnh
Khi phát hiện vi phạm hành chính thuộc lĩnh vực quản lý của mình, người có thẩm quyền đang thi hành công vụ phải kịp thời lập biên bản, trừ trường hợp xử phạt không lập biên bản theo quy định tại khoản 1 Điều 56 của Luật xử lý vi phạm hành chính 2012.
Khi xem xét ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính, trong trường hợp cần thiết người có thẩm quyền xử phạt có trách nhiệm xác minh các tình tiết sau đây:
Trong trường hợp cần xác định giá trị tang vật vi phạm hành chính để làm căn cứ xác định khung tiền phạt, thẩm quyền xử phạt, người có thẩm quyền đang giải quyết vụ việc phải xác định giá trị tang vật và phải chịu trách nhiệm về việc xác định đó
Người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính phải ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày lập biên bản vi phạm hành chính. Đối với vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp mà không thuộc trường hợp giải trình hoặc đối với vụ việc thuộc trường hợp giải trình theo quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 61 của Luật xử lý vi phạm hành chính 2012 thì thời hạn ra quyết định xử phạt tối đa là 30 ngày, kể từ ngày lập biên bản.
- 1.3. Các yếu tố tác động đến hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị
- 1.3.1. Các quy định pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị
- 1.3. Các yếu tố tác động đến hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị
Pháp chế xã hội chủ nghĩa chỉ có thể được tăng cường, thực hiện pháp luật chỉ có thể nghiêm minh, phù hợp với thực tế khi có một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh và đồng bộ, thể chế hóa đường lối chủ trương, chính sách của Đảng, phù hợp với những đặc điểm kinh tế – xã hội của đất nước.
- 1.3.2. Ý thức pháp luật của các chủ thể tham gia về trật tự đô thị.
Ý thức góp phần đảm bảo trật tự đô thị là sự hiểu biết và tự giác chấp hành Luật và các văn bản dưới luật về trật tự đô thị. Ý thức pháp luật của các chủ thể càng được nâng cao thì việc đảm bảo thực hiện pháp luật cũng được nâng cao. Do đó, ý thức pháp luật của các đối tượng là một yếu tố có ý nghĩa rất lớn ảnh hưởng đến việc thực hiện pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị.
- 1.3.3. Tổ chức bộ máy xử phạt hành chính
Tổ chức bộ máy xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị ảnh hưởng không nhỏ tới việc đảm bảo thực hiện pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị bởi chỉ khi tổ chức bộ máy hoàn chỉnh, hợp lý thì việc thực hiện pháp luật mới được phối hợp một cách nhịp nhàng và đảm bảo.
- 1.3.4. Đội ngũ công chức xử phạt vi phạm hành chính
Đội ngũ công chức xử phạt vi phạm hành chính đòi hỏi là những người có trình độ nhận thức, ý thức chính trị, có lập trường tư tưởng của người thực thi công vụ. Nắm vững các đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước, là người có phẩm chất đạo đức tốt, có ý thức trách nhiệm, liêm khiết, trung thực, công minh, khách quan.
- 1.3.5. Cơ sở vật chất và nguồn lực tài chính cho hoạt động xử lý hành chính
Cơ sở vật chất và nguồn lực tài chính cho hoạt động xử phạt hành chính có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị. Chỉ khi hệ thống cơ sở vật chất, kỹ thuật, nguồn lực tài chính được đầy đủ mới đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị trong tình hình mới.
Từ những phân tích ở trên cho thấy, có nhiều yếu tố ảnh hưởng tới hoạt động xử phạt vi phạm hành chính. Việc vận dụng các yếu tố tích cực và hạn chế các yếu tố tiêu cực trong hoạt động chỉ đạo, điều hành sẽ góp phần nâng cao chất lượng xử phạt hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị góp phần đảm bảo an ninh trật tự an toàn xã hội, an toàn giao thông và an sinh xã hội trên địa bàn.
- THỰC TRẠNG XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH
- TRONG LĨNH VỰC TRẬT TỰ ĐÔ THỊ TẠI QUẬN CẨM LỆ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
– Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012.
– Luật Bảo vệ môi trường năm 2014.
– Luật Xây dựng năm 2014.
– Nghị Định: 179/2013/NĐ-CPngày 14 tháng 11 năm 2013
– Nghị Định 158/2013/NĐ-CP ngày 12 tháng 11 năm 2013
– Nghị định 121/2013/ NĐ-CP ngày 10 tháng 10 năm 2013
1/ Quy định về các hành vi vi phạm hành chính trong các văn bản kể trên với hành vi vi phạm hành chính được áp dụng đối với trên hàng trăm hành vi vi phạm hành chính cụ thể khác nhau lĩnh vực trật tự đô thị v.v.
Đồng thời, với các quy định về hành vi vi phạm hành chính, pháp luật quy định về thời hiệu vi phạm hành chính bị xử lý.
2/ Quy định về các chế tài hành chính áp dụng đối với vi phạm hành chính như các hình thức phạt hành chính: cảnh cáo, phạt tiền, tước quyền sử dụng giấy phép…, các hình thức khắc phục hậu quả: Buộc hủy bỏ và lập lại quy hoạch xây dựng; buộc xin cấp giấy phép thầu; buộc thực hiện đúng quy định về điều kiện năng lực theo công việc được giao…
3/ Quy định về thủ tục xử phạt vi phạm hành chính.
Thủ tục này được áp dụng đối với các hành vi có hình thức phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền 200.000 đồng trở lên với các giai đoạn:
a) Giai đoạn khởi xướng xử phạt vi phạm hành chính.
b) Ra quyết định xử phạt, nộp và thu tiền phạt.
c) Ra quyết định cưỡng chế và tổ chức cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính:
d) Khiếu nại hoặc khiếu kiện quyết định xử phạt.
2.1.3. Đánh giá các quy định pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính
+ Ưu điểm:
Hiện nay, các quy định pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính nói chung và quy định pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị khá đầy đủ, chặt chẽ, khoa học, đáp ứng được yêu cầu của công tác xử phạt vi phạm hành chính trong tình mới mới. Từ Quốc hội, Chính phủ đến các Bộ, ngành Trung ương, Ủy ban nhân dân các cấp đã ban hành các văn bản đáp ứng cho việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị.
+ Nhược điểm:
Các văn bản quy phạm pháp luật nhiều quy định còn chồng chéo, mâu thẫn với nhau, gây khó khăn cho việc áp dụng tại địa phương. Nhiều văn bản pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị không còn phù hợp với tình hình hiện nay.
2.2. Thực tiễn xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị tại quận Cẩm Lệ.
Cẩm Lệ là một quận mới của thành phố Đà Nẵng được thành lập theo Nghị định 102/NĐ-CP ngày 05/8/2005 của Chính phủ nằm cách trung tâm thành phố Ðà Nẵng chừng 10 km về hướng Tây Nam, Là một quận nội thành với một hệ thống hạ tầng giao thông phát triển, đồng thời là địa bàn tập trung quy hoạch xây dựng.
Hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị ở quận Cẩm lệ có một số đặc điểm riêng như:
– Là quận đang có tốc độ đô thị hóa nhanh, hằng ngày lưu lượng xe tải, xe ben chở đất đá, vật liệu xây dựng lưu thông trên các tuyến phố với mật độ dày đặt, các phương tiện giao thông này hay vi phạm các lỗi như chở quá khối lượng, tải trọng quy định…
– Cẩm Lệ là quận chuyển tiếp từ nông thôn lên đô thị, người dân một số phường vẫn còn chăn nuôi gia súc thả rông như trâu, bò, dê, nên hay mắc các lỗi thả rông gia súc trên các tuyến phố, khu dân cư, ảnh hưởng đến môi trường, trật tự đô thị. Trên địa bàn quận có tuyến đường sắt Bắc Nam đi ngang, nhiều hộ kinh doanh vật liệu xây dựng, đồ gỗ, nhựa thường xuyên để vật liệu, sản phẩm nằm trong hành lang an toàn đường sắt, hoặc trên đường Quốc lộ.
2.2.2. Hoạt động chỉ đạo của Thành phố Đà Nẵng trong lĩnh vực trật tự đô thị
Trong quá trình chỉnh trang, phát triển của thành phố trong thời gian qua, cũng không tránh khỏi những tồn đọng trong trật tự xây dựng đô thị, trật tự giao thông, vệ sinh môi trường… Trước tình hình đó, UBND thành phố Đà Nẵng đã có nhiều văn bản chỉ đạo như:
– Kế hoạch số 10157/KH- UBND ngày30/11/2012 kế hoạch triển khai Luật xử lý vi phạm hành chính trên địa bàn TP Đà Nẵng;
– Công văn số 11361/UBND-QLĐTh V/v vệ sinh môi trường và xử lý mùi hôi nước thải trên địa bàn thành phố;
– Công văn số 3391/UBND-KTN v/v xử lý các hộ dân nuôi gia súc trong khu vực nội thành;
2.2.3. Các cơ quan xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị tại quận Cẩm Lệ
1/ Đội Kiểm tra QTĐT quận
Tham mưu, đề xuất UBND quận về các hình thức xử phạt vi phạm hành chính trên các lĩnh vực trật tự đô thị theo quy định của pháp luật… Theo dõi việc thực hiện các quyết định hành chính đã ban hành, đôn đốc thực hiện các quyết định đã có hiệu lực thi hành.
2/ Phòng Tài nguyên môi trường quận
Tham mưu UBND quận ban hành các Quyết định xử phạt vi phạm hành chính về lĩnh vực vệ sinh môi trường, ô nhiễm môi trường đối cá nhân, tổ chức vi phạm.
3/ Đội Cảnh sát trật tự xã hội – công an quận Cẩm Lệ
Có thẩm quyền xử phạt đối với các hành vi vi phạm quy định tại các điểm, khoản, điều của Nghị định 171/2013/NĐ-CP Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt.
2.2.4. Hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị trên địa bàn quận Cẩm Lệ
– Về công tác giải tỏa đền bù:
Kết quả: đã tiến hành lập biên bản được 625 trường hợp đối với các hộ dân đã được Hội đồng giải tỏa quận áp giá đền bù nhưng vẫn không bàn giao mặt bằng cho các ban dự án thi công, lập hồ sơ theo đúng trình tự quy định và tham mưu cho Ủy ban nhân dân quận ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số biên bản 482 trường hợp,
– Về công tác quản lý trật tự xây dựng, chống xây dựng trái phép: Kết quả: Đã kiểm tra trên 6354 lượt xây dựng, tham mưu ban hành 123 Quyết định xử phạt hành chính…
-Về tình hình trật tự đô thị, an toàn giao thông:
Kết quả: Nhắc nhở hơn 1200 trường hợp. Tạm giữ: 80 bàn nhựa; 345 ghế các loại; 300 bảng hiệu; 50 cái dù;… Tham mưu UBND quận ban hành 1166 Quyết định xử phạt vi phạm hành chính.
-Công tác kiểm tra về vệ sinh môi trường:
Kết quả: Tạm giữ 02 xe bò, 03 xe tải chở xà bần phế thải đổ không đúng nơi quy định; 03 máy phun sơn gây ô nhiễm môi trường. Tham mưu UBND quận ban hành 14 Quyết định xử phạt vi phạm
2.2.5. Đánh giá thực tiễn hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tự đô thị trên địa bàn quận Cẩm Lệ
a) Ưu điểm:
Nhìn chung, tình hình vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn quận từ năm 2011 đến nay giảm hẳn, các lực lượng chức năng đã xử lý kiên quyết, dứt điểm, không để xảy ra tình trạng xây dựng trái phép trên địa bàn quận. Tình hình trật tự đô thị, an toàn giao thông có những bước tiến rõ rệt, các tuyến đường trọng điểm của quận ngày càng đi vào nề nếp, thông thoáng, lịch sự, là điểm nhấn cho du khách khi đến thành phố Đà Nẵng tham quan, nghỉ dưỡng, đầu tư.
b) Tồn tại, hạn chế:
– Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính tuy đã được quan tâm song nội dung, hình thức, phương pháp tuyên truyền chưa phong phú, hiệu quả còn hạn chế.
Về nguyên nhân của những tồn tại hạn chế nêu trên, là do các ban, ngành, UBND các phường có triển khai thực hiện nhưng hiệu quả xử lý chưa nghiêm.
Nguyên nhân khách quan:
– Hệ thống văn bản pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính luôn có sự thay đổi, chưa đồng bộ, chậm có hướng dẫn cụ thể, còn có những quy định còn chung chung, có nhiều điểm bất hợp lý, tính khả thi chưa cao.
– Địa bàn, địa hình rộng, đa dạng, phức tạp và đang trong đầu tư xây dựng quy hoạch trên diện rộng, nhiều nhà máy, xí nghiệp đầu tư vốn người nước ngoài.
Nguyên nhân chủ quan:
– Công tác tham mưu, đề xuất, kiến nghị của các đơn vị chức năng (phòng Tài nguyên và Môi trường, Đội Kiểm tra QTĐT, phòng Quản lý đô thị) với ngành dọc cấp trên, với chính quyền các cấp có thẩm quyền về những khó khăn, phức tạp, vướng mắc, bất cập trong quá trình thực hiện pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự xây dựng chưa kịp thời, thường xuyên.
– Sự phối hợp thường xuyên giữa các phòng, ban, UBND các phường chưa được chặt chẽ, liên tục, hiệu quả chưa cao.
- QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
- XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC TRẬT TỰ ĐÔ THỊ TỪ THỰC TIỄN QUẬN CẨM LỆ
- THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
Một là, nâng cao hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính nhằm tăng cường hiệu quả của quản lý nhà nước trong lĩnh vực trật tự đô thị. Những năm qua, với công cuộc cải cách hành chính trong quá trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, Nhà nước ta rất chú trọng việc việc tăng cường hiệu lực và hiệu quả của quản lý nhà nước, bao gồm nội dung quan trọng là xử phạt vi phạm hành chính.
Hai là, xuất phát từ đòi hỏi về ổn định trật tự trong xây dựng và phát triển kinh tế, xã hội và các mặt khác của đời sống xã hội. Kinh tế thị trường kéo theo nó là sự thích nghi, thay đổi tương ứng các hoạt động để xã hội, trong đó có trật tự xã hội, trật tự đô thị, vệ sinh môi trường, an toàn giao thông, văn hóa văn minh đô thị
Ba là, nhu cầu nâng cao hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị còn xuất phát từ yêu cầu đảm bảo quyền con người, quyền công dân, khắc phục chính các tồn tại của chế định này trong pháp luật và thực tiễn áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị.
Bốn là, nhu cầu khắc phục các hạn chế và nâng cao hiệu lực, hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị là một yêu cầu tất yếu và mang tính cấp bách, là quy luật vận động và phát triển của xã hội.
- 3.2. Quan điểm nâng cao hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị
3.2.1. Quán triệt đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác quản lý, trách nhiệm pháp lý trong lĩnh vực trật tự đô thị
Tăng cường trách nhiệm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị phải quán triệt sâu sắc, đầy đủ đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về hoạt động đấu tranh với vi phạm pháp luật nói chung, trong đó có công tác quản lý trật tự đô thị.
3.2.2. Thể hiện tinh thần Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong việc tăng cường trách nhiệm pháp lý đối với xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị
Nhà nước Việt Nam là “Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân”, do đó, việc nâng cao hiệu quả của trách nhiệm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị phải được xây dựng trên nền tảng của các nguyên tắc pháp lý tiến bộ của nhân loại
3.2.3. Bảo đảm sự tương thích của trách nhiệm pháp lý đối với vi phạm hành chính với các điều kiện cụ thể của đời sống xã hội, đồng thời các cam kết quốc tế liên quan mà nước ta ký kết hay tham gia
Pháp luật là một hiện tượng xã hội nên nó chịu sự tác động của nhiều yếu tố chủ quan và khách quan khác nhau.Để pháp luật được thực thi có hiệu quả, thì tất yếu phải có sự phù hợp giữa điều kiện chính trị – xã hội và các chế định hiện hành. Tăng cường trách nhiệm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị phải được đặt trong tổng thể chiến lược kinh tế – xã hội, công cuộc cải cách tư pháp, cải cách bộ máy nhà nước, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
3.2.4. Bảo đảm tính đồng bộ trong việc nâng cao hiệu quả xử phạt hành chính
Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị phải được tiến hành đồng bộ, toàn diện, nghiêm minh với sự tham gia của cả hệ thống chính trị
3.2.5. Bảo đảm tính kế thừa trong xây dựng và thi hành pháp luật
Trong xây dựng pháp luật và thi hành pháp luật về trách nhiệm pháp lý đối với xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị, cần kế thừa các văn bản pháp luật và yếu tố tích cực trong thực tiễn bảo vệ trật tự đô thị của Việt Nam. Đồng thời, cũng cần tiếp thu kinh nghiệm lập pháp và áp dụng trách nhiệm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị của các nước trên thế giới.
3.3. Các giải pháp nâng cao hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị tại quận Cẩm Lệ
3.3.1. Các giải pháp chung cho xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị
- 3.3.1.1. Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, công chức trong xử phạt vi phạm hành chính
Nâng cao nhận thức, tinh thần trách nhiệm và đạo đức cán bộ, viên chức trực tiếp tham gia xử phạt các vi phạm hành chính: Tăng cường các biện pháp giáo dục cho cán bộ, viên chức về tinh thần trách nhiệm, ý thực tận tâm, tận tụy với công việc. Ban hành và thực hiện nghiêm quy chế công vụ.
- 3.3.1.2. Hoàn thiện hệ thống pháp luật
Để nâng cao hiệu quả công tác xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị trước hết cần phải khẩn trương, kịp thời ban hành văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật xử lý vi phạm hành chính; tiếp tục rà soát các quy định của pháp luật còn bất cập để kịp thời sửa đổi, bổ sung một số quy định cho phù hợp tình hình thực tiễn.
- 3.3.1.3. Kiện toàn tổ chức và nhân sự tiến hành xử phạt vi phạm hành chính
Để nâng cao hiệu quả trong xử phạt vi phạm hành chính nói chung và vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị nói riêng thì vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức thực thi pháp luật trong lĩnh vực này cần phải được tiến hành công việc sau:
- 3.3.1.4. Nâng cao hiệu quả công tác tuần tra, kiểm tra, xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị.
Tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát nhằm phát hiện và xử phạt các vi phạm hành chính là một trong những biện pháp hữu hiệu qua đó góp phần giữ gìn trật tự đô thị, vệ sinh môi. Trong thời gian tới, để nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong công tác xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị cần bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ; đôn đốc, chỉ đạo, kiểm tra các lực lượng chức năng tăng cường công tác tuần tra, kiểm tra, phát hiện và xử phạt nghiêm minh, triệt để đối với các vi phạm hành chính.
- 3.3.1.5. Tăng cường sự giám sát của nhân dân, báo chí, của cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị.
Để hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị phải được công khai, minh bạch, đảm bảo đúng các quy định của pháp luật thì hoạt động giám sát của quần chúng nhân dân, báo chí là vô cùng quan trọng.
3.3.1.6. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, công cụ, phương tiện phục vụ công tác xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị.
Để nâng cao hiệu quả công tác tuần tra, kiểm soát, xử phạt vi phạm đáp ứng được nhu cầu thực tiễn trong tình hình mới cần thiết phải tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, công cụ, phương tiện phục vụ công tác xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị.
3.3.2. Các giải pháp riêng
3.3.2.1. Nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác lãnh đạo của các cấp ủy Đảng về quản lý trật tự đô thị
Đây là vấn đề có tính nguyên tắc, vì không có sự lãnh đạo của Đảng thì không thể bảo đảm những chuyển động tốt trong lĩnh vực trật tự đô thị.
Qua thực tiễn ở quận Cẩm Lệ cho thấy, ở cấp cơ sở nào mà có sự lãnh đạo, kiểm tra chặt chẽ, sâu sát của Đảng ủy thì ở đó việc quản lý trật tự đô thị có hiệu quả cao, việc chấp hành các quy định pháp luật về trật tự đô thị rất nghiêm túc.
3.3.2.2. Hoàn thiện công tác tổ chức nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị
Thực tiễn xử phạt vi phạm ở quận Cẩm Lệ đòi hỏi các ngành Công an, Điện, Nước đề cao trách nhiệm, nâng cao công tác phối hợp vào cuộc một cách quyết liệt trong việc xử lý các trường hợp vi phạm về trật tự xây dựng.
Trước đây, hầu hết công tác tham mưu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị quận Cẩm Lệ đều giao cho Đội Kiểm tra Quy tắc đô thị quận. Do đó cần phải có cơ chế đặc thù cho Đội Kiểm tra Quy tắc đô thị, có thể chuyển ngạch biên chế viên chức cho Đội viên Đội Kiểm tra Quy tắc đô thị sang ngạch công chức hoặc tuyển thêm biên chế công chức cho Đội Kiểm tra Quy tắc đô thị.
3.3.2.3. Tăng cường các biện pháp quản lý và thanh tra, kiểm tra, giám sát để bảo đảm hoạt động xử phạt vi phạm vi phạm hành chính
Tăng cường công tác phối hợp giữa Phòng Quản lý đô thị, Đội Kiểm tra quy tắc đô thị, phòng Tài nguyên và Môi trường, Cảnh sát trật tự với Ủy ban nhân dân các phường và các đơn vị khác có liên quan trong công tác kiểm tra, phát hiện và xử phạt kịp thời các trường hợp vi phạm trật tự đô thị.
3.3.2.4. Tăng cường chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức về quản lý trật tự đô thị
1/ Công tác tuyển dụng công chức, viên chức về quản lý trật tự đô thị phải tiến hành công khai, minh bạch nhằm tuyển dụng đúng người có năng lực trình độ, có phẩm chất đạo đức.
2/ Mạnh dạn sử dụng, đề bạt độ ngũ cán bộ trẻ, có phẩm chất đạo đức, trình độ và năng lực tốt vào giữ các chức vụ có liên quan đến công tác quản lý trật tự đô thị
3/ Thường xuyên mở các lớp đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ để cán bộ, công chức nắm vững kiến thức, kịp thời tiếp thu, lĩnh hội những quy định mới của nhà nước về lĩnh vực trật tự đô thị
4/ Có quan điểm tích cực trong việc sắp xếp các cán bộ kém năng lực, không đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ được giao;
3.3.2.5. Nâng cao ý thức pháp luật trong nhân dân
Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật pháp luật xây dựng phải được tiến hành thường xuyên, có chất lượng; đặc biệt chú trọng việc tuyên truyền, phổ biến nội dung, tinh thần của các văn bản pháp luật xây dựng mới ban hành; sử dụng đồng bộ các phương pháp, hình thức tuyên truyền, giáo dục cho mọi tầng lớp nhân dân. Mục đích là hình thành một hệ thống hiểu biết, niềm tin, động cơ và thói quen của hành vi tích cực. Việc tuyên truyền phải đảm bảo các yêu cầu sau:
3.3.2.6. Tăng cường các điều kiện đảm bảo thực thi công tác quản lý trật tự đô thị
Do điều kiện cơ sở vật chất còn nghèo nàn, thiếu thốn (như nhân số của Đội Kiểm tra QTĐT quận là 30 người, trong khi chỉ có 04 phòng làm việc, 10 máy tính, 01 ô tô bán tải, chưa có trang bị, máy móc hiện đại hỗ trợ cho công việc… ), trong khi đặc thù công việc phải hy sinh rất nhiều thời gian và công sức, làm cả trong giờ hành chính và ngoài giờ hành chính nên hiệu quả hoạt động của đội ngũ làm nhiệm vụ quản lý nhà nước trong lĩnh vực trật tự đô thị ở quận Cẩm Lệ gặp rất nhiều khó khăn. Do vậy, tăng cường các điều kiện đảm bảo thực thi công vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác quản lý trật tự đô thị là việc làm rất cần thiết. Cụ thể cần tập trung vào các việc chính sau:
– Bố trí phòng ban, trụ sở làm việc khang trang, sạch đẹp, thuận tiện. Có kho bãi đủ diện tích để tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm.
– Mua sắm đầy đủ trang thiết bị, máy móc kỹ thuật, phương tiện cần thiết cho việc xử lý, xử phạt chính xác vi phạm hành chính trong trật tự đô thị như ô tô bán tải, máy ảnh, máy quay phim, máy đo mức độ ô nhiễm, đo tiếng ồn…
– Hỗ trợ tiền phụ cấp làm thêm giờ, áp dụng đúng chế độ chính sách cho cho cán bộ, công chức khi thực hiện nhiệm vụ thanh tra, kiểm tra, xử phạt vi phạm pháp luật theo quy định của pháp luật.
- KẾT LUẬN
Thực tiễn thực hiện pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị trong những năm qua đã đạt được những thành tựu quan trọng nhất định. Tuy nhiên, để nâng cao hiệu quả, hiệu lực củahoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị còn phải bổ sung, kiện toàn, hoàn thiện cho phù hợp với thực tiễn hiện nay.
Luận văn đã tập trung làm rõ những vấn đề cơ bản về pháp luật xử phạt vi phạm hành chính, thực hiện pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị nói riêng. Kết quả bước đầu đã cung cấp những luận cứ khoa học phục vụ việc tiếp tục nghiên cứu, xây dựng những vấn đề về các giải pháp nâng cao hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị được tổ chức thực hiện nghiêm chỉnh trong công tác đảm bảo trật tự đô thị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn quận Cẩm Lệ.
Trong quá trình hoàn thiện luận văn chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót, kính mong được sự nhận xét và đánh giá của các thầy cô để bài làm của em được hoàn thiện hơn./.
E:\DỮ LIỆU COP CỦA CHỊ YẾN\LUAN VAN VIEN HAN LAM\VIEN HAN LAM DOT 4\LUAT HANH CHINH\TRINH VAN QUANG\SAU BAO VE
