Tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi
Những năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã thực hiện đường lối đổi mới cơ chế quản lý kinh tế với sự thừa nhận đa hình thức sở hữu, đa hình thức kinh doanh; nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã có những bước phát triển quan trọng, từng bước hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới đã mang lại những lợi ích to lớn, từng bước ổn định thị trường và không ngừng phát triển, đời sống của nhân dân ngày được nâng cao nhưng đồng thời cũng đặt ra nhiều vấn đề cần phải giải quyết, trong đó có vấn đề đấu tranh phòng chống tội phạm. Thời gian gần đây lĩnh vực phòng, chống tội phạm, bảo đảm an ninh trật tự, tuy đã đạt được nhiều thành tích to lớn song tình hình tội phạm trong nước diễn biến ngày càng tinh vi, phức tạp và manh động như các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người; các tội xâm phạm sở hữu và đặc biệt là tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế đã và đang để lại hậu quả vô cùng nặng nề cho cả nước nói chung và tỉnh Quảng Ngãi nói riêng.
Trước tình hình trên, đòi hỏi Chính phủ và các lực lượng chức năng phòng, chống tội phạm phải có những chuyển biến mạnh mẽ hơn nữa cả về nhận thức và hành động, nhất là công tác phòng chống tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, nhằm ổn định nền kinh tế thị trường, bảo vệ lợi ích của nhà nước, của những nhà sản xuất chân chính và của người tiêu dùng, góp phần thực hiện thắng lợi các Nghị quyết của Đảng và mục tiêu Chương trình quốc gia phòng, chống tội phạm của Chính phủ đã đề ra.
Với sự quyết tâm, nỗ lực của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, tình hình tội phạm xâm phạm trật tự quả lý kinh tế đã từng bước được kiềm chế, kiểm soát và đạt được những kết quả quan trọng, góp phần ổn định và thúc đẩy sản xuất kinh doanh, tăng thu ngân sách, bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ quyền lợi của người dân. Tuy nhiên, tình hình xâm phạm trật tự quản lý kinh tế vẫn còn diễn ra vô cùng phức tạp, với những biểu hiện tinh vi, liều lĩnh xảy ra rộng khắp trong cả nước, gây bức xúc trong xã hội và là thách thức lớn đối với sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước. Có thể khẳng định phòng, chống tội phạm nói chung và phòng chống tội phạm xâm phạm trật tự quản lý kinh tế nói riêng là công việc khó khăn, phức tạp, lâu dài và là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của Đảng, của Nhà nước và của nhân dân ta trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Nhằm tăng cường hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh, tác giả lựa chọn đề tài “ Tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi” để làm Luận văn Thạc sĩ Luật học.
2. Tình hình nghiên cứu
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của luận văn là trên cơ sở phân tích những vấn đề lý luận và thực tiễn của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, cũng như thực tiễn công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, luận văn hướng đến mục tiêu phân tích, đánh giá, nhận định đúng tình hình của tội phạm xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi từ đó đề xuất, kiến nghị hoàn thiện pháp luật (Luật hình sự, Luật tố tụng hình sự, Thi hành án …); hoàn thiện các giải pháp phòng ngừa và tổ chức phòng chống tội phạm xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích trên, Luận văn thực hiện những nhiệm vụ chủ yếu như sau:
Thứ nhất, khái quát những vấn đề lý luận về tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế.
Thứ hai, nghiên cứu thực tiễn tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi trong giai đoạn 2010 – 2014.
Thứ ba, phân tích tìm hiểu nguyên nhân, điều kiện của tình hình các tội về xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi; đánh giá thực trạng phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, từ đó chỉ ra những hạn chế, yếu kém trong công tác đấu tranh phòng, chống và tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.
Thứ tư, từ các nghiên cứu về tình hình tội phạm, nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế ở tỉnh Quảng Ngãi, cũng như từ dự báo về tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, tác giả đề xuất, kiến nghị một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật (Luật hình sự, Luật tố tụng hình sự, Thi hành án …); hoàn thiện các giải pháp phòng ngừa và tổ chức phòng chống các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là quy luật của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế. Để làm rõ được quy luật này, luận văn cần nghiên cứu các đối tượng gồm: thực trạng, cơ cấu, diễn biến của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 2010 – 2014; nguyên nhân, điều kiện của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 2010 – 2014. Đối tượng nghiên cứu của luận văn cũng gồm dự báo tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế và các giải pháp tăng cường phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu của đề tài: Đề tài nghiên cứu tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế dưới góc độ tội phạm học và phòng ngừa tội phạm. Những khảo sát thực tiễn của đề tài dựa trên những số liệu thống kê về tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế của các cơ quan bảo vệ pháp luật ở tỉnh Quảng Ngãi, giai đoạn 2010 – 2014 và 32 bản án hình sự sơ thẩm được tác giả sưu tầm một cách ngẫu nhiên.
– Phạm vi về không gian: Các vụ án xảy ra trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.
– Phạm vi về thời gian: Từ năm 2010 đến hết năm 2014.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận nghiên cứu
Luận văn được thực hiện dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lê nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật; quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác đấu tranh phòng, chống xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, Chiến lược quốc gia về phòng, chống xâm phạm trật tự quản lý kinh tế và Chiến lược quốc gia về phòng, chống tội phạm trong tình hình hiện nay.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu, luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu, như nghiên cứu lý luận, phân tích, so sánh, bình luận, thống kê, nghiên cứu bản án,… mỗi nội dung cụ thể của luận văn được sử dụng những phương pháp phù hợp với đối tượng và nhiệm vụ nghiên cứu. Trong đó:
Chương 1 của luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu, như nghiên cứu lý luận, phân tích, so sánh, bình luận… nhằm tập trung làm rõ những vấn đề lý luận, nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế.
Chương 2 của luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu lý luận, phân tích, bình luận, quy nạp, diễn dịch, suy luận logic, thống kê, nghiên cứu bản án, dự báo… nhằm làm rõ thực tiễn tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi từ năm 2010 – 2014.
Chương 3 sử dụng các phương pháp, phân tích, suy luận logic, quy nạp, diễn dịch… nhằm đưa ra các giải pháp hoàn thiện pháp luật; hoàn thiện các giải pháp phòng ngừa và tổ chức phòng chống tội phạm xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.
Để có thêm chất liệu cho việc nghiên cứu, tác giả cũng đã sử dụng phương pháp điều tra xã hội học thông qua phiếu hỏi. Tác giả dự kiến sẽ phát 400 phiếu điều tra thăm dò ý kiến của người dân tại các phường Trần Hưng Đạo, Trần Phú, Nghĩa Lộ, Nguyễn Nghiêm, Nghĩa Chánh thuộc TP Quảng Ngãi. Mục đích để đánh giá mức độ hài lòng khi thực hiện các thủ tục hành chính tại các cơ quan nhà nước ở tỉnh Quảng Ngãi cũng như tìm hiểu lý do về tội phạm ẩn, nguyên nhân làm phát sinh tội phạm xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi. Kết quả điều tra sẽ được trình bày trong các nội dung của luận văn.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của Luận văn
6.1. Ý nghĩa lý luận
Kết quả nghiên cứu đề tài của luận văn sẽ góp phần hoàn thiện lý luận phòng, chống tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế nói riêng, hoàn thiện lý luận về tội phạm học nói chung. Kết quả nghiên cứu của luận văn là những tài liệu tham khảo hữu ích cho các cán bộ, giảng viên, sinh viên trong các cơ sở đào tạo luật.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ góp phần chỉ rõ bức tranh của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, chỉ rõ các nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi. Kết quả nghiên cứu của luận văn cũng sẽ là những cơ sở quan trọng để các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ở Quảng Ngãi xây dựng các kế hoạch, giải pháp đấu tranh phòng, chống có hiệu quả đối với tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế ở Quảng Ngãi.
7. Cơ cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, Luận văn được kết cấu thành 3 chương:
Chương 1. Những vấn đề lý luận về tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế.
Chương 2. Thực tiễn tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.
Chương 3. Tình hình tội phạm và những vấn đề đặt ra đối với phòng ngừa tội phạm xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.
Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TÌNH HÌNH CÁC
TỘI XÂM PHẠM TRẬT TỰ QUẢN LÝ KINH TẾ
1.1. Khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế.
1.1.1. Khái niệm tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế
THTP là khái niệm chỉ trạng thái và xu thế vận động của tội phạm. Đó là trạng thái và xu thế vận động của tội phạm. Trong đó có THTP của tất cả các tội phạm (tội phạm nói chung – tất cả các tội danh).
1.1.2. Đặc điểm của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế
Đặc điểm của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế chính là thực trạng, diễn biến, cơ cấu và tính chất của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế thay đổi theo từng thời kỳ lịch sử, từng giai cấp, xã hội và thời gian nhất định.
1.1.3. Ý nghĩa
Nghiên cứu tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế cho chúng ta thấy đây là một hiện tượng xã hội trái pháp luật hình sự, mang tính giai cấp và thay đổi theo quá tình lịch sử.
1.2. Tình hình hiện của các tội phạm xâm phạm trật tự quản lý kinh tế
1.2.1. Thực trạng của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế
Thực trạng của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế là toàn bộ các đặc điểm định lượng của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, bao gồm tổng thể những hành vi phạm tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế.
1.2.2. Diễn biến (động thái) của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế
Diễn biến của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế là sự vận động và thay đổi theo thời gian của các đặc điểm định tính và định lượng của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên một địa bàn hành chính – lãnh thổ nhất định.
1.2.3. Cơ cấu của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế
Cơ cấu của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế là đặc điểm định tính tiêu biểu của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, là tổng thể của các hệ thống cấu trúc bên trong của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế.
1.2.4. Tính chất của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế
Tính chất của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế luôn có xu hướng gia tăng cả về số vụ và số bị cáo.
1.3. Tình hình ẩn của các tội phạm xâm phạm trật tự quản lý kinh tế
1.3.1. Các loại ẩn của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế
* Các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế ẩn khách quan.
* Các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế ẩn chủ quan.
* Các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế ẩn thống kê.
1.3.2. Nguyên nhân tình hình ẩn của các tội phạm xâm phạm trật tự quản lý kinh tế
Qua nghiên cứu thực tế của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế cho thấy một số lý do ẩn của tội phạm này như sau:
– Thứ nhất, do phương thức, thủ đoạn của người phạm tội được che đậy kín kẽ, tinh vi và xảo quyệt, nhiều vụ án có sự tiếp tay của cán bộ có chức quyền trong quản lý kinh tế tạo thành đường dây khép kín gây khó khăn cho công tác phát hiện, điều tra.
– Thứ hai, do người dân còn thờ ơ, họ cho rằng có tố cáo cũng không giải quyết được gì. Tâm lý chấp nhận vi phạm trật tự quản lý kinh tế để được việc vẫn còn phổ biến. Người dân nhiều khi coi việc phòng chống xâm phạm trật tự quản lý kinh tế là của Nhà nước chứ không phải trách nhiệm của mình.
– Thứ ba, do người dân không dám tố cáo vì sợ bị trả thù, trong khi đó công tác bảo vệ người tố cáo và đảm bảo bí mật thông tin do họ cung cấp còn bị xem nhẹ. Ngoài ra một số người cũng có tâm lý ngại phiền phức hoặc không hiểu biết pháp luật nên không tố giác hành vi phạm tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế. Theo kết quả khảo sát của tôi ở 275 người thì có 47,05% trả lời không tố giác vì ngại phiền phức, 14,7% vì không hiểu biết về pháp luật nên không tố giác.
– Thứ tư, công tác thanh tra, kiểm tra trong phát hiện, xử lý xâm phạm trật tự quản lý kinh tế còn hạn chế; mặt khác trình độ năng lực công tác của đội ngũ cán bộ làm công tác trong lĩnh vực này chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn đề ra.
– Thứ năm, hiện tượng “chạy án”, “bảo kê” vẫn còn diễn ra và có xu hướng phức tạp, dẫn đến hiện tượng các vụ việc “đầu voi đuôi chuột”, lúc đầu mới nghe thì thấy vụ việc rất phức tạp nhưng đến khi xử lý thì hầu như chẳng có gì, thậm chí có vụ việc bị “chìm xuồng”.
– Thứ sáu là bệnh thành tích. Tâm lý sợ xử lý các vụ việc xâm phạm trật tự quản lý kinh tế gây ảnh hưởng đến thành tích cơ quan, mất cán bộ nên chỉ xử lý nội bộ là chính hoặc “giơ cao đánh khẽ”.
1.4. Những yếu tố tác động đến tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế
1.4.1. Những yếu tố vi mô
– Những yếu tố tiêu cực trong môi trường giáo dục
– Những yếu tố từ môi trường bạn bè
– Những yếu tố từ môi trường đồng nghiệp
– Những yếu tố từ môi trường cộng đồng
1.4.1. Những yếu tố vĩ mô
– Môi trường kinh tế
– Môi trường xã hội
– Ảnh hưởng từ văn hóa
1.5. Mối quan hệ giữa tình hình các tội phạm xâm phạm trật tự quản lý kinh tế với nhân thân người phạm tội
Tình hình các tội phạm xâm phạm trật tự quản lý kinh tế có mối quan hệ nhất định với nhân thân người phạm tội như: Mối quan hệ về lứa tuổi; Mối quan hệ về địa vị xã hội và nghề nghiệp; Mối quan hệ về văn hóa, học vấn; Về hoàn cảnh gia đình.
Kết luận Chương 1
Trong chương 1, tác giả đã tập trung làm rõ những vấn đề lý luận về tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế như: Khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế; Tình hình hiện của các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế; Tình hình ẩn của các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế; Những yếu tố tác động đến tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế; Mối quan hệ giữa tình hình các tội phạm xâm phạm trật tự quản lý kinh tế với nhân thân người phạm tội… Những phân tích, kết luận ở chương 1 sẽ là cơ sở để tìm hiểu, phân tích làm rõ thực tiễn tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi ở chương 2.
Chương 2
THỰC TIỄN TÌNH HÌNH CÁC TỘI XÂM PHẠM TRẬT TỰ QUẢN LÝ KINH TẾ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NGÃI
2.1. Tổng quát về thực tiễn tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi
Tình hình tội phạm cả nước nói chung, ở tỉnh Quảng Ngãi nói riêng vẫn còn diễn biến phức tạp. Những năm gần đây, mỗi năm Quảng Ngãi phát hiện trung bình trên 1.000 vụ phạm tội các loại, trong đó khoảng 700 vụ phạm tội về trật tự xã hội, trên 100 vụ phạm tội về kinh tế còn lại là phạm tội khác.
2.2. Thực tiễn phần hiện (rõ) của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi
2.2.1. Thực trạng của thực tiễn tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi
Để phản ánh mức độ của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, giai đoạn 2010 – 2014 tác giả dựa trên số liệu thống kê xét xử sơ thẩm của Tòa án trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.
2.2.2. Diễn biến của thực tiễn tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi
Trong những năm qua, số vụ án và số bị cáo phạm tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế những năm gần đây trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi có xu hướng tăng cao.
2.2.3. Cơ cấu của thực tiễn tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi
* Cơ cấu theo đơn vị hành chính – lãnh thổ của tỉnh Quảng Ngãi
* Cơ cấu theo tội danh
* Cơ cấu theo chế tài
* Cơ cấu theo tiêu chí phạm tội lần đầu, tái phạm, tái phạm nguy hiểm
* Cơ cấu theo phương thức thực hiện hành vi
* Cơ cấu theo nhân thân người phạm tội
2.2.4. Tính chất của thực tiễn tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi
Tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 2010 – 2014 luôn có xu hướng gia tăng cả về số vụ và số bị cáo.
2.3. Thực tiễn phần ẩn của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi
2.3.1. Các loại ẩn của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi
* Tội phạm ẩn khách quan
* Tội phạm ẩn chủ quan
* Tội phạm ẩn thống kê
2.3.2. Nguyên nhân tình hình ẩn của các tội phạm xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi
Qua nghiên cứu thực tế của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi cho thấy một số lý do ẩn của tội phạm này như sau.
2.4. Dự báo tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi
Dự báo tình hình tội phạm nói chung và tội phạm về xâm phạm trật tự quản lý kinh tế nói riêng thực chất là dự đoán xu hướng phát triển của tội phạm, cơ cấu, diễn biến của tình trạng phạm tội, các nguyên nhân và điều kiện làm phát sinh, phát triển của tội phạm trong tương lai.
Kết luận Chương 2
Trong Chương 2, tác giả đã tập trung làm rõ thực tiễn tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, trong đó đi sâu phân tích về thực tiễn tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi; phần hiện của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi; phần ẩn của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi từ đó đã đưa ra dự báo tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi. Những kết quả nghiên cứu này là những cơ sở quan trọng để tác giả đề ra những giải pháp hoàn thiện pháp luật, giải pháp thiện phòng ngừa và giải pháp tổ chức phòng chống tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế ở chương sau.
Chương 3
TÌNH HÌNH TỘI PHẠM VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA ĐỐI VỚI PHÒNG NGỪA CÁC TỘI XÂM PHẠM TRẬT TỰ QUẢN LÝ KINH TẾ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NGÃI
3.1. Thực tiễn tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế và việc hoàn thiện pháp luật
3.1.1. Thực tiễn tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế và việc hoàn thiện pháp luật hình sự
Bên cạnh thành công, những qui định về các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế của BLHS cũng bộc lộ những hạn chế trước yêu cầu phát triển và hội nhập quốc tế sâu, rộng của nền kinh tế, trước đòi hỏi của công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước cần được hoàn thiện. Xuất phát từ quan điểm này tác giả tiếp tục đề nghị phi tội phạm hoá, phi hình sự một số tội phạm trong chương các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, đó là những tội sau đây:
3.1.2. Thực tiễn tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế và việc hoàn thiện pháp luật tố tụng hình sự
Do nhu cầu của một xã hội đang không ngừng phát triển và trong tiến trình cải cách tư pháp sâu rộng hiện nay việc cải cách, hoàn thiện hệ thống pháp luật hình sự Việt Nam (Bộ luật hình sự và Bộ luật tố tụng hình sự) đã và đang trở thành một vấn đề thời sự mang tính cấp bách. Từ đó, tác giả tiếp tục kiến nghị sửa đổi, bổ sung một số nguyên tắc cơ bản và quy định sau đây:
3.1.3. Thực tiễn tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế và việc hoàn thiện pháp luật thi hành án hình sự và pháp luật khác
Thi hành án hình sự là một hoạt động mang tính quyền lực Nhà nước nhằm thực hiện bản án, quyết định đã có hiệu lực của Tòa án trong thực tiễn. Bản án, quyết định của Tòa án được thi hành chính là lúc công lý được thực hiện trong cuộc sống
3.2. Thực tiễn tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế và việc hoàn thiện các giải pháp cụ thể phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi
3.2.1. Khắc phục những hạn chế trong chính sách, pháp luật
– Khắc phục các hạn chế trong thực thi các chính sách của Đảng và Nhà nước
– Hoàn thiện các quy định của pháp luật
3.2.2. Tăng cường công khai, minh bạch trong hoạt động của các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội
Thực hiện công khai, minh bạch là biện pháp quan trọng trong phòng, chống xâm phạm trật tự quản lý kinh tế. Công khai minh bạch sẽ đảm bảo ngăn ngừa các hành vi vi phạm của các cán bộ, công chức, viên chức khi thi hành công vụ, nhiệm vụ, vừa đảm bảo cho người dân có thể hiểu và giám sát các hoạt động của cán bộ, viên chức nhằm đảm bảo quyền lợi của mình.
3.2.3. Tăng cường cải cách hành chính
Cần gắn chặt cải cách hành chính với chống xâm phạm trật tự quản lý kinh tế bằng các biện pháp mạnh mẽ và quyết liệt. Tập trung vào xóa bỏ căn bản cơ chế “xin – cho” đối với các lĩnh vực, các cấp hành chính để loại bỏ tiêu cực, sách nhiễu.
3.2.4. Đổi mới mạnh mẽ công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về chống xâm phạm trật tự quản lý kinh tế
Thời gian qua đã có nhiều văn bản của Đảng và nhà nước được ban hành nhằm tăng cường hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng, chống xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, như: Chỉ thị số 30/CT-TTg ngày 30/9/2014 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá; Nghị quyết số 41/NQ-CP ngày 09/06/2015 của Chính phủ về đẩy mạnh công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong tình hình mới…
3.2.5. Tăng cường hoạt động truyền thông trong phòng, chống xâm phạm trật tự quản lý kinh tế
– Đề cao vai trò của truyền thông trong phòng, chống xâm phạm trật tự quản lý kinh tế
– Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức xã hội nghề nghiệp trong phòng, chống xâm phạm trật tự quản lý kinh tế.
3.2.6. Khắc phục những hạn chế trong nhận thức, tư tưởng của cán bộ, công chức cũng như trong hoạt động bổ nhiệm, luân chuyển cán bộ
– Tăng cường giáo dục đạo đức, phẩm chất cho cán bộ, công chức, viên chức
– Thực hiện tốt công tác quy hoạch và bổ nhiệm cán bộ
3.2.7. Những biện pháp không cho tội phạm xâm phạm trật tự quản lý kinh tế được thực hiện đến cùng
Với tính cách là một bộ phận của phòng ngừa tội phạm trong tội phạm học, ngăn chặn tội phạm không phải chỉ có nghĩa và được áp dụng đối với tội phạm tiềm tàng, tức là ở trạng thái chưa xảy ra, mà nó còn có nghĩa, cũng như được áp dụng trong trường hợp tội phạm đang xảy ra.
3.2.8. Đảm bảo cơ chế bảo vệ người tố giác, tố cáo các hành vi xâm phạm trật tự quản lý kinh tế
Hành vi xâm phạm trật tự quản lý kinh tế được phát hiện thông qua nhiều hình thức khác nhau, trong đó tố giác, tố cáo của cán bộ, công dân là một nguồn quan trọng.
3.2.9. Tăng cường phát hiện và xử lý xâm phạm trật tự quản lý kinh tế
Tăng cường hoạt động kiểm tra phát hiện xâm phạm trật tự quản lý kinh tế của các cơ quan quản lý nhà nước. Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước, người đứng đầu các cơ quan, tổ chức, đơn vị có trách nhiệm thường xuyên tổ chức kiểm tra việc chấp hành pháp luật
3.3. Thực tiễn tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế và việc hoàn thiện tổ chức phòng, chống tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi
3.3.1. Đối với các tổ chức Đảng của tỉnh Quảng Ngãi
Điều 4, Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã khẳng định “Đảng Cộng sản Việt Nam, đội quân tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của các dân tộc.
3.3.2. Hội đồng nhân dân các cấp của tỉnh Quảng Ngãi
Với tình chất là cơ quan đại diện quyền lực địa phương, hội đồng nhân dân các cấp trong tỉnh phải tham gia vào các hoạt động phòng ngừa tội phạm như sau:
3.3.3. Các cơ quan quản lý hành chính, kinh tế nhà nước của tỉnh Quảng Ngãi
Các cơ quan này thường là những cơ sở trực tiếp quản lý con người trong đó có những đối tượng phạm tội hoặc có sự vi phạm pháp luật. Vì vậy hoạt động phòng ngừa chủ thể này cần:
3.3.4. Các cơ quan Công an, Viện kiểm sát, Tòa án các cấp trong tỉnh Quảng Ngãi
* Cơ quan Công an:
* Viện kiểm sát nhân dân:
* Tòa án:
* Sở tư pháp tỉnh và các phòng tư pháp các huyện:
3.3.5. Các tổ chức xã hội, tập thể lao động và từng cá nhân công dân
Trong công tác phòng ngừa tội phạm, công dân và các tổ chức xã hội giữ một vị trí hết sức quan trọng. Vai trò là tổ chức xã hội, sự tham gia và hòa nhập rộng rãi của các thành viên và tâng lớp xã hội ngoài ý nghĩa vận động xã hội tích cực, còn có ý nghĩa quan trọng trong việc tác động vào thế giới tội phạm. Chính vì thế tôi mạnh dạn đề xuất:
– Đối với các tổ chức luật sư: Đưa ra những kiến nghị, đề xuất, tham mưu, cố vấn đối với những người phạm tội trong việc sửa chữa, khắc phục sai lầm. Đồng thời cũng cố vấn cho các cơ quan kiểm sát, tòa án…
– Đối với các tổ chức xã hội và tập thể lao động như: Công đoàn, Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ, Tổ dân phòng… Tùy vào chức năng nhiệm vụ, tính chất và quy mô hoạt động của mình mà tham gia tích cực vào hoạt động phòng ngừa tội phạm bằng cách:
+ Giáo dục, giúp đỡ những người có sai sót về mặt hình sự (người mãn hạn tù, đang chịu thử thách …).
+ Kịp thời phát hiện những sai sót trong quản lý kinh tế, xã hội của các cơ quan nhà nước, nhất là những sai sót của những người có chức vụ, quyền hạn để đưa ra những đề nghị khắc phục có tính chất thuyết phục.
+ Tiếp cận, cảm hóa người phạm tội, tham gia một cách tích cực vào các chương trình phòng ngừa tội phạm của nhà nước.
+ Kịp thời phát hiện tội phạm và báo cho các cơ quan chức năng…
Kết luận Chương 3
Trong chương này, luận văn đã đi sâu nghiên cứu thực tiễn tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế từ đó đề nghị: Hoàn thiện pháp luật hình sự, pháp luật tố tụng hình sự, pháp luật thi hành án hình sự và pháp luật khác; Hoàn thiện các giải pháp cụ thể phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi như: Khắc phục những hạn chế trong chính sách pháp luật, tăng cường cải cách hành chính, đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, phổ biến giáo dục, đảm bảo cơ chế bảo vệ người tố giác, tố cáo các hành vi xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, tăng cường phát hiện và xử lý các hành vi xâm phạm trật tự quản lý kinh tế; Hoàn thiện hệ thống pháp luật, hoàn thiện các giải pháp phòng ngừa, hoàn thiện các giải pháp tổ chức phòng chống tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.
KẾT LUẬN
Các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế là những hành vi nguy hiểm cho xã hội, xâm hại nền kinh tế quốc dân, gây thiệt hại cho lợi ích của Nhà nước, lợi ích hợp pháp của tổ chức và của công dân qua việc vi phạm quy định của Nhà nước trong quản lý kinh tế.
Trong những năm gần đây, tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế ở nước ta có những diễn biến hết sức phức tạp, không chỉ gia tăng về số vụ, số người phạm tội mà tính chất của tội phạm cũng có nhiều thay đổi. Tội phạm đã cấu kết với nhau thành từng băng, ổ nhóm hoạt động trên những địa bàn khác nhau với các thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt, công khai và trắng trợn. Tình hình trên là hết sức nguy hiểm cho xã hội, xâm hại nền kinh tế quốc dân, gây thiệt hại cho lợi ích của Nhà nước, lợi ích hợp pháp của tổ chức và của công dân
Để phòng, chống tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế ở tỉnh Quảng Ngãi có hiệu quả hơn, trong những năm tới cần tăng cường hoạt động phòng ngừa xâm phạm trật tự quản lý kinh tế theo hướng đẩy mạnh cải cách hành chính; nâng cao vai trò lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng trong thực hiện công tác phòng, xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong các cơ quan hành chính nhà nước; tạo điều kiện thuận lợi cho công dân và các tổ chức xã hội tham gia phòng, chống xâm phạm trật tự quản lý kinh tế; chú trọng nội dung phòng, chống xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong công tác quản lý nhà nước; củng cố, kiện toàn các cơ quan có chức năng phòng, chống xâm phạm trật tự quản lý kinh tế; nâng cao chất lượng, hiệu quả điều tra, truy tố, xét xử các vụ án xâm phạm trật tự quản lý kinh tế; thực hiện tốt cơ chế, chính sách quản lý nhà nước trên các lĩnh vực có nhiều cơ hội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế; nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tư pháp, kiểm tra, thanh tra, kiểm toán; phát huy vai trò giám sát của các cơ quan dân cử trong phòng, chống xâm phạm trật tự quản lý kinh tế. Hy vọng những kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ đóng góp một phần nhỏ trong công cuộc đấu tranh phòng, chống các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.
Luận văn được nghiên cứu một cách nghiêm túc, trong quá trình nghiên cứu tác giả đã sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác – Lê Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về vấn đề tội phạm, đấu tranh phòng chống tội phạm, về cải cách tư pháp; sử dụng phép biện chứng của triết học Mác – xít vừa với tính cách là phương pháp luận, vừa với tính cách của một phương pháp nghiên cứu và các phương pháp khoa học cụ thể cũng như những tri thức cơ bản, thực trạng trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm xâm phạm trật tự quản lý kinh tế của các lực lượng chức năng ở tỉnh Quảng Ngãi để làm sáng tỏ những nội dung nghiên cứu.
Các kết quả nghiên cứu của luận văn chỉ là bước đầu, trên cơ sở nhận thức lý luận kết hợp với kinh nghiệm thực tiễn của bản thân. Do thời gian có hạn và bản thân cũng còn hạn chế nên Luận văn chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế nhất định. Tác giả rất mong nhận được sự góp ý chân thành của các nhà khoa học, các thầy, cô giáo để Luận văn được hoàn thiện hơn./.
E:\DỮ LIỆU COP CỦA CHỊ YẾN\LUAN VAN VIEN HAN LAM\VIEN HAN LAM DOT 3\TOI PHAM HOC\VO VAN HOAN\SAU BAO VE
