Quản lý xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường ở các trường trung học cơ sở quận Thanh Khê thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông
MỞ ĐẦU
Xu thế chung của giáo dục trên thế giới là tăng cường phân cấp, nâng cao tính tự chủ cho các địa phương, nhà trường, tăng cường tính dân chủ, quyền và trách nhiệm trong việc ra quyết định về CTGDPT. Tùy theo quan niệm của mỗi nước, chương trình giáo dục được phân cấp quản lý và phát triển theo các cách thức khác nhau. Xu hướng chung của nhiều nước, việc phân cấp chương trình theo hướng cả nước có một chương trình giáo dục quốc gia (national curriculum) và mỗi địa phương có chương trình riêng phù hợp với đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của địa phương mình, gọi là chương trình địa phương (local curriculum). Trong chương trình địa phương thì quan trọng nhất là chương trình nhà trường (school curriculum).
Đối với nước ta, do nhiều nguyên nhân, trong suốt một thời gian dài, việc xây dựng và quản lý CTGDPT chủ yếu tuân thủ theo định hướng tập trung hóa: cả nước thực hiện 01 chương trình và 01 bộ SGK; cả nước thực hiện theo một kế hoạch dạy học thống nhất … Việc quản lý và thực hiện CTGDPT mang tính rập khuôn, máy móc và áp đặt từ Bộ GDĐT đến cơ sở GDPT nên chưa phát huy được vai trò tự chủ của nhà trường và tính tích cực, sáng tạo của TCM, CBQL, GV.
Thực hiện chủ trương của Bộ GDĐT, những năm vừa qua ngành GDĐT quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng đã triển khai việc xây dựng KHGD nhà trường THCS đối với lớp 6, 7 theo CTGDPT 2018 và đạt được những kết quả ban đầu. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân, việc xây dựng KHGD nhà trường còn nhiều hạn chế. Nhận thức của đội ngũ CBQL và GV ở các trường THCS của quận về xây dựng KHGD nhà trường chưa đầy đủ; năng lực xây dựng KHGD nhà trường của CBQL, GV còn nhiều hạn chế; việc quản lý xây dựng KHGD nhà trường ở các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng yêu cầu triển khai CTGDPT 2018.
Từ những lý do nêu trên học viên chọn vấn đề “Quản lý xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường ở các trường trung học cơ sở quận Thanh Khê thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông” làm đề tài cho luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý xây dựng KHGD nhà trường ở các trường THCS, khảo sát, đánh giá thực trạng và đề xuất các biện pháp quản lý xây dựng KHGD nhà trường ở các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới GDPT.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Kế hoạch giáo dục nhà trường ở các trường THCS.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý xây dựng KHGD nhà trường ở các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới GDPT.
5.1. Nghiên cứu cơ sở lí luận về quản lý xây dựng KHGD nhà trường ở các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới GDPT.
5.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý xây dựng KHGD nhà trường ở các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới GDPT.
5.3. Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động xây dựng KHGD nhà trường ở các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới GDPT.
Đề tài giới hạn phạm vi nghiên cứu thực trạng quản lý xây dựng KHGD nhà trường ở các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới GDPT trong giai đoạn 2023 – 2025 và đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động này theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở các nhà trường cho giai đoạn tới.
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.3. Nhóm phương pháp hỗ trợ
Ngoài phần mở đầu, kết luận, luận văn gồm có 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý xây dựng KHGD nhà trường ở các trường THCS.
Chương 2: Thực trạng quản lý xây dựng KHGD nhà trường ở các trường THCS.
Chương 3: Biện pháp quản lý xây dựng KHGD nhà trường ở các trường THCS đáp ứng yêu cầu đổi mới GDPT.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG KẾ HOẠCH GIÁO DỤC NHÀ TRƯỜNG Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
1.1.2. Các nghiên cứu trong nước
1.1.3. Nhận xét chung và những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu trong luận văn
Theo Khoản 2 Điều 3 Nghị định 24/2021/NĐ-CP có quy định: “KHGD của nhà trường là kế hoạch tổ chức các HĐGD của cơ sở giáo dục thực hiện chương trình giáo dục mầm non, chương trình GDPT do Bộ trưởng Bộ GDĐT ban hành” [18].
1.2.2. Kế hoạch giáo dục của nhà trường trung học cơ sở
Theo quan niệm của CTGDPT 2018, CTGD nhà trường được gọi là KHGD nhà trường. Nghị định số 24/2021/NĐ-CP ngày 23/3/2021 quy định việc quản lý trong cơ sở giáo dục mầm non và cơ sở GDPT công lập về quy định:“KHGD nhà trường là kế hoạch tổ chức các HĐGD của cơ sở giáo dục thực hiện chương trình giáo dục mầm non, chương trình GDPT do Bộ trưởng Bộ GDĐT ban hành” [18].
1.2.3. Kế hoạch dạy học các môn học, hoạt động giáo dục
Kế hoạch dạy học là kế hoạch của một tiết học thể hiện tinh thần cơ bản của chương trình môn học, thể hiện được mối liên hệ hữu cơ giữa mục tiêu, nội dung, phương pháp và kết quả, được gọi là 4 thành tố cơ bản của bài học. Hay nói cách khác, kế hoạch dạy học là một bản thiết kế và hướng dẫn cụ thể cho việc thực hiện nhiệm vụ giảng dạy một môn học hay một bài học, bao gồm các nội dung: xác định mục tiêu giảng dạy, dự kiến các nguồn lực học tập, tổ cức kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện hoạt động dạy – học.
1.2.4. Xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường trung học cơ sở
Theo tác giả luận văn, xây dựng KHGD nhà trường ở các trường THCS đáp ứng yêu cầu đổi mới GDPT là quá trình nhà trường đánh giá, điều chỉnh, thiết kế lại CTGD quốc gia, làm cho CTGD quốc gia phù hợp ở mức cao nhất với thực tiễn của nhà trường, trên cơ sở đảm bảo yêu cầu chung của CTGD quốc gia, nhà trường sẽ lựa chọn, xây dựng nội dung và xác định cách thức thực hiện phản ánh đặc trưng và phù hợp với thực tiễn nhà trường, địa phương đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển của người học, thực hiện có hiệu quả mục tiêu giáo dục và đáp ứng yêu cầu đổi mới GDPT.
1.2.5. Quản lý xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường trung học cơ sở
Quản lý xây dựng KHGD nhà trường ở các trường THCS là một trong những hoạt động quản trị nhà trường, là quá trình xây dựng các định hướng, quy định, kế hoạch HĐGD trong nhà trường THCS nhằm tổ chức hoạt động dạy học, giáo dục HS thông qua huy động, sử dụng các nguồn lực, giám sát, đánh giá trên cơ sở tự chủ, có trách nhiệm giải trình để thực hiện KHGD nhà trường theo sứ mạng, tầm nhìn và mục tiêu giáo dục của nhà trường.
1.3. Lý luận về xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường ở các trường trung học cơ sở
1.3.1. Ý nghĩa của xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường ở các trường trung học cơ sở
a. Xây dựng KHGD nhà trường ở các trường THCS góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị HĐGD của nhà trường
b. Xây dựng KHGD nhà trường ở các trường THCS góp phần bảo đảm tính dân chủ, công khai, thống nhất giữa các tổ chức trong nhà trường
c. Xây dựng KHGD nhà trường ở các trường THCS góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả phối hợp giữa nhà trường, CMHS và các cơ quan, tổ chức có liên quan tại địa phương trong việc tổ chức thực hiện KHGD nhà trường
1.3.2. Nội dung xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường ở các trường trung học cơ sở
1.3.2.1. Xây dựng và ban hành kế hoạch thời gian tổ chức thực hiện các môn học và HĐGD
1.3.2.2. Đánh giá đặc điểm tình hình nhà trường và địa phương trong năm học
1.3.2.3. Xây dựng kế hoạch dạy học các môn học và HĐGD
1.3.2.4. Xây dựng kế hoạch nhà trường trên cơ sở tổng hợp kế hoạch dạy học các môn học và HĐGD
1.3.2.5. Báo cáo cấp có thẩm quyền, thực hiện và giám sát, đánh giá, điều chỉnh KHGD của nhà trường
1.3.2.6. Những nguyên tắc xây dựng KHGD của nhà trường
1.3.3. Quy trình xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường ở các trường trung học cơ sở
Bước 1. Xây dựng và ban hành kế hoạch thời gian tổ chức thực hiện các môn học và HĐGD
Bước 2. Đánh giá đặc điểm tình hình nhà trường và địa phương trong năm học
Bước 3. Xây dựng kế hoạch dạy học các môn học và HĐGD
Bước 4. Xây dựng kế hoạch nhà trường trên cơ sở tổng hợp kế hoạch dạy học các môn học và HĐGD
Bước 5. Báo cáo cấp có thẩm quyền, thực hiện và giám sát, đánh giá, điều chỉnh KHGD của nhà trường
1.4. Lý luận về quản lý xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường ở các trường trung học cơ sở
1.4.1. Quản lí mục tiêu, nguyên tắc xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường ở các trường trung học cơ sở
1.4.1.1. Mục tiêu quản lý xây dựng KHGD nhà trường ở các trường THCS theo CTGDPT 2018
Quản lý xây dựng KHGD nhà trường ở các trường THCS theo CTGDPT 2018 dựa trên các mục tiêu sau:
a. Góp phần thực hiện có hiệu quả mục tiêu của GDPT
b. Góp phần thực hiện có hiệu quả các thành tố của quá trình giáo dục, góp phần nâng cao CLGD
c. Góp phần thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm xã hội của nhà trường trong quản lý chuyên môn
1.4.1.2. Nguyên tắc quản lý xây dựng KHGD nhà trường ở các trường THCS theo Chương trình GDPT 2018
Quản lý xây dựng KHGD nhà trường cấp THCS theo Chương trình GDPT 2018 dựa trên các nguyên tắc sau:
a. Lấy hoạt động học của HS làm trung tâm
b. Phát huy vai trò chủ thể chủ động, sáng tạo của GV
c. Phát huy vai trò tự chủ, trách nhiệm giải trình của nhà trường
d. Đảm bảo tính pháp lý, tính cân đối với CTGDPT quốc gia, nội dung giáo dục địa phương
đ. Huy động, lôi cuốn sự tham gia của các bên liên quan
1.4.2. Xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường ở các trường trung học cơ sở
1.4.2.1. Lập kế hoạch xây dựng KHGD nhà trường ở các trường THCS
Điều đầu tiên và quyết định đến sự phát triển và tồn tại của mỗi nhà trường là việc lập kế hoạch của CBQL. Có thể nói chất lượng, hiệu quả giáo dục phụ thuộc nhiều vào xây dựng KHGD của nhà trường. Lập kế hoạch quản lý xây dựng KHGD nhà trường phát triển là các mục tiêu, nội dung, cách thức, trình tự, thời gian tiến hành thực hiện KHGD, chuẩn bị huy động các nguồn lực xây dựng KHGD… được nhà trường thiết lập, dự tính một cách khoa học dựa trên cơ sở thực tế của nhà trường.
1.4.2.2. Tổ chức xây dựng KHGD nhà trường ở các trường THCS
– Để tổ chức xây dựng KHGD nhà trường, các trường THCS cần tiến hành thành lập Ban chỉ đạo xây dựng KHGD nhà trường.
– Tổ chức thực hiện KHGD của nhà trường
– Đánh giá và điều chỉnh KHGD nhà trường
1.4.2.3. Chỉ đạo xây dựng KHGD nhà trường ở trường
Chỉ đạo xây dựng KHGD nhà trường cấp THCS là chuỗi các hoạt động điều hành và hướng dẫn các tổ chức, cá nhân thực hiện các kế hoạch nhằm đạt được các mục tiêu đã đề ra. Yêu cầu của quá trình chỉ đạo nhằm biến yêu cầu xây dựng KHGD của nhà trường thành nhu cầu của GV và HS, trên cơ sở đó phát huy vai trò chủ thể tích cực, sáng tạo của họ. Vì vậy, chỉ đạo là cơ sở để phát huy các động lực cho việc thực hiện xây dựng KHGD nhà trường THCS góp phần nâng cao CLGD.
1.4.2.4. Kiểm tra, đánh giá xây dựng KHGD nhà trường ở trường THCS
Kiểm tra, đánh giá là một trong những khâu quan trọng cuối cùng trong 4 chức năng của quản lý, trong đó có quản lý xây dựng KHGD nhà trường.
Kiểm tra, đánh giá việc xây dựng KHGD nhà trường là quá trình hiệu trưởng nhà trường áp dụng những cách thức, biện pháp để đảm bảo hoạt động xây dựng KHGD nhà trường được thực hiện một cách khoa học, có hiệu quả, đạt được mục tiêu đã được xác định.
Việc tổ chức KTĐG là một công việc thường xuyên và liên tục trong quá trình quản lý, tránh hiểu phiến diện rằng công tác này chỉ thực hiện sau khi đã tổ chức xong kế hoạch.
1.4.3. Chủ thể quản lí xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường ở các trường trung học cơ sở
Hiệu trưởng là chủ thể trực tiếp quản lý xây dựng KHGD nhà trường ở trong mỗi nhà trường. Hiệu quả phát triển xây dựng KHGD nhà trường ở mỗi nhà trường phụ thuộc rất lớn vào vai trò dẫn đầu của hiệu trưởng.
1.4.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường ở các trường trung học cơ sở
1.4.4.1. Những yếu tố chủ quan
a. Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường
b. Năng lực quản lý của Hiệu trưởng nhà trường
c. Năng lực đội ngũ giáo viên nhà trường
d. Đặc điểm, nhu cầu và sự tham gia của học sinh trung học cơ sở
đ. Cơ sở vật chất và tài chính của các nhà trường
1.4.4.2. Những yếu tố khách quan
a.Chỉ đạo của các cấp quản lý giáo dục
b. Điều kiện về kinh tế, văn hoá – xã hội ở địa phương
c. Sự tham gia của cha mẹ học sinh
d. Sự phối hợp của các tổ chức, cá nhân ngoài nhà trường
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ XÂY DỰNG KẾ HOẠCH GIÁO DỤC NHÀ TRƯỜNG Ở CÁC TRƯỜNG THCS QUẬN THANH KHÊ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG
2.1. Tổ chức khảo sát thực trạng
Nhằm đánh giá khách quan thực trạng phát triển và quản lý xây dựng KHGD nhà trường ở các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới GDPT.
2.1.2. Đối tượng, địa bàn khảo sát
Đối tượng: Nghiên cứu tiến hành khảo sát trên 30 CBQL (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn) và 120 GV ở 10 trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng
– Thực trạng xây dựng KHGD nhà trường ở các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng.
– Thực trạng quản lý xây dựng KHGD nhà trường ở các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng.
– Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý xây dựng KHGD nhà trường ở các THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng.
Tiến hành khảo sát tháng 4/2023.
2.1.5. Phương pháp, công cụ khảo sát
Quan sát, phỏng vấn trực tiếp, trò chuyện, điều tra bằng phiếu hỏi và xử lý kết quả bằng phương pháp thống kê.
Sử dụng phiếu khảo sát (mẫu tại phụ lục 1, 2) để thu thập nội dung nghiên cứu.
Sau khi thu thập số liệu đã phát, tôi tiến hành nhập dữ liệu 150 phiếu (trong đó 30 phiếu của CBQL và 120 phiếu GV).
2.2. Khái quát về tình hình, kinh tế – xã hội và giáo dục của quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng
2.2.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội của quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng
2.2.2. Tình hình phát triển giáo dục quận Thanh Khê
2.2.4. Khái quát về giáo dục THCS ở quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng
2.1.2.1. Về quy mô trường, lớp
2.1.2.3. Tình hình đội ngũ cán bộ quản lý, GV
2.3. Thực trạng công tác xây dựng Kế hoạch giáo dục nhà trường ở các trường trung học cơ sở quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông
D:\DỮ LIỆU MỚI CẦN ĐỔI TÊN VÀ ĐĂNG 2025\TAI LIEU C YEN-2024\LOP DA NANG 2\SAU BAO VE\Quản lý xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường ở các trường trung học cơ sở quận Thanh Khê thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông\SAU BAO VE\TOM TAT
