Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Kon Tum đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục
MỞ ĐẦU
- Lý do chọn đề tài
Trong nhà trường phổ thông đội ngũ GV là lực lượng chủ chốt tham gia vào các hoạt động giáo dục. Đội ngũ nhà trường được biên chế vào các TCM. TCM thực hiện xây dựng kế hoạch dạy học và giáo dục theo chương trình môn học, thực hiện hoạt động giáo dục. TCM là mắt xích, là một bộ phận cấu thành trong bộ máy tổ chức, quản lý của nhà trường.
Trong hoạt động của TCM ở các trường THPT thành phố Kon Tum, hiện nay, vẫn chưa quán xuyến toàn diện các vấn đề giáo dục, nội dung sinh hoạt chưa đi vào chiều sâu, còn tính hình thức; một số GV chưa phát huy hết tinh thần tập thể; công tác quản lý, chỉ đạo đôi lúc chưa sâu sát, kịp thời, thiếu chặt chẽ; việc quản lý hoạt động TCM của các trường chủ yếu còn dựa vào kinh nghiệm, thiếu khoa học.
Xuất phát từ yêu cầu lý luận và yêu cầu thực tiễn như đã nêu trên, chúng tôi chọn đề tài: “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Kon Tum đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục” để nghiên cứu.
- Mục đích nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu lý luận, xác định được thực tiễn QL hoạt động của TCM ở các trường THPT trên địa bàn thành phố Kon Tum từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động TCM trong giai đoạn hiện nay nhằm nâng cao chất lượng hoạt động TCM, góp phần nâng cao chất lượng dạy học ở các trường THPT thành phố Kon Tum, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
- Khách thế và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thế nghiên cứu: Hoạt động TCM ở trường THPT.
3.2. Đối tượng nghiên cứu: QL hoạt động TCM ở các trường THPT trên địa bàn thành phố Kon Tum.
4. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
– Đề tài tiến hành nghiên cứu tại 06 trường THPT (tổng số 09 trường) trên địa bàn thành phố Kon Tum.
– Chủ thể hoạt động nghiên cứu: Biện pháp quản lý của Hiệu trưởng trường THPT.
– Thời gian nghiên cứu: thực hiện khảo sát trong năm học 2022-2023 để đề xuất biện pháp cho giai đoạn 2023-2028.
5. Giả thuyết khoa học
Nếu áp dụng các biện pháp quản lý TCM ở trường THPT do tác giả đưa ra một cách đầy đủ, đồng bộ, bám sát yêu cầu nhiệm vụ đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay, phù hợp với thực tiễn của nhà trường thì có thể nâng cao hiệu quả hoạt động của TCM, từ đó góp phần nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động TCM ở các trường THPT đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
6.2. Khảo sát và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động TCM ở các trường THPT trên địa bàn thành phố Kon Tum đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
6.3. Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động TCM nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ở các trường THPT trên địa bàn thành phố Kon Tum đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Phân tích, tổng hợp, khái quát hoá các vấn đề lý luận trong các công trình liên quan đến đề tài; các văn kiện của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các văn bản chỉ đạo của ngành giáo dục, địa phương, tạp chí, sách báo …liên quan đến vấn đề nghiên cứu để xây dựng cơ sở lý luận của đề tài.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Bảng hỏi, phỏng vấn dùng để điều tra về hoạt động của TCM, đối với các đối tượng: TTTCM, GV các trường THPT trên địa bàn thành phố Kon Tum; điều tra về các điều kiện phục vụ việc triển khai hoạt động đổi mới sinh hoạt TCM nhằm đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Nghiên cứu hồ sơ, phương pháp khảo nghiệm nhằm nghiên cứu về công tác chỉ đạo, quản lý và triển khai thực hiện hoạt động TCM ở các đơn vị trường THPT của thành phố Kon Tum để nắm bắt tình hình sinh hoạt chuyên môn của các trường hiện nay.
Phương pháp chuyên gia: Khảo nghiệm các biện pháp đề xuất.
7.3. Nhóm các phương pháp xử lí thông tin
Dùng phương pháp toán thống kê toán học để xử lý kết quả điều tra, khảo nghiệm.
8. Cấu trúc của luận văn
Mở đầu
Phần Nội dung, gồm ba chương:
Chương 1. Cơ sở lý luận về QL hoạt động TCM ở trường THPT đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
Chương 2. Thực trạng hoạt động TCM và thực trạng công tác quản lý hoạt động của TCM ở các trường THPT trên địa bàn thành phố Kon Tum đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
Chương 3. Biện pháp quản lý hoạt động TCM ở các trường THPT trên địa bàn thành phố Kon Tum đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục
Kết luận và khuyến nghị
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
- Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
Hoạt động TCM là một trong những hoạt động đặc trưng trong các trường học. Chính vì thế có rát nhiều tác giả nghiên cứu về hoạt động TCM. Các tác giả đã chỉ ra: Để quản lý tốt hoạt động của TCM thì các HT phải có kiến thức, có kĩ năng lãnh đạo, là người biết lắng nghe và chia sẻ tư vấn cho GV trong việc dạy và học để nâng cao thành tích học tập và giúp GV trong việc giải quyết những vấn đề phát sinh trong quá trình dạy và học. Hỗ trợ cho GV cả vật chất và tinh thần để GV có thể yên tâm công tác và tập trung vào công việc chuyên môn của họ. TCM chính là yếu tố trung gian giúp gắn kết giữa HT và thành tích của HS.
1.1.2. Các nghiên cứu trong nước
Đã có nhiều tác giả những tác giả nổi tiếng: Hà Sĩ Hồ, Nguyễn Văn Lê, Đặng Quốc Bảo, Trần Kiểm, Phạm Minh Hạc, Nguyễn Ngọc Quang, Hà Thế Ngữ, Nguyễn Thị Mỹ Lộc…nghiên cứu về quản lý giáo dục, quản lý nhà trường. Gần đây có nhiều luận văn thạc sĩ nghiên cứu về quản lý hoạt động của TCM ở các trường THPT. Hiện nay cả nước đang thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018 nên việc quản lý hoạt động của nhà trường, đặc biệt, quản lý hoạt động TCM so với trước đây có nhiều điểm khác; bên cạnh đó, xét trên phạm vi tại tỉnh Kon Tum, đặc biệt là tại Thành phố Kon Tum, thì chưa có một công trình khoa học nào nghiên cứu quản lý hoạt động TCM trong trường THPT. Để tìm ra biện pháp QL hữu hiệu nhằm đáp ứng các yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng GD của nhà trường, mà một trong những biện pháp đó là vấn đề QL có chất lượng, hiệu quả hoạt động của TCM.
1.2. Các khái niệm chính của đề tài
1.2.1. Quản lý: Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong quá trình huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất.
1.2.2. Quản lý giáo dục: Quản lý giáo dục là quá trình tác động có tổ chức của các cơ quan quản lý giáo dục các cấp tới các thành tố của quá trình dạy học- giáo dục nhằm làm cho hệ giáo dục vận hành có hiệu quả và đạt tới mục tiêu giáo dục Nhà nước đề ra.
1.2.3. Hoạt động TCM trường THPT: Quản lý việc xây dựng và thực hiện kế hoạch dạy học; quản lý việc chuẩn bị bài lên lớp của GV; quản lý giờ lên lớp của GV; quản lý hồ sơ TCM và hồ sơ chuyên môn của GV; tham gia các hoạt động chung của nhà trường.
1.2.4. Quản lý hoạt động TCM trường THPT: là quá trình tác động của HT một cách có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có tổ chức và có ảnh hưởng tích cực từ vai trò lãnh đạo của thủ trưởng và các tổ chức khác tới TCM và sau đó là quá trình tự quản lý, điều hành, điều chỉnh, tự kiểm tra đánh giá của chính TCM tới các thành viên nhằm đạt thành tích với kết quả tốt nhất.
1.3. Đổi mới giáo dục phổ thông và những yêu cầu đối với hoạt động TCM trường THPT: Đổi mới chương trình nhằm phát triển năng lực và phẩm chất người học, hài hòa đức, trí, thể, mỹ; dạy người, dạy chữ và dạy nghề. Đổi mới nội dung giáo dục theo hướng tinh giản, hiện đại, thiết thực, phù hợp với lửa tuổi, trình độ và ngành nghề; tăng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
1.4. Lý luận về hoạt động TCM ở trường THPT đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục
1.4.1. Vị trí, vai trò của TCM trường trung học phổ thông
1.4.2 Nhiệm vụ của TCM trường trung học phổ thông
1.4.3. Đổi mới sinh hoạt TCM ở trường THPT
1.5. Quản lý hoạt động TCM trong trường THPT đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục
1.5.1. Quản lý việc tham gia xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường, kế hoạch dạy học môn học theo yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông 2018
1.5.2. Quản lý thực hiện kế hoạch hoạt động TCM
1.5.3. Quản lý việc đổi mới phương pháp dạy học của GV
1.5.4. Quản lý hoạt động bồi dưỡng và tự bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho GV
1.5.5. Quản lý việc khai thác, sử dụng và làm đồ dùng, thiết bị dạy học
1.5.6. Quản lý việc tổ chức cho GV thực hiện lựa chọn sách giáo khoa, tài liệu tham khảo
1.5.7. Quản lý đánh giá, xếp loại GV theo Chuẩn nghề nghiệp
1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động TCM
1.6.1. Yếu tố chủ quan: Phẩm chất, năng lực của hiệu trưởng; Năng lực và trình độ quản lý TCM của tổ trưởng TCM; trình độ chuyên môn, ý thức trách nhiệm đội ngũ GV.
1.6.2. Yếu tố khách quan: Cơ chế, chính sách giáo dục của nhà nước; công tác chỉ đạo, quản lý của Sở giáo dục và đào tạo; điều kiện kinh tế– xã hội, an ninh quốc phòng địa phương; điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động của TCM.
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
Qua tìm hiểu, nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu, chúng tôi rút ra một số kết luận sau:
1. Các công trình nghiên cứu về đổi mới hoạt động TCM, QL đổi mới hoạt động TCM trong nước và quốc tế của nhiều tác giả đã đươc khái quát hóa có hệ thống, rút ra được những ưu điểm về cơ sở lý luận và thực tiễn để vận dụng vào thực tiễn quản lý đổi mới hoạt động TCM.
2. Hệ thống lý luận về quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, quản lý đổi mới hoạt động TCM là cơ sở đã được hệ thống hóa theo chu trình quản lý, đảm bảo cơ sở lý luận quản lý đổi mới hoạt động TCM theo định hướng phát triển năng lực và phẩm chất học sinh. Từ đó, HT, TTTCM đúc kết và vận dụng thực tiễn quản lý để xây dựng cơ sở lý luận khoa học về nội dung QL đổi mới hoạt động TCM ở trường THPT.
3. Luận văn đã áp dụng tiếp cận hệ thống, quản lý sự thay đổi, tiếp cận năng lực, tiếp cận chức năng quản lý và nội dung quản lý để xác định nội dung quản lý đổi mới hoạt động TCM và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý đổi mới hoạt động TCM.
4. Quản lý đổi mới hoạt động TCM nói riêng, quản lý nhà trường nói chung vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật. Do đó, HT, TTTCM cần phải nắm vững cơ sở lý luận về mục tiêu, nhiệm vụ, chức năng, nội dung quản lý đổi mới hoạt động TCM. Từ đó mới vận dụng một cách khoa học, linh hoạt và sáng tạo các vấn đề quản lý vào thực tiễn để huy động toàn thể giáo viên, các tổ chuyên môn tự giác, tích cực, đem hết năng lực và nhiệt tình phục vụ cho hoạt động TCM.
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TCM Ở
CÁC TRƯỜNG THPT THÀNH PHỐ KON TUM
- Khái quát quá trình khảo sát
- Mục đích khảo sát : Quá trình khảo sát nhằm đánh giá đúng thực trạng quản lý hoạt động TCM ở các trường THPT trên địa bàn TP Kon Tum đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay. Xác định chính xác các mặt mạnh để phát huy, các mặt yếu, các mâu thuẫn để khắc phục, từ đó đề xuất biện pháp nâng cao chất lượng quản lý hoạt động giáo dục hoạt động của TCM ở các trường.
- Nội dung khảo sát: Khảo sát thực trạng hoạt động TCM, thực trạng quản lý hoạt động TCM, điều kiện phục vụ việc triển khai hoạt động TCM đối với tổ trưởng chuyên môn và GV các đơn vị trường THPT trên địa bàn TP Kon Tum.
- Phương pháp khảo sát
Thực hiện tại các trường THPT trên địa bàn thành phố Kon Tum: Sử dụng phiếu trưng cầu ý kiến của cán bộ quản lý, GV; quan sát hoạt động giáo dục TCM; nghiên cứu các văn bản chỉ đạo và triển khai thực hiện các hoạt động của TCM
2.1.4. Kế hoạch tổ chức khảo sát
Bước 1: Xây dựng mẫu phiếu hỏi ý kiến
Bước 2: Lựa chọn đối tượng khảo sát.
Bước 3: Lấy ý kiến của HT, Phó HT, TTTCM, TPTCM và xử lý kết quả khảo sát. Kết quả khảo sát được đánh giá theo 4 mức độ: Tốt; khá; trung bình và yếu.
Bước 4: Xử lý số liệu, số liệu được tiến hành theo phương pháp cho điểm (Tốt 4; khá 3; trung bình 2; yếu 1), tính tổng điểm, tính giá trị trung bình, nhận xét số liệu.
- Khái quát về tình hình phát triển kinh tế – xã hội, giáo dục của thành phố Kon Tum
2.2.1. Khái quát về tình hình kinh tế-xã hội thành phố Kon Tum
a. Điều kiện tự nhiên: Là tỉnh miền núi vùng cao, biên giới, nằm ở phía bắc Tây Nguyên có vị trí đặc biệt về phát triển kinh tế xã hội và an ninh quốc phòng.
b. Tình hình kinh kế – xã hội: Thành phố Kon Tum đang chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, du lịch, tăng dần tỷ trọng ngành công nghiệp – xây dựng, dịch vụ, giảm dần tỷ trọng ngành nông lâm nghiệp. Giá trị sản xuất trên địa bàn năm 2023 ước đạt 32.285 tỷ đồng.
F:\DỮ LIỆU MỚI CẦN ĐỔI TÊN VÀ ĐĂNG 2025\TAI LIEU C YEN-2024\THAY PHU\Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Kon Tum đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục\LV Như (in nộp bv 10.4.2023)
