Quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non trên địa bàn quận Sơn Trà thành phố Đà Nẵng
MỞ ĐẦU
1. Lý do lựa chọn đề tài
Tại các trường mầm non trên địa bàn quận Sơn Trà, hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo đã được Hiệu trưởng và các giáo viên chú ý. Tuy nhiên, việc quản lý hoạt động này tại các trường mầm non quận Sơn Trà chưa đi vào thực chất, chưa phát huy tính năng động, sáng tạo của giáo viên, chưa gắn kết được vai trò của các lực lượng giáo dục trong việc tổ chức quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo, chưa chú trọng đến việc chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức hoạt động, phương pháp, nội dung hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo một cách hệ thống,…
Xuất phát từ lý do trên, tác giả quyết định chọn đề tài nghiên cứu “Quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non trên địa bàn quận Sơn Trà thành phố Đà Nẵng” làm đề tài nghiên cứu Luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục.
2. Mục Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý hoạt động phát triển “nhận thức cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non quận Sơn Trà thành phố Đà Nẵng, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non quận Sơn Trà thành phố Đà Nẵng.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
– Giới hạn về đối tượng nghiên cứu
Các biện pháp quản lý của Hiệu trưởng đối với hoạt động phát triển nhận “thức cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non quận Sơn Trà thành phố Đà Nẵng.
– Giới hạn về địa bàn nghiên cứu: 08/08 trường mầm non công lập trên địa bàn quận Sơn Trà.
– Giới hạn về đối tượng khảo sát
Hiệu trưởng, hiệu phó, tổ trưởng chuyên môn và giáo viên dạy trẻ mẫu giáo của 08/08 trường mầm non trên địa bàn quận Sơn Trà và phụ huynh học sinh.
4. Phương pháp nghiên cứu
4.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Sử dụng các phương pháp như phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa trong nghiên cứu các tài liệu liên quan đến vấn đề nhận thức, quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mầm non nhằm viết cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu và định hướng cho việc nghiên cứu thực tiễn và thử nghiệm.
4.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
– Phương pháp quan sát
– Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
– Phương pháp phỏng vấn
– Phương pháp nghiên cứu hồ sơ
4.3. Phương pháp thống kê toán học
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
5.1. Ý nghĩa khoa học
Luận văn góp phần hệ thống hóa và làm phong phú thêm cơ sở lý luận về quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mầm non.
5.2. Ý nghĩa thực tiễn
Luận văn cung cấp tư liệu về thực trạng quản lý hoạt động phát triển nhận “thức cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non quận Sơn Trà thành phố Đà Nẵng hiện nay và mức độ thực hiện các hoạt động phát triển nhận “thức cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non quận Sơn Trà thành phố Đà Nẵng có cơ sở để điều chỉnh quá trình giáo dục kịp thời.
Các biện pháp phát triển nhận “thức cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non quận Sơn Trà thành phố Đà Nẵng được đề xuất là một tài liệu tham khảo có giá trị cho công tác nghiên cứu, đào tạo, bồi dưỡng giáo viên mầm non. Đồng thời, các trường mầm non có thể vận dụng sáng tạo vào điều kiện thực tế để góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục trẻ.
6. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và khuyến nghị, Tài liệu tham khảo, Phụ lục, luận văn có cấu trúc gồm 03 chương đó là:
Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non
Chương 2. Thực trạng quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non quận Sơn Trà thành phố Đà Nẵng
Chương 3. Biện pháp quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non quận Sơn Trà thành phố Đà Nẵng.
Kết luận và khuyến nghị
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NHẬN THỨC CHO TRẺ MẪU GIÁO TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
1.1.2. Các nghiên cứu ở trong nước
1.2. Các khái niệm chính của đề tài
1.2.1. Quản lý
Quản lý là quá trình nhà quản lý sử dụng phương pháp quản lý một cách khéo léo để quản lý các khía cạnh như mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức, kiểm tra, đánh giá và các điều kiện hỗ trợ để thực hiện và đạt được mục tiêu mà tổ chức đã đề ra.
1.2.2. Quản lý giáo dục
Quản lý giáo dục ở nhà trường là quản lý hoạt động của người dạy, người học và quản lý các tổ chức sư phạm ở các cơ sở khác nhau trong việc thực hiện các kế hoạch, chương trình giáo dục và đào tạo (GD&ĐT) nhằm đạt được các mục tiêu GD&ĐT đặt ra.
1.2.3. Hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo
Hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo là quá trình tập trung vào việc dạy cho trẻ mẫu giáo cách xử lý thông tin, hình thành các khái niệm, tập có quan điểm riêng và tăng cường khả năng ngôn ngữ. Mục tiêu chính của sự phát triển nhận thức là tăng cường khả năng phát triển của não, qua đó giúp trẻ hiểu và ứng xử được trong thế giới xung quanh.
1.2.4. Quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo
Quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo là quá trình nhà quản lý (Hiệu trưởng) sử dụng phương pháp quản lý một cách khéo léo vào việc lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá việc phân công và phối hợp các lực lượng để thực hiện việc dạy cho trẻ mẫu giáo cách xử lý thông tin, hình thành các khái niệm, tập có quan điểm riêng và tăng cường khả năng ngôn ngữ, qua đó giúp trẻ hiểu và ứng xử được trong thế giới xung quanh [11].
1.3. Lý luận về hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non
1.3.1. Vai trò của hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo
– Giúp trẻ hình thành các kỹ năng phát triển của bản thân như kỹ năng quan sát, kỹ năng nhận diện vấn đề, kỹ năng phán đoán, kỹ năng so sánh và phân loại.
– Hình thành sự hiểu biết và nhận thức của trẻ về những vấn đề, sự vật, sự việc ở môi trường tự nhiên, xã hội xung quanh.
– Giúp trẻ phát triển toàn diện về các kỹ năng của bản thân.
– Giúp trẻ hứng thú trong các hoạt động nhận thức.
– Giúp trẻ phát triển tính sáng tạo, tạo cho trẻ cách học, cách suy nghĩ, tư duy.
1.3.2. Mục tiêu hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo
– Ham hiểu biết, thích khám phá, tìm tòi các sự vật, hiện tượng xung quanh;
– Có khả năng quan sát, so sánh, phân loại, phán đoán, chú ý, ghi nhớ có chủ định;
– Có khả năng phát hiện và giải quyết vấn đề đơn giản theo những cách khác nhau;
– Có khả năng diễn đạt sự hiểu biết bằng các cách khác nhau (bằng hành động, hình ảnh, lời nói…) với ngôn ngữ nói là chủ yếu;
– Có một số hiểu biết ban đầu về con người, sự vật, hiện tượng xung quanh và một số khái niệm sơ đẳng về toán.
1.3.3. Nội dung hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo
Khám phá khoa học bao gồm các nội dung: Các bộ phận của cơ thể con người; Đồ vật; Động vật và thực vật; Một số hiện tượng tự nhiên
Làm quen với một số khái niệm sơ đẳng về toán bao gồm các nội dung: Tập hợp, số lượng, số thứ tự và đếm; Xếp tương ứng; So sánh, sắp xếp theo quy tắc; Đo lường; Hình dạng; Nhận biết vị trí trong không gian và định hướng thời gian.
Khám phá xã hội bao gồm các nội dung:
– Bản thân, gia đình, họ hàng và cộng đồng; Trường mầm non; Một số nghề phổ biến; Danh lam thắng cảnh, các ngày lễ hội, sự kiện văn hóa.
1.3.4. Phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo
– Nhóm phương pháp trải nghiệm: Phương pháp thực hành thao tác với đồ vật, đồ chơi; Phương pháp dùng trò chơi; Phương pháp nêu tình huống có vấn đề; Phương pháp luyện tập
– Nhóm phương pháp trực quan – minh họa (quan sát, làm mẫu, minh họa)
– Trò chơi
– Nhóm phương pháp làm mẫu, đàm thoại
– Nhóm phương pháp nêu gương
– Hoạt động trong lớp học
– Hoạt động chơi ở các góc
– Hoạt động lao động
– Hoạt động ngoài trời
1.3.5. Kiểm tra, đánh giá hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo
– Xác định tiêu chí đánh giá hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo;
– Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo;
1.3.6. Các điều kiện hỗ trợ hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo
– Sự chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trường;
– Cơ sở vật chất của trường đáp ứng yêu cầu hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo (các phòng học, phòng chức năng, công trình phụ trợ…);
– Sự kết hợp giữa nhà trường và gia đình;
– GV có sự hiểu biết về tâm lý trẻ;
– Số trẻ trong lớp học;
– Thời gian dành cho việc thực hiện giờ học toán, khám phá tự nhiên và xã hội trong chương trình giáo dục trẻ mẫu giáo;
– Kinh phí hoạt động cho giáo dục phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo;
– Đồ dùng phương tiện, thiết bị giáo dục, tài liệu.
1.4. Quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non
1.4.1. Quản lý thực hiện mục tiêu hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo
– Chuẩn bị đủ nguồn lực cần thiết để thực hiện các mục tiêu hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo;
– Lập kế hoạch để thực hiện và đạt được mục tiêu hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo;
– Động viên, khuyến khích các lực lượng tham gia hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo hoàn thành nhiệm vụ, công việc.
1.4.2. Quản lý nội dung hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo
– Xác định nội dung cụ thể của hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo;
– Xác định nội dung ưu tiên để thực hiện trước, làm tiền đề cho việc triển khai các nội dung tiếp theo;
– Tổ chức thực hiện các nội dung của hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ phù hợp với từng giai đoạn phát triển của trẻ;
– Tổ chức bồi dưỡng các nội dung hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo còn yếu cho CBQL, GV.
1.4.3. Quản lý phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo
– Chỉ đạo GV lựa chọn phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo phù hợp với đặc điểm của trẻ;
– Dự giờ, thao giảng các lớp để biết được phương pháp, hình thức nào GV đang sử dụng hiệu quả; phương pháp, hình thức nào còn yếu;
– Chỉ đạo đổi mới, đa dạng phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo;
– Khuyến khích các GV chủ động vận dụng các phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo mới.
1.4.4. Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo
– Phân công lực lượng kiểm tra, giám sát hoạt động;
– Xây dựng và quy định các tiêu chuẩn đánh giá hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo;
– Tiến hành đánh giá việc thực hiện kế hoạch phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo;
– Chỉ đạo việc đôn đốc, động viên, khen thưởng, phê bình kịp thời, khách quan trong hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo.
1.4.5. Quản lý các điều kiện hỗ trợ hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo
– Xác định các bộ phận trong nhà trường mầm non tham gia hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ: hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, các tổ trưởng chuyên môn và GV, nhân viên và các bộ phận khác trực tiếp tham gia hoạt động này;
– Xây dựng cơ chế phối hợp làm việc giữa các bộ phận giáo dục và quản lý trong hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ;
– Xác định nhiệm vụ cụ thể của từng bộ phận tham gia hoạt động phát triển nhận thức: bộ phận chỉ đạo (ban giám hiệu), bộ phận chỉ đạo trực tiếp (tổ trưởng chuyên môn và các bộ phận có liên quan), bộ phận tham gia giáo dục trực tiếp (GV trong nhà trường mầm non);
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non
1.5.1. Chủ trương, chính sách của Nhà nước và địa phương
1.5.2. Sự kết hợp giữa gia đình trẻ, các tổ chức xã hội với nhà trường trong việc triển khai hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non
1.5.3. Điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường
1.5.4. Năng lực quản lý của hiệu trưởng
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NHẬN THỨC CHO TRẺ MẪU GIÁO TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON QUẬN SƠN TRÀ THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
2.1. Khái quát quá trình điều tra khảo sát thực trạng
2.1.1. Mục tiêu khảo sát
2.1.2. Đối tượng khảo sát
Luận văn khảo sát 139 CBQL, GV của 04 trường mầm non công lập quận Sơn Trà, trong đó CBQL là 12 người và 127 GV, tổ trưởng chuyên môn.
2.2. Khái quát về đặc điểm kinh tế, văn hóa – xã hội và giáo dục đào tạo của quận Sơn Trà
2.2.2. Tình hình phát triển kinh tế – xã hội
2.2.3. Tình hình giáo dục và đào tạo
D:\DỮ LIỆU MỚI CẦN ĐỔI TÊN VÀ ĐĂNG 2025\TAI LIEU C YEN-2024\LOP DA NANG 1\Quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non trên địa bàn quận Sơn Trà thành phố Đà Nẵng\TOM TAT
