Quản lý hoạt động giáo dục nếp sống văn hóa cho học sinh ở các trường THCS huyện Minh Long
MỞ ĐẦU
Trong hệ thống giáo dục quốc dân nước ta, trường THCS là loại hình trường chuyên biệt. Trường vừa thực hiện sứ mạng của trường THCS, vừa nuôi dưỡng vừa giáo dục học sinh với nhiều lứa tuổi. Tạo dựng một môi trường giáo dục an toàn – thân thiện – năng động và sáng tạo để học sinh được phát huy tối đa khả năng của bản thân từ đó đáp ứng được mong mỏi của phụ huynh và yêu cầu đổi mới ngày càng cao của xã hội. Tạo ra các thế hệ học sinh năng động, phát triển toàn diện đức – trí – thể – mĩ.
Các trường THCS trên địa bàn huyện Minh Long thực hiện sứ mệnh của mình là giảng dạy chương trình phổ thông trung học cơ sở cho con em các dân tộc trong huyện, đào tạo cán bộ nguồn cho địa phương. Ngoài việc dạy các kiến thức khoa học, các trường còn phải quan tâm đến giáo dục toàn diện cho học sinh. Đặc biệt là giáo dục nếp sống văn hóa. Là một huyện có nhiều dân tộc cùng sinh sống trong đó dân tộc thiểu số Hre chiếm trên 80% dân số toàn huyện, mỗi dân tộc đều có nếp sống riêng của mình trong nền văn hóa Việt Nam.
Học sinh ở các trường trong Huyện đều có học sinh người kinh và người dân tộc thiểu số cùng học tập, các em chủ yếu đến từ các vùng sâu, vùng xa của địa phương, mỗi em đến trường đem theo thói quen, cách sống được hình thành từ nơi cư trú trước đây. Vì vậy, xây dựng một nếp sống văn hoá chung phù hợp với yêu cầu, mục tiêu giáo dục của các trường THCS là việc cần được đặc biệt quan tâm.
Tuy nhiên, việc giáo dục nếp sống văn hoá trong các nhà trường phổ thông của huyện Minh Long hiện nay chưa toàn diện, hệ thống, phù hợp thực tế ở địa phương và chưa đáp ứng yêu cầu của Đảng và Nhà nước như các trường chỉ tập trung dạy chữ và lồng ghép các hoạt động GD NSVH trong các hoạt động. Chưa thật sự có kế hoạch rõ ràng và áp dụng thường xuyên trong nhà trường mà chỉ làm theo hình thức, phong trào. Xuất phát từ yêu cầu lý luận và yêu cầu thực tiễn như đã nêu trên tôi chọn đề tài: “Quản lý hoạt động giáo dục nếp sống văn hóa cho học sinh ở các trường THCS huyện Minh Long, tỉnh Quảng Ngãi” để từ đó có thể đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý hoạt động nếp sống văn hóa, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của trường THCS trên địa bàn huyện Minh Long, tỉnh Quảng Ngãi.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về giáo dục nếp sống văn hoá trong các trường THCS và quản lý công tác giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh ở các trường THCS, luận văn tiến hành khảo sát, đánh giá thực trạng và đề xuất các biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả công tác này ở các trường THCS trên địa bàn huyện Minh Long, tỉnh Quảng Ngãi góp phần thực hiện tốt mục tiêu giáo dục của nhà trường.
3. Khách thể, đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh ở các trường THCS
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh ở các trường trung học cơ sở tại huyện Minh Long, tỉnh Quảng Ngãi
4. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
Đề tài tiến hành nghiên cứu tại 6/6 trường THCS của huyện Minh Long, tỉnh Quảng Ngãi
Đề tài tập trung nghiên cứu, điều tra, khảo sát thực trạng quản lý hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh ở các trường THCS từ năm học 2019 – 2020 đến năm học 2021 – 2022 của các trường trung học cơ sở tại huyện Minh Long, tỉnh Quảng Ngãi và đề xuất biện pháp quản lý của Hiệu trưởng đối với hoạt động giáo dục trong giai đoạn 2023 – 2027
Đối tượng khảo sát: thực hiện khảo sát, lấy ý kiến của một số cán bộ quản lý, giáo viên, một số học sinh, phụ huynh học sinh ở các trường và cán bộ địa phương trên địa bàn huyện.
6.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh THCS.
6.2. Khảo sát, phân tích đánh giá thực trạng quản lý hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh tại các trường THCS của huyện Minh Long, tỉnh Quảng Ngãi.
6.3. Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh tại các trường THCS của huyện Minh Long, tỉnh Quảng Ngãi.
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa để xây dựng cơ sở lý luận về giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh và quản lý hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh THCS.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi
7.2.2. Phương pháp phỏng vấn
7.2.3. Phương pháp lấy ý kiến của chuyên gia:
7.2.4. Phương pháp quan sát
7.2.5. Phương pháp nghiên cứu hồ sơ
7.3. Phương pháp thống kê toán học
Để xử lý các số liệu, các kết quả nghiên cứu trên cơ sở đó có nhận định, đánh giá đúng đắn, chính xác các kết quả nghiên cứu.
Gồm 3 chương
Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh ở trường THCS
Chương 2. Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh ở các trường THCS huyện Minh Long, tỉnh Quảng Ngãi
Chương 3. Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh ở các trường THCS huyện Minh Long, tỉnh Quảng Ngãi
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NẾP SỐNG VĂN HOÁ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.2. Các khái niệm chính của đề tài
Nếp sống văn hóa chính là nếp sống phản ánh được các chuẩn mực của nền văn hóa, nếp sống mà trong hành vi, ứng xử, hoạt động, giao tiếp của mọi người đều thể hiện những giá trị, những quy định của xã hội phù hợp với đối tượng và điều kiện cụ thể.
Giáo dục NSVH cho HS là một quá trình tổ chức hoạt động, giúp HS có nhận thức đúng và đầy đủ, được thường xuyên rèn luyện hành vi, thói quen thực hiện NSVH trong học tập, giao tiếp, sinh hoạt theo những chuẩn mực giá trị đạo đức, văn hóa của người Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Những giá trị đó phải là sự kế thừa những chuẩn mực đạo đức, văn hóa tốt đẹp của dân tộc và tiếp thu những giá trị của nhân loại, của thời đại.
Quản lý giáo dục NSVH là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý bằng các biện pháp hiệu quả nhất nhằm đưa hoạt động giáo dục NSVH đạt tới kết quả mong muốn.
1.3. Hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh ở trường THCS
– Phát huy những giá trị tốt đẹp trong nếp sống của dân tộc, loại trừ những tư tưởng, hành vi lạc hậu, tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa văn hóa nhân loại để hình thành nên NSVH vừa hiện đại vừa mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc.
– Hình thành học sinh thói quen, hành vi đạo đức đúng đắn, trong sáng với bản thân, mọi người trong xã hội và sự nghiệp cách mạng của dân tộc, giúp các em rèn luyện ý thức tự giác chấp hành pháp luật, ý thức tổ chức kỷ luật, yêu lao động, yêu khoa học, phát huy những truyền thống cao đẹp của dân tộc Việt Nam gắn với tinh thần quốc tế vô sản là nhiệm vụ chung của cả tập thể nhà trường.
– Giúp cho học sinh xây dựng được kế hoạch rèn luyện, học tập, sinh hoạt của cá nhân mình. Công tác tổ chức, quản lý và xây dựng nếp sống, sinh hoạt tập thể đóng vai trò quan trọng, góp phần tạo nên nhân cách cho học sinh theo mục tiêu giáo dục.
Trong giai đoạn hiện nay, giáo dục NSVH cho học sinh các trường THCS cần tập trung vào những mặt cơ bản sau:
– Ý thức và nỗ lực vươn lên trong học tập;
– Ý thức và kết quả chấp hành nội quy, quy chế trong nhà trường;
– Ý thức và kết quả tham gia các hoạt động chính trị – xã hội, văn hóa, văn nghệ, thể thao, phòng chống các tệ nạn xã hội;
– Phẩm chất công dân và quan hệ với cộng đồng;
– Ý thức, kết quả tham gia công tác lớp, đoàn thể, các tổ chức trong nhà trường.
Một số biểu hiện NSVH của HS về giao tiếp, ứng xử, học tập, sinh hoạt cá nhân… cũng cần được quan tâm quản lý.
a. Phương pháp giáo dục NSVH cho học sinh ở các trường THCS
Phương pháp giáo dục là một thành tố quan trọng của quá trình giáo dục. Có 3 nhóm phương pháp giáo dục cần vận dụng:
– Nhóm phương pháp hình thành ý thức, nhận thức cá nhân
– Nhóm các phương pháp kích thích hoạt động và điều chỉnh hành vi, kinh nghiệm hoạt động, kinh nghiệm ứng xử
– Nhóm phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục NSVH:
b. Hình thức giáo dục
– Thông qua giảng dạy, học tập các môn học Giáo dục công dân, Giáo dục địa phương, Hoạt động ngoài giờ lên lớp. Các môn học này giúp xây dựng thế giới quan khoa học và nhân sinh quan cho người học.
– Thông qua các môn học khác: Các môn học trong chương trình giáo dục phổ thông đều có vai trò giáo dục NSVH, hình thành niềm tin, thái đội chuẩn mực với cuộc sống, với lao động, học tập và với chính bản thân mình cho học sinh.
– Thông qua hoạt động tập thể: Vai trò của tập thể, đoàn thể có một ý nghĩa quan trọng, tạo sân chơi với các hoạt động thiết thực bổ ích, như sinh hoạt khoa học, thể dục, thể thao, văn hóa nghệ thuật, thăm di tích lịch sử, các hoạt động về với cội nguồn…
– Thông qua hoạt động xã hội: Các hoạt động tình nguyện, phòng chống ma túy, vệ sinh môi trường đều có vai trò quan trọng, giúp HS mở rộng quan hệ với xã hội, với mọi người, hiểu biết và thích nghi với những chuẩn mực của xã hội, từ đó chuyển biến thành những giá trị của bản thân.
– Tự tu dưỡng, tự rèn luyện, tự hoàn thiện bản thân với sự hướng dẫn, hỗ trợ, sâu sát của tập thể sư phạm các trường THCS là yếu tố quyết định trực tiếp trình độ trưởng thành về đạo đức, NSVH của mỗi học sinh.
Xây dựng cơ chế phối hợp giữa ba lực lượng: Nhà trường- Gia đình – Xã hội trong công tác giáo dục NSVH cho học sinh và nêu rõ trách nhiệm của mỗi lực lượng.
Nhà trường THCS là lực lượng chính (trong đó bao gồm giáo viên, nhân viên, cán bộ quản lý nhà trường, học sinh) thực hiện hoạt động giáo dục NSVH cho các em học sinh từ đó tạo nên nét đẹp văn hóa học đường, góp phần phát triển toàn diện nhân cách học sinh. Chính vì vậy môi trường nhà trường THCS có tác động rất lớn đến sự hình thành và phát triển nhân cách học sinh, đến nếp sống của các em.
Gia đình là cái nôi của nhân cách, đạo đức, lối sống và hành vi văn hóa của học sinh. Nó chính là nhân tố ảnh hưởng lớn, mang tính chất đầu tiên, khởi điểm cho lối sống của HS. Mọi suy nghĩ, hành động, phong cách sống, cách ăn nói, cư xử, văn hóa chia sẻ…của học sinh đều ảnh hưởng từ ông bà, cha mẹ, anh chị em trong gia đình.
Sự phối hợp giáo dục nhà trường, gia đình và xã hội trong giáo dục NSVH của HS thể hiện ở nhiều phương diện.
Công tác phối hợp giữa nhà trường với cộng đồng trong giáo dục nếp sống văn hóa cho HS THCS chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, có thể phân ra thành hai nhóm yếu tố: nhóm các yếu tố chủ quan và nhóm các yếu tố khách quan.
– Xây dựng cơ sở vật chất như lớp học, phương tiện dạy học đảm bảo theo yêu cầu của nội dung và hình thức giáo dục NSVH.
– Xây dựng chính sách cho công tác giáo dục NSVH như chính sách cho người dạy và người học.
– Bồi dưỡng kiến thức, năng lực cho đội ngũ giáo viên, cán bộ viên chức tham gia vào công tác giáo dục NSVH trong nhà trường.
Ngoài ra, cần quan tâm nhiều hơn nữa điều kiện ăn, ở tốt, đảm bảo sức khỏe và thể chất của học sinh. Quan tâm đến điều kiện sinh hoạt của học sinh phù hợp với những nhu cầu tinh thần của lứa tuổi học sinh, tránh sự căng thẳng khi chỉ chú trọng vào tổ chức nề nếp học tập. Quan tâm đến các hoạt động hỗ trợ học tập sẽ tạo nên sự thích thú, yên tâm và sẽ có sự cố gắng nỗ lực trong học tập và tham gia hoạt động ngoại khóa. Tổ chức những chuyên đề, ngoại khóa để giúp học sinh củng cố kiến thức và ổn định nề nếp học tập.
Kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động là quá trình không thể thiếu được trong tổ chức các hoạt động giáo dục. Đây là khâu cuối cùng trong chu trình quản lý đồng thời mở ra một chu trình quản lý mới.
Nội dung kiểm tra có thể bao gồm từ khâu lập kế hoạch đến việc triển khai kế hoạch và hoạt động cụ thể của các lực lượng giáo dục, học sinh và các điều kiện phục vụ cho hoạt động giáo dục.
Kiểm tra sẽ giúp hiệu trưởng và các cán bộ quản lý có trách nhiệm giáo dục NSVH cho học sinh phát hiện các sai sót, kịp thời điều chỉnh các tác động quản lý để đưa hoạt động giáo dục đến kết quả mong muốn. Đồng thời kiểm tra cũng giúp hiệu trưởng phát hiện những tấm gương tốt trong giáo dục, trong thực hiện NSVH để tuyên dương khen thưởng kịp thời, động viên được những giáo viên, học sinh có nhiều đóng góp cho việc giáo dục NSVH trong nhà trường.
1.4. Quản lý hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá ở trường Trung học cơ sở
- 1.4.1. Quản lý thực hiện mục tiêu của hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh THCS
- 1.4.2. Quản lý nội dung hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh THCS
- 1.4.3. Quản lý các phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh THCS
- 1.4.4. Quản lý sự phối hợp giữa các lực lượng tham gia vào hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh THCS
- 1.4.5. Quản lý công tác kiểm tra đánh giá các hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh THCS
- 1.4.6. Quản lý các điều kiện thực hiện các hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh THCS
1.5. Yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh Trung học cơ sở
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
NẾP SỐNG VĂN HOÁ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ
HUYỆN MINH LONG TỈNH QUẢNG NGÃI
2.1. Khái quát quá trình khảo sát
Làm rõ thực trạng hoạt động giáo dục NSVH và quản lý giáo dục NSVH cho HS ở các trường THCS để đánh giá những ưu điểm, hạn chế, làm cơ sở đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục nếp sống văn hóa cho HS các trường THCS trên địa bàn huyện Minh Long, tỉnh Quảng Ngãi.
– Khảo sát thực trạng công tác giáo dục NSVH ở các trường THCS.
– Khảo sát thực trạng quản lý công tác giáo dục NSVH ở các trường THCS trên địa bàn huyện Minh Long, tỉnh Quảng Ngãi.
– Khảo sát bằng phiếu hỏi ý kiến đánh giá của 8 CBQL, 100 GV, 200 HS, 150 PHHS và 20 CB địa phương về thực trạng quản lý GD NSVH cho HS các trường.
– Khảo nghiệm ý kiến của CBQL và GV về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất quản lý GD NSVH cho HS các trường: Trường THCS Long Hiệp, Trường THCS Thanh An, Trường THCS Long Mai, Trường PTDTBT TH-THCS Long Môn, Trường THCS Long Sơn, Trường PTDTNT THCS Minh Long
Nhằm có tư liệu chính xác về thực trạng công tác quản lý giáo dục NSVH, chúng tôi sử dụng phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi, quan sát sư phạm, phỏng vấn, nghiên cứu các văn bản liên quan của nhà trường, trao đổi với CBQL, GV, HS, PHHS và CBĐP của 6 trường THCS trên địa bàn huyện Minh Long sau đó tiến hành nhập số liệu và sử dụng các phép toán để thống kê, tổng hợp và xử lý các số liệu thu thập được.
– Kết quả:
| X | 1.0 < 1.8 | 1.8 < 2.6 | 2.6 < 3.4 | 3.4 < 4.2 | 4.2 ≤ 5.0 |
| Giá trị | Hoàn toàn KQT Kém Không sử dụng | KQT Yếu Ít sử dụng | Ít QT TB Thỉnh thoảng | QT Khá Thường xuyên | RQT Tốt Rất thường xuyên |
2.2. Tình hình phát triển kinh tế xã hội, giáo dục đào tạo tại huyện Minh Long, tỉnh Quảng Ngãi
2.3. Thực trạng hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh ở các trường Trung học cơ sở tại huyện Minh Long, tỉnh Quảng Ngãi
- 2.3.1. Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng của hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh trường THCS
- 2.3.2. Thực trạng thực hiện mục tiêu hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh trường THCS
- 2.3.3. Thực trạng nội dung, chương trình giáo dục trong hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh trường THCS
- 2.3.4. Thực trạng phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh trường THCS
- 2.3.5. Thực trạng các lực lượng tham gia vào hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh trường THCS
- 2.3.6. Thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh trường THCS
- 2.3.7. Thực trạng điều kiện tổ chức hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh trường THCS
2.4. Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục nếp sống văn hoá cho học sinh ở các trường Trung học cơ sở tại huyện Minh Long, tỉnh Quảng Ngãi
F:\DỮ LIỆU MỚI CẦN ĐỔI TÊN VÀ ĐĂNG 2025\TAI LIEU C YEN-2024\Quản lý hoạt động giáo dục nếp sống văn hóa cho học sinh ở các trường THCS huyện Minh Long, tỉnh Quảng Ngãi\New folder (3)
Quản lý hoạt động giáo dục nếp sống văn hóa cho học sinh ở các trường
