Quản lý hoạt động dạy học môn Vật lý tại các trường trung học phổ thông thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông
Trước xu thế toàn cầu hóa đã đặt ra thách thức lớn đối với ngành Giáo dục và Đào tạo.
Tại các trường THPT trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, việc thực hiện hoạt động dạy học môn Vật lí nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông còn nhiều hạn chế. Chất lượng dạy học bộ môn Vật lí không chỉ phụ thuộc vào trình độ chuyên môn của giáo viên mà còn phụ thuộc vào điều kiện khác như: Hoạt động quản lý của cán bộ quản lý, việc thực hiện mục tiêu và nội dung dạy học, việc thực hiện đổi mới phương pháp và hình thức dạy học, cơ sở vật chất, quy mô lớp học, sĩ số học sinh, sự hợp tác giữa cha mẹ học sinh với giáo viên bộ môn, chế độ chính sách cũng như việc quan tâm, chỉ đạo của cấp trên. Đặc biệt đối với bộ môn khoa học thực nghiệm và có tính ứng dụng cao như môn Vật lí thì hoạt động thí nghiệm, thực hành, trải nghiệm rất quan trọng, tuy nhiên tại các trường THPT thành phố Đà Nẵng thì hoạt động này còn nhiều thiếu xót.
Tóm lại, thực tiễn việc quản lý hoạt động dạy học môn Vật lí tại các trường THPT thành phố Đà Nẵng còn bộc lộ nhiều hạn chế và bất cập cần được nghiên cứu các giải pháp khắc phục để đáp ứng được yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông.
Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi lựa chọn đề tài: “Quản lý hoạt động dạy học môn Vật lý tại các trường trung học phổ thông thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông” để nghiên cứu.
Trên cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu đề xuất các biện pháp nhằm quản lý hiệu quả hoạt động dạy học môn Vật lí tại các trường THPT thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động dạy học môn Vật lí tại các trường THPT.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động dạy học môn Vật lí tại các trường THPT thành phố Đà Nẵng.
Xác lập được hệ thống lý thuyết đảm bảo tính khoa học và đánh giá đúng thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Vật lí tại các trường trung học phổ thông thành phố Đà Nẵng thì sẽ đề xuất được các biện pháp có tính cấp thiết và khả thi cao đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn Vật lí tại trường trung học phổ thông đáp ứng yêu cầu đổi mới GDPT.
5.2. Điều tra, khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Vật lí tại các trường trung học phổ thông thành phố Đà Nẵng.
5.3. Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Vật lí tại các trường THPT thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới GDPT.
6.1. Chủ thể nghiên cứu. Các giải pháp đề xuất cho Hiệu trưởng các trường THPT trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
Quá trình nghiên cứu thực tiễn với CBQLGD, TTCM, GV dạy môn Vật lí và 300 học sinh về hoạt động dạy học môn Vật lí ở 7 trường THPT trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
6.3. Thời gian nghiên cứu
– Dữ liệu thu thập trong 3 năm học gần nhất của các trường THPT trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
– Từ 2020 đến năm 2023.
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Đề tài sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa lý thuyết để xây dựng cơ sở lí luận của đề tài.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Sử dụng các phương pháp nghiên cứu thực tiễn để khảo sát thực trạng và khảo nghiệm các biện pháp đề xuất, bao gồm:
– Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi;
– Phương pháp quan sát;
– Phương pháp chuyên gia;
7.3. Phương pháp thống kê toán học
Sử dụng phần mềm SPSS để xử lý số liệu.
Luận văn gồm có ba phần:
– Phần mở đầu
– Phần nội dung: Gồm 3 chương, cụ thể:
+ Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn Vật lí tại trường THPT đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông.
+ Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Vật lí tại các trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
+ Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Vật lí tại các trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông.
– Phần kết luận và khuyến nghị
Ngoài ba phần trên, đề tài còn có mục lục, phụ lục và tài liệu tham khảo.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN VẬT LÍ TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu.
1.1.1. Các nghiên cứu ngoài nước
1.1.2. Các nghiên cứu trong nước
1.2. Các khái niệm chính của đề tài
Người nghiên cứu cho rằng với cách hiểu trên, quản lý bao gồm các yếu tố sau:
Chủ thể quản lý (người quản lý): là tác nhân tạo ra các tác động quản lý. Chủ thể có thể là cá nhân hoặc tổ chức. Chủ thể quản lý tác động lên khách thể quản lý bằng các công cụ, hình thức và phương pháp thích hợp, cần thiết và dựa trên cơ sở những nguyên tắc nhất định.
Khách thể quản lý (người bị quản lý): Tiếp nhận sự tác động của chủ thể quản lý. Khách thể quản lý trong giáo dục bao gồm các thành tố sau: nhà trường, giáo viên, học sinh, cơ sở vật chất, tài chính và quá trình sư phạm.
Mục tiêu quản lý: là cái đích cần phải đạt tới tại một thời điểm nhất định do chủ thể quản lý đề ra. Đây là căn cứ để chủ thể quản lý thực hiện các tác động quản lý cũng như lựa chọn các hình thức, phương pháp thích hợp.
Như đã biết quản lý có bốn chức năng là kế hoạch hóa, tổ chức, điều khiển và chỉ đạo nên quản lý giáo dục có thể hiểu đó là việc thực hiện đầy đủ các chức năng trên lên toàn bộ các hoạt động giáo dục bao gồm cả cấu phần tài chính và vật chất của các hoạt động đó một cách có định hướng và hợp quy luật nhằm làm cho hệ giáo dục vận hành có hiệu quả và đạt tới mục tiêu nhà giáo dục đề ra.
HĐDH là hệ thống những hành động phối hợp, tương tác giữa người dạy và người học để đạt được mục đích là: dưới tác động chủ đạo của người dạy thì người học sẽ tự giác, tích cực, chủ động để lĩnh hội hệ thống tri thức khoa học, kỹ năng, kỹ xảo, phát triển các loại năng lực như năng lực nhận thức, năng lực hành động và hình thành thế giới quan khoa học cùng những phẩm chất của nhân cách. Hai hoạt động này cùng tồn tại song song và phát triển trong cùng một quá trình thống nhất và quá trình này chính là bộ phận hữu cơ quan trọng của quá trình giáo dục tổng thể.
Và HĐDH là một hệ thống bao gồm các thành tố chính sau đây: mục tiêu dạy học, nội dung dạy học, phương pháp và hình thức dạy học, phương tiện hỗ trợ hoạt động dạy học. Trong đó: mục tiêu là kết quả hoạt động dạy học cần đạt được; phương pháp là cách thức để tiến hành hoạt động dạy học nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra; hình thức là việc tổ chức hoạt động dạy dưới các dạng khác nhau sao cho phù hợp với nội dung bà phương pháp dạy học; phương tiện là bao gồm cơ sở vật chất, điều kiện cần thiết để hoạt động dạy học diễn ra một cách tốt nhất. Trong tình hình hiện nay để hoạt động dạy hoc diễn ra hiệu quả thì còn xét thêm các thành tố khác như sư phạm, tâm sinh lý, xã hội – lịch sử…
1.2.4. Hoạt động dạy học môn Vật lí
Hoạt động dạy học môn Vật lí chính là GVBM Vật lý sẽ tổ chức các hoạt động chủ yếu theo tiến trình mô hình hoá trong những tình huống có vấn đề cụ thể và sử dụng các phương tiện kỹ thuật dạy học để điều khiển quá trình học của học sinh với các hình thức làm việc chủ động, tích cực nhằm lĩnh hội các kiến thức Vật lí.
1.2.4. Quản lý hoạt động dạy học môn học Vật lý ở trường THPT
Quản lý HĐDH thực chất hoạt động của nhà quản lý chỉ đạo, giám sát việc thực hiện mục tiêu dạy học nhằm điều khiển quá trình dạy học, làm cho quá trình đó vận hành có khoa học, có tổ chức theo những quy luật khách quan.
Quản lý HĐDH môn Vật lý là những tác động có mục đích của chủ thể quản lý đến hoạt động giảng dạy môn Vật lý của GV, hoạt động học môn Vật lý của HS và các thành tố tham gia vào quá trình dạy học môn Vật lý, đảm bảo cho các hoạt động đó được thực hiện một cách nghiêm túc, tự giác, có chất lượng và hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng dạy học bộ môn, đạt được mục tiêu đề ra ban đầu của nhà trường.
Chủ thể quản lý HĐDH môn Vật lý là Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn, phó hiệu trưởng phụ trách cơ sở vật chất, TTCM.
Đối tượng của HĐDH môn Vật lý là HĐDH Vật lý của GVBM, hoạt động học của HS, các thành tố và toàn bộ những vấn đề có liên quan đến HĐDH môn Vật lý.
1.3. Yêu cầu đối với môn Vật lí cấp THPT theo chương trình mới hiện nay
1.3.2. Những yêu cầu mới đối với Vật lý trong chương trình GDPT 2018
1.4. Hoạt động dạy học môn Vật lý
1.4.1. Mục tiêu dạy học môn Vật lý cấp THPT
1.4.2. Nội dung dạy học môn Vật lí cấp THPT
1.4.3. Phương pháp, hình thức dạy học môn Vật lí cấp THPT
1.4.3.1. PPDH môn Vật lí cấp THPT
1.4.3.2. Hình thức tổ chức hoạt động dạy học môn Vật lí cấp THPT
1.4.4. Điều kiện hỗ trợ hoạt động dạy học môn Vật lí cấp THPT
1.4.4.1. Về cơ sở vật chất
– Điều kiện về phòng học: phòng học phải đưuọc trang bị đầy đủ bàn ghế, hệ thống đèn, quạt. Điều kiện phòng thực hành: Các trường ở những nơi có điều kiện thuận lợi, cần bố trí phòng thực hành Vật lí.
1.4.4.2. Về thiết bị dạy học
1.4.4.3. Về phương tiện dạy học
1.4.5. Kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học môn Vật lí
1.4.5.1. Hình thức kiểm tra đánh giá
1.4.5.2. phương pháp kiểm tra đánh giá
1.5. Quản lý hoạt động dạy học môn Vật lí ở trường THPT
1.5.1. Quản lý thực hiện mục tiêu dạy học môn Vật lí
1.5.2. Quản lý nội dung dạy học môn Vật lí
1.5.3. Quản lý đổi mới phương pháp, hình thức dạy học
1.5.4. Quản lý điều kiện hỗ trợ hoạt động dạy học
1.5.5. Quản lý công tác kiểm tra, đánh giá
1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học môn Vật lý tại trường THPT
tiện dạy học được trang bị đầy đủ thì chất lượng dạy học chắc chắn sẽ có hiệu quả cao.
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN
VẬT LÍ TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI
GIÁO DỤC PHỔ THÔNG
2.1. Khái quát quá trình khảo sát
2.1.3. Đối tượng, địa bàn khảo sát
– Đối tượng: Nghiên cứu tiến hành khảo sát trên 28 CBQL (hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, TTCM); 50 GVBM Vật lí và 300 HS đang học lớp 10 năm học 2022-2023 ở 07 trường THPT trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
– Sử dụng phiếu khảo sát (mẫu tại phụ lục 1, 2) để thu thập nội dung nghiên cứu.
– Phương pháp quan sát;
– Phương pháp chuyên gia.
2.1.5. Quy trình tổ chức khảo sát
Sau khi thu thập số liệu đã phát, chúng tôi tiến hành nhập dữ liệu 378 phiếu (trong đó 28 phiếu của CBQL; 50 phiếu GVBM và 300 phiếu HS lớp 10).
Phiếu khảo sát được thiết kế theo 04 phương án lựa chọn và mức điểm tương ứng:
Thường xuyên/ Rất hiệu quả/ Rất ảnh hưởng/ Rất hài lòng = 4 điểm
Thỉnh thoảng/Hiệu quả/ Ảnh hưởng/ Hài lòng = 3 điểm
Ít khi/ Ít hiệu quả/ Ít ảnh hưởng/ Ít hài lòng = 2 điểm
Không thực hiện/ Không hiệu quả/ Không ảnh hưởng/ Không hài lòng = 1 điểm
Dựa trên điểm số thu được của mỗi nội dung, tính điểm trung bình cho từng nội dung đó. Giá trị khoảng cách giữa các mức được tính theo phương án: (4-1)/4 = 0,75.
2.2. Khái quát về tình hình kinh tế, xã hội, giáo dục và đào tạo tại các trường THPT thành phố Đà Nẵng
F:\DỮ LIỆU MỚI CẦN ĐỔI TÊN VÀ ĐĂNG 2025\TAI LIEU C YEN-2024\ANH VU LOP DA NANG\Quản lý hoạt động dạy học môn Vật lý tại các trường trung học phổ thông thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông\TOM TAT
