Quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường Trung học Phổ thông thị xã Đông Hòa
1. Lý do chọn đề tài
Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng đã nêu lên những quan điểm cơ bản về giáo dục và đào tạo. Có thể xem đây như là những triết lý giáo dục ở tầm cỡ quốc gia – dân tộc trong thời kỳ Việt Nam đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.
Ở trường phổ thông (PT) nói chung, trường Trung học phổ thông (THPT) nói riêng, bên cạnh việc thực hiện chức năng dạy học, người GV còn đảm nhận chức năng giáo dục (GD) học sinh (HS) thông qua công tác chủ nhiệm lớp. Giáo viên chủ nhiệm lớp thay mặt Hiệu trưởng (HT) quản lý một lớp nhằm thực hiện các mục tiêu GD, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của một lớp. Để hoạt động này mang lại hiệu quả cao, thì không chỉ có sự nỗ lực của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp mà cần phải có sự quản lý công tác chủ nhiệm của cán bộ quản lý mà trực tiếp là của HT.
Thực tế đã cho thấy, nhận thức về vai trò, nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp; năng lực, nghiệp vụ thực thi công tác chủ nhiệm lớp của GV; cách thức tổ chức, quản lý của HT đối với công tác chủ nhiệm lớp còn có những khoảng cách và bất cập nhất định giữa lý luận và thực tiễn. Vì thế, các HT cần phải được tìm hiểu, nghiên cứu phương thức quản lý, cách thức tổ chức, điều hành, bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ công tác chủ nhiệm lớp cho đội ngũ GVCN lớp, tìm kiếm các biện pháp quản lý để quản lý công tác chủ nhiệm lớp phù hợp với điều kiện thực tế tại các trường THPT.
Tuy nhiên, vấn đề công tác chủ nhiệm lớp và quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT trên địa bàn thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên chưa được quan tâm đúng mức để nâng cao chất lượng GD toàn diện HS. Các biện pháp quản lý của HT đối với công tác chủ nhiệm lớp của GVCN chưa thật sự khoa học và hợp lý.
Vì vậy, việc nghiên cứu thực trạng công tác chủ nhiệm lớp và quản lý của HT đối với công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT trên địa bàn thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên để từ đó đề xuất các biện pháp quản lý đồng bộ, phù hợp, sâu sát với thực tế của GD địa phương là vấn đề cấp thiết nhằm góp phần thực hiện mục tiêu nâng cao chất lượng GD toàn diện HS các trường THPT trên địa bàn thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên.
Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài: “Quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường Trung học Phổ thông thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên” làm vấn đề nghiên cứu luận văn này.
2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn công tác chủ nhiệm lớp của GVCN, thực trạng quản lý của HT đối với công tác chủ nhiệm lớp, nhằm đề xuất các biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên, qua đó nâng cao chất lượng GD toàn diện HS trên địa bàn, đáp ứng yêu cầu đổi mới GD&ĐT.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu cơ sở lý luận về công tác GVCN ở trường THPT và quản lý công tác GV chủ nhiệm lớp ở trường THPT.
Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng công tác chủ nhiệm lớp và quản lý của HT đối với công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên.
Đề xuất biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT trên địa bàn thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên.
4. Giả thuyết khoa học
Trong hình hình GD hiện nay, quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT trên địa bàn cũng còn cho thấy một số điểm bất cập và hạn chế, chưa thực sự phù hợp với thực tế GD của địa phương.
Nếu dựa trên lý thuyết quản lý GD và thực trạng về công tác chủ nhiệm lớp, quản lý công tác CN lớp ở các trường THPT, có thể đề xuất được các biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp có tính khả thi cao, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên, góp phần nâng cao chất lượng GD toàn diện HS.
5. Đối tượng, khách thể nghiên cứu
5.1. Khách thể nghiên cứu
Công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT.
5.2. Đối tượng nghiên cứu
quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên.
6. Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu thực trạng về công tác chủ nhiệm lớp và quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở 3/3 trường THPT trên địa bàn thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên từ giai đoạn 2017-2020 và đề xuất biện pháp của HT quản lý công tác chủ nhiệm lớp giai đoạn 2020-2025.
7. Các phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Sử dụng các phương pháp phân tích, nghiên cứu, tổng hợp lý thuyết trong nghiên cứu các tài liệu lý luận, các văn bản pháp quy, các công trình nghiên cứu khoa học về quản lý GD, quản lý công tác chủ nhiệm lớp.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
– Phương pháp (PP) quan sát, PP điều tra bằng bảng hỏỉ, PP lấy ý kiến chuyên gia, PP nghiên cứu hồ sơ, PP phỏng vấn.
7.3. Phương pháp xử lý thông tin
Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lý và phân tích các số liệu từ các dữ liệu thu thập được.
8. Cấu trúc luận văn
Gồm ba phần: Phần mở đầu, phần nội dung và phần kết luận.
– Phần mở đầu: Đề cập đến những vấn đề chung của đề tài
– Phần nội dung được trình bày thành 3 chương, cụ thể:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở trường Trung học phổ thông.
Chương 2: Thực trạng quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường Trung học phổ thông thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên.
Chương 3: Các biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường Trung học phổ thông thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên.
– Phần kết luận và khuyến nghị
– Danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục.
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.2. Các khái niệm chính của đề tài
1.2.1. Quản lý giáo dục
1.2.1.1. Quản lý
1.2.1.2. Quản lý giáo dục
1.2.1.3. Quản lý nhà trường
1.2.2. Công tác chủ nhiệm lớp
1.2.2.1. Khái niệm công tác chủ nhiệm lớp
1.2.2.1. Nhiệm vụ của người giáo viên chủ nhiệm lớp
a. Vị trí của người giáo viên chủ nhiệm lớp
b. Vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp
c. Nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp .
d. Quyền hạn của người giáo viên chủ nhiệm lớp
1.2.2. Quản lý công tác chủ nhiệm lớp
1.2.2.1. Khái niệm quản lý công tác chủ nhiệm lớp
1.2.2.2. Nội dung quản lý công tác chủ nhiệm lớp
1.3. Công tác chủ nhiệm lớp ở trường Trung học phổ thông
1.3.1. Những yêu cầu đối với công tác chủ nhiệm lớp và giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường THPT trong giai đoạn hiện nay
1.3.2. Mục tiêu công tác chủ nhiệm
1.3.3. Nội dung công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT
1.3.3.1. Xây dựng kế hoạch và triển khai kế hoạch GD tổng thể của lớp
1.3.3.2. Tìm hiểu, nắm vững đối tượng GD
1.3.3.3. Xây dựng lớp thành một tập thể HS vững mạnh
1.3.3.4. Hoạt động hỗ trợ, tư vấn cho HS
1.3.3.5. Tổ chức các hoạt động GD toàn diện HS
1.3.3.6. Phối hợp với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường:
* Các lực lượng giáo dục trong nhà trường mà GVCN phối hợp gồm:
– GVCN phối hợp với các GV bộ môn:
– GVCN phối hợp với Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
– GVCN phối hợp với BGH nhà trường
– GVCN phối hợp với giám thị, nhân viên thư viện, nhân viên y tế nhà trường
* Các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường mà GVCN phối hợp gồm:
– Phối hợp với gia đình HS
– Phối hợp với các tổ chức đoàn thể xã hội, với chính quyền địa phương
1.3.3.7. Đánh giá kết quả rèn luyện của HS
1.4. Quản lý công tác chủ nhiệm lớp trong trường trung học phổ thông
HT quản lý công tác chủ nhiệm lớp trong trường THPT chính là quản lý đội ngũ GVCN và quản lý hoạt động của GVCN với các ND cụ thể sau:
1.4.1. Quản lý hoạt động xây dựng kế hoạch và triển khai kế hoạch giáo dục tổng thể lớp học của giáo viên chủ nhiệm
1.4.2. Quản lý việc tìm hiểu, nắm vững đối tượng giáo dục và môi trường giáo dục
1.4.3. Quản lý việc xây dựng lớp thành một tập thể vững mạnh
1.4.4. Quản lý hoạt động tư vấn cho học sinh
1.4.5. Quản lý hoạt động giáo dục toàn diện học sinh
1.4.6. Quản lý hoạt động phối hợp với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường
1.4.7. Quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập và rèn luyện của học sinh
1.4.8. Quản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp
Công tác quản lý đội ngũ GV CNL bao gồm các công tác:
1.4.8.1. Công tác phân công GV làm chủ nhiệm lớp
1.4.8.2. Công tác theo dõi, đánh giá hoạt động của GVCN
1.4.8.3. Công công tác bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ GVCN
1.4.8.4. Xây dựng và bố trí các điều kiện hỗ trợ làm công tác chủ nhiệm lớp cho GVCN
1.5. Các yếu tố tác động đến quản lý công tác chủ nhiệm lớp
1.5.1. Các yếu tố khách quan
– Hệ thống các văn bản pháp quy
– Sự phối hợp của gia đình HS, tình hình địa phương, môi trường xã hội
– Năng lực của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm
– Học sinh
– Các bộ phận, đoàn thể trong nhà trường
– Sự quản lý của lãnh đạo nhà trường
Qua nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý công tác chủ nhiệm lớp của Hiệu trưởng tại chương 1 của luận văn này đã nêu được tổng quan vấn đề nghiên cứu, hệ thống các khái niệm về quản lý, quản lý GD, quản lý nhà trường, quản lý công tác chủ nhiệm lớp, những yêu cầu đối với công tác chủ nhiệm lớp và GVCN lớp ở trường THPT trong giai đoạn hiện nay, mục tiêu công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT, những nội dung công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT; những nội dung quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT; các yếu tố khách quan và chủ quan ảnh hưởng đến quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT.
Cơ sở lý luận trên đã định hướng cho công tác nghiên cứu, khảo sát thực trạng trong việc quản lý công tác chủ nhiệm lớp của HT ở các trường THPT trên địa bàn thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên.
CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THỊ XÃ ĐÔNG HÒA TỈNH PHÚ YÊN
2.1. Khái quát về quá trình khảo sát
2.1.1. Mục tiêu khảo sát
2.1.2. Nội dung khảo sát
2.1.3. Phương pháp khảo sát
2.1.4. Tổ chức khảo sát
2.1.5. Đối tượng khảo sát
2.1.6. Phương thức xử lý kết quả khảo sát
2.2. Tổng quát về tình hình kinh tế – xã hội, giáo dục và đào tạo thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên
2.2.1. Điều kiện tự nhiên
2.2.2. Tình hình phát triển kinh tế – xã hội
2.2.3.Tình hình phát triển giáo dục và đào tạo
2.2.3.1. Tình hình phát triển giáo dục và đào tạo.
2.2.3.2. Tình hình phát triển của giáo dục và đào tạo bậc THPT
Số lượng trường, lớp, HS, đội ngũ GV và chất lượng giáo dục – đào tạo của các trường THPT thị xã Đông Hòa
2.2.3.4. Cơ sở vật chất – kỹ thuật trường học
2.3. Thực trạng công tác chủ nhiệm lớp ở các trường Trung học phổ thông thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên
2.3.1. Thực trạng về nhận thức về tầm quan trọng của công tác chủ nhiệm lớp
Qua bảng khảo sát 2.6 -> nhận xét chung
2.3.2. Thực trạng về nhận thức về tầm quan trọng của quản lý công tác chủ nhiệm lớp
Qua bảng khảo sát 2.7 -> nhận xét chung
2.3.3. Thực trạng nhận thức về hoạt động xây dựng kế hoạch và triển khai kế hoạch tổng thể của lớp
Qua bảng khảo sát 2.8 và biểu đồ 2.1 -> nhận xét chung
2.3.4. Thực trạng hoạt động tìm hiểu, nắm vững đối tượng giáo dục
Qua bảng khảo sát 2.9 và biểu đồ 2.2 -> nhận xét chung
2.3.5. Thực trạng hoạt động xây dựng lớp thành một tập thể học sinh vững mạnh
Qua bảng khảo sát 2.10 và biểu đồ 2.3 -> nhận xét chung
2.3.6. Thực trạng hoạt động tư vấn cho học sinh
Qua bảng khảo sát 2.11 và biểu đồ 2.4 -> nhận xét chung. Qua bảng khảo sát -> nhận xét chung.
2.3.7. Thực trạng hoạt động giáo dục toàn diện
Qua bảng khảo sát 2.12 và biểu đồ 2.5 -> nhận xét chung. Qua bảng khảo sát -> nhận xét chung.
2.3.8. Thực trạng hoạt động phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường
Qua bảng khảo sát 2.13 và biểu đồ 2.6 -> nhận xét chung.
2.3.9. Thực trạng hoạt động đánh giá kết quả rèn luyện của học sinh
Qua bảng khảo sát 2.14 và biểu đồ 2.7 -> nhận xét chung.
2.3.10. Thực trạng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp ở các trường Trung học phổ thông thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên
2.3.10.1. Thực trạng về cơ cấu đội ngũ GVCN
Qua bảng khảo sát 2.15 -> Nhận xét chung.
2.3.10.2. Về chất lượng chuyên môn của đội ngũ GVCN
Qua bảng khảo sát 2.16 -> Nhận xét chung.
2.4. Thực trạng quản lý công tác chủ nhiệm lớp tại các trường Trung học phổ thông thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên
2.4.1. Thực trạng quản lý hoạt động xây dựng kế hoạch và triển khai kế hoạch tổng thể
Qua bảng khảo sát 2.17 và biểu đồ 2.8 -> nhận xét chung.
2.4.2. Thực trạng quản lý hoạt động tìm hiểu, nắm vững đối tượng giáo dục
Qua bảng khảo sát 2.18 và biểu đồ 2.9 -> nhận xét chung.
2.4.3. Thực trạng quản lý hoạt động xây dựng lớp thành một tập thể học sinh vững mạnh
Qua bảng khảo sát 2.19 và biểu đồ 2.10 -> nhận xét chung.
2.4.4. Thực trạng quản lý công tác tư vấn cho HS của lớp
Qua bảng khảo sát 2.20 và biểu đồ 2.11 -> nhận xét chung.
2.4.5. Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục toàn diện HS
Qua bảng khảo sát 2.21 và biểu đồ 2.12 -> nhận xét chung.
2.4.6. Thực trạng quản lý hoạt động phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường
Qua bảng khảo sát 2.22 và biểu đồ 2.13 -> nhận xét chung.
2.4.7. Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá kết quả của học sinh
Qua bảng khảo sát 2.23 và biểu đồ 2.14 -> nhận xét chung.
2.4.8. Thực trạng quản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp
2.4.8.1. Thực trạng công tác phân công GV làm chủ nhiệm lớp
Qua bảng khảo sát 2.24 và biểu đồ 2.15 -> nhận xét chung.
2.4.8.2. Thực trạng công tác theo dõi, đánh giá hoạt động của GVCN
Qua bảng khảo sát 2.25 và biểu đồ 2.16 -> nhận xét chung
2.4.8.3. Thực trạng công tác bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ giáo viên chủ nhiệm
Qua bảng khảo sát 2.26 và biểu đồ 2.17 -> nhận xét chung
2.4.8.4. Thực trạng xây dựng và bố trí các điều kiện hỗ trợ GV làm công tác chủ nhiệm lớp (kinh phí, CSVC, các chế độ, chính sách…)
Qua bảng khảo sát 2.27 và biểu đồ 2.18 -> nhận xét chung
2.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường Trung học phổ thông thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên
2.5.1. Các yếu tố khách quan
– Hệ thống các văn bản, các phương tiện quản lý và CSVC
Các cấp quản lý có xây dựng hành lang pháp lý để các nhà trường nói chung làm căn cứ thực hiện các nhiệm vụ và quyền cho các giáo viên chủ nhiệm trong quá trình giáo dục HS; các trường THPT đều được trang bị cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho quá trình dạy và học hiện đại và khá đầy đủ, công nghệ thông tin phát triển đã làm cho việc quản lý và thông tin liên lạc trở nên tiện lợi.
* Hạn chế: Sở Giáo dục và Đào tạo Phú Yên ít tổ chức các đợt tập huấn về công tác chủ nhiệm lớp, ít tổ chức cuộc thi GVCN giỏi cấp THPT. Các trường THPT trên địa bàn chưa chú trọng việc hỗ trợ các nguồn lực phục vụ cho công tác chủ nhiệm lớp.
– Tình hình địa phương, môi trường xã hội ở Đông Hòa
Khá lành mạnh, ít chịu ảnh hưởng tiêu cực từ bên ngoài đến quá trình giáo dục của nhà trường.
* Hạn chế: Mặt trái của môi trường xã hội hiện đại, của cuộc sống đô thị hóa có tác động nhất định đến sự phát triển nhân cách tâm lý, tính cách và hành xử của HS.
2.5.2. Các yếu tố chủ quan
– Giáo viên chủ nhiệm
Được đào tạo bài bản, có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ vững vàng, luôn nêu cao ý thức tự học nâng cao nghiệp vụ, luôn yêu nghề, có tinh thần trách nhiệm, tâm huyết với sự nghiệp giáo dục.
* Hạn chế:
Kiến thức, kỹ năng các môn Tâm lý học, Giáo dục học, kỹ năng quản lý và tổ chức các hoạt động cho HS còn hạn chế.
– Học sinh
Đa phần có ý thức học tập tốt, biết xác định động cơ, thái độ học tập đúng đắn, chăm ngoan, tôn trọng vâng lời thầy cô, coi GVCN là tấm gương mẫu mực để học tập và noi theo.
* Hạn chế: Một bộ phận HS còn ham chơi, học yếu, vi phạm nội qui nhà trường.
Ý thức được trách nhiệm trong việc phối hợp với đội ngũ GVCN.
* Hạn chế: khả năng phối hợp giữa các bộ phận còn hạn chế.
– Cha mẹ học sinh
Đa số đều quan tâm đến việc giáo dục con em và phối hợp tốt với nhà trường trong việc quản lý, giáo dục HS.
– Các cấp chính quyền địa phương
Có quan tâm đến các hoạt động giáo dục của nhà trường, có chỉ đạo các ban ngành sẵn sàng phối hợp, cộng đồng trách nhiệm với nhà trường trong công tác quản lý và giáo dục HS.
* Hạn chế: Một số ít cha mẹ HS chưa nhận thức rõ về mục tiêu giáo dục HS, thiếu kiến thức, kỹ năng trong việc quản lý, giáo dục con em; công tác phối hợp giữa nhà trường và gia đình chưa phát huy hiệu quả như mong muốn.
2.6.1. Ưu điểm
– Nhiều cán bộ quản lý và GVCN nhận thức được vị trí, vai trò, nhiệm vụ của GV chủ nhiệm lớp trong công tác giáo dục HS; BGH các trường đã có chú trọng đến công tác chủ nhiệm lớp.
– GVCNL có phối hợp với cha mẹ HS để cùng quản lý, giáo dục HS, trao đổi thông tin với GV bộ môn, ban cán sự lớp để nắm bắt tình hình HS lớp CN.
– CSVC ở các trường cơ bản được trang bị khá đầy đủ
2.6.2. Hạn chế
– Việc bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ GVCN còn thiếu liên tục, thiếu hệ thống.
– Việc xây dựng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp chưa thực sự đảm bảo các yêu cầu về cơ cấu, chất lượng chuyên môn.
– Việc phân công GV làm công tác GVCN chưa thật sự khoa học, chưa căn cứ vào năng lực, kinh nghiệm chủ nhiệm của GV.
– Việc xây dựng kế hoạch của GVCN và công tác quản lý xây dựng kế hoạch của cán bộ quản lý còn ít nhiều bất cập.
– Việc phát động các phong trào thi đua xây dựng tập thể lớp HS tiên tiến còn mang tính hình thức, chưa đi vào chiều sâu.
– Việc kiểm tra trực tiếp hoạt động thực tế tình hình chủ nhiệm lớp chưa được thực hiện thường xuyên, đôi khi còn mang tính hình thức. Việc sử dụng kết quả kiểm tra đánh giá nhằm mục đích khen thưởng chưa thật chuẩn xác, chưa dựa vào mức độ phát triển của tập thể lớp và kết quả tiến bộ trong rèn luyện của HS.
– Sự phối hợp của GVCN với các LLGD chưa chặt chẽ.
– Việc quan tâm, tạo điều kiện và nguồn lực để hỗ trợ, đầu tư cho công tác CNL và quản lý công tác CNL còn hạn chế, HT các trường chưa chủ động tìm kiếm nguồn hỗ trợ cho sự nghiệp giáo dục.
– Việc tổ chức học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm công tác CNL giữa GVCNL trong trường chưa được chú trọng so với chuyên môn.
– Đội ngũ CBQL vẫn còn những hạn chế nhất định trong việc ứng dụng CNTT trong việc quản lý công tácCNL.
– Một số GV, HS và cha mẹ HS chưa nhận thức được tầm quan trọng của GVCN, chưa phối hợp tốt cùng GVCN trong công tác CNL.
2.6.3. Nguyên nhân của hạn chế
2.6.3.1. Nguyên nhân chủ quan
– Công tác lập kế hoạch, tổ chức chỉ đạo thực hiện kế hoạch chủ nhiệm lớp chưa khoa học, chưa sát thực tế; việc lập kế hoạch còn mang tính chiếu lệ, đối phó.
– Một bộ phận GVCN chưa nhiệt tình, ngại khó, ngại khổ khi giáo dục HS cá biệt, chưa dành nhiều thời gian cho công tác CNL.
– Một số GV trẻ, chưa có kinh nghiệm trong công tác CNL. Một số GVCN không phải người địa phương, xa nhà HS.
– Các biện pháp quản lý của HT chủ yếu do kinh nghiệm cá nhân và đôi khi có sự phán đoán chủ quan, cảm tính.
2.6.3.2. Nguyên nhân khách quan
– Nhiều GV, PHHS, HS chỉ quan tâm đến dạy học văn hóa, ít chú ý tới việc giáo dục nề nếp, ý thức, giá trị sống và kỹ năng sống cho HS.
– Thiếu các văn bản pháp quy, thiếu sự chỉ đạo thường xuyên về công tác chủ nhiệm lớp của các cấp từ trên xuống.
– Chế độ chính sách với công CNL chưa thực sự đáp ứng được công sức mà người GVCN bỏ ra, không có đủ kinh phí để đáp ứng cho các hoạt động giáo dục.
– Tác động xấu của mặt trái môi trường xã hội hiện đại, của cuộc sống đô thị hóa.
– Một số cha mẹ HS chưa tròn trách nhiệm giáo dục con em.
Tiểu kết chương 2
Từ các kết quả khảo sát cho thấy HT và các cán bộ quản lý ở các trường THPT đã coi trọng vai trò của GVCNL trong việc quản lý, giáo dục HS. Các biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp được thực hiện đã xây dựng, duy trì nền nếp dạy học và GD đạo đức cho HS. Đồng thời, kết quả khảo sát cũng cho thấy trong quản lý công tác chủ nhiệm lớp cũng còn gặp nhiều khó khăn từ phía GV, HS, môi trường XH… và còn một số tồn tại cơ bản trong việc thực hiện các chức năng quản lý. Vậy, muốn khắc phục được những hạn chế, khó khăn trước mắt và lâu dài, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện nền GD trong những năm tới, để nâng cao hơn nữa chất lượng GD ở địa phương, đòi hỏi cán bộ quản lý các trường THPT trên địa bàn thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên phải đổi mới các biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp một cách thiết thực, khả thi, cần có các nhóm biện pháp đồng bộ, kịp thời để nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT trên địa bàn.
CHƯƠNG 3. CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THỊ XÃ ĐÔNG HÒA TỈNH PHÚ YÊN
3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
3.1.1. Đảm bảo tính hệ thống, đồng bộ
3.1.2. Đảm bảo tính kế thừa
3.1.3. Đảm bảo tính thực tiễn
3.1.4. Đảm bảo tính hiệu quả
3.1.5. Đảm bảo tính pháp lý
3.2. Các biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường Trung học phổ thông thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên
3.2.1. Tổ chức các hoạt động nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên chủ nhiệm, cha mẹ HS và các lực lượng giáo dục khác về ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác chủ nhiệm lớp trong nhà trường Trung học phổ thông
3.2.1.1. Mục đích, ý nghĩa của biện pháp
3.2.1.2. Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp
* Lưu ý thực hiện
3.2.2. Chỉ đạo xây dựng nội dung, kế hoạch tổng thể về giáo dục toàn diện học sinh trong toàn trường và chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm đổi mới hoạt động xây dựng và triển khai kế hoạch giáo dục tổng thể của các lớp học sinh theo hướng đồng bộ hóa với kế hoạch giáo dục tổng thể của nhà trường.
3.2.2.1. Mục đích, ý nghĩa của biện pháp
3.2.2.2. Nội dung và cách thực hiện biện pháp
*Lưu ý thực hiện
3.2.3. Xây dựng quy chế phối hợp giữa nhà trường với gia đình học sinh trong hoạt động tìm hiểu, nắm vững đối tượng học sinh để quản lý, giáo dục học sinh
3.2.3.1. Mục đích, ý nghĩa
3.2.3.2. Nội dung và cách thực hiện biện pháp
*Lưu ý thực hiện
3.2.4. Phát động, triển khai phong trào thi đua xây dựng tập thể lớp học sinh tiên tiến
3.2.4.1. Mục đích, ý nghĩa của biện pháp
3.2.4.2. Nội dung và cách thực hiện biện pháp
* Lưu ý thực hiện
3.2.5. Đổi mới hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả công tác chủ nhiệm lớp của giáo viên chủ nhiệm theo hướng dựa trên mức độ phát triển của tập thể lớp và kết quả tiến bộ trong rèn luyện của học sinh trong lớp chủ nhiệm
3.2.5.2. Nội dung, cách thức thực hiện
* Lưu ý thực hiện
3.2.6. Xây dựng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp đảm bảo các yêu cầu về cơ cấu, chất lượng chuyên môn
3.2.6.1. Mục đích, ý nghĩa của biện pháp
3.2.6.2. Nội dung và cách thực hiện biện pháp
* Lưu ý thực hiện
3.2.7. Tăng cường các điều kiện và nguồn lực cho công tác chủ nhiệm lớp
3.2.7.2. Nội dung và cách thực hiện biện pháp
*Lưu ý thực hiện
3.2.8. Ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý công tác chủ nhiệm lớp trong nhà trường Trung học phổ thông
3.2.8.1. Mục đích, ý nghĩa
3.2.8.2. Nội dung và cách thực hiện biện pháp
*Lưu ý khi thực hiện
3.2.9. Mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất
Các biện pháp nêu trên có quan hệ biện chứng với nhau, ràng buộc nhau, bổ trợ cho nhau trong quá trình thực hiện.
Tùy điều kiện cụ thể từng trường, mỗi biện pháp nêu trên thể hiện tính chất và vai trò khác nhau. Cần phải thực hiện có hệ thống, đồng bộ và linh hoạt các biện pháp nêu trên.
3.3. Khảo nghiệm tính cấp thiết, tính khả thi của các biện pháp đề xuất
3.3.1. Tổ chức khảo nghiệm
3.3.1.1. Mục tiêu khảo nghiệm
3.3.1.2. Nội dung khảo nghiệm
Khảo nghiệm tính cấp thiết, tính khả thi của 08 biện pháp:
– Biện pháp 1: Tổ chức các hoạt động nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ quản lý, GVCN, cha mẹ HS và các lực lượng giáo dục khác về ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác chủ nhiệm lớp trong nhà trường THPT.
– Biện pháp 2: Chỉ đạo xây dựng nội dung, kế hoạch tổng thể về giáo dục toàn diện HS trong toàn trường và chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm đổi mới hoạt động xây dựng và triển khai kế hoạch giáo dục tổng thể của các lớp HS theo hướng đồng bộ hóa với kế hoạch giáo dục tổng thể của nhà trường.
– Biện pháp 3: Xây dựng quy chế phối hợp giữa nhà trường và gia đình HS trong hoạt động tìm hiểu, nắm vững đối tượng GD.
– Biện pháp 4: Phát động, triển khai phong trào thi đua xây dựng tập thể lớp HS tiên tiến.
– Biện pháp 5: Đổi mới hoạt động kiểm tra – đánh giá kết quả công tác chủ nhiệm lớp của GVCN theo hướng dựa trên mức độ phát triển của tập thể lớp, kết quả tiến bộ trong rèn luyện của HS trong lớp chủ nhiệm.
– Biện pháp 6: Xây dựng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp đảm bảo các yêu cầu về cơ cấu, chất lượng chuyên môn.
– Biện pháp 7: Tăng cường các điều kiện và nguồn lực cho công tác chủ nhiệm lớp.
– Biện pháp 8: Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT.
3.3.1.3. Phương pháp khảo nghiệm
3.3.1.4. Tổ chức khảo nghiệm
3.3.1.5. Xử lý kết quả
3.4.2. Kết quả khảo nghiệm
Tất cả 08 biện pháp cơ bản được đề xuất đều được cán bộ quản lý và GVCN nhận xét là rất cấp thiết và khả thi. Các biện pháp này đều có thể áp dụng vào thực tế ở các trường THPT thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên.
* Lưu ý những thuận lợi và khó khăn khi triển khai thực hiện các biện pháp.
Tiểu kết chương 3
Từ những cơ sở lý luận và thực tiễn đã được nghiên cứu ở chương 1 và chương 2, trong chương 3, đã đề xuất các biện pháp quản lý của HT để nâng cao hiệu quả quản lý công tác chủ nhiệm lớp trường THPT ở thị xã Đông Hòa, Phú Yên.
Các biện pháp tập trung giải quyết vấn đề: Tổ chức các hoạt động nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ quản lý, GVCN, cha mẹ HS và các lực lượng giáo dục khác về ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác chủ nhiệm lớp trong nhà trường THPT; Chỉ đạo xây dựng nội dung, kế hoạch tổng thể về toàn diện HS trong toàn trường; Đổi mới hoạt động xây dựng và triển khai kế hoạch GD tổng thể của các lớp HS theo hướng đồng bộ hóa với kế hoạch GD tổng thể của nhà trường; Xây dựng quy chế phối hợp giữa nhà trường và gia đình HS trong hoạt động tìm hiểu, nắm vững đối tượng GD; Phát động, triển khai phong trào thi đua xây dựng tập thể lớp HS tiên tiến; Đổi mới hoạt động KT – ĐG kết quả công tác chủ nhiệm lớp của GVCN theo hướng dựa trên mức độ phát triển của tập thể lớp và kết quả tiến bộ trong rèn luyện của HS trong lớp chủ nhiệm; Xây dựng đội ngũ GVchủ nhiệm lớp đảm bảo các yêu cầu về cơ cấu, chất lượng chuyên môn; Tăng cường các điều kiện và nguồn lực cho công tác chủ nhiệm lớp; Ứng dụng CNTT trong quản lý công tác chủ nhiệm lớp trong nhà trường THPT. Những biện pháp mà chúng tôi nêu ra trong đề tài bao quát những lĩnh vực cơ bản nhất của quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT ở thị xã Đông Hòa, Phú Yên. Các biện pháp này không tồn tại độc lập mà chúng có quan hệ biện chứng với nhau.
Bằng việc xin ý kiến chuyên gia, kết quả cho thấy, tuy chưa phải là một hệ thống biện pháp phù hợp hoàn toàn, nhưng là những biện pháp chủ yếu có tính cấp thiết và tính khả thi.
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. Kết luận
Quản lý công tác chủ nhiệm lớp là một trong những nhiệm vụ quan trọng của HT, góp phần tích cực nâng cao chất lượng GD của nhà trường, đáp ứng với yêu cầu của xã hội hiện nay. Từ kết quả nghiên cứu, chúng tôi rút ra một số kết luận như sau:
Luận văn đã nghiên cứu một cách có hệ thống và làm sáng tỏ cơ sở lý luận về quản lý GD, quản lý nhà trường, quản lý hoạt động của GV chủ nhiệm lớp; nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm và công việc của giáo viên chủ nhiệm lớp.
Việc nghiên cứu trên đã định hướng và xác lập cơ sở vững chắc cho việc khảo sát thực trạng và đề ra biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên.
Luận văn đã khảo sát và đánh giá một cách khá đầy đủ về tình hình về công tác chủ nhiệm lớp của GVCN và quản lý công tác chủ nhiệm lớp của HT các trường THPT ở thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên. Từ đó, nêu lên được mặt mạnh, mặt yếu cũng như những thuận lợi và khó khăn của quản lý công tác chủ nhiệm lớp. Trên cơ sở đó, đề xuất những biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp của HT phù hợp với tình hình thực tế trên địa bàn nhằm đáp ứng yêu cầu GD trong giai đoạn hiện nay của nước nhà.
Để khắc phục những hạn chế, bất cập trong quản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp ở các trường THPT ở thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên, tác giả đã đề cập 8 biện pháp:
– Tổ chức các hoạt động nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ quản lý, GVCN, cha mẹ HS và các lực lượng giáo dục khác về ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác chủ nhiệm lớp trong nhà trường THPT.
– Chỉ đạo xây dựng nội dung, kế hoạch tổng thể về GD toàn diện HS trong toàn trường, đổi mới hoạt động xây dựng và triển khai kế hoạch GD tổng thể của các lớp HS theo hướng đồng bộ hóa với kế hoạch GD tổng thể của nhà trường.
– Xây dựng quy chế phối hợp giữa nhà trường và gia đình HS trong hoạt động tìm hiểu, nắm vững đối tượng giáo dục.
– Phát động, triển khai phong trào thi đua xây dựng tập thể lớp HS tiên tiến.
– Đổi mới hoạt động kiểm tra – đánh giá kết quả công tác chủ nhiệm lớp của giáo viên chủ nhiệm theo hướng dựa trên mức độ phát triển của tập thể lớp và kết quả tiến bộ trong rèn luyện của HS trong lớp chủ nhiệm .
– Xây dựng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm đảm bảo các yêu cầu về cơ cấu, chất lượng chuyên môn.
– Tăng cường các điều kiện, nguồn lực cho công tác chủ nhiệm lớp.
– Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở trường Trung học phổ thông.
2. Khuyến nghị
2.1. Đối với Bộ giáo dục và đào tạo
– Bộ GD và Đào tạo nên quy định bổ sung điều chỉnh về giảm số tiết giảng dạy cho GVCN từ 4 tiết/tuần như hiện nay lên mức cao hơn, cụ thể là 8tiết/ tuần.
– Bộ GD và Đào tạo nên thường xuyên có các chuyên đề bồi dưỡng về công tác chủ nhiệm lớp cho GVCN.
– Bộ Giáo dục và Đào tạo cần có văn bản hướng dẫn đánh giá một GVCN như đánh giá một GV giảng dạy.
2.2. Đối với Sở giáo dục và Đào tạo tỉnh Phú Yên
– Nên tổ chức hội thi “Giáo viên chủ nhiệm giỏi cấp THPT”.
– Tổ chức nhiều hội nghị “Giáo viên chủ nhiệm”, thông qua đó, các GV đang và sẽ làm công tác chủ nhiệm lớp có dịp trao đổi, học hỏi.
– Ban hành các văn bản hướng dẫn về công tác chủ nhiệm lớp một cách cụ thể, chi tiết, dễ áp dụng, thực hiện.
– Quan tâm đầu tư xây dựng CSVC cho các trường THPT.
2.3. Đối với các cấp chính quyền địa phương
– Chủ động phối hợp với các trường THPT thực hiện tốt công tác xã hội hóa giáo dục.
– Đối với các tổ chức chính trị – xã hội cần phát huy tối đa vai trò trách nhiệm của mình trong công tác xây dựng môi trường xã hội ở địa phương an toàn, lành mạnh.
2.4. Đối với Hiệu trưởng các trường Trung học phổ thong thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên
– Cần nâng cao nhận thức và năng lực quản lý công tác chủ nhiệm lớp, xây dựng và thực hiện kế hoạch quản lý đội ngũ GVCN cho mỗi năm học.
– Liên tục phát triển đội ngũ GVCN về số lượng và chất lượng trên cơ sở vận dụng các biện pháp bồi dưỡng về phẩm chất cũng như năng lực của họ.
– Cần tổ chức các hoạt động khác nhau, tạo cơ hội cho các GVCN được học tập, chia sẻ kinh nghiệm và giúp đỡ nhau trong cách xử lý các tình huống sư phạm.
2.5. Đối với các giáo viên
– Cần nhận thức đúng đắn về vị trí, vai trò và nhiệm vụ của GVCN đối với HS, thế hệ tương lai của đất nước.
– GV nói chung và GVCN nói riêng cần tự giác, chủ động, phát huy năng lực tự học, tự rèn để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, nâng cao năng lực chủ nhiệm lớp, mạnh dạn thực hành vận dụng những điều học được vào công tác chủ nhiệm lớp, chịu khó tìm hiểu, nắm bắt tâm lý, điều kiện hoàn cảnh của từng HS; luôn cởi mở, thân thiện, tạo niềm tin yêu và tạo ý chí cho HS tích cực học tập tốt.
2.6. Đối với phụ huynh học sinh
-Tiếp tục quan tâm và tăng cường phối hợp với nhà trường, với GVCN trong việc giáo dục HS.
– Thường xuyên tạo điều kiện cho con em được tham gia các hoạt động xã hội, hoạt tập thể do nhà trường, Đoàn TNCSHCM, GVCN cũng như các đoàn thể chính quyền ở địa phương tổ chức.
E:\DỮ LIỆU COP CỦA CHỊ YẾN\DAI HOC DA NANG\GIAO DUC HOC\K37 PHU YEN\NGUYEN THI THOM\TOM TAT
