Quản lý công tác bồi dưỡng học sinh nghiên cứu KHKT ở các trường trung học cơ sở quận Thanh Khê thành phố Đà Nẵng
MỞ ĐẦU
Hiện nay, cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật ngày càng phát triển, kinh tế tri thức đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển của xã hội. Trong bối cảnh đó, giáo dục đã trở thành nhân tố quyết định đối với sự phát triển kinh tế-xã hội.
Nghiên cứu khoa học kỹ thuật là một hoạt động giáo dục hết sức quan trọng, góp phần tạo điều kiện để học sinh phát huy tính sáng tạo, khả năng tư duy, giáo dục và rèn luyện các em phát triển toàn diện.
Cùng với giáo dục của Thành phố Đà Nẵng, giáo dục cấp THCS Quận Thanh Khê trong những năm qua cũng đã có những bước tiến rõ rệt. Hoạt động bồi dưỡng học sinh tham gia các cuộc thi khoa học kỹ thuật do Phòng Giáo dục, Sở Giáo dục tổ chức ở các trường THCS quận Thanh Khê đã đạt được những thành tích đáng khích lệ; hằng năm quận Thanh Khê đạt khoảng dao động từ 10 đến 15 giải khoa học kỹ thuật cấp thành phố số lượng và chất lượng giải khoa học kỹ thuật ở các cấp tương đối tốt. Mặc dù công tác bồi dưỡng khoa học kỹ thuật đã được quan tâm và coi trọng; song công tác phát hiện và quá trình tổ chức bồi dưỡng cho học sinh còn gặp nhiều hạn chế; xây dựng đội ngũ GV có năng lực bồi dưỡng nghiên cứu KHKT chưa được quan tâm đúng mức. Hiện nay chưa có công trình nghiên cứu sâu, độc lập về công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng KHKT ở các trường THCS trong quận. Việc tìm kiếm để đưa ra các giải pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng KHKT ở các trường THCS một cách bài bản, khoa học, có quy trình rõ ràng là vấn đề thiết thực và rất cần thiết.
Xuất phát từ thực trạng nêu trên, tác giả mạnh dạn lựa chọn đề tài: “Quản lý công tác bồi dưỡng học sinh nghiên cứu KHKT ở các trường trung học cơ sở quận Thanh Khê thành phố Đà Nẵng” nhằm góp phần nâng cao hơn nữa về chất lượng công tác bồi dưỡng khoa học kỹ thuật ở các trường THCS trên địa bàn quận Thanh Khê thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn đổi mới hiện nay.
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề tài đề xuất các biện pháp quản lý hiệu quả công tác bồi dưỡng nghiên cứu học sinh KHKT tại các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu: Công tác bồi dưỡng học sinh nghiên cứu KHKT tại các trường THCS.
3.2. Đối tượng nghiên cứu: Quản lý công tác bồi dưỡng học sinh nghiên cứu KHKT tại các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng.
5.1. Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý công tác bồi dưỡng học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật các trường THCS.
5.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý công tác bồi dưỡng học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật ở các trường THCS quận Thanh Khê, Thành phố Đà Nẵng.
5.3. Đề xuất các biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật ở các trường THCS quận Thanh Khê TP Đà Nẵng.
6. Giới hạn, phạm vi nghiên cứu
6.1. Về nội dung nghiên cứu:
– Quản lí công tác bồi dưỡng học sinh nghiên cứu khoa học kĩ thuật ở các trường THCS quận Thanh Khê Thành phố Đà Nẵng.
6.2. Phạm vi khảo sát: cán bộ quản lí, giáo viên, học sinh và phụ huynh
6.3. Thời gian nghiên cứu: tháng 3/2023 – 12/2023
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
8. Những đóng góp của luận văn
8.1.Về lý luận
Khái quát thực trạng quản lí công tác bồi dưỡng học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật ở các trường THCS quận Thanh Khê, chỉ ra những kết quả đạt được và những hạn chế, cung cấp cơ sở khoa học để đề xuất các biện pháp quản lí, khuyến nghị các điều kiện nhằm nần cao chất lượng quản lí công tác bồi dưỡng học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật nâng cao chất lượng giáo dục học sinh.
8.2.Về thực tiễn
Kết quả nghiên cứu góp phần nâng cao chất lượng quản lí công tác bồi dưỡng học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật ở các trường THCS Quận Thanh Khê. Nhiều biện pháp quản lí mới sáng tạo và phù hợp với thực tiễn sẽ được đưa vào áp dụng.
Ngoài phần mở đầu; kết luận, luận văn gồm 3 chương
Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý công tác bồi dưỡng học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật ở trường trung học cơ sở;
Chương 2. Thực trạng quản lý công tác bồi dưỡng học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật ở trường THCS quận Thanh Khê thành phố Đà Nẵng;
Chương 3. Biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng học sinh nghiên cứu khoa học kỹ ở các trường THCS Quận Thanh Khê Thành phố Đà Nẵng.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG HỌC SINH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KỸ THUẬT Ở TRƯỜNG THCS
1.1. Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.2. Những khái niệm chính của đề tài
1.2.4. Công tác bồi dưỡng học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật
1.2.4.1. Bồi dưỡng
Từ điển giáo dục học 2001, bồi dưỡng được định nghĩa như sau: “Bồi dưỡng là quá trình trang bị thêm kiến thức, kỹ năng nhằm mục đích nâng cao và hoàn thiện năng lực hoạt động trong các lĩnh vực cụ thể “.
1.2.4.2. Nghiên cứu khoa học ở học sinh
Nghiên cứu khoa học (NCKH) là quá trình nhận thức khoa học, là hoạt động trí tuệ đặc thù bằng những phương pháp nghiên cứu nhất định để tìm ra một cách chính xác và có mục đích những điều mà con người chưa biết đến hoặc biết chưa đầy đủ, tức là tạo ra sản phẩm mới dưới dạng tri thức mới về nhận thức hoặc phương pháp.
1.2.4.3. Công tác bồi dưỡng học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật
Bồi dưỡng HS nghiên cứu khoa học kỹ thuật chính là hoạt động nhằm nâng cao trình độ kiến thức, kỹ năng cho học sinh một cách có hệ thống thuộc các lĩnh vực khoa học nhằm hình thành năng lực và phẩm chất nghiên cứu khoa học ở học sinh.
1.2.5. Quản lí công tác bồi dưỡng học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật
Quản lý hoạt động BDHS nghiên cứu khoa học kỹ thuật là những tác động của chủ thể quản lý vào hoạt động BDHS nghiên cứu khoa học kỹ thuật được tiến hành bởi GV, HS và sự hỗ trợ của các lực lượng giáo dục khác nhằm thực hiện có hiệu quả kế hoạch bồi dưỡng, mục tiêu, nhiệm vụ dạy học.
Quản lý công tác BDHS nghiên cứu khoa học kỹ thuật là quản lý việc xây dựng kế hoạch BDHS nghiên cứu khoa học kỹ thuật; kế hoạch tuyển chọn HS có khả năng tham gia nghiên cứu khoa học và việc tuyển chọn GV tham gia BDHS nghiên cứu khoa học kỹ thuật; quản lý chương trình BDHS nghiên cứu khoa học kỹ thuật ở các trường THCS.
Mục tiêu chính của chương trình dành cho HS nghiên cứu khoa học kỹ thuật là hướng đến một số điểm chính sau: phát triển phương pháp suy nghĩ ở trình độ cao phù hợp với khả năng trí tuệ của HS, bồi dưỡng sự lao động, làm việc sáng tạo, phát triển các kĩ năng, phương pháp và thái độ tự học suốt đời, nâng cao ý thức và khát vọng của HS về sự tự chịu trách nhiệm, khuyến khích sự phát triển về lương tâm và ý thức trách nhiệm trong đóng góp cho xã hội, phát triển phẩm chất lãnh đạo.
Chủ thể quản lý hoạt động bồi dưỡng HS nghiên cứu khoa học kỹ thuật: Hiệu trưởng.
Đối tượng quản lý: Hoạt động bồi dưỡng về nghiên cứu khoa học ở HS.
1.3. Bồi dưỡng học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật ở trường THCS
a) Tuyển lựa, phân loại học sinh tham gia NC KHKT đánh giá tuyển chọn HS nghiên cứu KHKT của các nước khác nhau cũng có những điểm khác nhau.
b) Đội ngũ bồi dưỡng học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật ở các trường THCS
c) Chương trình bồi dưỡng học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật ở các trường THCS:
d) Phương pháp bồi dưỡng
e) Cơ sở vật chất và trang thiết bị của công tác bồi dưỡng học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật ở các trường THCS
1.3.2. Quá trình bồi dưỡng học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật ở các trường THCS
a) Các giai đoạn bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học kỹ thuật.
b) Quá trình nghiên cứu và tự bồi dưỡng của HS
1.3.3. Đánh giá đầu ra và theo dõi sau bồi dưỡng học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật ở các trường THCS
Thông qua việc quản lý hoạt động kiểm tra – đánh giá kết quả bồi dưỡng HS nghiên cứu khoa học kỹ thuật, cán bộ quản lý sẽ nắm bắt được chất lượng bồi dưỡng ở từng GV, HS. Quản lý việc kiểm tra – đánh giá kết quả hoạt động bồi dưỡng HS nghiên cứu khoa học kỹ thuật là hết sức cần thiết đối với người cán bộ quản lý, nó tác động trực tiếp đến GV trong việc thực hiện đầy đủ và chính xác quá trình kiểm tra – đánh giá, nhằm thúc đẩy quá trình nâng cao hiệu quả hoạt động bồi dưỡng HS nghiên cứu khoa học kỹ thuật trong nhà trường. Đa dạng hoá các hình thức đánh giá kết quả học sinh, cần chú trọng các tiêu chí đánh giá hình thành năng lực học sinh, nhằm đảm bảo các khâu đánh giá từ đánh giá quá trình đến đánh giá kết quả.
Hằng năm HT nhà trường xây dựng kế hoạch tổ chức kỳ thi HS nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp trường ngay từ đầu năm học để bồi dưỡng HS tham gia cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quận và cấp thành phố. Nội dung thi nằm trong phạm vi chương trình cuộc thi nghiên cứu KHKT của Bộ giáo dục ban hành.
1.4. Quản lý công tác bồi dưỡng học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật ở trường THCS
1.4.1. Quản lý yếu tố đầu vào của công tác bồi dưỡng học sinh khoa học kỹ thuật ở các trường THCS
Việc BDHS nghiên cứu KHKT và đánh giá tuyển chọn HS nghiên cứu KHKT của các nước khác nhau cũng có những điểm khác nhau. Vì vậy vấn đề bồi dưỡng HS nghiên cứu KHKT đã trở thành vấn đề thời sự gây nhiều tranh luận giữa các nhà giáo dục ở các nước.
- Quản lý tuyển lựa, phân loại học sinh ở các trường THCS tham gia nghiên cứu KHKT.
b. Quản lý đội ngũ bồi dưỡng nghiên cứu khoa học kỹ thuật ở các trường THCS
c. Quản lý chương trình bồi dưỡng nghiên cứu khoa học kỹ thuật ở các trường THCS
d. Quản lý chính sách, nhân lực và sự phối hợp của hoạt động bồi dưỡng học sinh nghiên cứu KHKT ở các trường THCS
1.4.2. Quản lí quá trình bồi dưỡng nghiên cứu khoa học kỹ thuật ở các trường THCS
1.4.2.1. Quản lý xây dựng kế hoạch bồi dưỡng học sinh nghiên cứu KHKT của GV
1.4.2.2. Quản lý việc tổ chức và thực hiện bồi dưỡng học sinh nghiên cứu KHKT của GV
1.4.2.3. Chỉ đạo thực hiện bồi dưỡng HS nghiên cứu KHKT
1.4.3. Quản lý yếu tố đầu ra của công tác bồi dưỡng nghiên cứu khoa học kỹ thuật ở các trường THCS
Quản lý việc kiểm tra, đánh giá HS là một khâu thiết yếu nhằm duy trì phong trào thi đua dạy tốt, học tốt trong nhà trường, muốn vậy hiệu trưởng cần quán triệt đến từng GV về quy định đánh giá chất lượng HS theo yêu cầu của từng đề tài, hướng dẫn đồng thời trực tiếp chỉ đạo, quản lý các đợt khảo sát, cuộc thi, quản lý các nội dung bồi dưỡng và quản lý kết quả các cuộc khảo sát nhằm tạo tâm thế công bằng, khách quan trong GV và HS. Quản lý các hình thức đánh giá kết quả học sinh nghiên cứu KHKT nhằm tạo sự công minh và công bằng. HT chỉ đạo chuyên môn, tổ chuyên môn tổ chức xây dựng và thường xuyên rà soát các tiêu chí đánh giá hình thành năng lực học sinh. Quản lý quy trình đánh giá căn cứ vào yêu cầu cần đạt được quy định trong các cuộc thi do Bộ Giáo dục – Đào tạo ban hành; bảo đảm tính chính xác, toàn diện, công bằng, trung thực, khách quan. Việc đánh giá thực hiện bằng nhiều phương pháp, hình thức, kĩ thuật và công cụ khác nhau, kết hợp giữa đánh giá thường xuyên và đánh giá định kì. Hoạt động này phải coi trọng việc động viên, khuyến khích sự cố gắng trong rèn luyện và học tập của học sinh.
Quản lý theo dõi sự trưởng thành của người học sau quá trình bồi dưỡng, tổ chức điều chỉnh và rút kinh nghiệm cho chương trình bồi dưỡng và quá trình bồi dưỡng HS nghiên cứu KHKT đạt hiệu quả. Để lựa chọn được những HS tài năng vào các đội tuyển một cách chính xác thì yêu cầu việc đánh giá HS phải khoa học.
Đánh giá GV tham gia công tác BDHS nghiên cứu KHKT là một trong những việc khó khăn của người hiệu trưởng, bởi lẽ hiệu quả của phong trào HS nghiên cứu KHKT là do năng lực và sự nhiệt tình của người thầy quyết định.
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý bồi dưỡng học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật trong nhà trường
1.5.1. Yếu tố bên trong nhà trường
1.5.2. Yếu tố bên ngoài nhà trường
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG HỌC SINH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KỸ THUẬT Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN THANH KHÊ
THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
2.1. Khái quát quá trình khảo sát
Điều tra khảo sát thực tiễn nhằm mục đích thu thập số liệu để đánh giá thực tế về hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật và công tác quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật của học sinh các trường THCS một cách khách quan. Đây là cơ sở phân tích những ưu nhược điểm, những hạn chế và tìm kiếm nguyên nhân của những hạn chế trong hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật và công tác quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật của học sinh. Từ đó rút ra những kết luận và đề xuất quy trình, nội dung quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật của học sinh các trường THCS ở Quận Thanh Khê.
2.1.2. Công cụ và nội dung khảo sát
a. Nội dung khảo sát:
- Khảo sát thực trạng công tác bồi dưỡng học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật ở các trường THCS quận Thanh Khê Thành phố Đà Nẵng.
- Khảo sát thực trạng quản lí công tác bồi dưỡng học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật các trường THCS Quận Thanh Khê, Thành phố Đà Nẵng.
- Khảo sát các yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi dưỡng học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật các trường THCS Quận Thanh Khê, Thành phố Đà Nẵng.
b. Công cụ khảo sát:
- Bộ câu hỏi CBQL, GV .
- Bản phỏng vấn sâu CBQL
D:\DỮ LIỆU MỚI CẦN ĐỔI TÊN VÀ ĐĂNG 2025\TAI LIEU C YEN-2024\LOP DA NANG 2\SAU BAO VE\Quản lý công tác bồi dưỡng học sinh nghiên cứu KHKT ở các trường trung học cơ sở quận Thanh Khê thành phố Đà Nẵng\SAU BAO VE 2\TOM TAT
