Quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS Thành phố Kon Tum trong bối cảnh hiện nay
MỞ ĐẦU
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo không ngoài mục đích nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và chất lượng dạy học nói riêng. Đây là nhiệm vụ trọng tâm của các cấp giáo dục và đội ngũ giáo viên giảng dạy. Mục tiêu của giáo dục và đào tạo là đào tạo cho thế hệ trẻ có tri thức, có sức khỏe, chủ động, sáng tạo và là chủ nhân của đất nước, có khả năng hội nhập, xây dựng đất nước. Trong nhà trường phổ thông, môn Toán là một trong những môn học thể hiện rõ nét nhất khả năng rèn luyện các phẩm chất, năng lực về của tư duy, sáng tạo, vận dụng kiến thức vào thực tiễn của người học và là công cụ để học tập những môn học khác nhằm vận dụng kiến thức đã học vào trong đời sống thực tế.
Vì vậy, vấn đề tiếp cận theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh đòi hỏi học sinh làm hoặc vận dụng được những gì hơn là biết những gì. Tránh được tình trạng biết nhiều nhưng làm hoặc vận dụng không được bao nhiêu; biết những điều cao siêu, nhưng không làm được những việc rất thiết thực đơn giản trong cuộc sống thường ngày.
Xuất phát từ những lý do nêu trên, trên cơ sở kết quả khảo sát thực trạng quản lý dạy học môn Toán của các trường THCS trên địa bàn thành phố Kon Tum, tôi chọn đề tài: “Quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS Thành phố Kon Tum trong bối cảnh hiện nay”.
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, khảo sát thực tế, đánh giá thực trạng về Quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở các trường trung học cơ sở Thành phố Kon Tum, đề xuất các biện pháp Quản lí hoạt động dạy học môn Toán tại các trường THCS Thành phố Kon Tum trong bối cảnh hiện nay.
3. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Hoạt động dạy học môn Toán học ở các trường THCS trong bối cảnh hiện nay.
Quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS Thành phố KonTum trong bối cảnh hiện nay.
4. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
Hiện nay việc quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS Thành phố Kon Tum trong bối cảnh hiện nay còn nhiều hạn chế, bất cập. Nếu xác lập đúng cơ sở lí luận của việc quản lí hoạt động dạy học môn Toán cấp THCS và khảo sát, đánh giá khách quan về thực trạng quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS Thành phố Kon Tum trong bối cảnh hiện nay thì đề xuất được các biện pháp quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS Thành phố Kon Tum trong bối cảnh hiện nay phù hợp, khả thi, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS Thành phố Kon Tum trong bối cảnh hiện nay đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
- 5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS trong bối cảnh hiện nay.
- 5.2. Khảo sát và đánh giá thực trạng quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS Thành phố Kon Tum trong bối cảnh hiện nay.
- 5.3. Đề xuất các biện pháp quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS Thành phố Kon Tum trong bối cảnh hiện nay.
6.1. Giới hạn về nội dung nghiên cứu
- Đề tài nghiên cứu về quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS Thành phố Kon Tum trong bối cảnh hiện nay.
Chủ thể quản lý: Hiệu trưởng các trường THCS Thành phố Kon Tum trong bối cảnh hiện nay.
6.2. Giới hạn về đối tượng khảo sát
Đối tượng khảo sát là Cán bộ quản lí và Giáo viên của 10 trường trung học cơ sở trên địa bàn Thành phố Kon Tum trong bối cảnh hiện nay bao gồm: Trường trường TH-THCS Lê Lợi, trường TH-THCS Trần Hưng Đạo, trường TH-THCS Nguyễn Du, trường TH-THCS Vinh Quang, trường TH-THCS Đăk Cấm, trường TH-THCS Chư Hreng, trường TH-THCS ĐắkBLà, trường TH-THCS Thắng Lợi, trường THCS Nguyễn Huệ, trường TH-THCS Trường Sa.
Số đối tượng tham gia khảo sát: 15 CBQL, TTCM môn Toán: 10 GV, 75 GV môn Toán học. Tổng số đối tượng tham gia khảo sát là: 100.
6.3. Giới hạn về thời gian
Thời gian khảo sát thực trạng từ năm học: 2023 – 2024.
Sử dụng các phương pháp: phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa lý luận liên quan đến vấn đề nghiên cứu để xây dựng khung lý thuyết của đề tài.
7.2.1. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: Nghiên cứu các văn bản, các quy định, hướng dẫn của các chủ thể quản lí về dạy học môn Toán và quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở trường THCS.
7.2.2. Phương pháp nghiên cứu hồ sơ: Tìm hiểu các hồ sơ lưu trữ về quản lí các hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS Thành phố Kon Tum ở các năm học trước.
7.2.3. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: Tìm hiểu thực trạng dạy học và quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS Thành phố Kon Tum trong bối cảnh hiện nay.
Ngoài ra, còn dùng phương pháp nghiên cứu này để khảo sát tính cần thiết, khả thi của các biện pháp đề xuất.
7.2.4. Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn sâu cán bộ quản lí, giáo viên để tìm hiểu sâu hơn về thực trạng dạy học môn Toán và thực trạng quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS Thành phố Kon Tum trong bối cảnh hiện nay.
7.3. Phương pháp thống kê toán học
Dựa vào số liệu thu thập được, sử dụng phương pháp thống kê thông dụng để phân tích, xử lý số liệu điều tra.
8. DỰ KIẾN ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI
Hệ thống hóa cơ sở lý luận quản lí hoạt động dạy học môn Toán cấp THCS.
Phân tích, đánh giá thực trạng dạy học, thực trạng quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS Thành phố Kon Tum trong bối cảnh hiện nay.
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và các phụ lục, luận văn được trình bày trong 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở các trường trung học cơ sở trong bối cảnh hiện nay.
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở các trường trung học cơ sở Thành phố Kon Tum trong bối cảnh hiện nay.
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở các trường trung học cơ sở Thành phố Kon Tum trong bối cảnh hiện nay.
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRONG BỐI CẢNH ĐỔI HIỆN NAY
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
1.1.2. Các nghiên cứu trong nước
1.2. Các khái niệm chính
1.2.1. Quản lý giáo dục
1.2.1.1. Quản lý
“Quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra công việc của các thành viên trong tổ chức và sử dụng mọi nguồn lực sẵn có của tổ chức để đạt những mục tiêu của tổ chức”
1.2.1.2. Quản lý giáo dục
“QLGD theo nghĩa tổng quan là điều hành, phối hợp các lực lượng nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển của xã hội. Ngày nay, với sứ mệnh phát triển giáo dục thường xuyên, công tác giáo dục không chỉ giới hạn ở thế hệ trẻ mà cho mọi người. Cho nên QLGD được hiểu là sự điều hành hệ thống giáo dục quốc dân”
1.2.2. Hoạt động dạy học môn Toán
Hoạt động dạy học là hoạt động cơ bản nhất, là nền tảng chủ đạo trong quá trình giáo dục nhà trường. Hoạt động dạy học giữ vai trò chủ đạo, nền tảng cho các hoạt động của nhà trường diễn ra, ảnh hưởng đến các hoạt động giáo dục khác trong nhà trường. Các hoạt động khác, xét đến cùng là để hỗ trợ và nâng cao chất lượng hoạt động dạy học.
1.2.2.2. Hoạt động dạy học môn Toán
Hoạt động dạy học môn Toán là hoạt động được tổ chức một cách có mục đích, có kế hoạch dưới vai trò chủ đạo của giáo viên (tổ chức, chỉ đạo, hướng dẫn, điều khiển) học sinh tự giác, tích cực chủ động, tự tổ chức hoạt động học tập nhằm hình thành phát triển phẩm chất năng lực chung và hình thành phát triển năng lực toán học cho học sinh theo mục tiêu cấp học và mục tiêu môn học đề ra.
1.2.3. Quản lý hoạt động dạy học môn Toán
Quản lý hoạt động dạy học là một hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong quá trình dạy học nhằm đạt mục tiêu dạy học.
1.3. Lý luận về hoạt động dạy học môn toán ở các trường trung học cơ sở trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay
1.3.1. Môn Toán ở các trường THCS trong chương trình giáo dục phổ thông hiện nay
1.3.1.1. Mục tiêu dạy học môn Toán ở các trường Trung học cơ sở:
1.3.1.2. Yêu cầu cần đạt về phẩm chất chủ yếu và năng lực chung trong nội dung, chương trình dạy học môn Toán tại trường THCS
1.3.1.3. Thời lượng dạy học môn Toán cho học sinh tại trường THCS
1.3.2. Hoạt động dạy môn Toán ở các trường THCS
Giáo viên Toán là người đóng vai trò chủ đạo, người thiết kế, tổ chức các hoạt động nhận thức cho người học, hỗ trợ HS tự lực và tích cực lĩnh hội tri thức. Hoạt động dạy của giáo viên trong dạy học môn Toán theo hướng phát triển PCNL học sinh đòi hỏi giáo viên phải có năng lực chuyên môn Toán vững chắc, năng lực sư phạm và đặc biệt am hiểu về khung năng lực toán học, biết thiết kế mục tiêu năng lực toán cho đối tượng học sinh cụ thể.
1.3.3. Hoạt động học môn Toán ở các trường THCS
Hoạt động học tập của HS theo định hướng phát triển năng lực, phẩm chất được thực hiện một cách tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo với sự hướng dẫn và tổ chức sư phạm của thầy nhằm đạt được mục tiêu dạy học, hình thành các năng lực riêng ở môn Toán.
1.3.4. Môi trường dạy học môn Toán ở các trường THCS
Quá trình dạy học môn toán ở trường THCS bao gồm nhiều thành tố cấu trúc như mục đích và nhiệm vụ dạy học môn toán; nội dung dạy học môn toán; thầy với hoạt động dạy; trò với hoạt động học; phương pháp, phương tiện dạy học; kết quả dạy học môn toán. Quá trình này thể hiện qua toàn bộ hoạt động của giáo viên giảng dạy và học sinh học tập môn toán do giáo viên hướng dẫn nhằm giúp cho học sinh nắm vững hệ thống kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo và trong quá trình đó phát triển được năng lực nhận thức, năng lực hành động, hình thành những cơ sở của thế giới quan khoa học mà mục tiêu môn toán THCS yêu cầu.
1.4. Lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn toán ở các trường trung học cơ sở trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay
1.4.1. Quản lý mục tiêu hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS
1.4.2. Quản lý hoạt động dạy môn Toán ở các trường THCS
1.4.3. Quản lý hoạt động học môn Toán ở các trường THCS
1.4.4. Quản lý môi trường phục vụ hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học môn toán ở các trường trung học cơ sở trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay
1.5.1. Các yếu tố thuộc về giáo viên
GV Toán cấp THCS phải là những người có trình độ chuyên môn đạt chuẩn đào tạo, có nghiệp vụ sư phạm vững vàng, có phẩm chất đạo đức tốt và phong cách nhà giáo đúng mực.
1.5.2. Các yếu tố thuộc về học sinh
Ý thức, thái độ, động cơ học tập của HS nhà trường; Mức độ cố gắng vươn lên của HS trong học tập và rèn luyện có ảnh lớn đến hoạt động dạy học môn Toán. “Học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập, rèn luyện theo chương trình, kế hoạch giáo dục của nhà trường”.
1.5.3. Các yếu tố môi trường phục vụ hoạt động dạy học môn Toán
Môi trường giáo dục và môi trường dạy học: Gia đình, nhà trường và xã hội là ba môi trường liên kết, có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ với nhau trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách của mỗi HS. Chính vì vậy, nhà quản lý phải xây dựng được mối quan hệ tốt giữa ba môi trường sẽ giúp cho công tác quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo tiếp cận năng lực, phẩm chất có hiệu quả tốt hơn; đảm bảo kết quả dạy và học môn Toán đạt được theo mục tiêu mong muốn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của các nhà trường THCS.
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ KON TUM TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY
2.1. Khái quát về khảo sát thực trạng
2.1.3. Phương pháp khảo sát và xử lý kết quả
2.1.3.1. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
2.1.3.2. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động
2.1.3.3. Phương pháp phỏng vấn sâu
2.2. Khái quát về kinh tế – xã hội và giáo dục ở các trường trung học cơ sở thành phố Kon Tum trong bối cảnh giáo dục hiện nay
2.2.1. Khái quát về kinh tế – xã hội của thành phố Kon Tum trong bối cảnh giáo dục hiện nay
2.2.2. Khái quát tình hình Giáo dục – Đào tạo và giáo dục ở các trường trung học cơ sở Thành phố Kon Tum trong bối cảnh giáo dục hiện nay.
2.2.3. Quy mô trường lớp, học sinh ở các trường TH-THCS và các trường THCS Thành phố Kon Tum.
2.2.4. Quy mô đội ngũ cán bộ, giáo viên các trường TH-THCS và các trường THCS Thành phố Kon Tum.
2.2.5. Quy mô, mạng lưới các trường TH-THCS và các trường THCS Thành phố Kon Tum
2.3. Thực trạng hoạt động dạy học môn toán ở các trường trung học cơ sở
2.3.1. Thực trạng nhận thức của đội ngũ CBQL, TTCM và giáo viên ở các trường THCS về sự cần thiết của hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển PCNL học sinh
F:\DỮ LIỆU MỚI CẦN ĐỔI TÊN VÀ ĐĂNG 2025\TAI LIEU C YEN-2024\THAY PHU\LOP MOI NGAY 23.11\Quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS Thành phố Kon Tum trong bối cảnh hiện nay
