Phát triển chiến lược mở rộng thị trường sản phẩm Ocop “Trầm Hương Tiên Phước” trên địa bàn tỉnh Quảng Nam
MỞ ĐẦU
Chương trình OCOP (mỗi xã một sản phẩm) giai đoạn 2021-2025 tăng sức bật tiềm năng, thế mạnh của từng địa phương về sản phẩm đặc sản, ngành nghề nông thôn gắn với lợi thế về điều kiện sản xuất, vùng nguyên liệu và văn hóa truyền thống để gia tăng giá trị sản phẩm OCOP, như các làng nghề truyền thống; trái cây và dược liệu; cà phê và hồ tiêu ở vùng Tây Nguyên; lúa gạo và thuỷ sản ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long; Chè Tân Cương của tỉnh Thái Nguyên; Chè Dây huyện Đông Giang… Sản phẩm OCOP đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm; có mẫu mã, bao bì đa dạng và thân thiện với môi trường, phù hợp yêu cầu của thị trường. Nhiều sản phẩm OCOP đã đổi mới, sáng tạo để nâng cao chất lượng, từng bước tiếp cận thị trường xuất khẩu (miến dong Tài Hoan, tỉnh Bắc Kạn; cà phê Bích Thao, tỉnh Sơn La; đường thốt nốt Palmania, tỉnh An Giang, nước mắm Lê Gia, tỉnh Thanh Hóa…) và hướng đến làm quà tặng sang trọng và có giá trị cao.
Phát triển các sản phẩm làng nghề, sản phẩm OCOP tạo chỗ đứng trên thị trường và gắn với chiến lược tăng trưởng xanh góp phần thay đổi tập quán sản xuất, thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn theo hướng bền vững.
Con đường phát triển mở ra cho ngành kinh tế “Trầm hương Tiên Phước” trên thị trường Quảng Nam và các địa phương khác mới chỉ bắt đầu và phía trước còn lắm chông gai. Vẫn còn đó những hiện tượng thị trường trầm hương kém chất lượng, cạnh tranh không lành mạnh; các cấp chính quyền cần xây dựng cơ chế, chính sách, tạo điều kiện khởi nghiệp, liên kết sâu chuỗi sản xuất kinh doanh hình thành một ngành công nghiệp trầm đủ lớn, với các chuỗi giá trị có thể mang lại lợi ích lớn cho kinh tế và du lịch. Đồng thời các cấp, các ngành cần nghiên cứu đánh giá đúng về tiềm năng kinh tế của trầm hương, việc hoạch định chính sách, phát triển chiến lược mở rộng thị trường sản phẩm Ocop “Trầm hương Tiên Phước” trong thực tiễn còn gặp nhiều khó khăn, hạn chế. Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài “Phát triển chiến lược mở rộng thị trường sản phẩm Ocop “Trầm Hương Tiên Phước” trên địa bàn tỉnh Quảng Nam” làm đề tài luận văn nghiên cứu, qua đó để các cấp chính quyền địa phương có những chiến lược phát triển sản phẩm Ocop quê hương gắn với phát triển kinh tế, an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh trong những năm đến.
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn phát triển chiến lược mở rộng thị trường sản phẩm Ocop “Trầm Hương Tiên Phước” trên địa tỉnh; luận văn tập trung phân tích, đánh giá thực trạng chiến lược mở rộng thị trường sản phẩm Ocop “Trầm hương Tiên Phước” tại địa phương. Đồng thời phân tích, đánh giá những kết quả đạt được, những hạn chế, tồn tại và nguyên nhân của những hạn chế, tồn tại trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, phát triển thương hiệu. Qua đó, đề xuất những giải pháp phát triển chiến lược mở rộng thị trường sản phẩm Ocop “Trầm hương Tiên Phước” trên địa bàn huyện tỉnh trong những năm đến.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu phát triển chiến lược mở rộng thị trường sản phẩm Ocop “Trầm hương Tiên Phước” trên địa bàn tỉnh Quảng Nam.
Phạm vi nghiên cứu: Đề tài sử dụng kết quả các báo cáo tài chính và báo cáo bán hàng của các công ty, doanh nghiệp về kinh doanh “Trầm Hương Tiên Phước” từ năm 2018 – 2022 trên địa bàn.
Luận văn đã sử dụng tổng hợp các phương pháp sau:
– Phương pháp thống kê
– Phương pháp so sánh
– Phương pháp luật học
Ngoài phần mở đầu, kết luận, luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý thuyết về phát triển chiến lược mở rộng thị trường sản phẩm Ocop “Trầm hương”
Chương 2: Thực trạng phát triển chiến lược mở rộng thị trường sản phẩm Ocop “Trầm hương Tiên Phước” trên địa bàn tỉnh Quảng Nam.
Chương 3: Giải pháp phát triển chiến lược mở rộng thị trường sản phẩm Ocop “Trầm hương Tiên Phước” trên địa bàn tỉnh Quảng Nam.
6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN CHIẾN LƯỢC
MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG SẢN PHẨM OCOP “TRẦM HƯƠNG” CỦA CÁC DOANH NGHIỆP
1.1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM VỀ PHÁT TRIỂN CHIẾN LƯỢC MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG SẢN PHẨM OCOP “TRẦM HƯƠNG”
Từ các cách tiếp cận khác nhau, chúng ta có thể đưa ra một khái niệm thị trường như sau: “Thị trường là tập hợp những khách hàng có chung nhu cầu, mong muốn về một loại hàng hóa, dịch vụ nhất định, có khả năng thanh toán và sẵn sàng tham gia trao đổi”
Chương trình OCOP là chương trình trọng tâm phát triển kinh tế khu vực nông thôn theo hướng phát huy nội lực và gia tăng giá trị; là giải pháp và nhiệm vụ quan trọng trong thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) xây dựng nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2021 – 2025; xây dựng NTM đi vào chiều sâu, hiệu quả và bền vững. [11]
1.1.3. Chiến lược mở rộng thị trường
Theo Johnson và Scholes: Chiến lược thị trường là một hệ thống tư duy, ý tưởng quản lý mang tính khái quát và dài hạn, chỉ dẫn cho các doanh nghiệp nhận diện và khai thác được ưu thế vượt trội của mình so với các đối thủ cạnh tranh trên các thị trường nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng hiện hữu và tiềm năng, xây dựng năng lực tăng trưởng và phát triển thị trường của Tổng Công ty một cách ổn định và bền vững.
1.2. HÌNH THỨC PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG
Phát triển thị trường là hoạt động sẽ giúp cho các nhà SXKD có thể tìm kiếm cơ hội đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm. Về cơ bản thì mọi cơ hội đều tốt cho các doanh nghiệp nhưng không phải doanh nghiệp nào cũng nắm bắt được bởi vì khản năng có hạn. Do đó, các doanh nghiệp chỉ có thể tập trung quan tấm tới các cơ hội được xem là phù hợp với doanh nghiệp.
Bảng 1.1. Hình thức phát triển thị trường
| Sản phẩm Thị trường | Sản phẩm hiện tại | Sản phẩm mới |
| Thị trường hiện tại | Xâm nhập thị trường | Phát triển thị trường |
| Thị trường mới | Phát triển thị trường | Đa dạng hóa sản phẩm |
Nguồn: Thư viện học liệu mở Việt Nam
1.2.1. Phát triển thị trường theo chiều rộng
1.2.2. Phát triển thị trường theo chiều sâu
1.3. NỘI DUNG MỞ RỘNG PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG
1.3.1. Nghiên cứu xác định nhu cầu thị trường để từ đó xác định sản phẩm mục tiêu của doanh nghiệp
1.3.2. Xác định thị trường mục tiêu và khách hàng mục tiêu của doanh nghiệp
1.3.3. Xây dựng kênh phân phối
1.3.4. Xây dựng, phát triển đội ngũ nhân viên quản lý và bán hàng
1.3.5. Phát triển thương hiệu doanh nghiệp
1.3.6. Đánh giá các đối thủ cạnh tranh
1.4. MỘT SỐ NỘI DUNG PHÁT TRIỂN CHIẾN LƯỢC MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG SẢN PHẨM OCOP “TRẦM HƯƠNG”
1.4.1. Tổ chức sản xuất gắn với phát triển vùng nguyên liệu đặc trưng
1.4.2. Chuẩn hóa quy trình, tiêu chuẩn và phát triển sản phẩm OCOP theo chuỗi giá trị, phù hợp với lợi thế về điều kiện sản xuất và yêu cầu thị trường
1.4.3. Nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động cho các chủ thể OCOP
1.4.4. Về quảng bá, xúc tiến thương mại, kết nối cung – cầu
1.4.5. Phát triển, hoàn thiện hệ thống quản lý, giám sát sản phẩm OCOP
1.4.6. Nâng cao năng lực hệ thống hỗ trợ triển khai Chương trình
1.4.7. Tăng cường chuyển đổi số

THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CHIẾN LƯỢC MỞ RỘNG
THỊ TRƯỜNG SẢN PHẨM OCOP “TRẦM HƯƠNG TIÊN PHƯỚC” TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NAM
2.1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ THƯƠNG HIỆU SẢN PHẨM OCOP “TRẦM HƯƠNG TIÊN PHƯỚC” TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NAM
2.1.1. Điều kiện kinh tế, xã hội
2.1.2. Cơ cấu tổ chức của các Công ty, Doanh nghiệp trên địa bàn
2.1.3. Các sản phẩm “Trầm hương Tiên Phước” trên địa bàn tỉnh
Các Công ty, Doanh nghiệp đã sản xuất, kinh doanh, mở rộng phát triển thị trường “Trầm hương Tiên Phước” với một số sản phẩm đặc trưng: Nụ Trầm hương Tiên Phước, Nhang Trầm Hương Xứ Tiên, Vòng đeo tay Trầm Hương Tiên Phước, Trầm Hương cảnh, tiểu cảnh.
2.1.4. Công nghệ sản xuất sản phẩm của các Công ty, Doanh nghiệp trên địa bàn
Bảng 2.1. Tổng doanh thu của các Công ty, Doanh nghiệp “Trầm Hương Tiên Phước” trên địa bàn tỉnh từ năm 2019 – 2022
| Năm | Nhân công | Doanh thu | Lãi suất |
|---|---|---|---|
| 2019 | 100 | 600.000.000 | 225.000.000 |
| 2020 | 150 | 1.800.000.000 | 500.000.000 |
| 2021 | 200 | 2.500.000.000 | 650.000.000 |
| 2022 | 300 | 3.500.000.000 | 1.200.000.000 |
| Tổng số | 6.780.000.000 | 2.575.000.000 | |
Nguồn: Báo cáo của Sở Kế hoạch đầu tư tỉnh về doanh thu của các Công ty, Doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh từ năm 2019 – 2022
Qua bảng 2.1 cho thấy, doanh thu của các Công ty, Doanh nghiệp “Trầm Hương Tiên Phước” tại các địa phương đã từng bước kiện toàn về cơ sở vật chất, máy móc phục vụ sản xuất kinh doanh, nhân công và doanh thu tăng lên hàng năm, đem lại nhiều lợi nhuận, đáp ứng được yêu cầu, tiêu chí kế hoạch kinh doanh đề ra.
2.2. THỰC TRẠNG MỞ RỘNG PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG “TRẦM HƯƠNG TIÊN PHƯỚC” CỦA CÁC CÔNG TY, DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NAM
2.2.1. Đặc trưng thị trường kinh doanh Trầm Hương
Do tác động của đại dịch Covid-19, doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh trầm hương và các sản phẩm từ trầm hương đã sụt giảm khoảng 70-75% so với thời điểm năm 2019. Nhiều cơ sở, hộ gia đình phải thu hẹp quy mô sản xuất, thậm chí phải tạm dừng hoạt động. Hiện tại, ngoài sản phẩm trầm hương thiên nhiên nguyên khối, các cơ sở còn sản xuất nhiều sản phẩm khác như: Trầm cảnh, vòng tay, các mặt hàng mỹ nghệ, tinh dầu trầm, nhang trầm… để đáp ứng nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng.
Trong bối cảnh khó khăn do tình hình dịch bệnh, việc tìm ra hướng đi phù hợp trong hoạt động sản xuất, kinh doanh đang được người dân trên địa bàn nói chung và Công tu hết sức quan tâm.
Tình trạng đầu ra cho sản phẩm trầm hương gặp khó khăn nhưng bằng sự quyết tâm của đội ngũ nhân công, marketing, bộ phận sản xuất kinh doanh đã tìm những cách thức bán hàng, quảng cáo trực tuyến.
Các Công ty, Doanh nghiệp đang hoàn thiện xây dựng bộ quy chuẩn chất lượng trầm hương trên địa bàn để góp phần hạn chế tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng trên thị trường; tạo thương hiệu Trầm Hương Tiên Phước trên thị trường gắn bó với sản vật đặc trưng ở vùng đất mệnh danh là xứ Trầm hương.
Các Công ty, Doanh nghiệp luôn xác định xây dựng thương hiệu Trầm Hương trên địa bàn tỉnh và giữ vững thị trường tại các tỉnh phía Bắc. Triển khai thực hiện mở rộng thị trường, chiến lược tiếp cận với các tỉnh duyên hải miền Trung và miền Nam; thiết lập một loạt các đại lý, cửa hàng suốt từ Bắc vào Nam.
2.2.2. Đặc điểm khách hàng của các Công ty, Doanh nghiệp
Khách hàng có thể kể đến như người dân địa phương, các công ty, doanh nghiệp, doanh nhân trên địa bàn tỉnh và các địa phương khác… Khách hàng của các Công ty, Doanh nghiệp bao gồm các tổ chức và cá nhân.
Để nâng cao hiệu quả kinh doanh, tăng cường khả năng cạnh tranh trong quá trình xâm nhập vào hệ thống kinh doanh và phân đoạn thị trường, khách hàng, các Công ty, Doanh nghiệp trên địa bàn đã triển khai thực hiện, phân đoạn thị trường, tìm mọi cách để quảng bá được mẫu mã sản phẩm của mình tới tay người tiêu dùng
Về sự hiểu biết của Trầm Hương, còn có rất nhiều người chưa biết đến lợi ích và công dụng của Trầm Hương. Còn có những khách hàng biết đến trầm hương thì lại không biết phải mua sản phẩm ở đâu. “Trầm Hương Tiên Phước” của các Công ty, Doanh nghiệp trên đã xây dựng kênh phân phối lớn mở rộng thị trường, phân đoạn thị trường ra khắp các tỉnh thành trên cả nước. Để khách hàng có thể mua hàng nhanh nhất, thuận lợi nhất.
2.2.3. Kênh phân phối của các Công ty, Doanh nghiệp
Hàng năm Bộ phận Kinh doanh tổng hợp lập kế hoạch và tiến hành rà soát về thiết lập cũng như việc quản lý kênh phân phối. Có đề xuất lựa chọn dạng kênh trong việc tổ chức phân phối, các phần tử cụ thể và dạng phần tử trong kênh.
Xác định chất lượng luôn đặt lên hàng đầu, sản phẩm được sản xuất ra phải tốt cho người tiêu dùng, an toàn và hoàn toàn tự nhiên. Các sản phẩm luôn được cải tiến, mẫu mã đa dạng phù hợp nhu cầu thị trường, từ khách hàng bình dân cho đến cao cấp.
Các sản phẩm luôn được cải tiến, mẫu mã đa dạng phù hợp nhu cầu thị trường, từ khách hàng bình dân cho đến cao cấp. Việc đầu tư máy móc hiện đại góp phần hạ giá thành, tăng cao chất lượng cũng như năng suất làm ra sản phẩm.
“Trầm hương Tiên Phước” được chọn là sản phẩm điểm. Việc chọn các sản phẩm có ưu thế vượt trội hơn để tập trung phát triển thành sản phẩm OCOP trong từ năm 2018 đến nay, giúp Tiên Phước đẩy nhanh tiến độ hoàn thành sản phẩm OCOP, giảm chi phí, tạo tiền đề để phát triển các sản phẩm khác đạt tiêu chuẩn sản phẩm OCOP trong những năm tiếp theo.
Trong thời kỳ hội nhập hiện nay việc khẳng định vị thế, xây dựng kênh phân phối của các Công ty, Doanh nghiệp là một việc vô cùng quan trọng. Đồng thời chọn chiến lược thương hiệu sản phẩm, phân phối để làm mục tiêu phát triển thương hiệu của mình với việc định vị thương hiệu, thông qua phân khúc thị trường ra thành 03 dòng sản phẩm như chất lượng cao, tiêu chuẩn và phổ thông.
Các kênh phân phối cũng tạo lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp, tạo thị trường rộng khắp cho doanh nghiệp đồng thời là nơi tiếp nhận thông tin ý kiến phản hồi của người tiêu dùng về sản phẩm cũng như cách thức phân phối từ đó đề ra các chiến lược phù hợp.
Kênh tiêu thụ quan trọng nhất là kênh phân phối trực tiếp,
trong tổng doanh thu kênh này tạo ra doanh thu chiếm 65 – 70 %. Khoảng 30 -35 % còn lại là từ kênh tiêu thụ gián tiếp. [34, tr.17, 18]
2.2.4. Công tác nghiên cứu phát triển thị trường “Trầm hương Tiên Phước” của các Công ty, Doanh nghiệp
Quảng cáo có vai trò lớn trong việc định dạng trải nghiệm thương hiệu. Bằng cách nhấn mạnh những điểm tích cực, khác biệt, thương hiệu có thể khuyến khích người tiêu dùng chú ý đến những khía cạnh đó khi thử nghiệm thương hiệu.
Thực hiện truyền thông, quan hệ cộng đồng tận dụng các kênh truyền thông, tin tức làm phương tiện phát tán thông tin với độ tin cậy cao hơn so với quảng cáo trả tiền.
Phân phối sản phẩm, xuất phát từ thương hiệu “Trầm hương Tiên Phước” quy mô nhỏ, đã phát triển thành các Công ty, Doanh nghiệp với việc mở rộng cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn nên việc thu hút các nhà phân phối gặp nhiều thuận lợi.
Triển khai các chính sách khuyến mãi, song song với việc thực hiện các chính sách chiết khấu, thưởng theo chỉ tiêu doanh thu/KPI thì Công ty đã nỗ lực trong việc hỗ trợ các hoạt động quảng cáo, khuyến mãi,… gọi chung là tiếp thị thương mại.
Các Công ty, Doanh nghiệp triển khai các chính sách phát triển chiến lược mở rộng thị trường như chiến lược về mặt và dịch vụ kinh doanh, xác định rõ sản phẩm Ocop “Trầm hương Tiên Phước” là sản phẩm đặc trưng của địa phương, đẩy mạnh chất lượng trầm hương nguyên chất, không pha trộn, không hóa chất.
2.2.5. Thực hiện xây dựng phát triển thương hiệu
Muốn đưa sản phẩm Ocop “Trầm Hương” thân thiện, an toàn với người sử dụng đến rộng rãi với thị trường, đặc biệt sâm nhập vào kênh siêu thị và ước mơ xa hơn là xuất khẩu đi nước ngoài trong thời gian đến.
Việc sản phẩm được gắn sao sẽ góp phần tạo uy tín, thương hiệu trên thị trường, tạo đà để sản phẩm vào siêu thị và tạo điều kiện thuận lợi cho các Công ty, Doanh nghiệp phát triển thương hiệu, tìm hướng phát triển đưa “Trầm hương Tiên Phước” trên thị trường trong và ngoài nước.
Phát triển thương hiệu cần phải được đầu tư liên tục, tuy nhiên, tùy từng thời điểm mà có thể tăng cường quảng bá kể cả khi việc kinh doanh đang phát triển thuận lợi hay khi bị đình trệ, phát triển chậm.
Để phát triển một thương hiệu mạnh, ngoài những chiến lược quảng bá hiệu quả, các cơ sở sản xuất trầm hương trên địa bàn đã sử dụng tối đa 05 công cụ khác là: logo, hình tượng, khẩu hiệu, nhạc hiệu, bao bì và quan trọng nhất: tạo nên sự khác biệt.
Sự khác biệt là thế mạnh của “Trầm hương Tiên Phước”, giúp thương hiệu làm nên sức mạnh cạnh tranh với đối thủ. Sự khác biệt làm nên dấu ấn riêng của thương hiệu, đồng thời tạo nét văn hóa đặc trưng của thương hiệu. Tạo nên sự khác biệt chính là tạo ra yếu tố quan trọng làm nên sự thành công của thương hiệu và là thế mạnh của trầm hương.
2.2.6. Nghiên cứu các đối thủ cạnh tranh
Bảng 2.2. Một số đối thủ cạnh tranh của các Công ty, Doanh nghiệp trên địa bàn
| STT | Tên doanh nghiệp | Địa chỉ | Mặt hàng sản xuất kinh doanh |
| 1 | Công Ty TNHH Trầm Hương Tiên Phước | 47 Trần Quốc Toản, Quận Hải Châu, Thành phố Đà Nẵng | Lâm nghiệp và hoạt động dịch vụ có liên quan |
| 2 | Công ty TNHH SX – TM – DV Xứ Tiên | Tiên Châu, Tiên Phước, Quảng Nam | Nông, lâm sản Tiên Phước, Quảng Nam |
| 3 | Hợp tác xã Trầm Hương Tiên Phước | Thôn An Tây, Thị trấn Tiên Kỳ, Huyện Tiên Phước, Tỉnh Quảng Nam | Chế tác nên các sản phẩm mỹ nghệ độc đáo từ trầm, làm vòng đeo tay, nhang trầm chất lượng cao… |
| 4 | Công ty TNHH Trầm Hương Sơn Trầm | Thôn 7B, Xã Tiên Cảnh, Huyện Tiên Phước, Tỉnh Quảng Nam | Các sản phẩm Trầm Hương |
| 5 | Công Ty TNHH Mỹ Nghệ Thương Mại Và Dịch Vụ Trầm Hương Lương Hậu | Khối phố Bình Phước, Thị trấn Tiên Kỳ, Huyện Tiên Phước, Quảng Nam | Sản xuất sản phẩm khác từ gỗ; sản xuất sản phẩm từ tre, nứa, rơm, rạ và vật liệu tết bện (Ngành chính); Bán buôn nông, lâm sản nguyên liệu (trừ gỗ, tre, nứa);…. |
Nguồn: Nghiên cứu độc lập của tác giả
2.3. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CHIẾN LƯỢC MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG SẢN PHẨM OCOP “TRẦM HƯƠNG TIÊN PHƯỚC” TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NAM
2.3.1. Tổ chức sản xuất gắn với phát triển vùng nguyên liệu đặc trưng
Ưu tiên đầu tư hợp lý cơ sở hạ tầng vùng nguyên liệu tại các địa phương trên địa bàn. Phát triển sản phẩm OCOP “Trầm hương” gắn với phát triển kinh tế, xã hội….
Tiên Phước là xứ sở của cây dó bầu hương, loại cây được cho là tạo trầm tốt nhất. Trong 20 năm qua, nghề trồng dó bầu, khoan cấy ghép trầm đã từng bước phát triển ở Tiên Phước, giải quyết việc làm cho nhiều lao động địa phương.
Từ chỗ thử nghiệm, nhiều cơ sở trầm hương ở Tiên Phước bắt đầu vươn xa sang địa bàn nhiều tỉnh, thành cả nước, vừa xây dựng nguồn nguyên liệu ổn định, vừa quảng bá thương hiệu trầm hương Tiên Phước. Gần đây, các cơ sở ở Tiên Phước đã mang sản phẩm trầm hương của mình đến với các thị trường tiêu thụ lớn như Thái Lan, Nhật Bản, Trung Quốc… để đưa thương hiệu trầm hương địa phương phát triển, cũng là cách để mở rộng thị trường, mở rộng nguồn nguyên liệu.
2.3.2. Chuẩn hóa quy trình, tiêu chuẩn và phát triển sản phẩm OCOP “Trầm hương Tiên Phước” theo chuỗi giá trị, phù hợp với lợi thế về điều kiện sản xuất và yêu cầu thị trường
Đẩy mạnh chuẩn hóa sản phẩm “Trầm hương Tiên Phước” gắn với lợi thế và điều kiện của từng địa phương trên địa bàn.
Tham mưu giúp cơ quan có thẩm quyền phát triển sản phẩm OCOP, xây dựng chiến lược mở rộng thị trường sản phẩm Ocop “Trầm hương Tiên Phước”, nâng cao thu nhập cho mọi tầng lớp nhân dân, ổn định cuộc sống.
Các cấp chính quyền xây dựng cơ chế hỗ trợ, tạo điều kiện để người trẻ học tập kỹ thuật, chế tác từ các làng nghề nổi tiếng. Nhiều lượt lao động trẻ cũng đã sang làng trầm cảnh ở các địa phương khác trong và ngoài tỉnh để học tập kỹ nghệ “chế tác”.
Hỗ trợ, đào tạo nâng cao tay nghề cho nghệ nhân, huyện cũng hướng tới hỗ trợ xây dựng website, showroom trưng bày sản phẩm trầm hương, trầm cảnh bên cạnh một số đặc sản khác của Tiên Phước, đăng ký nhãn hiệu tập thể nhằm quảng bá thương hiệu sản phẩm “Trầm hương Tiên Phước”
Phát triển thương hiệu “Trầm hương Tiên Phước” không thể không gắn với chiến lược phát triển vùng nguyên liệu. Dù là xứ trầm hương nhưng việc trồng dó bầu, tạo trầm, đến cả việc phát triển nghề trầm cảnh tại Tiên Phước chưa tương xứng với tiềm năng.
Để tạo sản phẩm trầm với chất lượng tốt nhất, Phòng Kinh tế – hạ tầng huyện đang tiếp tục thực hiện đề tài nghiên cứu về tạo trầm trên cây dó bầu, mời chuyên gia nghiên cứu cách tạo trầm tự nhiên.
Trong chiến lược phát triển chuỗi giá trị trầm hương, việc ứng dụng công nghệ vào khâu sản xuất, chế tác sản phẩm là rất quan trọng nhằm cải tiến sản xuất. Hiện, hơn 70% cơ sở sản xuất trầm cảnh ở Tiên Phước vẫn hoạt động theo quy mô nhỏ lẻ, manh mún, trình độ công nghệ còn hạn chế.
Sản phẩm Ocop “Trầm hương Tiên Phước” của vùng sông Tiên không chỉ là nguồn nguyên liệu dồi dào cung ứng cho làng trầm cảnh mỹ nghệ trong nước mà còn được chế tác thành những sản phẩm thủ công mỹ nghệ đặc trưng có giá trị cao, đã được xuất sang các nước Trung Quốc, Hồng Kông, Đài Loan…[58, tr.2, 3]
2.3.3. Nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động cho các chủ thể OCOP
Tiên Phước là huyện dẫn đầu tỉnh Quảng Nam về số lượng sản phẩm tham gia được đánh giá, xếp hạng OCOP. Đến nay, huyện Tiên Phước đã có 17 sản phẩm được tỉnh đánh giá xếp hạng; trong đó 08 sản phẩm đạt hạng 4 sao và 09 sản phẩm đạt hạng 3 sao. Hoàn thành việc nâng cấp, đưa vào khai thác, sử dụng Trung tâm trưng bày sản phẩm OCOP huyện. Đặc biệt, Làng văn hóa du lịch cổ Lộc Yên được chọn là 01 trong 03 sản phẩm OCOP tỉnh Quảng Nam, là 01 trong 10 mô hình thí điểm xây dựng làng văn hóa du lịch gắn với xây dựng NTM nằm trong khung chỉ đạo điểm triển khai Chương trình mỗi xã một sản phẩm đã được Bộ NN&PTNT quyết định đầu tư trên cả nước.
Đảng bộ, chính quyền, doanh nghiệp và nhân dân huyện tập trung tăng tốc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới, phát huy lợi thế sản phẩm trầm hương, phát triển thương hiệu “Trầm hương Tiên Phước” cũng như các chương trình, dự án trọng điểm, Nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của các chủ thể, các cơ sở sản xuất, công ty, doanh nghiệp kinh doanh “Trầm hương Tiên Phước” nhằm tạo chuyển biến căn bản và thay đổi diện mạo quê hương, thúc đẩy kinh tế – xã hội phát triển nhanh, bền vững.
2.3.4. Về quảng bá, xúc tiến thương mại, kết nối cung – cầu
Đề án phát triển kinh tế vườn, kinh tế trang trại, du lịch sinh thái mang đặc trưng vùng trung du xứ Quảng giai đoạn 2017 – 2025 được thực hiện với sự vào cuộc mạnh mẽ của nhân dân, trong đó có việc phát triển thương hiệu “Trầm hương Tiên Phước”.
Cơ sở hạ tầng cũng được huyện quan tâm đầu tư, tạo điều kiện phát triển thương hiệu, kết nối thị trường “Trầm hương Tiên Phước” gắn với phát triển kinh tế – xã hội địa phương.
Trong những năm qua, huyện Tiên Phước đã triển khai hoạt động xúc tiến quảng bá sản phẩm Ocop nói chung và sản phẩm “Trầm hương Tiên Phước” nói riêng. Từ nguồn khuyến công, địa phương đã hỗ trợ, tạo điều kiện để các cơ sở, doanh nghiệp trầm hương tham gia gian hàng trưng bày tại các kỳ hội chợ, triển lãm trong và ngoài nước.
2.3.5. Phát triển, hoàn thiện hệ thống quản lý, giám sát sản phẩm OCOP “Trầm hương Tiên Phước”
Trầm hương có giá trị rất lớn trong đời sống, theo Đông y trầm hương là vị thuốc quý hiếm. Theo Tây y (Y học các nước phương Tây), trầm hương có tính kháng sinh, tạo ra kháng thể mạnh.
Trầm hương chỉ có thể phát triển tốt nhất ở vùng đất cỗi cằn của quê hương và điều kiện tự nhiên của Tiên Phước đã tạo ra đặc trưng riêng của “Trầm hương bản địa”.
Về mặt phong thủy, trầm hương được chế tác thành trang sức như vòng tay, vòng chuỗi,… Hương thơm của trầm giúp xua tan tà khí, hóa giải những điềm xấu, chiều tài, dẫn lộc, dự trữ nguồn năng lượng tích cực.
Các cơ quan chuyên môn, chính quyền địa phương xây dựng chính sách hoàn thiện hệ thống quản lý, giám sát sản phẩm OCOP Trầm hương Tiên Phước. Tăng cường tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, định hướng của tỉnh, huyện trong phát triển kinh tế vườn, kinh tế trang trại gắn với du lịch sinh thái, giới thiệu sản phẩm.
Ngoài duy trì phát triển các loại cây trồng chủ lực, truyền thống (tiêu, thanh trà, lòn bon…) cần nghiên cứu, đẩy mạnh phát triển các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao (sầu riêng, măng cụt, mãng cầu, cây có múi khác) và các loại cây dược liệu, trầm hương; nghiên cứu lai tạo, tìm tòi các loại giống mới, giống cây đầu dòng có năng suất, chất lượng hơn…
Quản lý chặt chẽ nguồn nguyên liệu, giống cây dó, trầm, đưa vào trồng trên địa bàn huyện; hướng dẫn, khuyến khích bà con trồng tập trung, liên vườn và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ thông tin nhằm nâng cao chất lượng, giá trị.
Xây dựng cơ chế, chính sách đào tạo, dự nguồn cán bộ chuyên môn kỹ thuật cao về cây trồng, về dó, trầm, thực hiện đào tạo chuyên sâu để kiện toàn hệ thống quản lý, giám sát sản phẩm OCOP “Trầm hương Tiên Phước”, giám sát về chiến lược phát triển mở rộng thị trường, về nguồn gốc dó, trầm, về chất lượng sản phẩm.
UBND huyện cũng yêu UBND các xã, thị nghiên cứu, học tập kinh nghiệm của các huyện Đại Lộc, Nông Sơn, Quế Sơn… để chủ động xây dựng, phê duyệt và triển khai Đề án phát triển kinh tế vườn, kinh tế trang trại, phát triển dược liệu, phát triển “Trầm hương” trên địa bàn đảm bảo phù hợp với thực tế từng địa phương để thực hiện.
2.3.6. Nâng cao năng lực hệ thống hỗ trợ triển khai Chương trình
Xây dựng cơ chế, chính sách để triển khai Chương trình khởi nghiệp, quảng bá, giới thiệu và thương mại sản phẩm OCOP “Trầm hương Tiên Phước.
UBND huyện Tiên Phước đã phối hợp tập huấn các cơ chế chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế vườn, trang trại, triển khai Chương trình mỗi xã một sản phẩm theo Nghị quyết 35 tại các xã, thị trấn; ban hành hướng dẫn một số biện pháp kỹ thuật chăm sóc cây dó, trầm thời kỳ kinh doanh.
Cùng với việc quy hoạch các vùng sản xuất tập trung, huyện Tiên Phước đã tập trung đầu tư xây dựng hạ tầng nông nghiệp, nhất là phát triển hệ thống thủy lợi bậc thang để cung cấp nước tưới cho cây lúa, cây màu, trang trại, kinh tế vườn, góp phần tạo cảnh quan phát triển du lịch sinh thái, phòng cháy chữa cháy rừng trong mùa khô.
Tiên Phước không chỉ là điểm đến lý tưởng giúp du khách tìm về chốn bình yên và cội nguồn nét đẹp làng quê, về thương hiệu trầm hương, nhiều năm qua Tiên Phước còn là điểm tham quan, học tập kinh nghiệm phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, phát triển trầm hương, chia sẻ lợi ích trong phát triển sản phẩm Ocop “Trầm hương Tiên Phước” của Tiên Phước với nhiều địa phương khác.
2.3.7. Tăng cường chuyển đổi số
Thời gian qua, nhiều mặt hàng nông sản, sản phẩm OCOP tiêu biểu của huyện, trong đó có sản phẩm “Trầm hương Tiên Phước” cũng đã và đang được tiêu thụ hiệu quả trên các trang mạng, các sàn thương mại điện tử.
Huyện Tiên Phước đã nâng cao kỹ năng kinh doanh, phát triển thị trường, thương hiệu sản phẩm, đẩy mạnh chuyển đổi số và thương mại điện tử, nhằm bắt kịp xu hướng trong thời kỳ hội nhập.
Các cơ quan chuyên môn, ngành nông nghiệp, các cấp chính quyền đã vạch kế hoạch, trước mắt, sẽ giới thiệu, hướng dẫn để hộ sản xuất trải nghiệm, làm quen với công nghệ số, cách thức mua – giao – nhận hàng. Đồng thời từng bước chọn hộ sản xuất nông nghiệp có sản phẩm “Trầm hương Tiên Phước” để tham gia sàn thương mại điện tử, đăng thông tin sản phẩm để quảng bá, giới thiệu.
2.4. ĐÁNH GIÁ VIỆC PHÁT TRIỂN CHIẾN LƯỢC MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG SẢN PHẨM OCOP “TRẦM HƯƠNG TIÊN PHƯỚC” TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NAM
2.4.1. Những kết quả đạt được
Một là, cùng với các Công ty, Doanh nghiệp trên địa bàn, qua 3 năm thực hiện Đề án phát triển kinh tế vườn, kinh tế trang trại, du lịch sinh thái, trên địa bàn huyện Tiên Phước đã đạt nhiều kết quả tích cực.
Hai là, phát triển chiến lược mở rộng thị trường sản phẩm Ocop “Trầm hương Tiên Phước” tại các địa phương đã và đang từng bước đi sâu vào đời sống mỗi người dân nơi đây, mang lại những hiệu quả thiết thực, góp phần xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững.
Ba là, Tiên Phước hiện có 200 công ty, cơ sở sản xuất kinh doanh và chế tác trầm hoạt động và phần lớn đều ăn nên làm ra.
Bốn là, hiện nay có rất nhiều loại “Trầm Hương Tiên Phước” được bày bán trên thị trường với đa dạng các sản phẩm, mẫu mã với giá cả khác nhau.
Năm là, các doanh nghiệp, các cơ sở sản xuất “Trầm Hương Tiên Phước” đã mở rộng thị trường, làm kinh tế giỏi, đồng thời giải quyết việc làm cho hàng nghìn lao động tại địa phương.
Sáu là, trầm hương là sản phẩm được sản xuất hoàn toàn bằng nguyên liệu bột trầm, an toàn, thân thiện với môi trường, không hóa chất độc hại cho người sử dụng.
Bảy là, chương trình Ocop, xây dựng thương hiệu “Trầm hương Tiên Phước” đã góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao thu nhập cho người dân.
Bảy là, Trầm hương Tiên Phước được người tiêu dùng biết đến. Sản phẩm Hương trầm (Hương nụ) của Công ty đã đạt hạng 3 sao OCOP cấp tỉnh và vòng đeo tay từ trầm hương đạt hạng 4 sao OCOP cấp tỉnh.
Tám là, Công ty tiếp tục chú trọng hoạt động quảng bá, tiếp thị sản phẩm, thương mại điện tử nhằm nâng cao vị thế, giá trị kinh tế cho công ty.
Chín là, các Công ty, Doanh nghiệp trên địa bàn xác định việc duy trì thị phần, thị trường kinh doanh sản phẩm Trầm Hương, đã bắt đầu chủ động hơn trong công tác tìm kiếm khách hàng. Xây dựng hệ thống kênh phân phối song song, trải rộng khắp địa bàn.
Mười là, thương hiệu ngày càng xây dựng và phát triển trên thị trường. Sản phẩm luôn đảm bảo chất lượng tốt, ngày càng được người tiêu dùng đánh giá cao và có chỗ đứng tốt trên thị trường.
Thứ nhất, hoạt động sản xuất quy mô nhỏ lẻ, chưa xây dựng hệ thống phân phối hoàn chỉnh.
Thứ hai, sự thiếu vắng đội ngũ nghệ nhân có tay nghề cao.
Thứ ba, thiếu đội ngũ Marketing trên thị trường, chưa thể hiện các yếu tố sự hiện diện và uy tín để tạo ra lợi nhuận.
Thứ tư, nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh vẫn hoạt động theo quy mô nhỏ lẻ, manh mún, trình độ công nghệ còn hạn chế.
Thứ năm, chưa mở rộng và phân tích được khách hàng mục tiêu.
Thứ sáu, chưa đa dạng hóa trong việc sử dụng các công cụ truyền thông thương hiệu.
Bảy là, Trầm hương chủ yếu là doanh nghiệp vừa và nhỏ, nguồn nhân lực về công nghệ thông tin hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu quản lý, vận hành và triển khai các giải pháp số, chuyển đổi số.
Tám là, Hệ thống kênh phân phối của Công ty còn nhiều hạn chế, chưa phù hợp, ảnh hưởng đáng kể đến tiêu thụ sản phẩm.
Chín là, đội ngũ nhân viên Công ty năng động, nhiệt tình nhưng vẫn chưa có kinh nghiệm cao, trình độ kỹ thuật cũng như các kỹ năng cần thiết.
2.4.3. Nguyên nhân những hạn chế, tồn tại
Một là, do đội ngũ nhân công còn mỏng, việc kết hợp giữa các nhân công không hiệu quả, nếu thiếu nhân công lành nghề sẽ tác động lớn đến hiệu quả công việc.
Hai là, thiếu vốn, kỹ năng Marketing đã tác động đến việc huy động vốn và thu hút nguồn nhân lực để thực hiện hoạt động sản xuất kinh doanh, triển khai các chiến lược kinh doanh, maketing.
Ba là, thiếu nguồn nhân lực kỹ thuật cao
Bốn là, chính quyền địa phương chưa thực sự quan tâm nhiều đến việc hỗ trợ vốn vay trong hoạt động sản xuất kinh doanh.
Năm là, năng lực quản lý, triển khai mở rộng phát triển thị trường sản phẩm trên địa bàn chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra.
D:\DỮ LIỆU MỚI CẦN ĐỔI TÊN VÀ ĐĂNG 2025\TAI LIEU C YEN-2024\KHOA 1\Phát triển chiến lược mở rộng thị trường sản phẩm Ocop “Trầm Hương Tiên Phước” trên địa bàn tỉnh Quảng Nam

