Biện pháp quản lý hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên tiểu học quận Hải Châu thành phố Đà Nẵng
1.1. Về lý luận
Nghị quyết 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã nêu rõ mục tiêu tổng quát: “Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân. Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc hiệu quả.” Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011 – 2020 cũng đã xác định mục tiêu tổng quát của nền giáo dục Việt Nam là “Đến năm 2020, nền giáo dục nước ta được đổi mới căn bản và toàn diện theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế; chất lượng giáo dục được nâng cao một cách toàn diện...” Để đáp ứng những yêu cầu của xã hội, đáp ứng nhiệm vụ mà Đảng và Nhà nước giao phó, đòi hỏi người giáo viên phải ý thức được những nhiệm vụ của mình, trong đó vấn đề không ngừng bồi dưỡng và tự bồi dưỡng chuyên môn để nâng cao trình độ là hết sức ý nghĩa và có vai trò quan trọng.
Không chỉ có vậy, vấn đề phát triển giáo viên đảm bảo về số lượng và chất lượng là một trong những yêu cầu cấp bách, thường xuyên có ý nghĩa quyết định tới chất lượng giáo dục của mỗi nhà trường.
Hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên vừa là điều kiện cần và là điều kiện đủ cho việc thực hiện các yêu cầu của chuẩn nghề nghiệp giáo viên, đồng thời giúp giáo viên sử dụng có hiệu quả những kiến thức, kĩ năng nghề nghiệp vào việc giảng dạy, giáo dục học sinh, khơi dậy hứng thú học tập, phát huy tinh thần tự lực, tự giác trong học tập của học sinh. Tuy vậy, hoạt động này cũng khó đạt hiệu quả cao như mong muốn nếu thiếu đi vai trò của nhà quản lý, mà cụ thể là của Hiệu trưởng – người đứng đầu nhà trường.
1.2. Về thực tiễn
Quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng là một trong những đơn vị có đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục và giáo viên cấp tiểu học đông và ổn định trên địa bàn thành phố. Hoạt động nâng cao chất lượng đội ngũ luôn được các cấp lãnh đạo quan tâm và chú trọng. Tuy nhiên, hoạt động quản lý việc tự bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên chưa thật sự được quan tâm đúng mức. Trên địa bàn quận, hiện chưa có đề tài luận văn thạc sĩ nào nghiên cứu vấn đề này. Việc thực hiện nghiên cứu về quản lý hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên tiểu học quận Hải Châu là vấn đề vừa có tính cấp bách, vừa có tính chiến lược.
Xuất phát từ những lí do trên, đề tài “Biện pháp quản lý hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên tiểu học quận Hải Châu thành phố Đà Nẵng” được lựa chọn và nghiên cứu.
Nghiên cứu, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên tiểu học quận Hải Châu nhằm góp phần đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, phục vụ công cuộc đổi mới giáo dục hiện nay ở thành phố Đà Nẵng nói riêng và cả nước nói chung.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
Hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên các trường tiểu học.
Biện pháp quản lý hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên các trường tiểu học trên địa bàn quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng.
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý ở các trường, có thể đề xuất được các biện pháp hợp lý và khả thi nhằm quản lý hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên, góp phần nâng cao chất lượng của đội ngũ giáo viên tiểu học trên địa bàn quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng.
5.1. Nghiên cứu lý luận về quản lý hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên tiểu học
5.2. Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên tiểu học quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng
5.3. Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên tiểu học quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng
6.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
6.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu về lý luận và thực trạng quản lý hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên tiểu học quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn 2010-2014 và đề xuất biện pháp quản lý trong giai đoạn 2015-2020.
8. Cấu trúc của luận văn
+ Mở đầu
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên tiểu học
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên tiểu học quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng
Chương 3: Các biện pháp quản lý hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên tiểu học quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng
+ Kết luận và khuyến nghị
+ Tài liệu tham khảo và Phụ lục
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CỦA GIÁO VIÊN TIỂU HỌC
1.1. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Thời gian qua, đã có khá nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề tự học. Song đa số đều dừng lại ở mức nghiên cứu lí luận về vấn đề tự BDCM của giáo viên chứ chưa đi vào nghiên cứu, đề xuất các biện pháp phát huy và đẩy mạnh hoạt động này. Đối với vấn đề tự bồi dưỡng của giáo viên tiểu học, hiện chưa có tác giả nào nghiên cứu về quản lý giáo dục đề cập đến hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên.
1.2. CÁC KHÁI NIỆM CHÍNH CỦA ĐỀ TÀI
1.2.1. Quản lý và quản lý giáo dục
- Quản lý
Quản lý là tập hợp những tác động có tính chủ đích của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt được những mục tiêu, kế hoạch đã đề ra.
b. Quản lý giáo dục
c. Các chức năng của quản lý giáo dục
1.2.2. Hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn
- Bồi dưỡng
Bồi dưỡng là quá trình cập nhật, bổ sung kiến thức, kĩ năng, thái độ để nâng cao năng lực, trình độ, phẩm chất của người lao động về một lĩnh vực hoạt động mà người lao động đã có một trình độ năng lực chuyên môn nhất định qua một hình thức đào tạo nào đó. Bồi dưỡng có ý nghĩa nâng cao nghề nghiệp, quá trình này chỉ diễn ra khi cá nhân và tổ chức có nhu cầu nâng cao kiến thức hay kĩ năng chuyên môn, nghiệp vụ của bản thân nhằm đáp ứng các yêu cầu của lao động nghề nghiệp.
b. Tự bồi dưỡng
Tự bồi dưỡng có nghĩa tương đương với tự học. Trong phạm vi đề tài, tự học, tự bồi dưỡng được hiểu là tự làm việc với chính mình trước trên cơ sở hướng dẫn, giúp đỡ của người thầy. Hoạt động tự bồi dưỡng luôn gắn với các hoạt động tự thân của người học để làm cho tri thức, kinh nghiệm, kĩ năng lĩnh hội được thực sự trở thành cái của mình, bền vững và phát huy hiệu quả.
c. Chuyên môn
Trong phạm vi đề tài này, chuyên môn được hiểu là bao gồm kiến thức về các môn học và kiến thức về kĩ năng, nghiệp vụ sư phạm.
Tiểu học là bậc học của phương pháp. Như vậy, chuyên môn của giáo viên tiểu học bao gồm kiến thức về các môn học theo quy định và kiến thức về kĩ năng, nghiệp vụ sư phạm tiểu học.
- Hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn
Tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên có thể coi là việc tự đào tạo lại, tự đổi mới, cập nhật kiến thức và kĩ năng chuyên môn, nâng cao trình độ của giáo viên, là sự nối tiếp tinh thần đào tạo liên tục trước và trong khi làm việc của người giáo viên. Đó là quy trình bồi dưỡng kiến thức chuyên môn; kĩ năng tay nghề; kiến thức, kĩ năng thực tiễn.
1.2.3. Quản lý hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn
Quản lý hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn là hoạt động của chủ thể quản lý thông qua các chức năng quản lý là: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra để tác động đến khách thể quản lý (là giáo viên và các nội dung của hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên) nhằm đạt được các mục tiêu quản lý đã đề ra (về nâng cao năng lực chuyên môn, về những mục tiêu khác).
1.3. NHỮNG YÊU CẦU ĐỐI VỚI NGƯỜI GIÁO VIÊN TIỂU HỌC TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
1.3.1. Những nhiệm vụ đổi mới giáo dục tiểu học trong giai đoạn hiện nay
1.3.2. Yêu cầu về phẩm chất và năng lực của người giáo viên tiểu học
- Yêu cầu về phẩm chất
Về mặt phẩm chất, người giáo viên cẩn đạt được những yêu cầu sau đây: Tôn trọng nhân cách trẻ, Hoàn thành chức trách của người giáo viên theo Luật Giáo dục, Là một công dân tốt, hăng hái tham gia phát triển cộng đồng, đặc biệt hoạt động xóa mù chữ: củng cố, nâng cao hiệu quả phổ cập giáo dục tiểu học, Không ngừng hoàn thiện mình về phẩm chất,năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, phấn đấu đạt chuẩn giáo viên tiểu học, Nhiệt tình, chủ động tham gia thực hiện đổi mới giáo dục, tích cực tuyên truyền đường lối chính sách giáo dục của Đảng và Nhà nước trong địa phương.
b. Yêu cầu về năng lực sư phạm
Những năng lực được hình thành qua đào tạo ở trường sư phạm và việc không ngừng nâng cao trình độ nghề nghiệp của người giáo viên trong quá trình dạy học bằng con đường bồi dưỡng và tự bồi dưỡng.
1.4. HOẠT ĐỘNG TỰ BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CỦA GIÁO VIÊN TIỂU HỌC
1.4.1. Ý nghĩa của hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn
Tự bồi dưỡng là một trong những yếu tố quan trọng nhất và quyết định đến việc nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên.
1.4.2. Mục tiêu, nội dung hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên tiểu học
a. Mục tiêu của hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn
* Đáp ứng yêu cầu trong giảng dạy nhằm thích ứng với yêu cầu đổi mới của chương trình giáo dục và sự phát triển xã hội.
* Củng cố, mở rộng, nâng cao kiến thức chuyên môn.
* Nâng cao ý thức, khả năng tự học, tự bồi dưỡng chuyên môn.
b. Nội dung của hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn
Ngoài nội dung BDTX theo chương trình của Bộ GD&ĐT, còn có các nội dung:
* Học tập nâng chuẩn.
* Cập nhật kiến thức liên quan đến chuyên môn mình phụ trách.
* Cập nhật kiến thức bổ trợ, thông tin xã hội phục vụ cho nội dung giảng dạy.
* Cập nhật kiến thức, kĩ năng nghiệp vụ sư phạm.
* Làm đồ dùng dạy học phục vụ trong giảng dạy.
* Bồi dưỡng kiến thức về tâm lí học lứa tuổi
* Viết SKKN, bài tham luận, bài nghiên cứu khoa học.
* Bồi dưỡng năng lực ngoại ngữ
* Bồi dưỡng năng lực ứng dụng CNTT trong giảng dạy
1.4.3. Các hình thức và quy trình tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên tiểu học
a. Các hình thức tự bồi dưỡng chuyên môn
* Tự bồi dưỡng thông qua hình thức tự học theo chương trình BDTX.
* Tự bồi dưỡng thông qua sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn
* Tự bồi dưỡng thông qua nghiên cứu trên Internet
* Dự giờ đồng nghiệp, dự hội thảo, chuyên đề…
* Nghiên cứu sách, tài liệu tham khảo
* Trao đổi, thảo luận chuyên môn với đồng nghiệp
b. Quy trình tự bồi dưỡng chuyên môn
Tự bồi dưỡng là một chu trình gồm ba giai đoạn như sau: Tự nghiên cứu – Tự thể hiện – Tự kiểm tra, tự điều chỉnh
1.4.4. Các điều kiện cần thiết hỗ trợ cho hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên tiểu học
a. Về cơ sở vật chất
Cốt lõi của cơ sở vật chất của các trường tiểu học chính là các thiết bị dạy học; thư viện nhà trường (sách báo, tài liệu tham khảo…); công nghệ thông tin ….
- Về tổ chức lao động
c. Về chế độ, chính sách
1.5. QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CỦA GIÁO VIÊN TIỂU HỌC
1.5.1. Quản lý việc lập kế hoạch tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên
1.5.2. Quản lý nội dung tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên tiểu học
1.5.3. Quản lý hình thức tiến hành hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên tiểu học
a. Quản lý hình thức tự bồi dưỡng thông qua hình thức tự học theo chương trình BDTX.
b. Quản lý hình thức tự bồi dưỡng thông qua sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn
c. Quản lý hình thức tự bồi dưỡng thông qua nghiên cứu trên Internet.
d. Quản lý hình thức tự bồi dưỡng thông qua dự giờ đồng nghiệp, dự hội thảo, chuyên đề…
e. Quản lý hình thức tự bồi dưỡng thông qua nghiên cứu sách, tài liệu tham khảo
g. Quản lý tự bồi dưỡng thông qua hình thức trao đổi, thảo luận chuyên môn với đồng nghiệp
1.5.3. Quản lý các điều kiện hỗ trợ cho hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên tiểu học
1.5.4. Người Hiệu trưởng và nhiệm vụ quản lý hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên tiểu học
a. Quản lý kế hoạch tự bồi dưỡng chuyên môn của GV
b. Quản lý nội dung tự bồi dưỡng chuyên môn của GV
c. Tổ chức và chỉ đạo các hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
d. Quản lý các điều kiện đảm bảo hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn
e. Kiểm tra, đánh giá kết quả tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên
Chương 1 của luận văn đã đề cập đến các vấn đề lý luận về quản lý hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên tiểu học. Phần lí luận nên trên sẽ làm cơ sở cho việc điều tra, khảo sát, phân tích thực trạng quản lý hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn. Từ đó đề xuất các biện pháp khả thi nhằm quản lý tốt hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên tiểu học quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng.
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ BỒI DƯỠNG
CHUYÊN MÔN CỦA GIÁO VIÊN TIỂU HỌC
QUẬN HẢI CHÂU THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
2.1. KHÁI QUÁT VỀ QUÁ TRÌNH KHẢO SÁT
Làm rõ thực trạng tự bồi dưỡng và công tác quản lý các hoạt động tự BDCM để đánh giá rút ra những ưu điểm và hạn chế, làm cơ sở đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động tự BDCM của giáo viên Tiểu học quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng.
– Nhận thức của CBQL, GV về sự cần thiết phải quản lý hoạt động tự BDCM.
– Thực trạng hoạt động tự BDCM của giáo viên Tiểu học.
– Thực trạng quản lý hoạt động tự BDCM của giáo viên Tiểu học.
2.1.3. Đối tượng, địa bàn khảo sát
Đề tài tiến hành khảo sát 02 đối tượng: GV, CBQL ở một số trường tiểu học trên địa bàn quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng. Cụ thể: Đối với CBQL, dùng phiếu hỏi khảo sát 51 người là lãnh đạo, chuyên viên phụ trách cấp tiểu học của phòng GD&ĐT, Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn của 17 trường tiểu học công lập. Đối với đội ngũ GV, sử dụng phiếu hỏi đối với 124 người
F:\DỮ LIỆU COP CỦA CHỊ YẾN\DAI HOC DA NANG\LUAN VAN 2015\LUAN VAN GIAO DUC HOC\LUAN VAN (Le Thi Kim Tuyen)\SAU BAO VE
