Biện pháp quản lý hoạt động đào tạo đại học theo hình thức đào tạo từ xa tại Đại học Đà Nẵng trong bối cảnh hiện nay
- Tính cấp thiết của đề tài
Thực hiện chủ trương đa dạng hóa các loại hình đào tạo nhằm đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng cao và đa dạng của người dân, tạo điều kiện cho người dân được học tập thường xuyên, học tập suốt đời, góp phần nâng cao trình độ văn hóa, chuyên môn, nghiệp vụ…Chính vì đó mà hình thức đào tạo từ xa được ra đời.
Đại học Đà Nẵng (ĐHĐN) được thành lập theo Nghị định số 32/CP ngày 04/4/1994 của Chính phủ, là một trong những đơn vị đầu tiên trong cả nước thực hiện hoạt động đào tạo từ xa. Từ năm 1995 đến nay, ĐHĐN với các ngành học đa dạng, đã không ngừng phát triển và thu hút số lượng học viên ngày càng tăng.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, công tác đào tạo đại học theo hình thức đào tạo từ xa của ĐHĐN vẫn còn một số hạn chế như: một số học viên không coi trọng việc học hình thức đào tạo này; một số giảng viên chưa dạy đủ số tiết học theo quy định; hoạt động tổ chức đào tạo còn nhiều bất cập…
Là một chuyên viên phụ trách đào tạo đại học từ xa của Đại học Đà Nẵng, được phân công trực tiếp công tác giáo vụ, tôi luôn trăn trở với sự tồn tại và phát triển của cơ quan nơi mình đang công tác. Vì vậy, việc khảo sát thực trạng và đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động đào tạo đại học từ xa trong bối cảnh hiện nay là một việc làm cấp thiết, góp phần duy trì ổn định và phát triển Đại học Đà Nẵng.
Từ những lý do trên, đề tài “Biện pháp quản lý hoạt động đào tạo đại học theo hình thức đào tạo từ xa tại Đại học Đà Nẵng trong bối cảnh hiện nay” được tôi chọn làm vấn đề nghiên cứu của mình.
- Mục tiêu nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý hoạt động đào tạo đại học theo hình thức đào tạo từ xa, đề xuất các biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động đào tạo tại Đại học Đà Nẵng trong bối cảnh hiện nay.
- Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động đào tạo đại học theo hình thức đào tạo từ xa.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động đào tạo đại học theo hình thức đào tạo từ xa tại Đại học Đà Nẵng trong bối cảnh hiện nay.
- Giả thuyết khoa học
- Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận của việc quản lý hoạt động đào tạo đại học theo hình thức đào tạo từ xa.
5.2. Khảo sát và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động đào tạo đại học theo hình thức đào tạo từ xa tại Đại học Đà Nẵng.
5.3. Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động đào tạo đại học theo hình thức đào tạo từ xa tại Đại học Đà Nẵng, đồng thời khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp.
- Phương pháp nghiên cứu
- Các phương pháp nghiên cứu lý luận
Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu, phân tích, khái quát hóa các tài liệu lý luận và các văn bản có liên quan đến quản lý đào tạo từ xa nhằm xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài nghiên cứu.
- Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động
- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi
- Phương pháp phỏng vấn
- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
- Phương pháp thống kê thuật toán nhằm xử lý các kết quả điều tra
- Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu phân tích quản lý hoạt động đào tạo đại học theo hình thức đào tạo từ xa tại Đại học Đà Nẵng từ năm 2009 đến nay.
- Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được trình bày trong 3 chương:
Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đào tạo đại học theo hình thức đào tạo từ xa.
Chương 2. Thực trạng quản lý hoạt động đào tạo đại học theo hình thức đào tạo từ xa tại Đại học Đà Nẵng.
Chương 3. Các biện pháp quản lý hoạt động đào tạo đại học theo hình thức đào tạo từ xa tại Đại học Đà Nẵng trong bối cảnh hiện nay.
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC THEO HÌNH THỨC ĐÀO TẠO TỪ XA
- TỔNG QUAN LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
- Tổng quan về đào tạo từ xa ở các nước trên thế giới
- Các nhà khoa học tiên tiến từ lâu đã nêu quan điểm về vấn đề học tập suốt đời. Xuất phát từ những quan điểm mới về giáo dục, hình thức đào tạo từ xa ra đời và phát triển ở nhiều nước khác nhau trên thế giới.
- Phương thức từ xa đáp ứng nhu cầu học mọi nơi, mọi lúc, thường xuyên và suốt đời của mọi tầng lớp nhân dân, được người học trên thế giới ưa chuộng vì nó cho phép người học chủ động về thời gian và không gian. Qua hơn một thế kỷ hình thành và phát triển, ĐTTX đã góp phần phát triển kinh tế xã hội và đáp ứng nhu cầu học tập đa dạng của người dân, từ đó góp phần thúc đẩy sự phát triển của kinh tế và xã hội của đất nước.
- Tổng quan về đào tạo từ xa ở Việt Nam
Đào tạo từ xa xuất hiện ở Việt Nam từ những năm đầu của thập kỷ 60 dưới hình thức dạy – học hàm thụ. Tuy nhiên, trong những năm xảy ra chiến tranh và những năm sau đó, ĐTTX hầu như không được tiến hành và phát triển được.
Đến năm 1993, để phát triển hình thức ĐTTX, Chính phủ đã cho phép thành lập 2 trường đại học mở đầu tiên trong trong cả nước, là đại học Mở Hà Nội và đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh với nhiệm vụ đào tạo cử nhân hình thức ĐTTX cho cả nước.
Thực hiện chủ trương xã hội hóa giáo dục của Đảng, đến năm 1994, một số cơ sở cũng được phép tuyển sinh hình thức đào tạo từ xa, như Đại học Huế, Đại học Đà Nẵng, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, Đại học Ngoại ngữ (Đại học Quốc gia Hà Nội)…
Đánh giá chung về kết quả đạt được: Sau gần 16 năm (1994-2009) triển khai thực hiện, theo ông Nguyễn Hồng Sơn, Phó vụ trưởng Vụ Giáo dục Thường xuyên Bộ Giáo dục và Đào tạo, đến cuối năm 2009, đã có 159.947 người tốt nghiệp đại học theo hình thức học từ xa và hiện có 232.781 người đang theo học hình thức này. Nhờ hình thức đào tạo này, nhiều người có cơ hội được tiếp cận với trình độ giáo dục đại học.
- CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN
- Quản lý
- CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Theo Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ định của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức”.
- Đào tạo, hoạt động đào tạo
- Đào tạo
- Hoạt động đào tạo
- Đào tạo theo hình thức đào tạo từ xa
Theo Quyết định số 40/2003/QĐ-BGDĐT, đào tạo từ xa là một quá trình giáo dục, trong đó phần lớn hoặc toàn bộ quá trình giáo dục – đào tạo có sự gián cách giữa người dạy và người học về mặt không gian và thời gian.
- Quản lý giáo dục, quản lý đào tạo và quản lý đào tạo theo hình thức đào tạo từ xa
- Quản lý giáo dục
Quản lý giáo dục chính là một quá trình tác động có định hướng của nhà quản lý giáo dục (chủ thể) trong việc vận hành những nguyên lý, phương pháp … chung nhất của khoa học quản lý vào lĩnh vực giáo dục nhằm đạt được những mục tiêu giáo dục đề ra.
- Quản lý đào tạo
Quản lý giáo dục (nói chung) và quản lý đào tạo (nói riêng) là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý (hệ giáo dục) nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối, quan điểm giáo dục nhằm đạt đến mục tiêu của giáo dục đào tạo.
- Quản lý đào tạo theo hình thức đào tạo từ xa
Quản lý đào tạo theo hình thức đào tạo từ xa là việc tác động có mục đích, có kế hoạch đến tất cả các vấ đề có liên quan đến ĐTTX nhằm đạt được mục tiêu của ĐTTX.
- NHỮNG ĐẶC THÙ CỦA ĐÀO TẠO THEO HÌNH THỨC ĐÀO TẠO TỪ XA TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY
Đào tạo từ xa thuộc phương thức giáo dục không chính quy trong hệ thống giáo dục quốc dân. ĐTTX là một quá trình giáo dục, trong đó phần lớn có sự gián cách giữa người dạy và người học về mặt thời gian và không gian. Từ đó, ĐTTX có những nét đặc thù so với đào tạo tập trung như đối tượng học; hình thức học; khóa học; công tác tổ chức, quản lý; mục tiêu đào tạo; phương thức đào tạo.
- NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC THEO HÌNH THỨC ĐÀO TẠO TỪ XA
- Quản lý mục tiêu đào tạo
- NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC THEO HÌNH THỨC ĐÀO TẠO TỪ XA
Mục tiêu của đào tạo đại học từ xa nhằm cung cấp cơ hội học tập cho mọi người, nâng cao dân trí, góp phần đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội của đất nước.
- Quản lý tuyển sinh nhằm đạt được mục tiêu của đào tạo đại học theo hình thức đào tạo từ xa
Thực hiện kế hoạch tuyển sinh theo mục tiêu nghĩa là xác định quy mô đào tạo, cơ cấu ngành nghề, xây dựng kế hoạch mở các ngành đào tạo, tư vấn tuyển sinh và quan hệ công chúng trong việc đào tạo.
- Quản lý chương trình đào tạo và nội dung đào tạo của chương trình
Chương trình đào tạo cần được xây dựng phù hợp với những yêu cầu và xu hướng phát triển của thời đại đồng thời phải thể hiện sự tiếp tục, kế thừa và phát triển các chương trình giáo dục đã có.
Nội dung đào tạo bao gồm hệ thống tri thức và kỹ năng cũng các chuẩn mực giá trị xã hội. Nội dung đào tạo được thể hiện cụ thể trong chương trình đào tạo theo các bậc học, ngành/nghề đào tạo cụ thể.
- Quản lý hoạt động dạy và hoạt động học theo hình thức đào tạo học từ xa
Đối với hình thức đào tạo từ xa, GV cần lựa chọn các phương tiện, phương pháp giảng dạy phù hợp nhằm giúp cho người học có thể đạt được kiến thức, trình độ cần thiết trong điều kiện, hoàn cảnh thực tế của đối tượng theo học hình thức đào tạo này.
- Quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HV
Đánh giá kết quả học tập là vô cùng cần thiết và là một khâu không thể thiếu trong quy trình đào tạo của một trường đại học.Việc kiểm tra, đánh giá nhằm đảm bảo tính khách quan và công bằng cho người học theo hình thức đào tạo từ xa.
- Quản lý việc cung cấp học liệu, phương tiện phục vụ cho công tác đào tạo đại học theo hình thức đào tạo từ xa
Đặc trưng của hình thức đào tạo từ xa là GV hướng dẫn các môn học cho HV trong một khoảng thời gian ngắn. Vì vậy, học liệu và phương tiện phục vụ đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển tải thông tin, tạo điều kiện thuận lợi cho học viên, nâng cao hiệu quả đào tạo.
- Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động đào tạo đại học theo hình thức đào tạo từ xa
Mọi hoạt động đào tạo đều chịu sự tác động của nhiều yếu tố khác nhau như: Sự tin tưởng chất lượng đào tạo từ xa của người học và thị trường lao động, tâm lý cá nhân, các kỳ vọng của người dân đối với đào tạo từ xa, tình hình phát triển kinh tế – xã hội và các yếu tố liên quan đến con người, và nhận thức của con người.
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
Quản lý hoạt động đào tạo là một hoạt động quan trọng trong các nội dung hoạt động của trường đại học. Thực chất của quản lý hoạt động đào tạo là quản lý quá trình dạy và học; đồng thời quản lý các thành tố cấu trúc trong quá trình hoạt động nhằm hỗ trợ cho hoạt động đào tạo. Hoạt động quản lý đào tạo được thực hiện thông qua các CBQL, các phòng chức năng, GV và HV.
Nội dung cơ bản của hoạt động quản lý đào tạo đại học từ xa bao gồm: Xác định mục tiêu đào tạo; Tổ chức kế hoạch tuyển sinh nhằm đạt được mục tiêu đào tạo; Xây dựng chương trình đào tạo và nội dung đào tạo của chương trình; Tổ chức hoạt động dạy và hoạt động học; Quản lý quá trình kiểm tra, đánh giá; Quản lý cơ sở vật chất, phương tiện phục vụ cho hoạt động đào tạo; Quản lý CBQL, GV và HV.
Từ những cơ sở lý luận đã khái quát ở chương 1, chúng tôi tiến hành khảo sát thực trạng quản lý hoạt động đào tạo đại học từ xa tại Đại học Đà Nẵng.
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC THEO HÌNH THỨC ĐÀO TẠO TỪ XA TẠI ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
2.1. VÀI NÉT VỀ ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
2.1.1. Khái quát về quá trình phát triển của Đại học Đà Nẵng
Được thành lập theo Nghị định số 32/CP ngày 04 tháng 4 năm 1994 của Chính phủ, Đại học Đà Nẵng là một trong ba đại học cấp vùng đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực, là một trong 15 trường đại học trọng điểm quốc gia của Việt Nam.
2.1.2. Về các ngành đào tạo và chất lượng sinh viên
2.1.3. Khái quát đặc điểm, nhiệm vụ và các vấn đề ưu tiên của Đại học Đà Nẵng
2.1.4. Mục tiêu đào tạo của Đại học Đà Nẵng
2.1.5. Bộ máy tổ chức và đội ngũ cán bộ, GV, nhân viên
2.1.6. Về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học
2.2. KHÁI QUÁT VỀ QUÁ TRÌNH ĐIỀU TRA, KHẢO SÁT
2.2.1. Mục tiêu khảo sát
Quá trình điều tra, khảo sát nhằm lấy ý kiến của CBQL, GV, HV về tầm quan trọng của việc quản lý hoạt động ĐTTX, những thuận lợi và khó khăn của HV trong quá trình học tập theo hình thức ĐTTX tại ĐHĐN, việc thực hiện các chức năng quản lý hoạt động đào tạo đại học theo hình thức đào tạo học từ xa tại Đại học Đà Nẵng.
2.2.2. Đối tượng và địa bàn khảo sát
Khảo sát được thực hiện đối với 20 CBQL, 30 GV và 300 HV tại Đại học Đà Nẵng và tại các đơn vị liên kết.
2.2.3. Nội dung khảo sát
Các nội dung về quản lý hoạt động đào tạo đại học theo hình thức đào tạo từ xa
2.2.4. Phương pháp khảo sát
Thu thập quy chế, quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tài liệu, báo cáo thống kê về tình hình đào tạo đại học theo hình thức ĐTTX.
Khảo sát bằng phiếu hỏi (Anketa).
Phỏng vấn nhằm thu thập thông tin về thực trạng quản lý hoạt động đào tạo theo hình thức đào tạo từ xa tại Đại học Đà Nẵng.
2.2.5. Thời gian tiến hành khảo sát
Từ ngày 30/3/2015 đến ngày 15/4/2015
2.2.6. Xử lý kết quả khảo sát
Sử dụng chương trình Excel và các phần mềm thống kê để xử lý số liệu.
2.3. KẾT QUẢ KHẢO SÁT
2.3.1. Thực trạng hoạt động đào tạo đại học theo hình thức đào tạo từ xa tại Đại học Đà Nẵng
Nhu cầu theo học với hình thức đào tạo từ xa phát triển với qui mô và tốc độ khác nhau, trong đó giai đoạn 2005 – 2010 là giai đoạn nở rộ của hình thức học tập này. Có thời gian số lượng học viên theo hình thức đào tạo từ xa tại ĐHĐN lên đến hơn 16.000 học viên
F:\DỮ LIỆU COP CỦA CHỊ YẾN\DAI HOC DA NANG\LUAN VAN 2015\LUAN VAN GIAO DUC HOC\LUAN VAN (Nguyen Hoang Thanh Uyen)\SAU BAO VE
