Quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại các trường THCS thị xã Điện Bàn tỉnh Quảng Nam đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông
Trong chiến lược phát triển giáo dục, việc chú trọng đổi mới công tác quản lí giáo dục, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý luôn được Đảng và Nhà nước coi là khâu trọng tâm hàng đầu. Để thực hiện mục tiêu đổi mới trong giáo dục hiện nay, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến phát triển giáo dục nhằm tạo ra những chuyển biến về chất lượng đào tạo: Chỉ thị số 40-CT/TW, ngày 15 tháng 6 năm 2004 của Ban Bí thư Trung ương Đảng đã nhấn mạnh việc “Xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục”, Nghị quyết số 29 – NQ/TW ngày 4/11/2013 của Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo cũng nhấn mạnh “Đổi mới căn bản công tác quản lý giáo dục…”.
Trong số những công tác cần được đổi mới trong quản lý giáo dục thì việc đổi mới quản lý hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường phổ thông là vô cùng cần thiết. Bởi vì, trong trường phổ thông, công tác chuyên môn là hoạt động quan trọng, chủ yếu, quyết định sự tồn tại và phát triển của nhà trường. Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành trong bộ máy tổ chức, quản lý của trường trung học cơ sở (THCS), là cơ sở gắn bó với người giáo viên (GV) giảng dạy, nơi thực thi trực tiếp nhiệm vụ dạy học và giáo dục học sinh. Trong nhà trường, các tổ, nhóm chuyên môn có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp với các bộ phận nghiệp vụ khác và các tổ chức Đảng, đoàn thể nhằm thực hiện chiến lược phát triển của nhà trường, chương trình giáo dục và các hoạt động khác, hướng tới mục tiêu giáo dục. Mặt khác, TCM cũng là nơi người giáo viên có thể chia sẻ mọi tâm tư, nguyện vọng cũng như những vấn đề có liên quan đến nghề nghiệp, đời sống vật chất và tinh thần của mình. Đối với trường trung học cơ sở, động lực quan trọng để phát triển chính là do yếu tố tăng trưởng chất lượng giáo dục của đơn vị tổ quyết định.
Quản lý hoạt động tổ chuyên môn trường trung học cơ sở nhằm từng bước nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập trong các nhà trường là vấn đề quan trọng và cấp thiết trong giai đoạn hiện nay, khi toàn ngành GD đang thực hiện đổi mới nội dung chương trình giáo dục phổ thông, SGK mới và đổi mới PPDH, nhằm phát huy năng lực chủ động sáng tạo trong học tập của học sinh.
Để nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo thì việc đổi mới, nâng cao chất lượng quản lý giáo dục, trong đó có việc đổi mới quản lý hoạt động tổ chuyên môn trường trung học cơ sở là một trong những việc làm vô cùng quan trọng.
Tuy nhiên, để đáp ứng được yêu cầu đổi mới “căn bản, toàn diện” của giáo dục hiện nay thì hoạt động này vẫn còn bộc lộ nhiều vấn đề bất cập cần phải thay đổi. Đó là, những điều kiện cung ứng cho nhu cầu con người và hoạt động còn nhiều mâu thuẫn; Công tác quản lý tổ chuyên môn trong nhiều năm chưa được đề cập tới trong lý luận quản lý; Tổ trưởng chuyên môn – người trực tiếp quản lý tổ chuyên môn trong nhà trường không được đào tạo quản lý một cách bài bản, chủ yếu còn quản lý theo “chủ nghĩa kinh nghiệm”, chưa phát huy hết vai trò của mình. Việc tổ chức sinh hoạt chuyên môn còn mang tính hình thức, chưa thật sự có chất lượng; nội dung sinh hoạt chưa phong phú, hình thức còn đơn điệu, gò bó, chưa thực sự chú trọng đến việc tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo hướng đổi mới. Ngoài ra, các giải pháp quản lý của Hiệu trưởng chưa đạt đích yêu cầu, các điều kiện phục vụ cho hoạt động của tổ chuyên môn chưa thực sự đảm bảo… Vậy, để thực hiện tốt nhiệm vụ đặt ra của các cấp, ngành thì trước hết phải đổi mới công tác quản lý và công việc ấy cần được bắt đầu từ việc đổi mới quản lý hoạt động của các tổ chức Tổ chuyên môn.
Trong những năm qua, có nhiều đề tài khoa học đề cập đến vấn đề nâng cao chất lượng dạy học, tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có một công trình nào nghiên cứu về việc quản lý hoạt động TCM ở cấp THCS theo định hướng giáo dục phổ thông mới. Một số đề tài mới xuất hiện gần đây hầu hết viết về biện pháp quản lý ở cấp Tiểu học và THPT, những cấp học có đặc điểm rất khác biệt với cấp THCS. Với mong muốn tìm hiểu sâu sắc hơn về hoạt động của tổ chuyên môn, phục vụ cho công tác quản lý, nhằm góp phần nâng cao chất lượng đào tạo ở bậc THCS trên địa bàn thị xã Điện bàn, tỉnh Quảng Nam, chúng tôi chọn đề tài: “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại các trường THCS thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông” làm hướng nghiên cứu.
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và phân tích thực trạng công tác quản lý hoạt động TCM, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động TCM theo định hướng đổi mới giáo dục nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của TCM, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục trong các trường THCS tại thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
Hoạt động TCM ở các trường THCS theo định hướng đổi mới giáo dục phổ thông.
Quản lý hoạt động TCM tại các trường THCS tại thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam theo định hướng đổi mới giáo dục phổ thông.
Trong thời gian qua, công tác quản lý hoạt động TCM ở các trường THCS trên địa bàn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam đã đạt kết quả nhất định, đáp ứng nhiệm vụ được giao. Tuy nhiên công tác này vẫn còn có những hạn chế, chưa đáp ứng tốt yêu cầu đổi mới toàn diện giáo dục. Nếu đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động TCM phù hợp và có tính khả thi thì chất lượng dạy học ở các trường THCS trên địa bàn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam sẽ được nâng lên, góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị của thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam nói chung và của các trường THCS nói riêng.
– Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động TCM trường THCS theo định hướng đổi mới giáo dục phổ thông.
– Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động TCM tại các trường THCS thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam theo định hướng đổi mới giáo dục phổ thông.
– Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động TCM tại các trường THCS thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam theo định hướng đổi mới giáo dục phổ thông.
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
– Giới hạn đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động TCM tại các trường THCS trên địa bàn thị xã Điện bàn tỉnh Quảng Nam theo định hướng đổi mới giáo dục phổ thông.
– Giới hạn địa bàn nghiên cứu: Các nghiên cứu thực tiễn được triển khai tại 4 trường THCS trên địa bàn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (THCS Ông Ích Khiêm, THCS Lê văn Tám, THCS Phan Thúc Duyện, THCS Trần Qúy Cáp) trong năm học 2022 – 2023.
– Giới hạn về khách thể nghiên cứu:
+ Nhóm cán bộ quản lý lãnh đạo của các trường THCS.
+ Nhóm cán bộ quản lý là tổ trưởng, tổ phó TCM đã và đang công tác ở vị trí đó.
+ Nhóm CBGV: 145 người
– Giới hạn về chủ thể quản lý: Hiệu trưởng các trường THCS trên địa bàn thị xã Điện bàn tỉnh Quảng Nam.
Trong quá trình nghiên cứu đề tài, nhiều phương pháp nghiên cứu khác nhau được sử dụng như:
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
– Thu thập, nghiên cứu, phân tích các tài liệu liên quan đến đề tài;
– Hệ thống hóa các vấn đề lý luận về quản lý, quản lý hoạt động TCM trường trung học nói chung và trung học cơ sở nói riêng qua các tài liệu có liên quan đến đề tài nghiên cứu.
– Nghiên cứu hệ thống các văn bản pháp quy, những quy chế của Chính phủ, các quy định của ngành Giáo dục liên quan đến công tác quản lý giáo dục, quản lý TCM trong nhà trường.
7.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Bằng việc quan sát, điều tra, lấy ý kiến các lãnh đạo phụ trách chuyên môn, các tổ trưởng TCM của các nhà trường, nhóm phương pháp này được sử dụng nhằm khảo sát và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động TCM ở trường THCS trên địa bàn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam đồng thời kiểm chứng mức độ hợp lý và tính khả thi của các biện pháp quản lý được đề xuất trong luận văn này.
7.3. Phương pháp xử lý dữ liệu thu thập trong nghiên cứu
Sử dụng các phép toán cơ bản và ứng dụng công nghệ thông tin trong việc xử lý các dữ liệu thu thập trong nghiên cứu nội dung đề tài.
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị và tài liệu tham khảo, nội dung luận văn được trình bày trong 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tổ chuyên môn trường THCS đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại các trường THCS thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại các trường THCS thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
1.1.2. Các nghiên cứu ở Việt Nam
1.2. Các khái niệm chính
1.2.2. Quản lý giáo dục
Từ các khái niệm trên, có thể định nghĩa khái niệm QLGD là quá trình định hướng của người QLGD trong việc vận dụng những nguyên lý, phương pháp chung nhất của khoa học quản lý và lĩnh vực giáo dục nhằm đạt được mục tiêu mà giáo dục đề ra.
1.2.3. Tổ chuyên môn
1.2.4. Quản lý hoạt động tổ chuyên môn
Quản lý hoạt động TCM tại trường THCS được hiểu là quá trình quản lý của Hiệu trưởng dưới sự tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý để tác động đến đội ngũ giáo viên nhằm đạt được mục tiêu TCM mà nhà trường đề ra. Theo đó Hiệu trưởng quản lý hoạt động tự học, tự bồi dưỡng của giáo viên đến quản lý nội dung sinh hoạt chuyên môn; quản lý thực hiện nội dung chương trình dạy học và quản lý kế hoạch hoạt động nhóm chuyên môn và quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên cuối cùng là quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên từ đó nâng cao chất lượng giảng dạy trường THCS.
1.3. Những vấn đề cơ bản về đổi mới giáo dục phổ thông
1.3.1. Định hướng đổi mới giáo dục phổ thông
1.3.2. Chương trình giáo dục phổ thông 2018
1.3.3. Hình thức, phương pháp dạy học và công tác kiểm tra đánh giá học sinh
1.3.4. Các điều kiện hỗ trợ dạy học để thực hiện chương trình GDPT 2018
1.4. Hoạt động của tổ chuyên môn trường THCS đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông
1.4.1. Vai trò, chức năng, nhiệm vụ của tổ chuyên môn trường THCS
1.4.2. Xây dựng kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn
1.4.3. Tổ chức sinh hoạt chuyên môn, hoạt động giảng dạy, nghiên cứu khoa học
1.4.4. Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên
1.4.5. Công tác thi đua, khen thưởng đội ngũ giáo viên
1.5. Quản lý hoạt động TCM trường THCS đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông
1.5.1. Quản lý thực hiện kế hoạch của tổ chuyên môn
1.5.2. Quản lý tổ chức thực hiện các hoạt động dạy học, giáo dục
1.5.3. Quản lý công tác bồi dưỡng, tự bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và nghiên cứu khoa học cho giáo viên
1.5.4. Quản lý công tác kiểm tra đánh giá các hoạt động của tổ chuyên môn
1.5.5. Quản lý các hoạt động hỗ trợ nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn
1.5.6. Quản lý việc đánh giá, xếp loại giáo viên
Tiểu kết chương 1
Trong phạm vi chương 1, luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tổ chuyên môn, gồm các nội dung sau:
– Về tổng quan vấn đề nghiên cứu, qua khảo cứu các công trình nghiên cứu về TCM, cũng như quản lý hoạt động của TCM ở trường THCS, cho rằng TCM đóng vai trò quan trọng ở trường THCS.
– Về một số khái niệm, luận văn đã làm rõ các khái niệm như: Quản lý, các chức năng quản lí; Tổ chuyên môn trong trường THCS; Vai trò của hiệu trưởng trong quản lý hoạt động tổ chuyên môn, làm khung lý luận cho vấn đề nghiên cứu;
– Về vị trí, vai trò và tầm quan trọng TCM ở trường THCS.
– Về những yêu cầu mới của chương trình giáo dục phổ thông mới đối với việc tổ chức lại quá trình dạy học và hoạt động của TCM.
– Về nội dung quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động TCM trường THCS, đã làm rõ các nội dung quản lý như: 1) Quản lý thực hiện kế hoạch của tổ chuyên môn; 2). Quản lý tổ chức thực hiện các hoạt động dạy học, giáo dục; 3) Quản lý công tác bồi dưỡng, tự bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và nghiên cứu khoa học cho giáo viên; 4) Quản lý công tác kiểm tra đánh giá các hoạt động của tổ chuyên môn; 5). Quản lý các hoạt động hỗ trợ nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn; 6). Quản lý nội dung sinh hoạt chuyên môn; 7) Quản lý việc đánh giá, xếp loại giáo viên.
Trên cơ sở khung lý luận đã được xây dựng, luận văn tiến hành xây dựng phiếu khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại các trường trung học cơ sở thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam theo định hướng đổi mới giáo dục phổ thông, trong chương 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN TẠI CÁC TRƯỜNG THCS THỊ XÃ ĐIỆN BÀN TỈNH QUẢNG NAM ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG
2.1. Khái quát quá trình điều tra, khảo sát thực trạng
2.2. Khái quát về tình hình kinh tế, xã hội và giáo dục – đào tạo thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam
2.2.2. Tình hình kinh tế – chính trị, văn hóa – xã hội
2.2.3. Tình hình phát triển giáo dục
2.2.4. Khái quát về các trường THCS trên địa bàn thị xã Điện Bàn tỉnh Quảng Nam
2.3. Thực trạng hoạt động tổ chuyên môn trường trung học cơ sở tại thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam theo định hướng đổi mới giáo dục phổ thông
2.3.1. Nhận thức về vai trò, ý nghĩa của tổ chuyên môn trong trường THCS hiện nay
2.3.3. Thực trạng tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên trong tổ chuyên môn ở trường THCS
2.3.4. Thực trạng tổ chức sinh hoạt chuyên môn, hoạt động giảng dạy, nghiên cứu khoa học trong tổ chuyên môn
2.3.4. Thực trạng nội dung hoạt động của tổ chuyên môn tại thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam
2.4. Thực trạng về quản lý hoạt động HĐTCM trường trường THCS thị xã Điện Bàn tỉnh Quảng Nam
D:\DỮ LIỆU MỚI CẦN ĐỔI TÊN VÀ ĐĂNG 2025\TAI LIEU C YEN-2024\LOP DA NANG 2\SAU BAO VE\Quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại các trường THCS thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông\SAU BAO VE\TOM TAT
