Biện pháp quản lý công tác giáo dục lao động cho học sinh tại các trường tiểu học
- Lý do chọn đề tài
Lao động là điều kiện cơ bản đầu tiên của toàn bộ sinh hoạt loài người, và “lao động đã sáng tạo ra chính bản thân con người” (Ăng-ghen). Nhờ có lao động mà ý thức của con người ra đời cùng với quá trình hình thành ngôn ngữ và sự phát triển mạnh mẽ của bộ óc; nhờ có lao động mà con người tách khỏi thế giới động vật, làm cho cơ thể con người ngày càng hoàn thiện, đặc biệt là bộ óc và các giác quan (Mác), từ đó mới tạo nên xã hội và thế giới. Quan tâm đến vấn đề giáo dục lao động cho học sinh dù ở bất kỳ thời điểm lịch sử nào hay ở không gian địa lý nào đều là vấn đề cấp thiết, bởi đó là điều kiện sinh tồn; cơ sở nền tảng cho sự hình thành trí tuệ, các phấm chất đạo đức và các năng lực cần thiết cho sự tồn tại và phát triển, là điều kiện để phát triển nhân cách toàn diện, trở thành những công dân có ích cho xã hội.
Nguyên lý giáo dục đã chỉ ra mục đích cũng như yêu cầu của quá trình giáo dục, trong đó, giáo dục toàn diện là yếu tố quan trong hàng đầu không thể thiếu được của các nhà trường. Do vậy, trong quá trình giáo dục học sinh, thông qua dạy chữ để dạy làm người, các nhà trường luôn chú trọng rèn cho học sinh các yếu tố như đức, trí, thể, mĩ. Trong đó, yếu tố giáo dục học sinh bằng lao động và qua lao động không thể bỏ qua được. Từ rất lâu, các nhà trường dù ở cấp nào đi nữa ngoài rèn đạo đức, cung cấp tri thức cho học sinh thì một yếu tố rất quan trọng đó là luôn coi lao động là việc làm cần thiết để giáo dục toàn diện học sinh. Ngoài giờ học, hàng tuần, học sinh phải tham gia lao động, vệ sinh trường lớp, vệ sinh nơi công cộng và tham gia lao động công ích ở địa phương. Có như vậy, với sự tiến hành thường xuyên và có kế hoạch của các nhà trường sẽ giúp ích rất lớn vào việc hình thành đức tính yêu lao động ở trẻ, giúp các em hiểu và có trách nhiệm với bản thân, cuộc sống…
Tuy nhiên, ý thức lao động và tình yêu lao động không phải tự nhiên có mà là kết quả rèn luyện của mỗi cá nhân trong suốt cả cuộc đời, trong các mối hệ xã hội, dưới ảnh hưởng của giáo dục, trong đó giáo dục nhà trường đóng vai trò hết sức quan trọng. Giáo dục nhà trường tạo ra những cơ sở ban đầu quan trọng nhất cho sự phát triển nhân cách nói chung, ý thức với lao động nói riêng. Ở trường phổ thông, hoạt động quản lý giáo dục trong đó có công tác tổ chức, quản lý giáo dục lao động là một yêu cầu tất yếu, là một hoạt động mang tính chất xã hội chính trị quan trọng. Nó gắn liền với cơ cấu vai trò nhiệm vụ giáo dục của nhà trường.
Việc giáo dục lao động ở trường học sẽ giúp thúc đẩy các hành vi mang tính xã hội tích cực cho người học, giúp học sinh có tinh thần lao động, ý thức lao động, tình yêu với lao động, tạo nên sự đoàn kết trong lao động, có ý thức biết hợp tác trong lao động. Hiện nay vấn đề giáo dục lao động trong các nhà trường tuy có được chú trọng đến nhưng hiệu quả chưa cao, chỉ ở mức tích hợp trong các môn học, giáo dục lao động thông qua thực tế còn hạn chế.
Giáo dục Tiểu học là bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân, chính vì vậy vai trò của nhà trường tiểu học đối với việc giáo dục lao động cho học sinh càng trở nên ý nghĩa. Bởi lứa tuổi tiểu học là giai đoạn đầu của quá trình học tập của con người tại nhà trường, đồng thời ở độ tuổi này hệ cơ xương cũng đang trong quá trình phát triển. Bên cạnh việc học chữ, trẻ cần được làm quen với các hoạt động lao động khác nhau, từ đó góp phần thúc đẩy hiệu quả học tập của trẻ, giúp trẻ không chỉ phát triển các quá trình nhận thức mà còn trau dồi những bài học về đạo đức, giá trị sống sống động, đồng thời phát triển cả về mặt thể lực cho trẻ.
Để nâng cao chất lượng giáo dục lao động nhằm giúp học sinh phát triển hài hòa cả về đức, trí, thể, mĩ và thực hiện được mục tiêu giáo dục tiểu học, cần phải quan tâm nghiên cứu hoạt động quản lý công tác giáo dục lao động tại các trường tiểu học, từ đó đề ra được cách tổ chức, biện pháp quản lý công tác giáo dục lao động cho học sinh phù hợp với mục tiêu của giáo dục, những yêu cầu và điều kiện kinh tế xã hội đang đổi mới hiện nay. Từ những lý do trên, đề tài được lựa chọn nghiên cứu là “ Biện pháp quản lý công tác giáo dục lao động cho học sinh tại các trường tiểu học trên địa bàn quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng”.
- Khách thể và đối tượng nghiên cứu
– Khách thể nghiên cứu: Công tác giáo dục lao động cho học sinh tiểu học
- Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý công tác giáo dục lao động của hiệu trưởng cho học sinh tại các trường tiểu học trên địa bàn quận quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng
- Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn vấn đề nghiên cứu nhằm đề xuất các biện pháp quản lý công tác giáo dục lao động cho học sinh tại các trường tiểu học trên địa bàn quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng của hiệu trưởng trường tiểu học, qua đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.
- Nhiệm vụ nghiên cứu
– Xác định cơ sở lý luận về công tác quản lý giáo dục lao động cho học sinh trường tiểu học.
– Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng của quản lý công tác giáo dục lao động cho học sinh tại các trường tiểu học trên địa bàn quận Hải Châu, Thành phố Đà Nẵng.
– Đề xuất các biện pháp quản lý công tác giáo dục lao động cho học sinh nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện tại các trường Tiểu học trên địa bàn quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng.
- Giả thuyết khoa học
Hiện nay, các trường tiểu học đã bước đầu có chú trọng đến công tác giáo dục lao động cho học sinh nhưng hiệu quả chưa cao, nếu xác lập được các biện pháp giáo dục lao động đáp ứng được tính cấp thiết và khả thi sẽ hướng đến giáo dục toàn diện cho học sinh.
- Phạm vi nghiên cứu
– Việc nghiên cứu được triển khai tại 19 trường tiểu học trên địa bàn quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng.
– Đề tài sử dụng các số liệu thống kê từ năm 2010 đến năm 2014 để phân tích và nghiên cứu.
– Đề tài tập trung nghiên cứu các biện pháp quản lý công tác giáo dục lao động của Hiệu trưởng cho học sinh tại các trường tiểu học quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng.
- Phương pháp nghiên cứu
- . Phương pháp nghiên cứu lý luận
Sử dụng phối hợp các phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa trong nghiên cứu các nguồn tài liệu lý luận và thực tiễn có liên quan đến công tác giáo dục lao động cho học sinh.
7.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
– Phương pháp quan sát
– Phương pháp đàm thoại
– Phương pháp điều tra
– Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động
– Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
– Phương pháp bổ trợ: phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học, phần mềm tin học.
- Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục trong luận văn gồm các chương như sau:
- Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục trong luận văn gồm các chương như sau:
Chương 1. Cơ sở lý luận về công tác quản lý giáo sục lao động cho học sinh tại các trường tiểu học
Chương 2. Thực trạng việc quản lý công tác giáo dục lao động cho học sinh tại các trường tiểu học quạn Hải Châu, thành phố Đà Nẵng.
Chương 3. Biện pháp quản lý công tác giáo dục lao động tại các trường tiểu học trên địa bàn quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng.
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC QUẢN LÝ GIÁO DỤC LAO ĐỘNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC.
- . TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
Tâm lý học đại cương của Nguyễn Quang Uẩn
Giáo dục lao động cho học sinh tiểu học ở Nhật Bản
Giáo dục người Công dân (của A.S. Makarenko)
Chuyên đề Hiệu trưởng quản lý hoạt động giáo dục lao động và hướng nghiệp ở trường tiểu học, trung học cơ sở .
Chủ tịch Hồ Chí Minh có nói đến vấn đề giáo dục lao động cho học sinh trong Bức thư gửi học sinh được đăng trên báo Nhân dân số 100, ngày 24 tháng 10 năm 1955
1.2. CÁC KHÁI NIỆM CHÍNH CỦA ĐỀ TÀI
1.2.1. Quản lý giáo dục
a. Quản lý
b.Giáo dục
c. Quản lý giáo dục
1.2.2. Quản lý nhà trường
1.2.3. Lao động, Giáo dục lao động, Quản lý giáo dục lao động
a. Lao động
Theo từ điển Tiếng Việt, lao động là hoạt động có mục đích của con người nhằm tạo ra các loại sản phẩm vật chất và tinh thần cho xã hội.
Trong kinh tế học, lao động được hiểu là một yếu tố sản xuất do con người tạo ra và là một dịch vụ hay hàng hóa.
Từ những khái niệm chung về lao động như trên, với học sinh tiểu học lao động bao gồm lao động tự phục vụ bản thân và gia đình; tham gia lao động tập thể ở trường lớp và tham gia lao động công ích…
b. Giáo dục lao động
Giáo dục lao động là hệ thống những tác động giáo dục, hình thành ở học sinh những quan điểm, niềm tin, thái độ đúng đắn đối với lao động, có thói quen lao động, rèn luyện kĩ năng lao động cần thiết, có văn hóa lao động.
Giáo dục lao động cho học sinh tiểu học hiện nay là trang bị cho các em những kiến thức cơ bản về lao động, hình thành ý thức lao động, tình yêu lao động và thói quen lao động.
Tóm lại, giáo dục lao động cho học sinh tiểu học là giúp các em có ý thức lao động, tình yêu lao động, thói quen lao động và biết được giá trị của lao động, giúp các em sống tự tin vào bản thân, sống có trách nhiệm với bản thân mình và xã hội, tránh thói quen ỷ lại, dựa dẫm vào người khác.
c. Quản lý giáo dục lao động
Quản lý hoạt động giáo dục lao động là tác động của các cơ quan quản lý giáo dục cấp trên và hiệu trưởng đến hoạt động giáo dục lao động nhằm giúp cho hoạt động giáo dục lao động đạt được kết quả mong muốn, làm cho các thành viên trong nhà trường có nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của việc giáo dục lao động cho học sinh.
1.3. GIÁO DỤC LAO ĐỘNG TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.3.1. Trường tiểu học và học sinh tiểu học
a. Vị trí của trường tiểu học trong Hệ thống giáo dục quốc dân
b. Mục tiêu của giáo dục Tiểu học
c. Đặc điểm tâm lí lứa tuổi của học sinh tiểu học
1.3.2. Giáo dục lao động
a. Mục tiêu của công tác giáo dục lao động
Giáo dục cho học sinh có ý thức lao động, tình yêu lao động, thói quen lao động, hình thành năng lực lao động, phát triển kĩ năng cá nhân, kĩ năng lao động tự phục vụ cho bản thân, gia đình, kĩ năng lao động nhóm, tinh thần đoàn kết trong lao động.
b. Nhiệm vụ của công tác giáo dục lao động
Thông qua công tác giáo dục lao động nhằm rèn cho học sinh kĩ năng, kĩ xảo lao động, lao động có kĩ thuật, giáo dục học sinh có tình yêu lao động, ý thức lao động, thói quen lao động.
c. Nội dung giáo dục lao động
Đối với nhà trường tiểu học, nội dung giáo dục lao động cho học sinh bao gồm các nội dung sau:Lao động tự phục vụ bản thân và gia đình; Lao động phục vụ xã hội; Nhận thức về lao động; Thái độ lao động; Kỹ năng lao động.
d. Hình thức tổ chức giáo dục lao động
Giáo dục lao động thông qua nội dung tích hợp, lồng ghép trong các môn học; Giáo dục lao động thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp; Giáo dục lao động thông qua sinh hoạt lớp, Đội:
e. Phương pháp giáo dục lao động
– Nhóm các phương pháp hình thành ý thức cá nhân gồm các phương pháp sau:Phương pháp đàm thoại; Phương pháp kể chuyện;Phương pháp nêu gương
– Nhóm các phương pháp tổ chức hoạt động lao động: Phương pháp nêu yêu cầu sư phạm;Phương pháp rèn luyện:
– Nhóm các phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục lao động cho học sinh, có các phương pháp sau:Phương pháp quan sát;Phương pháp đàm thoại;Phương pháp an-két.
f. Đội ngũ giáo viên và các lực lượng tham gia giáo dục lao động
Việc giáo dục lao động cho học sinh là sự cộng đồng trách nhiệm của nhiều lực lượng trong và ngoài nhà trường. Các lực lượng này trong phạm vi nhà trường bao gồm giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, tổng phụ trách, các bộ nhân viên nhà trường và phụ huynh học sinh.
k. Công tác phối hợp các lực lượng tham gia giáo dục lao động cho học sinh
Tổ chức phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng trong nhà trường và ngoài nhà trường.
l. Điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị dạy học trong hoạt động giáo dục lao động
Tăng cường cơ sở vật chất và thiết bị dạy học phục vụ công tác giáo dục lao động cho học sinh.
Đầu tư kinh phí để mua sắm cơ sở vật chất, thiết bị dạy học;Kinh phí để phí để tổ chức khen thưởng .
1.3.3 Những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục lao động cho học sinh tiểu học
Có rất nhiều yếu tố chủ quan và khách quan ảnh hưởng đến công tác giáo dục lao động cho học sinh.
1.4. QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC LAO ĐỘNG CỦA NGƯỜI HIỆU TRƯỞNG TRONG NHÀ TRƯỜNG
1.4.1. Mục tiêu quản lý giáo dục lao động
1.4.2. Quản lý nội dung giáo dục lao động
1.4.3. Quản lý hình thức tổ chức các hoạt động giáo dục lao động
1.4.4. Quản lý phương pháp giáo dục lao động cho học sinh
1.4.5. Quản lý các điều kiện hỗ trợ giáo dục lao động
a. Quản lý các lực lượng tham gia giáo dục lao động
b. Quản lý điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị dạy học trong hoạt động giáo dục lao động
Tiểu kết chương 1
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG VIỆC QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC LAO ĐỘNG CHO HỌC SINH TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN HẢI CHÂU, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG.
2.1. KHÁI QUÁT VỀ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ, VĂN HÓA, XÃ HỘI, GIÁO DỤC CỦA QUẬN HẢI CHÂU, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
2.1.2. Tình hình phát triển kinh tế – xã hội
2.1.3. Tình hình phát triển giáo dục – đào tạo
2.2. KHÁI QUÁT VỀ QUÁ TRÌNH KHẢO SÁT
2.2.1. Mục đích khảo sát
2.2.2. Nội dung khảo sát
2.2.3. Đối tượng, địa bàn khảo sát
2.2.4. Phương pháp khảo sát
2.2.5. Tiến trình và thời gian khảo sát
2.3. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC GIÁO DỤC LAO ĐỘNG CHO HỌC SINH TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HẢI CHÂU, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
2.3.1. Nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và các lực lượng giáo dục về công tác giáo dục lao động cho học sinh
98.9% cán bộ quản lý, giáo viên cho rằng công tác giáo dục lao động cho học sinh hiện nay là rất cần thiết và cần thiết; 71.9% cán bộ giáo viên đánh giá mức độ rất quan tâm và quan tâm đến công tác giáo dục lao động cho học sinh trong giai đoạn hiện nay.
F:\DỮ LIỆU COP CỦA CHỊ YẾN\DAI HOC DA NANG\LUAN VAN 2015\LUAN VAN GIAO DUC HOC\LUAN VAN (Le Thi Hong Phong)\SAU BAO VE
