Quản lý xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở các trường tiểu học của huyện Bàu Bàng
- Lý do chọn đề tài
Giáo dục là nhân tố quyết định đến sự phát triển kinh tế – xã hội của đất nước và được mỗi quốc gia quan tâm xây dựng, phát triển một nền giáo dục vững mạnh. Ngày nay, các trường tiểu học không chỉ quan tâm đến việc trang bị đầy đủ cơ sở vật chất, thoáng mát, rộng rãi và an toàn mà còn phấn đấu đổi mới, đổi mới mỗi ngày để nâng cao chất lượng giáo dục, tạo cơ hội tương tác và trải nghiệm của học sinh trong từng hoạt động, giữa các học sinh với nhau, học sinh với giáo viên, đặc biệt chú ý đến, khả năng tương tác của học sinh với thế giới thực tế bên ngoài, yêu trường, yêu lớp, yêu quý thầy cô, bạn bè, khuyến khích học sinh phát huy khả năng tư duy, sáng tạo cũng như đáp ứng nguyên vọng của phụ huynh học sinh, góp phần xây dựng môi trường lí tưởng cho các em học sinh tiểu học.
Giải quyết những vấn đề trên là một nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết, lâu dài đối với các cơ sở giáo dục tiểu học nói chung và các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương nói riêng hiện nay. Để thực hiện được yêu cầu trên về vấn đề xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, học sinh tích cực trong học tập, trong các trường tiểu học được đặc lên hàng đầu. Chính vì vậy, Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đến công tác đổi mới, xây dựng một trường học thân thiện học sinh tích cực và những vấn đề liên quan. Như vậy, những chủ trương xã hội hóa giáo dục của Đảng và Nhà nước nhằm huy động các nguồn lực trong xã hội tham gia vào giáo dục đã tạo cơ hội cho nhiều hệ thống trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương được thành lập và hoạt động với mục đích đảm bảo chất lượng giáo dục theo chương trình giáo dục tiểu học.
Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, sự nghiệp giáo dục và đào tạo huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương đã đạt được những thành tựu đáng kế. Trong đó có sự đóng góp lớn lao từ bộ phận quản lý ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương, từng bước đưa hoạt động nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục của Đảng và Nhà nước, đáp ứng mục tiêu yêu cầu về đổi mới giáo dục. Tuy nhiên, công tác triển khai các hoạt động nói chung và hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực còn nhiều bất cập. Các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương chưa thực sự quan tâm đúng mức đến môi trường giáo dục (môi trường vật chất), sự đổi mới trong công tác quản lý, tổ chức các hoạt động huy động các nguồn lực, khả năng đâu tư, trang bị cơ sở vật chất, thiết kế môi trường, xây dựng không gian cho các hoạt động giáo dục, trải nghiệm trong và ngoài lớp trong nhà trường còn chậm. Sự phân công, giao nhiệm vụ giữa các lực lượng giáo dục trong nhà trường chưa hợp lý, đồng bộ. Chính vì vậy, để nâng cao chất lượng về môi trường vật chất, đáp ứng mục tiêu xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực, chúng ta cần phải củng cố và đổi mới nhiều yếu tố, trong đó yếu tố quan trọng là tăng cường các biện pháp quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực. Đây là nhiệm vụ trọng tâm và cấp thiết của các trường tiểu học, cũng như là trách nhiệm của UBND, ngành GD&ĐT huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương.
Từ đó, cần có nghiên cứu một cách hệ thống về công tác quản lý xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương nhằm phát huy những ưu điểm đồng thời khắc phục những hạn chế, thiếu sót trong quá trình tổ chức các hoạt động xây dựng trường học thân thiện, tích cực cho học sinh. Từ đó, đề xuất biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý xây dựng môi trường học tập thân thiện học sinh tích cực, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục nhà trường.
Với những vấn đề nêu trên, tôi chọn đề tài “Quản lý xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở các trường tiểu học của huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản lý giáo dục.
- Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, phân tích thực trạng quản lý xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học của huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương, luận văn đề xuất các biện pháp quản lý xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở các trường tiểu học của huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương hướng đến mục tiêu “chuẩn hóa, hiện đại hóa” môi trường vật chất và môi trường tâm lý xã hội đáp ứng yêu cầu trường học thân thiện học sinh tích cực, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại các trường tiểu học hiện nay.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở các trường tiểu học
3.2.Đối tượng nghiên cứu
Quản lý xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học của huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương
4. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
– Pham vi nghiên cứu của đề là khảo sát thực trạng quản lý của hiệu trưởng các trường tiểu học về xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực trên điạ bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương giai đoạn 2015-2020 và đề xuất biện pháp quản lý giai đoạn 2020 -2025. Các biện pháp được đề xuất cho các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương
5. Giả thuyết khoa học
Các trường tiểu học huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương đã thực hiện mục tiêu, nội dung xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực khá hiệu quả, tuy nhiên so với mục tiêu đề ra còn nhiểu hạn chế, môi trường vật chất, không gian trong lớp học và môi trường vật chất ngoài lớp học trong nhà trường (sân trường, sân chơi, sân thể dục, thể thao..) chưa được đầu tư, xây dựng hiện đại, sinh động. Công tác quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực còn nhiều bất cập trong việc lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra – đánh giá và quản lý các điều kiện phục vụ cho hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực. Nếu khảo sát, đánh giá đúng thực trạng và chỉ ra những nguyên nhân hạn chế trong công tác quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực thì có thể đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở các trường tiểu học huyện Bàu Bàng phù hợp mang tính cấp thiết và khả thi.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
– Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở các trường tiểu học
– Khảo sát và đánh giá thực trạng quản lý xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở các trường tiểu học của huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương.
– Đề xuất biện pháp quản lý xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở các trường tiểu học của huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận
Phương pháp này được sử dụng để phân tích tài liệu lý thuyết về quản lý phát triển môi trường giáo dục, chỉ ra các yếu tố hợp thành của tổ chức môi trường cơ sở vật chất, môi trường tâm lý xã hội, cho phép người nghiên cứu tìm ra những dấu hiệu đặc trưng, cấu trúc bên trong của lý thuyết này. Nghiên cứu, hệ thống hóa, khái quát các tài liệu, văn bản, lý luận về công tác quản lý xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực. Sử dụng phương pháp này nhằm sắp xếp các tài liệu khoa học liên quan đến hoạt động xây dựng môi trường giáo giáo dục theo không gian, thời gian, phân loại và hệ thống hóa lý thuyết làm cho nội dung lý luận dễ hiểu, dễ nhận biết, dễ sử dụng theo những yêu cầu đề tài.
7.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
– Mục đích: Đây là phương pháp để thu thập chứng cứ định lượng về thực trạng quản lý xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực ở các trường tiểu học thuộc huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương để chứng minh cho giả thuyết của đề tài.
– Nội dung: Thực hiện xây dựng bảng khảo sát dành cho các đối tượng cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh. Nội dung phiếu hỏi về nhận thức về hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực và quản lý hoạt động này của các đối tượng khảo sát; nhận định về thực trạng hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực và quản lý hoạt động này ở các trường tiểu học thuộc huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương. Theo đó, thực hiện khảo sát với số mẫu được tính theo công thức chọn mẫu gần đúng trong đó: n là cỡ mẫu, e=0.05, N: tổng thể.
7.2.2. Phương pháp phỏng vấn
– Mục đích: Phỏng vấn nhằm thu thập thêm chứng cứ về định tính, câu hỏi –trả lời để chứng minh cho giả thuyết.
– Nội dung: Phỏng vấn là hỏi về việc thực hiện các nội dung, phương pháp, điều kiện hỗ trợ cũng như những khó khăn trong việc thực hiện kế hoạch, tổ chức, thực hiện, kiểm tra đánh giá hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực. Đối tượng phỏng vấn sâu gồm 5 Hiệu trưởng và 10 GV tại các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương
– Cách thực hiện: Chuẩn bị trước một số câu hỏi liên quan về nhận thức hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực, trao đổi về những thuận lợi, khó khăn trong quản lý hoạt động này, chuẩn bị về thiết bị ghi âm, ghi hình, sổ ghi chép. Liên hệ các đối tượng được chọn phỏng vấn để có kế hoạch về thời gian, địa điểm phỏng vấn phù hợp. Tiến hành phỏng vấn trực tiếp các đối tượng
7.2.3. Phương pháp nghiên cứu hồ sơ
– Mục đích: Nhằm thu thập thêm thông tin, minh chứng,các tư liệu cần thiết để hiểu rõ hơn hình thức xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực tại các trường tiêu học nhằm chứng minh cho giả thuyết của đề tài nghiên cứu.
– Nội dung: Nội dung thực hiện phương pháp này là phân tích các hồ sơ, kế hoạch giáo dục theo năm, theo tháng, theo tuần và kế hoạch ngày; các báo cáo tổng kết và phương hướng tổ chức môi trường học tập cho học sinh tiểu học, các hoạt động và sản phẩm của học sinh trong các giờ học, các hoạt động lễ hội, ngoài giờ lên lớp tại trường.
– Cách thực hiện: Tiến hành phân tích hồ sơ tại 5 trường trường tiểu học thuộc huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương
7.3. Phương pháp xử lý thông tin
– Mục đích: Phương pháp nhằm thống kê, xử lý số liệu các thông tin thu được một cách chính xác, khoa học để đưa ra kết luận cụ thể, thực tiễn về các đối tượng nghiên cứu.
– Nội dung: Thống kế, xử lý các thông tin định lượng từ các bảng hỏi, thống kê xử lý thông tin định tính từ phỏng vấn, phân tích hồ sơ, sản phẩm.
– Cách tiến hành:
Đối với dữ liệu định lượng, thực hiện nhập dữ liệu đã được thu thập, tiến hành thống kê dữ liệu theo các phép tính như: tần số, phần trăm, điềm trung bình, độ lệch chuẩn và đánh giá dữ liệu thông qua sử dụng phần SPSS 22.0
Đối với dữ liệu định tính: Các câu hỏi – trả lời trong phỏng vấn, kết quả tìm hiểu, phân tích hồ sơ, sản phẩm được ghi chép, chọn lọc và loại bỏ các câu trả lời trùng lấp nội dung.
8.Ý nghĩa đóng góp mới của đề tài
8.1. Về lý luận
Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở các trường tiểu học; Hình thành khung lý thuyết về quản lý xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở ở các trường tiểu học của huyện Bàu Bàng, tình Bình Dương.
8.2. Về thực tiễn
Phân tích, đánh giá được thực trạng về quản lý xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở ở các trường học tiểu học của huyện Bàu Bàng, tình Bình Dương. Đề xuất được một số biện pháp cần thiết và khả thi trong quá trình thực hiện quản lý xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở ở các trường học tiểu học của huyện Bàu Bàng, tình Bình Dương. Đề xuất các khuyến nghị cần thiết cho các cấp, ngành liên quan về vấn đề nghiên cứu.
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và các phụ lục, luận văn gồm có 03 chương:
Chương 1: Cơ sở lí luận quản lý xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở các trường tiểu học
Chương 2: Thực trạng quản lý xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở các trường tiểu học của huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương
Chương 3: Biện pháp quản lý xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở các trường tiểu học của huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÍ XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN HỌC SINH TÍCH CỰC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.1. Tổng quan các nghiên khảo sát về quản lý xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở các trường tiểu học
1.1.1. Nghiên cứu trên thế giới
1.1.2. Nghiên cứu trong nước
1.2. Các khái niệm chính của đề tài
1.2.1. Quản lý
Quản lý được hiểu là sự tác động có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu dự kiến.
1.2.2. Quản lý trường tiểu học
`NQuản lý trường tiểu học là thực hiện quản lý nhà trường nói chung, là sự tác động có kế hoạch, có mục đích của Hiệu trưởng trường tiểu học đến các hoạt động trong nhà trường, thông qua quá trình lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo thực hiện và kiểm tra – đánh giá các hoạt động trong nhà trường tiểu học nhằm đạt mục tiêu giáo dục tiểu học. Quản lý trường tiểu học với những nội dung như: quản lý hoạt động dạy học, giáo dục, quản lý đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý, quản lý tài sản, quản lý cơ sở vật chất, quản lý môi trường, quản lý bán trú, quản lý bồi dưỡng học sinh giỏi, quản lý bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, quản lý phát triển các mối quan hệ giữa nhà trường với các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường…nhằm giúp học sinh tiểu học hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để chuẩn bị tốt cho bậc học tiếp theo.
1.2.3. Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực
Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực là hoạt động có mục đích, kế hoạch, nội dung và phương thức cụ thể của tập thể sư phạm nhà trường làm cho môi trường vật chất (cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, không gian, cảnh quan trong và ngoài lớp học) xanh, sạch, đẹp, an toàn. Dạy học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi học sinh. Đồng thời, môi trường học tập (tinh thần), giao tiếp thân thiện trong tập thể sư phạm, giao tiếp thân thiện giữa học sinh với giáo viên, giáo viên với cha me học sinh, học sinh với học sinh, nhà trường với tổ chức xã hội, cũng như xây dựng bầu không khí mang lại cảm giác an toàn, không có sự đe dọa và khuyến khích, không có sự phận biệt đối xử của học sinh. Cho học sinh tham gia các trò chơi dân gian, hát dân ca, các hoạt động văn nghệ, đồng thời cho học sinh tìm hiểu, chăm sóc, bảo tồn và phát huy những giá trị văn học, lịch sử, cách mạng địa phương giúp học sinh nâng cao ý thức, trách nhiệm gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa, lịch sử truyền thống tốt đẹp của ông cha, tích cực bảo vệ môi trường, xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực.
1.2.4. Quản lý xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở trường tiểu học
Theo các khái niệm trên, có thể hiểu quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở trường tiểu học là những tác động có mục đích, kế hoạch của Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng trong trường tiểu học đến tập thể sư thạm tham gia xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực nhằm thực hiện mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo nhà trường. Công tác quản lý hoạt động này bao gồm: quản lý xây dựng môi trường cảnh quan, môi trường cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, không gian trường lớp; quản lý dạy học hiệu quả học sinh; quản lý xây dựng môi trường học tập, đối xử học sinh, khuyến khích, giúp học sinh thỏa mái trong học tập, trải nghiệm nâng cao kết quả học tập và áp dụng vào thực tiễn đáp ứng mục tiêu giáo dục của nhà trường tiểu học qua công tác xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch, chỉ đạo thực hiện kế hoạch và kiểm tra – đánh giá hoạt động này.
1.3. Hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở trường tiểu học
1.3.1. Vai trò hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở trường tiểu học
1.3.2. Mục tiêu hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở trường tiểu học
1.3.3. Nội dung hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở trường tiểu học
Các nội dung đề cập như: Môi trường vật chất, cảnh quan trường, lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn; Môi trường học tập tích cực (tinh thần), giao tiếp thân thiện; Dạy học hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi học sinh, mục tiêu chương trình môn học; Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh; Cho học sinh tham gia các trò chơi dân gian, hát dân ca, các hoạt động văn nghệ, thể thao;Cho học sinh tìm hiểu, chăm sóc, bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, cánh mạng địa phương
1.3.4. Phương thức xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc
Tổ chức môi trường vật chất, cảnh quan ngoài lớp học thân thiện; Tổ chức môi trường vật chất, không gian trong lớp học thân thiện; Tổ chức môi trường học tập thân thiện, cởi mở; Tổ chức huy động các nguồn lực trong nhà trường và cộng đồng xã hội:
1.3.5. Các điều kiện hỗ trợ hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực
Xây dựng trường học thân thiện là nhiệm vụ, trách nhiệm quan trọng của tập thể sư phạm nhà trường, đồng thời nó mang lại ý nghĩa quan trọng, tâm lý tích cực học tập cho học sinh. Bởi ở môi trường đó, học sinh được thỏa mái học tập và sinh hoạt trong một bầu không khi thân thiện, gẫn gũi như ở gia đìnhĐể xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực trong học tập, cần đáp ứng các điều kiện như: Điều kiện về cơ sở vật chất: Điều kiện về môi trường học tập, mối quan hệ giữa các lực lượng giáo dục: Điều kiện về dạy học hiệu quả: Điều kiện về giáo dục kỹ năng kỹ năng sống cho học sinh: Điều kiện về trò chơi dân gian, các hoạt động chăm sóc và bảo tồn, phát huy giá trị di tích lịch sử, văn hóa địa phương
1.4. Quản lý xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở các trường tiểu học
1.4.1. Tâm quan trọng của quản lý xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học
Quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực ở trường tiểu học. bao gồm: Nâng cao hiệu quả trong việc huy động các nguồn lực xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực; Nâng cao chất lượng và hiệu quả trong phong trào thi đua “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực; Phát huy tính chủ động, tích cực, sáng tạo của học sinh trong học tập và các hoạt động xã hội một cách phù hợp và hiệu quả; Nâng cao năng lực chuyên môn, khả năng sáng tạo của đội ngũ giáo viên; Xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, hiệu quả, phù hợp với điều kiện của địa phương và đáp ứng nhu cầu xã hội; Góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường.
1.4.2. Lập kế hoạch hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học
Kế hoạch hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực được lồng ghép trong kế hoạch năm học của trường tiểu học; Xác định thực trạng về môi trường vật chất, cảnh quan, không gian trong và ngoài lớp học; Xác định thực trạng về biểu hiện hành vi giao tiếp, ứng xử chuẩn mực trong tập thể sư phạm nhà trường; Xác định mục tiêu, nội dung xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực trong trường tiểu học; Kế hoạch trồng cây xanh trong và ngoài lớp học phù hợp với điều kiện nhà trường; Kế hoạch thực hiện đổi mới phương pháp dạy học theo hướng lấy học sinh làm trung tâm; Kế hoạch tuyên truyền, tìm hiểu về di tích, lịch sử cách mạng địa phương cho học sinh.
1.4.3. Tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học
Tổ chức xây dựng môi trường vật chất, cảnh quan trường, lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn; Tổ chức xây dựng môi trường học tập thân thiện cho học sinh; Tổ chức hoạt động dạy học hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi học sinh và mục tiêu chương trình môn học; Tổ chức các hoạt động rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh tiểu học; Tổ chức các hoạt động giữ gìn, phát huy văn hóa dân gian, vui chơi, lành mạnh; Tổ chức hoạt động tìm hiểu, chăm sóc, bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, cánh mạng địa phương
1.4.4. Chỉ đạo thực hiện hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học
Chỉ đạo xây dựng môi trường vật chất, cảnh quan trường lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn; Chỉ đạo xây dựng môi trường học tập thân hiện cho học sinh; Chỉ đạo thực hiện các hoạt động dạy học hiệu quả, phù hợp với đặc điểm học sinh tiểu học; Chỉ đạo thực hiện các hoạt động rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh; Chỉ đạo thực hiện các hoạt động giữ gìn, phát huy văn hóa dân gian, vui chơi, lành mạnh trong nhà trường; Chỉ đạo thực hiện các hoạt động tìm hiểu, chăm sóc, bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, cánh mạng địa phương
1.4.5. Kiểm tra – đánh giá hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học
Tổ chức kiểm tra, đánh giá mức độ xanh, sạch, đẹp, an toàn của khuôn viên, không gian trường, lớp; Tổ chức kiểm tra, đánh giá môi trường học tập thân thiện của học sinh, phối hợp kiểm tra đánh giá biểu hiện văn hóa ứng xử trong tập thể sư phạm;Tổ chức đánh giá đột xuất, công khai kết quả thực hiện hoạt động dạy học của giáo viên, kiểm tra đánh giá năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của giáo viên; Tổ chức đánh giá sự tiến bộ của học sinh trong các hoạt động dạy học;Tổ chức kiểm tra, đánh giá hiệu quả công tác giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, đánh giá khả năng lồng ghép hiệu quả các nội dung giáo dục kỹ năng sống vào môn học và các hoạt động giáo dục ngoài khóa của đội ngũ giáo viên.
1.4.6. Quản lý các điều kiện hỗ trợ hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học
Quản lý việc xây dựng môi trường vật chất, trang thiết bị dạy học đảm bảo yêu cầu xanh, sạch, đẹp, an toàn; Quản lý việc xây dựng môi trường học tập, xây dựng mối quan hệ thân thiện giữa các lực lượng giáo dục;Quản lý việc dạy học hiệu quả, tích cực; Quản lý việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh; Quản lý thực hiện trò chơi dân gian, các hoạt động vui chơi, thăm quan, tìm hiểu và phát huy các giá trị di tích, lịch sử văn hóa địa phương
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình tổ chức hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học
– Các yếu tố chủ quan: Năng lực và phẩm chất của Hiệu trưởng trường tiểu học: Năng lực và phẩm chất của đội ngũ giáo viên: Sự phối hợp giữa các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường:
– Các yếu tố khách quan:Chủ trương chính sách quản lý của nhà nước cho giáo dục tiểu học; Xu hướng phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn hiện nay; Giá trị văn hóa truyền thống của địa phương.
Tiểu kết chương 1
Các nội dung như: Môi trường vật chất, cảnh quan trường, lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn; Môi trường học tập tích cực (tinh thần), giao tiếp thân thiện; Dạy học hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi học sinh, mục tiêu chương trình môn học; Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh; Cho học sinh tham gia các trò chơi dân gian, hát dân ca, các hoạt động văn nghệ, thể thao; Cho học sinh tìm hiểu, chăm sóc, bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, cánh mạng địa phương.
Ngoài ra, để thực hiện công tác quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực trong trường tiểu học, cần quan tâm đến các yếu tố ảnh hưởng như: Năng lực và phẩm chất của Hiệu trưởng trường tiểu học; Năng lực và phẩm chất của đội ngũ giáo viên; Sự phối hợp giữa các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường; Chủ trương chính sách quản lý của nhà nước cho giáo dục tiểu học.
Đây là cơ sở lý luận khoa học giúp người nghiên cứu thực hiện xây dựng công cụ khảo sát và tiến hành khảo sát, phân tích thực tế trong quá trình quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực trong các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương.
Chương 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÍ XÂY DỰNG
TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN HỌC SINH TÍCH CỰC
CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN BÀU BÀNG, TỈNH BÌNH DƯƠNG
2.1. Khái quát quá trình khảo sát huyện Bàu Bàng, tình Bình Dương
2.2. Khái quát tổ chức khảo sát thực trạng
Mục đích khảo sát thực trạng trong chương 2 của đề đài là nhằm đánh giá và xác định đúng những ưu điểm và hạn chế hay thiếu sót trong thực tế quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở cac trường tiểu học trên địa bàn thị xã Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương. Đồng thời, khảo sát thực trạng còn là minh chứng khoa học giúp người nghiên cứu đề xuất những biện pháp nâng cao chất lượng quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực góp phần đảm bảo chất lượng giáo dục trường tiểu học.
2.2.2. Nội dung khảo sát
Thực hiện khảo sát tại 5 trường trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương. (Trường TH Hưng Hòa, Trường TH Cây Trường, Trường TH Lai Hưng A, Trường TH Lai Hưng B, Trường TH Lai Hưng C)
2.2.3. Phương pháp khảo sát
2.2.3.1. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
Huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương có 11 trường tiểu học, phần lớn các trường tương đồng nhau về cơ cấu, tổ chức, chất lượng, số lượng đội ngũ giáo viên. Vì vậy, người nghiên cứu chón 5 trong 11 trường trên địa bàn huyện Bàu Bàng theo ngẫu nhiên đề làm nghiên cứu điển hình. Số lượng mẫu trong các trường tiểu học được lựa chọn cụ thể là: Trường TH Hưng Hòa (30 mẫu), Trường TH Cây Trường (30 mẫu), Trường TH Lai Hưng A (25 mẫu), Trường TH Lai Hưng B (35 mẫu), Trường TH Kim Đồng (40 mẫu)
2.2.3.2. Phương pháp phỏng vấn sâu
Tác giả lựa chọn phỏng vấn 5 CBQL đang công tác tại các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương (mỗi trường 01 CBQL). Phỏng vấn 10 GV đang giảng dạy tại các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương (mỗi trường 02 GV).
2.3. Thực trạng hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học của huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương
2.3.1. Thực trạng nhận thức về vai trò, mục tiêu hoạt động xây trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học của huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương
Các vai trò trong hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực ở các trường tiểu học phần lớn được CBQL, GV tại các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương xác định là khá quan trọng. Mục tiêu hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực ở các trường tiểu học luôn được các trường trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương quan tâm và xem đây là những mục tiêu quan trọng để xây dựng trường học xanh, sạch, đẹp, an toàn, thân thiện.
2.3.2. Thực trạng thực hiện nội dung hoạt động xây trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học của huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương
Chúng ta thấy, nội dung hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực tại các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương được nhóm CBQL và nhóm GV tham gia khảo sát đánh giá ở mức độ đạt được tốt khi thực hiện, Trong quá trình thực hiện hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực, hoạt động rèn luyện kỹ năng số cho học sinh luôn được các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương quan tâm thực hiện và mang lại hiệu quả. Tuy nhiên, một số nội dung của hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực được CBQL,GV tham gia khảo sát đánh giá ở mức độ yếu khi thực hiện,
2.3.3. Thực trạng phương thức hoạt động xây trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học của huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương
Các phương thức hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực tại các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương được nhóm CBQL và nhóm GV tham gia khảo sát đánh giá ở mức độ khá khi thực hiện. Tuy nhiên, việc tổ chức huy động các nguồn lực trong nhà trường và cộng đồng xã hội chưa được các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương thực hiện hiệu quả. Các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương cần có những biện pháp quản lý hiệu quả hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực thông qua phối kết hợp giữa các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường.
2.3.4. Thực trạng các điều kiện hỗ trợ hoạt động xây trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học của huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương
Bên cạnh việc đầu tư về cơ sở vật chất, tạo điều kiện thuận lợi trong các hoạt động dạy học, nhà trường cần đảm bảo các điều kiện phát triển kỹ năng sống cho học sinh, cung cấp tài liệu kỹ năng sống của Bộ Giáo dục phát hành cũng như tích hợp vào nội dung các bài học ở các môn học trên lớp, thực hiện thông qua các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, đưa nhiều trò chơi dân gian vào các hoạt động giúp học sinh thư giản, hứng thú trong học tập.
2.4. Thực trạng quản lý hoạt động xây trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học của huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương
2.4.1. Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng quản lý hoạt động xây trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học của huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương
Phần lớn các cán bộ quản lý trong các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương đã nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng trong quản lý xây dựng trường học thân thiện, đây là điều kiện thuận lợi giúp nhà trường nâng cao chất lượng trong công tác quản lý, xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh.
2.4.2. Thực trạng xây dựng kế hoạch hoạt động xây trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học của huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương
Kế hoạch về môi trường vật chất, trồng cây, tạo cảnh quan, không gian trong và ngoài lớp được nhà trường quan tâm xây dựng gắn liền với thực tế, điều kiện nhà trường. Riêng, các nội dung trong công tác lập kế hoạch hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực được nhóm CBQL và nhóm GV tại các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương tham gia khảo sát đánh giá ở mức độ yếu khi thực hiện. Công tác kế hoạch xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực ở các trường tuy đã quan tâm xây dựng, nhưng kế hoạch lồng ghép trò chơi dân gian vào các hoạt động ngoài giờ, kế hoạch bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên, cũng như việc xác định thực trạng về biểu hiện hành vi giao tiếp, ứng xử trong tập thể sư phạm còn nhiều thiếu sót, hạn chế bởi nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó sự phối kết hợp, khách quan trong đánh giá từ các bộ phận, cá nhân trong các hoạt động nhà trường là một trong những nguyên nhân chính cần có biện pháp quản lý phù hợp, hiệu quả của các trường.
2.4.3. Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động xây trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học của huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương
Công tác tổ chức thực hiện kế hoạch cũng có vai trò rất quan trọng sau khi kế hoạch hoạt động đã được phê duyệt trong mỗi hoạt động của nhà trường. Trong phần này, người nghiên cứu tập trung khảo sát đánh giá mức độ đạt được về việc tổ chức thực hiện hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực gồm: Tổ chức xây dựng môi trường vật chất, cảnh quan trường, lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn; Tổ chức xây dựng môi trường học tập thân thiện cho HS; Tổ chức hoạt động dạy học hiệu quả, phù hợp đặc điểm lứa tuổi HS, chương trình môn học; Tổ chức các hoạt động rèn luyện kỹ năng sống cho HS tiểu học; Tổ chức các hoạt động giữ gìn, phát huy văn hóa dân gian, vui chơi, lành mạnh; Tổ chức hoạt động tìm hiểu, chăm sóc, bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, cánh mạng địa phương,
2.4.4. Thực trạng chỉ đạo thực hiện hoạt động xây trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học của huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương
Trong phần này, người nghiên cứu tập trung khảo sát đánh giá mức độ đạt được trong công tác chỉ đạo hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực, bao gồm các nội dung: Chỉ đạo xây dựng môi trường vật chất, cảnh quan trường, lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn; Chỉ đạo xây dựng môi trường học tập thân thiện cho HS; Chỉ đạo hoạt động dạy học hiệu quả, phù hợp đặc điểm lứa tuổi HS, chương trình môn học; Tổ chức các hoạt động rèn luyện kỹ năng sống cho HS tiểu học; Chỉ đạo các hoạt động giữ gìn, phát huy văn hóa dân gian, vui chơi, lành mạnh; Chỉ đạo hoạt động tìm hiểu, chăm sóc, bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, cánh mạng địa phương, cụ thể như:
2.4.5. Thực trạng kiểm tra – đánh giá hoạt động xây trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học của huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương
Tuy các trường đã tổ chức thực hiện công tác kiểm tra đánh giá hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực, nhưng cần đổi mới về phương thức kiểm tra đánh giá, đánh giá phải được thực hiện trên những tiếu chí cụ thể trong từng nội dung hoạt động.
2.4.6. Thực trạng quản lý các điều kiện hỗ trợ cho hoạt động xây trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học của huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương
Công tác kiểm tra đánh giá biểu hiện hành vi, ứng xử, cử chỉ trong tập thể sư phạm, cũng như công tác bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên và tài liệu hướng dẫn, giới thiệu về các di tích lịch sử văn hóa địa phương chưa được đảm bảo (điểm trung bình trong các trường hợp dao động từ 2.31 đến 2.50). Như vậy, để nâng cao chất lượng trong quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực, ngoài đảm bảo các điều kiện về môi trường vật chất, nhà trường cần đảm bảo chất lượng về môi trường tâm lý xã hội, khả năng ứng xử văn hóa trong tập thể sử phạm, cũng như công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên.
2.5. Thực trạng các yếu tổ ảnh hưởng đến quản lý hoạt động xây trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học của huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương
2.5.1. Các yếu tố khách quan
Công tác quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực đã chịu tác động từ chủ trường chính sách quản lý của Nhà nước, với chủ trương chính sách thông thoáng, không chồng chéo sẽ tháo gỡ những khó khăn trong quá trình xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực. Đặc biệt, trong quá trình xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực phải đi đôi với việc gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống dân tộc, tuyền thống lịch sử cách mạng địa phương.
2.5.2. Các yếu tố chủ quan
Công tác quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực đã chịu tác động từ nhiều yếu tố đến từ bên trong nhà trường, như năng lực Hiệu trưởng, cán bộ quản lý, giáo viên, đặc biệt là sự phối hợp giữa các lực lượng giáo dục. Như vậy, trong quá trình quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực, nhà trường cần có biện pháp nâng caao khả năng phối kết hợp giữa các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường.
2.6. Đánh giá chung và nguyên nhân thực trạng quản lý hoạt động xây trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học của huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương
2.6.1. Đánh giá chung thực trạng
– Ưu điểm:
+ Về hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực: Các trường đã thực hiện hiệu quả hoạt động rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh, xây dựng môi trường học tập tích cực, giao tiếp thân thiện, đáp ứng mục tiêu nội dung chương trình môn học thông qua các phương thức tổ chức môi trương vật chất, cảnh quan ngoài lớp học thân thiện, cởi mở nhằm bảo đảm các điều kiện về cơ sở vật chất, điều kiện dạy học hiệu quả, lấy người học làm trung tâm;
+ Về quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực: Phần lớp đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng trong công tác quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực. Thường xuyên xây dựng kế hoạch hoạt động, tổ chức thực hiện kế hoạch, cũng như chỉ đạo và kiểm tra đánh giá hoạt động nhằm phát hiện những sai sót, yếu kém trong từng đối tượng để có biện pháp kịp thời khắc phục.
– Hạn chế, thiếu sót:
+ Về hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực: Các trường chưa thực hiện hiệu quả nội dung hoạt động vui chơi, hát dân ca, các hoạt động văn nghệ, thể thao, cũng như hoạt động tìm hiểu, chăm sóc, bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng địa phương cho học sinh. Hạn chế trong quá trình tổ chức huy động các nguồn lực trong nhà trường và cộng đồng xã hội;
+ Về quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực:
Xây dựng kế hoạch: Các trường chưa có kế hoạch lồng ghép trò chơi dân gian, hát dân ca vào các hoạt động ngoài giờ lên lớp trong các môn học phù hợp, cũng như chưa xác định đúng thực trạng về biểu hiện hành vi giao tiếp, ứng xử chuẩn mực trong tập thể sư phạm nhà trường. Ngoài ra, kế hoạch bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên và kế hoạch tuyên truyền, tìm hiểu về di tích, lịch sử cách mạng địa phương cho học sinh còn nhiều hạn chế;
Tổ chức hoạt động: Công tác phân loại và xử lý rác trong trường lớp chưa mang lại hiệu quả, đồng thời chưa tổ chức theo dõi, uốn nắn hành vi ứng xử, gây gỗ, đánh nhau, bắt nạt của học sinh hiệu quả. Ngoài ra, các giải pháp để nâng cao chất lượng day học và tổ chức rèn luyện kỹ năng ứng xử văn hóa, hợp tác, phòng ngừa bạo lực học đường, các tệ nạn xã hội trong các trường chưa gắn liền với thực tiễn. Các trường chưa tổ chức theo dõi, quan sát, đánh giá học sinh trong quá trình chơi, đảm bảo an toàn cho học sinh. Các trường chưa xây dựng thư viên tư liệu trên mạng xã hội về quê hương đất nước, địa phương. Các cuộc thi, câu lạc bộ tìm hiểu và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, cánh mạng địa phương vào các ngày lễ hội chưa được các trường quan tâm thực hiện;
Chỉ đạo thực hiện hoạt động: Các trường chưa khích lệ học sinh tích cực tham gia bảo vệ cảnh quan môi trường, giữ vệ sinh các công trình công cộng, sân trường, trong lớp và cá nhân. Công tác chỉ đạo cho tập thể sư phạm phối hợp theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra trong quá trình thực hiện hoạt động tuyên truyền xây dựng văn hóa ứng xử cũng chưa mang lại hiệu quả. Hiệu trưởng các trường chưa khuyến khích được đội ngũ giáo viên đổi mới phương pháp dạy học theo hướng lấy người học làm trung tâm. Đồng thời, các trường chưa chỉ đạo xây dựng ngân hàng trò chơi dân gian, bài hát dân ca phù hợp với lứa tuổi học sinh tiểu học;
Kiểm tra – đánh giá hoạt động: Các trường chưa tổ chức kiểm tra, đánh giá hiệu quả công tác giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, cũng như chưa tổ chức đánh giá khả năng lồng ghép hiệu quả các nội dung giáo dục kỹ năng sống vào môn học và các hoạt động giáo dục ngoài khóa và tổ chức đánh giá chất lượng, hiệu quả trong các hoạt động vui chơi, các hội thi văn hóa, thể thao;
Quản lý điều kiện phục vụ hoạt động: Công tác kiểm tra đánh giá biểu hiện hành vi, ứng xử trong tập thể sư phạm và công tác bồi dưỡng nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ chưa được đảm bảo. Đồng thời, công tác trang bị tài liệu về di tích lịch sử văn hóa cách mạng địa phương cho đội ngũ giáo viên, học sinh tham khảo, tìm hiểu chưa được đảm bảo.
2.6.2. Nguyên nhân hạn chế
– Các nội dung hoạt động còn tẻ nhạt chưa và tình hình dịch bệnh phức tạp như hiện nay;
– Nhà trường còn lúng túng khi triển khai một số biện pháp quản lý, đặc biệt là những biện pháp phối hợp huy động nguồn lực trong các lực lượng trong và ngoài nhà trường;
– Điều kiện vật chất, kinh phí cho hoạt động còn nhiều khó khăn, eo hẹp, sự ủng hộ của cha mẹ học sinh, cộng đồng xã hội chưa nhiều;
– Bệnh thành tích trong học tập còn cao, các em bị gia đình ép học suốt ngày, suốt cả tuần để theo kịp bạn bè, các em không có thời gian để thư giản, để hoạt động sở thích, sở trường, bỏ quên giáo dục kỹ năng sống;
– Chưa có sự phối kết hợp giữa các bộ phận, cá nhân trong các hoạt động nhà trường;
– Nhà vệ sinh chưa thiết kế chưa mở theo hướng sáng – xanh – sạch – đẹp, sử dụng nhiều hình ảnh bố trí treo tường;
– Áp lực trong công việc, một số cán bộ, giáo viên, học sinh không kiểm soát được những hành vi, cử chỉ của mình với người khác;
– Nhà trường thiếu công cụ, tiêu chí để phát hiện, biểu hiện hành vị bạo lực;
– Nhà trường thiếu thiết bị, nhân lực trong quan sát học sinh trong các hoạt động vui chơi, học tập trong nhà trường;
– Nhà trường còn xem nhẹ công tác kiểm tra – đánh giá, đánh giá mang tính đối phó và chưa có công cụ, tiêu chí đánh giá phù hợp;
– Áp lực trong công việc, chính sách lương thưởng thấp không đủ trang trải trong cuộc sống;
– Các trò chơi dân gian, bài hát còn mang tính tự phát chưa được nhà trường chọn lọc tổng hợp tạo ngân hàng trò chơi, bài hát phù hợp;
– Nhà trường chưa xây dựng được những tiêu chí đánh giá hiệu quả trong các hoạt động vui chơi, hội thi xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực.
Tiểu kết chương 2
Trong chương hai, người nghiên cứu đã tổ chức phân tích, đánh giá về thực trạng hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực cũng như thực trạng quản lý hoạt động này ở các trường tiểu học và trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương. Kết quả phân tích, đánh giá thực trạng trên cho thấy đội ngũ CBQL, GV ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương có trình độ chuyên môn cao đảm bảo về số lượng và chất lượng trong các hoat động giáo dục nhà trường. Trong đó, phần lớn các CBQL, GV ở các trường tiểu học đều thể hiện được khả năng nhận thức về vai trò, mục tiêu cũng như tầm quan trọng trong công tác quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực ở các trường tiểu học.
Tuy các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương quan tâm thực hiện những biện pháp quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực, bước đầu đã mang lại một số thành tựu nhất định, đảm bảo về môi trường vật chất, cảnh quan trường lớp. Kết quả nghiên cứu thực trạng đã chỉ ra các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương còn nhiều hạn chế, khó khăn trong việc thực hiện nội dung, phương thức và điều kiện hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực, cũng như hạn chế trong xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch, chỉ đạo và kiểm tra – đánh giá thực hiện hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở các trường tiểu học huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương. Đặc biệt, các trường chưa quyết liệt trong chỉ đạo hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực, cũng như chưa có tiêu chí kiểm tra về hoạt động vui chơi, chất lượng giáo viên, biểu hiện hành vi của học sinh. Tác giả đã phân tích thực trạng quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích ở các trường tiểu học huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương và chỉ ra những hạn chế thiếu sót từ thực trạng, đây là cơ sở thực tiễn giúp người nghiên cứu đề xuất các biện pháp quản lý phù hợp góp phần nâng cao chất lượng trong công tác quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở các trường tiểu học trong chương 3 của đề tài này.
Chương 3
BIỆN PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG
TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN HỌC SINH TÍCH CỰC
Ở BẬC TIỂU HỌC CỦA HUYỆN BÀU BÀNG, TỈNH BÌNH DƯƠNG
3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp
3.2. Một số biện pháp quản lý hoạt động xây trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học của huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương
3.2.1. Hoàn thiện công tác lập kế hoạch hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực trong trường tiểu học
– Mục tiêu biện pháp:
Thực hiện biện pháp này nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác xây dựng kế hoạch hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực. Xác định chính xác mục tiêu kế hoạch, các nội dung thực hiện kế hoạch xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực được gắn liền với thực tế, phù hợp với điều kiện, văn hóa nhà trường, năng lực của đội ngũ giáo viên.
– Nội dung biện pháp:
– Cách thực hiện biện pháp:
Xác định các nguồn lực, điều kiện nhà trường, khả năng huy động sự hỗ trợ từ các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực: Hiệu trưởng phải chỉ đạo cho các bộ phận, cá nhân trong nhà trường thực hiện phối hợp hiệu quả trong việc thu thập, xác định chính xác về năng lực đội ngũ giáo viên, chất lượng về cơ sở vật chất, bố trí phòng học, nhà vệ sinh, khu nhà ăn, bếp ăn đảm bảo an toàn cho học sinh.
Xác định biểu hiện hành vi giao tiếp, ứng xử chuẩn mực trong tập thể sư phạm nhà trường: Hiệu trưởng tổ chức phân công nhiệm vụ cụ thể trong tập thể sư phạm nhà trường xác định biểu hiện hành vi, thái độ ứng xử có văn hóa giữa các mối quan hệ trong nhà trường dựa trên Bộ Quy tắc ứng xử đã được nhà trường xây dựng phù hợp. Xây dựng đường dây nóng, cầu nối giữa các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường nhằm thu thập thông tin phản ánh những hành vi bạo lực học đường, ứng xử thiếu văn minh trong tập thể sư phạm nhà trường, góp phần tạo điều kiện thuận lợi để các cá nhân, bộ phận liên quan tham gia xây dựng tường học thân thiện, học sinh tích cực, tích cực, xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, giúp học sinh tự tin, hứng thú tham gia các hoạt động học tập, vui chơi.
Xác định hoạt động lồng ghép trò chơi dân gian, hát dân ca vào các hoạt động ngoài giờ lên lớp trong các môn học: Xây dựng kế hoạch cụ thể để xác định thực trạng hoạt động lồng ghép trò chơi dân gian, hát dân ca trong các hoạt động giáo dục trong và ngoài giờ học. Xác định nhận thức CBQL, GV về mục tiêu, vai trò của tò chơi dân gian đối với kết quả học tập của học sinh cũng như đối với công tác xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực. Đồng thời, Hiệu trưởng nhà trường chỉ đạo Tổ chuyên môn xác định về khả năng nắm vững các kỹ năng khi tổ chức hướng dẫn các trò chơi dân gian cho học sinh, đặc biệt thu thập thông tin xác định khả năng xây dựng kế hoạch giáo dục lồng ghép các trò chơi dân gian vào hoạt động giáo dục, chọn lựa các trò chơi dân gian phù hợp với từng môn, đối tượng học sinh , trò chơi phải phát huy được giáo dục đạo đức, lối sống, những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, nâng cao ý thức trách nhiệm của học sinh với bản thân, trách nhiệm CBQL, GV với vị trí công việc, bồi đắp lòng nhân ái, tính trung thực, lòng tự trọng, nếp sống lành mạnh, lịch sự;
Xác định hoạt động tuyên truyền, tìm hiểu về di tích, lịch sử cách mạng địa phương: Công tác tuyên truyền, tìm hiểu về di tích, lịch sử cách mạng địa phương được xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong việc định hướng chính trị, tư tưởng, tác phong gìn giữ những giá trị, bản sắc văn hóa dân tộc, cũng như những giá trị văn hóa truyền thống nhà trường góp phần thành công trong phong trào xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực. Nhà trường chọn lựa những hình thức tuyên truyền phù hợp thông qua phương tiện thông tin đại chúng, hoạt động tuyền truyền miệng, hoạt động văn hóa, văn nghệ…tiêu biểu, đưa các nội dung giá trị văn hóa lịch sử vào tuyên truyền trong các buổi sinh hoạt chi bộ, làm tài liệu giảng dạy, sinh hoạt dưới cờ, kể chuyện truyền thống, kỷ niệm các ngày lễ lớn, sinh hoạt câu lạc bộ, trên pa-nô, khẩu hiệu tại các lối đi trong nhà trường, tổ chức các hoạt động về nguồn, hoạt động đền ơn đáp nghĩa để giáo dục học sinh truyền thống uống nước nhớ nguồn, nâng cao ý thức bảo vệ, chăm sóc các di tích lịch sử, văn hóa địa phương, bảo vệ môi trường.
– Điều kiện thực hiện biện pháp:
Nhà trường phải có công cụ để kiểm tra, đánh giá xác định chính xác về biểu hiện hành vi ứng xử trong các lực lượng giáo dục trong nhà trường, đánh giá về chất lượng môi trường vật chất, trang thiết bị dạy học, đánh giá xác định được chất lượng các hoạt động học tâp vui chơi của học sinh. Qua đó, tạo cơ sở, minh chứng vững chắc giúp nhà trường xác định đúng mục tiêu kế hoạch xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực. Đặc biệt, hiệu trưởng phải phát huy vai trò lãnh đạo, tiên phong, gương mẫu trong quá trình xây dựng kế hoạch hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực, phải có khả năng cân đối tài chính, điều kiện nhà trường, cũng như năng lực tập hợp lực lượng tham gia, phân công hợp lý các lực lượng trong quá trình thu thập, xử lý thông tin và phối hợp chặt chẽ với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường cùng hoàn thiện kế hoạch xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực.
3.2.2. Tổ chức tuyên truyền xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học cho cán bộ quản lý, giáo viên
– Mục tiêu biện pháp:
Thực hiện biện pháp này nâng cao ý thức, trách nhiệm cho cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh thực hiện hiệu quả hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực trong trường tiểu học.
– Nội dung biện pháp:
– Cách thực hiện biện pháp:
Để đáp ứng mục tiêu biện pháp thực hiện các nội dung như sau:
Phổ biến cho tập thể sư phạm về kế hoạch xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực: Hiệu trưởng trường tiểu học phân công nhiệm cụ thể cho tổ chuyên môn thực hiện đổi mới sinh hoạt chuyên môn, thường xuyên phổ biến đến giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn về kế hoạch xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực, kế hoạch dựa trên Chỉ thị của Bộ Giáo dục và Đào tạo số 40/2008/CT-BGDĐT ngày 22/7/2008 về việc phát động phong trào thi đua xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực, căn cứ theo kế hoạch số 307/KH-BGDĐT ngày 22/7/2008 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về triển khai phong trào thi đua “xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực” trong nhà trường và kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học 2020-2021 của trường tiểu học. Đặc biệt, phổ biến rộng rải kế hoạch trồng cây xanh bóng mát, cây cảnh, xử lý rác trong nhà trường trong lớp học tới toàn thể cán bộ, giáo viên, học sinh trong các tiết sinh hoạt dưới cờ.
Phổ biến cho đội ngũ giáo viên việc lồng ghép các phong trào xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực trong các môn học: Hiệu trưởng phân công nhiệm vụ cho Tổ chuyên môn đổi mới trong sinh hoạt chuyên môn, phổ biện đến giáo viên những nội dung lồng ghép trong các phong trào xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực trong nội dung chương trình môn học chính khóa, như thông qua các môn học Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân…giáo viên hướng dẫn học sinh phát huy tính sáng tạo tích cực, rèn luyện các kỹ năng sống trong các hoạt động trong giờ lên lớp, đồng thời lồng ghép vào các tiết hoạt động giáo dục ngoài giờ với các hoạt động vui chơi tập thể lành mạnh, lựa chọn một số trò chơi dân gian phù hợp với học sinh tiểu học;
Phổ biến cho tập thể sư phạm nhà trường về chính sách tổ chức hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực: Hiệu trưởng nhà trường cân đối nguồn lực, dự trù kinh phí, chủ động tham mưu với cơ quan chủ quản về kinh khí, phổ biến cụ thể về kinh phí trong các hoạt động hiện khen thưởng, tổ chức bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn, thực hiện thay đổi chức danh nghề nghiệp cho giáo viên, cũng như kinh phí tổ chức hội thảo, thực hiện các cuộc thi giáo viên giỏi, thi đồ dùng dạy học, thi Rung chuông vàng, Văn hay chữ đẹp, các trò chời dân gian, thăm và tặng quà các mẹ Việt Nam Anh hùng, tạo sự thống nhất về chính sách đãi ngộ trong quá trình xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực;
Phố biến các hình thức thu thập thông tin, ý tưởng về xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực đến cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh: Nhà trường tiếp tục phát huy thế mạnh của các đoàn thể chính trị – xã hội như Công đoàn, chi Đoàn đổi mới nội dung, hình thức xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực, tăng cường các hoạt động thu thập thông tin thông qua các buổi tham quan, hội nghị chuyên đề về xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực. Đồng thời, tiếp thu ý kiến đóng góp của các giáo viên, học tập kinh nghiệm ở nhiều đơn vị giáo dục trong huyện Bàu Bàng, thu thập thông tin qua báo ví, mạng về xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực. Phân công tìm hiểu, học hỏi kinh nghiệm thực tế của địa phương lựa chọn những cây thích hợp an toàn khi trồng trong sân trường.
Phổ biến về nhiệm vụ cho tập thể sư phạm trong hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực: Bên cạnh việc đầu tư xây dựng trường lớp xanh – sạch – đẹp, tạo không gian trường lớp trực quan sinh động, thân thiện của nhà trường. Ban giám hiệu nhà trường luôn gần gũi, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của tập thể, phổ biến đến tập thể sư phạm về nhiệm vụ trong công tác xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực, tạo bầu không khí tâm lý thoải mái, phát huy sức sáng tạo của tập thể để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Riêng đối với giáo viên chủ nhiệm lớp cần phát huy vai trò, nhiệm vụ về tìm hiểu nguyên nhân học sinh còn hạn chế về các nề nếp trong khi đi học, việc thực hiện nhiệm vụ của người học sinh, phẩm chất đạo đức, kỹ năng sống, chụ động trong việc tự đánh giá bản thân để xác định những thiếu sót trong công việc và đề xuất biện pháp khắc phục.
– Điều kiện thực hiện biện pháp:
Để biện pháp được thực thiện hiệu quả, khả thi, Hiệu trưởng trường tiểu học cần phải chủ động, gương mẫu trong hành động, quan tâm đến chất lượng đội ngũ giáo viên, chất lượng môi trường vật chất, môi trường tâm lý xã hội. Phải tạo được sức mạnh trong tập thể nhà trường, trên dưới đồng lòng xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực. Đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý phải biết lắng nghe, đổi mới, sáng tạo trong công việc.
3.2.3. Huy động các nguồn lực xây dựng môi trường cảnh quan, môi trường học tập, môi trường giao tiếp thân thiện ở bậc tiểu học
– Mục tiêu biện pháp:
Đảm bảo cho học sinh có môi trường giáo dục an toàn, thân thiện và gần gũi với thực tế, với sự tham gia của các lực lượng trong và ngoài nhà trường nhằm phát huy tinh thần đoàn kết, thống nhất, phối hợp giữa các lực giáo dục thực hiện xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực, phân loại và xử lý rác, uốn nắn hành vi gây gỗ, đánh nhau, phòng ngừa bạo lực học đường, tạo không gian hoạt động và sự tương tác tích cực giữa giáo viên với học sinh, giữa học sinh với học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục nhà trường.
– Nội dung biện pháp:
– Cách thực hiện biện pháp:
Phối kết hợp giữa các lực lượng giáo dục thực hiện phân loại và xử lý rác trong trường lớp: Nhà trường tích cực trong việc tạo dựng các mối quan hệ, hợp tác với các tổ chức, cơ quan chính quyền địa phương, cha mẹ học sinh trong việc huy động sự hỗ trợ kinh phí trang bị đựng rác trong trường, thùng đựng rác trong mỗi lớp học. Hiệu trưởng phân công nhiệm vụ cho giáo viên chủ nhiệm lớp tổ chức tuyền truyền, triển khai nhiều hoạt động phân loại rác, tái chế rác thải hữu cơ vào các buổi sinh hoạt lớp, sinh hoạt ngoại khóa. Tổ chức sinh hoạt ngoại khóa nhằm tuyên truyền phòng chống rác thải nhựa, đồng thời tổ chức các cuộc thi về tái chế rác thải nhựa tạo ra các sản phẩm thân thiện với môi trường. Phát động phong trào kế hoạch xanh trong mổi lớp, phong trào sân trường, lớp học không có rác, vận động học sinh phân loại, bỏ rác đúng nơi quy định.
Tổ chức theo dõi, uốn nắn hành vi ứng xử, gây gỗ, đánh nhau, bắt nạt của học sinh: Nhà trường tham mưu với cơ quan chủ quản huy động nguồn lực trang bị camera an ninh trong và ngoài lớp học nhằm theo dõi, phát hiện kịp thời những hành vị ứng xử giữa giáo viên với học sinh, giữa học sinh với học sinh trong các hoạt động vui chơi, học tập. Thành lập Ban phòng chống bạo lực học đường, xây dựng đường dây nóng, công khai số điện thoại của Ban phòng chống bạo lực học đường, tích cực phân công hướng dẫn đội ngũ giáo viên phối kết hợp với cha mẹ học sinh thu thập thông tin về hành vi, ứng xử, gây gỗ, đánh nhau, bắt nạt học sinh ngoài trường lớp đề ra giải pháp xử lý kịp thời.
Huy động các lực lượng giáo dục tổ chức trang bị, bổ sung, thiết kế môi trường giáo dục phù hợp, thiết kế nhà vệ sinh đảm bảo xanh-sạch-đẹp- an toàn cho học sinh: Hiệu trưởng nhà trường tổ chức thu thập đánh giá tình trạng về cơ sở vật chất, không gian môi trường trong và ngoài lớp học, cũng như sự hứng thú về không gian, chất lượng nhà vệ sinh để đưa ra những dự trù, kế hoạch mua mới, thiết kế bổ sung đáp ứng mục tiêu an toàn, thoán mát, sinh động. Tổ chức trang trí, trang bị chậu cây xanh, hình vẽ theo chủ đề bảo vệ môi trường, tạo diện mạo mới, gần gũi với thiên nhiên, tạo cảm giác thoải mái, an toàn cho học sinh tiểu học.
Tổ chức cuộc thi, câu lạc bộ tìm hiểu và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, cánh mạng địa phương vào các ngày lễ hội: Nhà trường thường xuyên tổ chức các hoạt động ngoại khóa, đẩy mạnh hoạt động văn hóa và xây dựng nếp sống văn minh, lịch sự đến với các em học sinh. Các hoạt động, cuộc thi tập trung vào những chủ đề tìm hiểu các di tích lịch sử – văn hóa, các sự kiện lịch sử diễn ra trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương, trong đó các hoạt động đảm bảo yêu cầu vui, khỏe, bổ ích, an toàn, nâng cao tình thần yêu nước, tự hào về quê hương, đất nước và con người Việt Nam. Đồng thời, tổ chức đánh giá, tổng kết khen thưởng cho các em đạt kết quả xuất sắc trong hội thi.
– Điều kiện thực hiện biện pháp:
Biên pháp là sự thống nhất trong các lực lượng, khả năng chỉ đạo của Hiệu trưởng, khả năng thực hiện tích cực của giáo viên trong quá trình xác định tình trạng cơ sở vật chất, trang thiết bị sử dụng trong các hoạt động, cũng như thiết kế, sắp xếp đồ dùng, cây xanh, trang ảnh, khẩu hiệu về bảo vệ môi trường phù hợp thông qua phối hợp với các lực lượng trong và ngoài nhà trường. Ngoài ra, cần có sự nhiệt tình, đoàn kết, chia sẻ của đội ngũ giáo viên, sự đồng hành của cha học sinh, các tổ chức, cơ quan chính quyền, đoàn thể trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương.
3.2.4. Quyết liệt chỉ đạo xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực trong trường tiểu học
– Mục tiêu biện pháp:
Nhằm khích lệ học sinh tích cực tham gia bảo vệ cảnh quan môi trường, giữ vệ sinh các công trình công cộng, sân trường, trong lớp và cá nhân, đồng thời khuyến khích được đội ngũ giáo viên đổi mới phương pháp dạy học theo hướng lấy người học làm trung tâm, góp phần nâng cao chất lượng trong quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực ở trường tiểu học.
– Nội dung biện pháp:
– Cách thực hiện biện pháp:
Chỉ đạo xây dựng mô hình câu lạc bộ xanh trong nhà trường và trong lớp học: Chỉ đạo đội ngũ thực hiện đúng những văn bản đã triển khai, phân công cụ thể nhiệm vụ cho từng giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn tiếp tục tích hợp giáo dục bạo vệ môi trường, cảnh quan trường lớp thông qua các môn học. Đôn đốc đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý trong nhà trường tích cực thực hiện các hoạt động tuyên truyền, động viên học sinh bảo vệ môi trường, giữ gìn vệ sinh trong trường lớp thông qua các giờ chào cờ, qua các pano trong sân trường, phát động hưởng ứng “Ngày vì môi trường”, “Giờ trái đất”. Quyết liệt chỉ đạo các bộ phận phối hợp trong các hoạt động ngoại khóa, các hội thi vẽ tranh về môi trường, thực hiện phân công trực nhật, lao động vệ sinh trong lớp học, đưa ý thức bảo vệ môi trường thành một tiêu chí để thi đua giữa các lớp. Đồng thời, khuyến khích học sinh tự giám sát việc bảo vệ môi trường, tạo môi trường, cảnh quan trong lớp luôn xanh, sạch, đẹp, an toàn.
Chỉ đạo xây dựng phong trào tuyên truyền xây dựng văn hóa ứng xử, đổi mới phương pháp dạy học: Chỉ đạo xây dựng nội qui, qui tắc trong giao tiếp, ứng xử giữa các thành viên trong và ngoài nhà trường. Tạo điều kiện và giúp đỡ đội ngũ giáo viên trong nhà trường có đủ điều kiện vật chất và thời gian tham gia các hoạt động, chuyên đề, diễn đàn nhằm giúp đội ngũ giáo viên trao đổi học hỏi thêm kinh nghiệm trong việc tổ chức các hoạt động tuyên truyền xây dựng văn hóa học đường. Động viện tập thể sư phạm nhà trường tích cực xây dựng bầu không khí vui tươi, thân thiện, môi trường giao tiếp hoà đồng, gần gũi với học sinh. Trong đó, nói năng đúng mực, nhẹ nhàng, thể hiện sự tôn trọng với người đang giao tiếp. Tạo cho học sinh cảm giác môi trường ở lớp thân thiện, cởi mở, an toàn. Động viên giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm ghi nhận và xử lý thông tin, cảm xúc của học sinh, trong đó giáo viên cần tích cực trong khen thưởng, khen nhiều hơn chê, nếu chê thì chọn lời lẽ khéo léo sao cho học sinh hiểu và không gây tổn thương đến học sinh. Khuyến khích giáo viên chủ nhiệm lớp thường xuyên giao lưu, trò chuyện với cha mẹ học sinh, khi giao tiếp qua điện thoại với cha mẹ học sinh phải xưng tên, đơn vị nơi công tác và trao đổi thông tin ngắn gọn, trọng tâm vấn đề cần trao đổi, đặc biệt phải biết lắng nghe, tôn trọng, khéo léo, nhẹ nhàng khi giao tiếp với cha mẹ trẻ;
Chỉ đạo ứng dụng công nghệ thông tin trong xây dựng ngân hàng trò chơi dân gian, bài hát dân, xây dựng trường học thân thiện, an toàn: Việc đưa ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trình quản lý nhà trường góp phần nâng cao chất lượng toàn diện cho nhà trường. Hiệu trường chủ động tham mưu về điều kiện, khả năng sử dung công nghệ thông tin trong các hoạt động giáo dục với cơ quan chủ quản nhằm phối hợp đầu tư, trang bị đáp ứng kịp thời trang thiết bị trong việc ứng dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động nhà trường, tạo điều kiện thuận lợi trong công tác dạy học, khai thác tài liệu, chọn lựa, lưu trữ những trò chơi dân gian bổ ích, những bài hát, hình ảnh sống động giúp các em dễ hiểu, dễ nhớ, kích thích niềm say mê hứng thú khi tiếp thu những vấn đề về môi trường. Ngoài ra, Hiệu trường nhà trường quyết liệt trong chỉ đạo nhân viên cách bảo quản cơ sở vật chất nhà trường, duy trì hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình, xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực.
– Điều kiện thực hiện biện pháp:
Để biện pháp mang lại kết quả cao trong chỉ đạo xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực, Hiệu trưởng phải chủ động, gương mẫu trong các hoạt động, phải có năng lực lãnh đạo. Đồng thời, phải có đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý sự nhiệt tình, đoàn kết nội bộ, nắm vững nội dung, qui tắc ứng xử phù hợp, biết lắng nghe, tiếp thu ý kiến đóng góp từ các bên liên quan trong quá trình thực hiện phong trào xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực.
3.2.5. Tăng cường công tác kiểm tra – đánh giá hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực
– Mục tiêu biện pháp:
Kiểm tra – đánh giá thường xuyên, định kỳ trong quá trình thực hiện hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương sẽ góp phần phát huy tính tích cực trong quá trình rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh và hình thành ý thức bảo vệ môi trường, đồng thời tạo minh chứng khoa học giúp nhà trường phát hiện sai sót và kịp thời có biện pháp điều chỉnh.
– Nội dung biện pháp:
– Cách thực hiện biện pháp:
Lập kế hoạch kiểm tra đánh giá hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh từ đầu năm học: Để xây dựng kế hoạch tổ chức đánh giá hiệu quả, Hiệu trưởng nhà trường thực hiện phân công hợp lý trong các lực lượng giáo dục nhà trường thu thập những thông tin, điệu kiện tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, kiểm tra xác định nội dung chương trình giáo dục đáp ứng với nhu cầu thực tiễn, xác định điều kiện tổ chức hoạt động giáo dục, cũng như khả năng phối hợp giữa các lực lượng giáo dục tham gia hoạt động và kiểm tra sự tiếp thu, hài lòng của học sinh trong quá trình thực hiện trải nghiệm rèn luyện kỹ năng để có kế hoạch khắc phục, phòng ngừa. Đặc biệt, kế hoạch kiểm tra đánh giá hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh được xây dựng sát với thực tế, năng lực đội ngũ giáo viên nhà trường;
Xây dựng tiêu chí đánh giá chất lượng hoạt động bồi dưỡng, hoạt động giáo dục ngoại khóa, vui chơi, hội thi, văn nghệ, thể thao: Hiệu trường phân công, phân nhiệm các bộ phận phụ trách thu thập thông tin, pháp lý để xây dựng tiêu chí đánh giá chất lượng bồi dưỡng, khả năng lồng ghép nội dung xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực trong các hoạt động giáo dục ngoại khóa của giáo viên. Đồng thời, tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ giáo viên có thể tham khảo theo Thông tư 20/2018/TT-BGDĐT ngày 22 tháng 8 năm 2018 của Bộ GD&ĐT ban hành Quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học. Trong các đánh giá chất lượng các hoạt động ngoài khóa, hoạt động vui chơi, thể thao, các tiêu được xây dựng cụ thể, rõ ràng phù hợp với thực tế, điều kiện nhà trường như: Các trò chơi dân gian phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi học sinh tiểu học; cơ sở vật chất, không gian hoạt động thể dục, thể thao, vui chơi an toàn, thoáng mát;
Tạo điều kiện cho tập thể sư phạm nhà trường tham gia thực hiện công tác kiểm tra đánh giá: Phối hợp các lực lượng huy động nguồn lực, vật lực từ bên ngoài nhà trường hỗ trợ về kinh phí, điều kiện thực hiện kiểm tra chất lượng hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực trong trường tiểu học. Đồng thời, thực hiện theo chỉ đạo cấp trên về chi ngân sách nhà nước cho giáo dục, thực hiện theo Thông tư 16/2018/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về tài trợ cho các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân ngày 03 tháng 8 năm 2018;
Tổ chức sơ kết, tổng kết công tác kiểm tra – đánh giá hoạt động và phổ biến những kinh nghiệm, giải pháp khắc phục trong tập thể nhà trường: Sơ kết, tổng kết là điều kiện để giúp nhà trường xem xét lại kết quả thực hiện trong các hoạt động nhà trường trong từng giai đoạn đã triển khai, cũng như rút kinh nghiệm cho các giai đoạn tiếp theo. Để thực hiện hiệu quả công tác sơ kết, tổng kết, Hiệu trưởng nhà trường xác định mục đích và yêu cầu của việc sơ kết, tổng kết, phân công nhiệm vụ các bộ phận phụ trách thu thập thông tin, xử lý thông tin trong từng giai đoạn khác nhau. Xây dựng đề cương kế hoạch triển khai thực hiện việc sơ kết, tổng kết, Hiệu trưởng nhà trường thực hiện thu thập thông tin, kinh nghiệm, giải pháp giải quyết trong những tình huống, vấn đề ảnh hưởng đến chất lượng xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực. Thực hiện lựa chọn các phương pháp sử dụng trong báo cáo (mô tả, so sánh, phân tích nguyên nhân). Đặc biệt, trong quá trình xây dựng báo cáo tổng hợp, Hiệu trưởng tập trung xác định đối tượng được khen thưởng theo chính sách, nguồn lực đảm bảo cho việc tổ chức thực hiện chính sách, mặt hạn chế của chính sách, xin ý kiến đóng góp để xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực.
– Điều kiện thực hiện biện pháp:
Để góp phần nâng cao chất lượng trong công tác kiểm tra đánh giá hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực và mang lại hiệu quả hoạt động giáo dục ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương, Hiệu trưởng nhà trường cần phải có kế hoạch cụ thể trong công tác kiểm tra – đánh giá, phải nắm bắt kịp thời văn bản pháp lý, phải nhất quán trong chỉ đạo thực hiện kiểm tra đánh giá, phải có tiêu chí đánh giá rõ ràng, cụ thể. Đồng thời, phải có công cụ lưu trữ hồ sơ, kết quả kiểm tra và sử dụng kết quả kiểm tra đánh giá minh bạch.
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất
3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất
3.4.1. Mục đích, nội dung, phương pháp khảo sát
– Mục đích khảo sát
– Nội dung khảo sát
– Phương pháp khảo sát
Người nghiên cứu sử dụng phương pháp điều tra bằng bảng hỏi, được thiết kế từ các nội dung trong những biện pháp đã được đề xuất theo Phụ lục 1.3.
3.4.2. Kết quả khảo nghiệm các biện pháp
Các biện pháp đề xuất trong chương 3 của đề tài này được thực hiện khảo sát đánh giá tính cần thiết và khả thi, nhìn chung các biện pháp được chứng mình là cần thiết và khả thi để khắc phục những hạn chế thiết sót trong quá trình quản lý hoạt động xây dưng trường học thân thiện học sinh tích cực, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong các trường tiểu học.
Tiểu kết chương 3
Trong chương này, người nghiên cứu đã trình bày cơ sở lý luận và thực tiễn để thực hiện các biện pháp cũng như những nguyên tắc trong xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực trong các trường tiểu học. Trên cơ sở thực trạng xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực ở các trường tiểu học huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương, đề tài đã đề xuất được 5 biện pháp cho đề tài này, bao gồm:Hoàn thiện công tác lập kế hoạch hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực trong trường tiểu học;Tổ chức tuyên truyền xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học cho cán bộ quản lý, giáo viên;Huy động các nguồn lực xây dựng môi trường cảnh quan, môi trường học tập, môi trường giao tiếp thân thiện ở bậc tiểu học.Các biện pháp đề xuất này đã được tổ chức đánh giá về tính khả thi và cần thiết khi vận dụng vào thực tế. Kết quả khảo nghiệm đã chứng minh các biện pháp đề xuất đều đáp ứng yêu cầu về tính cần thiết và khả thi. Qua đó, các biện pháp nếu được triển khai đồng bộ sẽ góp phần xây dựng môi trường giáo dục xanh, sạch, đẹp, an toàn.
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
KẾT LUẬN
Sau một thời gian thực hiện nghiên cứu, luận văn được hoàn thành với những nội dung như:
Về lý luận: Luận văn đã chỉ ra những vai trò quan trọng của phonng trào xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực, đây là hoạt động tuy mới những góp phần nâng cao chất lượng giáo dục nhà trường. Để đáp ứng mục tiêu hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực, người nghiên cứu đã chỉ ra các nội dung chính mà các trường cần phải thực hiện như: Môi trường vật chất, cảnh quan trường, lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn; Môi trường học tập tích cực (tinh thần), giao tiếp thân thiện; Dạy học hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi học sinh, mục tiêu chương trình môn học; Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh; Cho học sinh tham gia các trò chơi dân gian, hát dân ca, các hoạt động văn nghệ, thể thao; Cho học sinh tìm hiểu, chăm sóc, bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, cánh mạng địa phương. Bên cạnh đó, lý luận về quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực trong trường tiểu học cũng được trình bày cụ thể, thể hiện nhiệm vụ có mục tiêu của Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng cũng như các tổ chuyên môn đến các đối tượng là GV, HS,CMHS thông qua việc xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá hoạt động này. Ngoài ra, các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực trong trường tiểu học cũng được trình bày, như: Năng lực và phẩm chất của Hiệu trưởng trường tiểu học; Năng lực và phẩm chất của đội ngũ giáo viên; Sự phối hợp giữa các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường; Chủ trương chính sách quản lý của nhà nước cho giáo dục tiểu học; Xu hướng phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn hiện nay; Giá trị văn hóa truyền thống của địa phương. Đây là cơ sở lý luận giúp người nghiên cứu khảo sát, đánh giá thực tế trong quá trình quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực trong các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương.
Về thực tiễn: các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương đảm bảo về số lượng và chất lượng CBQL,GV trong các hoat động giáo dục nhà trường. Tuy nhiên các trường còn nhiều hạn chế, khó khăn trong việc thực hiện nội dung, phương thức và điều kiện hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực, cũng như hạn chế trong xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch, chỉ đạo và kiểm tra – đánh giá thực hiện hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực. Các trường chưa quyết liệt trong công tác chỉ đạo hoạt động, chưa có tiêu chí kiểm tra về hoạt động vui chơi, chất lượng giáo viên, biểu hiện hành vi của học sinh. Qua đó, đề tài đã đề xuất được 5 biện pháp cho đề tài này, bao gồm: Hoàn thiện công tác lập kế hoạch hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực trong trường tiểu học;Tổ chức tuyên truyền xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở bậc tiểu học cho cán bộ quản lý, giáo viên; Huy động các nguồn lực xây dựng môi trường cảnh quan, môi trường học tập, môi trường giao tiếp thân thiện ở bậc tiểu học; Quyết liệt chỉ đạo xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực trong trường tiểu học; Tăng cường công tác kiểm tra – đánh giá hoạt động xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực. Các biện pháp được tổ chức khảo nghiệm và đã chứng minh về tính khả thi và cần thiết khi vận dụng vào thực tế, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục nhà trường.
KHUYẾN NGHỊ
2.1. Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo
Bộ GD&ĐT phải sớm hoàn thiện và triển khai cụ thể chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam phù hợp với chủ trương của Đảng, Nhà nước và phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội, văn hóa địa phương; chỉ đạo quyết liệt các trường tiểu học tích cực thực hiện phòng trào xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực. Đặc biệt, có chương trình bồi dưỡng thường xuyên về nghiệp vụ, chuyên môn cho đội ngũ CBQL, GV góp phần nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ giáo viên.
2.2. Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bình Dương
Sở GD&ĐT tỉnh Bình Dương cần đẩy mạnh thực hiện phát triển giáo dục của tỉnh trong dài hạn về tiếp tục đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị, môi trường giáo dục; xây dựng kế hoạch, chương trình để tổ chức đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn khả xây phối hợp xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực
2.3. Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Bàu Bàng
Phòng GD&ĐT huyện tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá, xếp loại GV ở các trường tiểu học về biểu hiện hành vi, khả năng giao tiếp ứng xử, kết quả xây dựng môi tường giáo dục trong nhà trường; tổ chức chỉ đạo đánh giá kịp thời công tác xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực, thực hiện chế độ khen thưởng kịp thời cho những cá nhân có thành tích, đón góp xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực; phối hợp với Sở GD&ĐT tỉnh đầu tư xây dựng và duy trì trang thiết bị, cơ sở vật chất trong và ngoài lớp học đạt yêu cầu trường học thân thiện, học sinh tích cực.
2.4. Đối với hiệu trưởng các trường tiểu học huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương
Phải quan tâm sâu sắc hơn trong phong trào xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực trong nhà trường, biểu hiện ứng xử, giao tiếp giữa các bộ phận, học sinh, giáo viên. Bên cạnh đó, phải quan tâm đến việc tổ chức thực hiện tốt trong công tác xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch, chỉ đạo và kiểm tra – đánh giá thực hiện hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực trong trường tiểu học thường xuyên và hiệu quả cao hơn.
E:\DỮ LIỆU COP CỦA CHỊ YẾN\DAI HOC DA NANG\GIAO DUC HOC\THAY HOANG DHSP\K38BD_LUAN VAN SAU BAO VE\K38BD_LUAN VAN SAU BAO VE\1. HUYNH NGOC ANH
