Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trung học phổ thông các huyện miền núi phía bắc tỉnh Quảng Nam đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông
Để đảm bảo phát triển bền vững, hầu như tất cả các quốc gia đều tập trung đổi mới nền giáo dục để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, trang bị cho các thế hệ sau này nền tảng văn hóa vững chắc và các kỹ năng thích ứng với những thay đổi liên tục của thế giới. Đổi mới giáo dục trở thành nhu cầu cấp thiết và là xu thế toàn cầu.
Thời gian qua, công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên các cấp đã được triển khai rộng khắp. Tuy nhiên đổi mới công tác bồi dưỡng giáo viên ở nước ta trong giai đoạn hiện nay đang là một thách thức lớn, đặc biệt đối với các vùng có tỉ lệ học sinh người dân tộc thiểu số chiếm phần lớn, điều kiện kinh tế -xã hội còn nhiều khó khăn như ở các huyện miền núi khu vực phía bắc tỉnh Quảng Nam.
Đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu về bồi dưỡng đội ngũ giáo viên ở các nơi tuy nhiên chưa có nghiên cứu các vấn đề liên quan đến công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cấp trung học phổ thông (THPT) tại các huyện miền núi phía bắc tỉnh Quảng Nam.
“Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trung học phổ thông các huyện miền núi phía bắc tỉnh Quảng Nam đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông”
2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu cơ sở lí luận và thực tiễn quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THPT, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THPT tại các huyện miền núi phía bắc tỉnh Quảng Nam, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên THPT khu vực này trong bối cảnh đổi mới chương trình giáo dục phổ thông.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THPT.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THPT các huyện miền núi phía bắc tỉnh Quảng Nam.
Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THPT tại các trường thuộc các huyện miền núi phía bắc tỉnh Quảng Nam tuy đã có những kết quả tích cực nhưng vẫn còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên THPT.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu đề tài
5.1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THPT.
5.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THPT ở các huyện miền núi phía bắc tỉnh Quảng Nam.
5.3. Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THPT các huyện miền núi phía bắc tỉnh Quảng Nam nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông.
6. Phương pháp nghiên cứu
6.1. Các phương pháp nghiên cứu lý luận
6.2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
6.3. Phương pháp thống kê toán học
7. Phạm vi và giới hạn nghiên cứu
7.1. Giới hạn đối tượng nghiên cứu
Đề xuất biện pháp quản lý của Hiệu trưởng đối với hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THPT các huyện miền núi phía bắc tỉnh Quảng Nam.
7.2. Giới hạn địa bàn nghiên cứu
06 trường cấp THPT tại 03 huyện miền núi phía bắc tỉnh Quảng Nam: THPT Tây Giang, THPT Võ Chí Công (Tây Giang), THPT Quang Trung, THPT Âu Cơ (Đông Giang); THPT Nam Giang, THPT Nguyễn Văn Trỗi (Nam Giang).
7.3. Giới hạn thời gian nghiên cứu
Nghiên cứu bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THPT và quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THPT tập trung vào 3 năm học 2017-2018, 2018-2019, 2019-2020 và đề xuất các biện pháp cho giai đoạn 2020-2025.
7.4. Phạm vi về khách thể khảo sát
Khách thể khảo sát: Lãnh đạo, chuyên viên phụ trách Phòng giáo dục trung học thuộc Sở GDĐT Quảng Nam; Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, giáo viên các trường THPT thuộc các huyện miền núi phía bắc tỉnh Quảng Nam.
8. Đóng góp mới của đề tài
8.1. Về mặt lí luận
Làm phong phú thêm cơ sở lí luận về bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THPT và quản lý hoạt hoạt động dưỡng chuyên môn cho giáo viên THPT đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông.
8.2. Về mặt thực tiễn
Cung cấp bức tranh thực trạng về bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THPT và quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THPT trên địa bàn các huyện miền núi phía bắc tỉnh Quảng Nam trước bối cảnh đổi mới giáo dục phổ thông.
Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần tạo cơ sở khoa học về năng lực nghề nghiệp của giáo viên THPT, góp phần nâng cao chất lượng bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THPT các huyện miền núi phía bắc tỉnh Quảng Nam nói riêng và đội ngũ giáo viên THPT tỉnh Quảng Nam nói chung.
Đề xuất các biện pháp của Hiệu trưởng trong quản lý bồi dưỡng chuyên môn theo định hướng phát triển NLNN cho đội ngũ giáo viên THPT các huyện miền núi phía bắc tỉnh Quảng Nam trong bối cảnh đổi mới giáo dục.
9. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, luận văn có 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lí luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THPT
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THPT các huyện miền núi phía bắc tỉnh Quảng Nam
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THPT các huyện miền núi phía bắc tỉnh Quảng Nam đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.2. Các khái niệm chính của đề tài
1.3. Lí luận về bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trung học phổ thông
1.4. Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trung học phổ thông
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
1.1.2. Các nghiên cứu trong nước
1.2. Các khái niệm chính của đề tài
1.2.4. Hoạt động bồi dưỡng chuyên môn
1.2.5. Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
1.3. Lí luận về bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trung học phổ thông
1.3.1. Yêu cầu đổi mới giáo dục THPT
1.3.2. Mục tiêu bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THPT
1.3.3. Nội dung bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
1.3.4. Phương pháp bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
1.3.5. Hình thức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
1.3.6. Các điều kiện phục vụ bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
1.4. Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trung học phổ thông
1.4.1. Quản lý mục tiêu bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
1.4.2. Quản lý nội dung, kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
1.4.3. Quản lý các phương pháp bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
1.4.4. Quản lý các hình thức tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
1.4.5. Quản lý các điều kiện phục vụ hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CÁC HUYỆN MIỀN NÚI PHÍA BẮC TỈNH QUẢNG NAM
2.1. Khái quát quá trình khảo sát
2.1.3.1 Phương pháp nghiên cứu hồ sơ
2.1.3.2. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
2.1.3.3. Phương pháp chuyên gia
Chúng tôi tiến hành khảo sát các đối tượng: CBQLGD bao gồm Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng; giáo viên, tổ trưởng và tổ phó tổ chuyên môn của 06 trường THPT tại các huyện miền núi phía bắc tỉnh Quảng Nam
Đối với hình thức sử dụng phiếu trưng cầu ý kiến, chúng tôi đã tiến hành theo các bước: Xây dựng phiếu trưng cầu ý kiến; gửi đến từng đối tượng khảo sát; tiến hành thu thập số phiếu trưng cầu ý kiến đã gửi.
Đối với phiếu khảo sát thực trạng: Số phiếu phát ra: 150, số phiếu thu vào: 150, số phiếu hợp lệ: 135.
Đối với phiếu khảo nghiệm các biện pháp được đề xuất: Số phiếu phát ra: 65, số phiếu thu vào: 65, số phiếu hợp lệ: 65.
Đối với phương pháp phỏng vấn: Đã trực tiếp trò chuyện, phỏng vấn 12 người, gồm: 06 CBQLGD và 06 tổ trưởng chuyên môn, giáo viên cốt cán.
Đối với các phương pháp khảo sát khác: Tùy theo thực tế chúng tôi khảo sát vào thời điểm thích hợp.
Tiến hành khảo sát các đối tượng từ ngày 01/4/2020 đến 20/5/2020.
Trên cơ sở ý kiến đánh giá của các đối tượng khảo sát, tôi sử dụng phần mềm MS.Excel để tổng hợp và xử lý các kết quả khảo sát.
2.2. Khái quát tình hình phát triển kinh tế, xã hội, giáo dục và đào tạo của các huyện miền núi phía bắc tỉnh Quảng Nam
2.2.1. Tình hình phát triển kinh tế, xã hội
2.2.2. Tình hình phát triển giáo dục và đào tạo
2.3. Thực trạng hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trung học phổ thông
2.3.1. Mục tiêu bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Qua bảng 2.7 cho thấy nhận thức của CBQLGD và GV về việc bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên; giáo viên nắm được mục tiêu bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên; bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên có ý nghĩa đối với sự phát triển nhà trường là việc làm rất cần thiết. Đây là công việc mà giáo viên cũng thường xuyên thực hiện.
2.3.2. Nội dung bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Từ bảng 2.8 ta có nhận xét: Bồi dưỡng phương pháp nghiên cứu khoa học, viết sáng kiến kinh nghiệm; bồi dưỡng tin học, ngoại ngữ là rất cần thiết và đã được giáo viên thực hiện nhưng chưa thường xuyên. Bồi dưỡng phương pháp dạy học tích cực là cần thiết, GV cũng đã thường xuyên thực hiện. Nhà trường đã thường xuyên tổ chức cho GV thực bồi dưỡng quy chế chuyên môn; bồi dưỡng tác phong sư phạm.
2.3.3. Phương pháp bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Qua bảng 2.9 ta có nhận xét: Hầu hết CBQL và GV đều nhận thức được tầm quan trọng của sử dụng các phương pháp mới trong bồi dưỡng chuyên môn cho GV tuy nhiên mức độ thực hiện lại chưa tương xứng với mong đợi của họ, trong khi nhu cầu về sử dụng được các PP tích cực trong việc bồi dưỡng chuyên môn, biết cách phối hợp các phương pháp tích cực để bồi dưỡng chuyên môn, GV được bồi dưỡng các PP tích cực để áp dụng trong việc bồi dưỡng chuyên môn…. Thì việc thực hiện còn chưa thường xuyên và chưa đảm bảo.
2.3.4. Hình thức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Bảng 2.10 cho thấy: Đa số nhận thức rằng bồi dưỡng từ xa ứng dụng CNTT và việc làm rất cần thiết, việc tham gia hội thảo, tập huấn, sinh hoạt tổ chuyên môn; phân công giáo viên có kinh nghiệm giúp đỡ giáo viên mới là cần thiết và được giáo viên thường xuyên thực hiện. Tự bồi dưỡng thông qua nghiên cứu tài liệu, đa số ý kiến cho là rất cần thiết, tuy nhiên giáo viên mới thực hiện ở mức đôi khi.
2.3.5. Điều kiện bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Qua bảng 2.11 ta thấy: Nhà trường có đủ cơ sở vật chất phục vụ cho việc bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên được CBQLGD và GV được nhận thức là rất cần thiết và được nhà trường thường xuyên quan tâm thực hiện. Các phương tiện kỹ thuật đáp ứng cho việc bồi dưỡng chuyên môn và nguồn tài chính của nhà trường có kinh phí riêng cho công tác bồi dưỡng đa số ý kiến cho là cần thiết và đôi khi được thực hiện trong nhà trường.
2.3.6. Đánh giá kết quả bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Qua bảng 2.12 ta thấy: Đánh giá kết quả bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên là việc làm cần thiết và thường xuyên; Hiệu trưởng có biện pháp xử lý các giáo viên không thực hiện công tác bồi dưỡng chuyên môn; đánh giá kết quả bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên có ý nghĩa đối với sự phát triển đội ngũ nhà giáo được đa số ý kiến cho rằng là rất cần thiết nhưng được giáo viên các trường thực hiện ở mức đôi khi.
2.4. Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trung học phổ thông các huyện miền núi phía bắc tỉnh Quảng Nam
2.4.1. Thực trạng quản lý mục tiêu bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Qua bảng 2.13 cho thấy nhận thức của CBQLGD và GV về việc Hiệu trưởng xây dựng mục tiêu bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên sát với kế hoạch phát triển đội ngũ nhà giáo là việc làm rất cần thiết. Đây là công việc mà hiệu trưởng thường xuyên quan tâm thực hiện. Xây dựng mục tiêu bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên có lộ trình, có tính khả thi là rất cần thiết, tuy nhiên mức độ thực hiện của hiệu trưởng cũng chỉ ở mức đôi khi. Đa số CBQLGD và GV đều cho rằng hiệu trưởng quan tâm đến tinh thần và thái độ của GV thực hiện bồi dưỡng chuyên môn là việc làm cần thiết.
2.4.2. Thực trạng quản lý nội dung, kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Nhà trường có kế hoạch, nội dung bồi dưỡng chuyên môn cho GV rõ ràng, có lộ trình cụ thể, có tính khả thi là rất cần thiết và đã được nhà trường thường xuyên thực hiện. Quán triệt cho giáo viên nắm bắt được nội dung, kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn là cần thiết, nhà trường cũng đã thường xuyên thực hiện.
Về tổ chức bồi dưỡng phương pháp nghiên cứu khoa học, viết sáng kiến kinh nghiệm, hiệu trưởng cũng đã triển khai thực hiện nhưng không được thường xuyên.
Có kế hoạch kiểm tra việc thực hiện nội dung bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên nhưng cũng chưa thường xuyên.
2.4.3. Thực trạng quản lý các phương pháp bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Bảng 2.15 cho thấy: Hiệu trưởng các trường THPT các huyện miền núi phía bắc tỉnh Quảng Nam đã thường xuyên tổ chức, cử GV tham gia các lớp tập huấn, hội thảo về đổi mới phương pháp trong việc bồi dưỡng chuyên môn, đây là việc làm rất cần thiết. CBQLGD và GV các trường THPT đã nhận thức được việc quán triệt cho GV nhận thức ý nghĩa phải sử dụng các phương pháp tích cực trong việc bồi dưỡng chuyên môn; có biện pháp động viên khuyến khích GV sử dụng phối hợp các phương pháp tích cực để bồi dưỡng chuyên môn là việc làm rất cần thiết, tuy nhiên các nội dung này được các trường THPT thực hiện ở mức độ đôi khi.
2.4.4. Thực trạng quản lý các hình thức tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Qua số liệu bảng 2.16 chúng tôi nhận thấy: Quán triệt cho GV nhận thức đầy đủ các hình thức bồi dưỡng chuyên môn là công việc cần thiết của hiệu trưởng tuy nhiên hiệu trưởng các trường THPT chưa thường xuyên thực hiện công tác này. Việc cử GV tham gia hội thảo, tập huấn, tổ chức bồi dưỡng theo chuyên đề trong nhà trường là cần thiết và đã được hiệu trưởng thường xuyên thực hiện. Việc tổ chức nhiều hình thức bồi dưỡng chuyên môn cho GV phù hợp với điều kiện nhà trường chưa được Hiệu trưởng thực hiện thường xuyên, và qua trao đổi chúng tôi nhận thấy rằng CBQLGD và GV chưa nhận thức cao được đây là việc làm rất cần thiết.
2.4.5. Thực trạng quản lý các điều kiện phục vụ công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Bảng 2.17 đã cho ta thấy: Nhà trường thường xuyên mua sắm mới bổ sung cơ sở vật chất phục vụ cho việc bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên; quản lý tốt các phương tiện kỹ thuật phục vụ cho việc bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên được CBQLGD và GV được nhận thức là rất cần thiết và được nhà trường thường xuyên thực hiện.
Tuy nhiên, việc cần có quy chế phối hợp với các cơ sở giáo dục trên địa bàn trong việc bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên đa số ý kiến cho rằng là không cần thiết và trong thực tế các trường THPT tại đây cũng không thực hiện.
2.4.6. Thực trạng quản lý kết quả bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Việc đánh giá thực hiện Chương trình bồi dưỡng thường xuyên của giáo viên THPT được thực hiện hằng năm theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Quản lý kết quả đánh giá bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên; hằng năm hiệu trưởng tổ chức đánh giá kết quả bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên; quản lý kết quả bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên nhằm góp phần sự phát triển đội ngũ nhà giáo được đa số ý kiến cho rằng là rất cần thiết và được các trường thường xuyên thực hiện tốt.
Việc hiệu trưởng có biện pháp khen thưởng các giáo viên thực hiện tốt công tác bồi dưỡng chuyên môn, xử lý các giáo viên không thực hiện công tác bồi dưỡng chuyên môn đa số ý kiến cũng cho rằng đây là việc làm rất cần thiết.
2.5. Đánh giá chung
Các trường đều thực hiện nghiêm túc các văn bản chỉ đạo của ngành và đúng chủ trương của ngành Giáo dục.
Trong quá trình chỉ đạo và quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên các hiệu trưởng luôn bám sát mục tiêu giáo dục của Đảng và Nhà nước.
Công tác bồi dưỡng giáo viên ở các nhà trường luôn bám sát nội dung, chương trình của tất cả các môn học trong nhà trường, thể hiện đúng chủ trương của Đảng đó là giáo dục học sinh toàn diện.
Nhà trường đã có định hướng về công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên, coi đó là một định hướng lớn nhất trong việc thực hiện kế hoạch chiến lược phát triển nhà trường đến năm 2020.
Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho dạy và học trong các nhà trường đã được mua sắm và nâng cấp tương đối đầy đủ.
Việc bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên về đổi mới phương pháp dạy học được tiến hành đồng bộ.
2.5.2. Hạn chế
Hiệu trưởng sử dụng các biện pháp quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên chưa hiệu quả, thiếu đồng bộ, linh hoạt.
Phân công nhiệm vụ đội ngũ chưa phù hợp, tổ chức sắp xếp giáo viên về khả năng chuyên môn, sở trường, hoàn cảnh chưa hợp lý, chưa phát huy tốt vai trò của giáo viên trong giảng dạy.
Các nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn chưa tập trung vào việc bồi dưỡng giáo viên mà chủ yếu là các thủ tục hành chính, nội dung sinh hoạt nghèo nàn.
Hiệu trưởng chỉ đạo công tác đổi mới phương pháp dạy học hiệu quả chưa cao.
Một bộ phận giáo viên còn chưa có ý thức đầy đủ về bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, bảo thủ và ngại khó trong việc tiếp thu cái mới trong hoạt động giáo dục.
Việc ứng xử sư phạm của một số giáo viên còn hạn chế.
Thiết bị dạy học đã được cấp phát đủ nhưng chất lượng kém là một trở ngại trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy của giáo viên.
2.5.3. Nguyên nhân
2.5.3.1. Nguyên nhân khách quan
Đội ngũ giáo viên có trình độ chưa đồng đều.
Điều kiện phục vụ dạy học chưa đáp ứng được yêu cầu của giáo viên trong công tác bồi dưỡng chuyên môn.
Một số hiệu trưởng chưa thật sự quan tâm công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên.
Kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên của hiệu trưởng chưa tính đến đặc điểm, điều kiện của nhà trường và nhu cầu nguyện vọng của mỗi cá nhân giáo viên.
Hiệu trưởng rất ít dự giờ sinh hoạt của tổ chuyên môn mà còn phó mặc cho Phó Hiệu trưởng và tổ trưởng chuyên môn.
CHƯƠNG 3
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CÁC HUYỆN MIỀN NÚI PHÍA BẮC TỈNH QUẢNG NAM ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG
3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
3.1.1. Đảm bảo tính khoa học
3.1.2. Đảm bảo tính hệ thống
3.2. Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trung học phổ thông các huyện miền núi phía bắc tỉnh Quảng Nam đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông
3.2.1. Biện pháp 1: Hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên gắn kết chặt chẽ với quy hoạch phát triển đội ngũ
3.2.1.1. Mục tiêu của biện pháp
3.2.1.2. Nội dung và cách thực hiện
+ Tham mưu với các cấp chính quyền và ngành để ưu tiên tuyển người địa phương có chất lượng
+ Tuyển chọn giáo viên có nhu cầu về trường công tác
+ Tạo điều kiện cho giáo viên ổn định làm việc tại trường lâu dài
+ Cử giáo viên đi học để nâng cao trình độ
+ Xác định đối tượng giáo viên cần bồi dưỡng
3.2.1.3. Điều kiện thực hiện biện pháp
– Hiệu trưởng lập kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho GV phải gắn kết chặt chẽ với quy hoạch cán bộ dự nguồn nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển của giáo dục.
– Nhà trường phải tạo điều kiện để bồi dưỡng giáo viên có chất lượng nhằm đáp ứng nhu cầu và sự phát triển của nhà trường, tạo ra một đội ngũ có phẩm chất đạo đức tốt, trình độ chuyên môn giỏi.
– Hiệu trưởng phải xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên gắn liền với đổi mới công tác quản lý và đổi mới phương pháp dạy học theo đúng định hướng và quy hoạch phát triển nguồn nhân lực.
3.2.2. Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên theo yêu cầu đổi mới chương trình, sách giáo khoa phổ thông và chuẩn nghề nghiệp
3.2.2.1. Mục tiêu của biện pháp
3.2.2.2. Nội dung và cách thức thực hiện
* Dự báo kế hoạch phát triển giáo dục của nhà trường
* Tổ chức rà soát, đánh giá, xếp loại GV
* Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng GV
* Chuẩn bị các điều kiện thực hiện kế hoạch
3.2.2.3. Điều kiện thực hiện biện pháp
Muốn xác định được nội dung cần bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên, trước hết hiệu trưởng (người xây dựng kế hoạch) phải nắm vững yêu cầu và nội dung công vịêc của giáo viên bậc THPT, đặc điểm giáo dục của nhà trường, nắm vững thực trạng năng lực đội ngũ giáo viên ở các trường THPT so với yêu cầu đổi mới giáo dục THPT, từ đó tìm ra những nội dung cần thiết phải cập nhật, bổ sung nâng cao.
3.2.3. Biện pháp 3: Tạo động lực cho giáo viên tự bồi dưỡng chuyên môn
3.2.3.1. Mục tiêu của biện pháp
3.2.3.2. Nội dung và cách thức thực hiện
+ Chỉ ra viễn cảnh của nhà trường, từ đó tạo sự đồng thuận của toàn bộ đội ngũ đối với việc đạt tới viễn cảnh đó.
+ Trong quản lý của người hiệu trưởng không được sử dụng kiểu quản lý quyền uy vào quản lý người thầy mà phải mang đậm tính nhân văn
+ Quan tâm tới hoàn cảnh vật chất, tinh thần của mỗi thầy, cô giáo.
+ Khen thưởng, động viên dưới mọi hình thức đối với những người, những việc làm tốt của cá nhân và tập thể trong đội ngũ giáo viên.
+ Hiệu trưởng phải thường xuyên động viên khích lệ những giáo viên này để họ làm việc thực sự có chất lượng và hiệu quả.
+ Mở rộng các mối quan hệ giao lưu với các trường bạn để học hỏi thêm kinh nghiệm của đồng nghiệp.
+ Tạo điều kiện về thông tin để tạo dựng môi trường học hỏi về học thuật có liên quan tới nghề nghiệp.
3.2.3.3. Điều kiện thực hiện biện pháp
– Hiệu trưởng phải có biện pháp nâng cao đạo đức nghề nghiệp, tác phong và tư cách của đội ngũ giáo viên; kịp thời khen thưởng đối với những cán bộ quản lý, giáo viên đạt thành tích xuất sắc trong công tác bồi dưỡng chuyên môn, đồng thời xử lý đối với những giáo viên vi phạm.
– Hiệu trưởng phải quan tâm tới hoàn cảnh đời sống vật chất, tinh thần của mỗi thầy, cô giáo.
– Huy động các tổ chức, đoàn thể trong nhà trường, Ban đại diện cha mẹ học sinh phối hợp tốt với hội đồng giáo dục nhà trường,.
3.2.4. Biện pháp 4: Sử dụng đồng bộ các phương pháp quản lý để quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
3.2.4.1. Mục tiêu của biện pháp
3.2.4.2. Nội dung và cách thức thực hiện
Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển, ứng dụng khoa học, công nghệ; phát huy vai trò quốc sách hàng đầu của giáo dục, đào tạo và khoa học, công nghệ đối với sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước.
3.2.4.3. Điều kiện thực hiện biện pháp
– Hiệu trưởng nắm chắc các biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho GV, biết ưu điểm, hạn chế của từng phương pháp để vận dụng sáng tạo vào công tác quản lý bồi dưỡng đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu mục tiêu giáo dục.
– Hiệu trưởng phải có biện pháp kích thích, động viên giáo viên đang giảng dạy tích cực tham gia bồi dưỡng và tự bồi dưỡng để nâng cao chất lượng.
3.2.5. Biện pháp 5: Quản lý nội dung bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên theo yêu cầu đổi mới giáo dục
3.2.5.1. Mục tiêu của biện pháp
3.2.5.2. Nội dung và cách thức thực hiện
+ Những kiến thức nhằm nâng cao nhận thức tư tưởng chính trị, tăng cường kỷ cương nề nếp trong quản lý và dạy học.
+ Mục tiêu, cấu trúc, nội dung những điểm mới và những nội dung tích hợp trong chương trình sách giáo khoa mới.
+ Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo, khả năng tự học của học sinh, hướng dẫn thiết kế, xây dựng kế hoạch dạy học, tổ chức các hoạt động dạy học.
+ Bồi dưỡng sử dụng thiết bị dạy học, hướng dẫn làm thí nghiệm thực hành và tự làm đồ dùng dạy học.
+ Bồi dưỡng cách kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh theo quy định của Bộ GD&ĐT.
+ Hướng dẫn nội dung, chương trình dạy học tự chọn theo môn học và các chủ đề tự chọn.
+ Các ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy và quản lý học sinh, kỹ năng sử dụng các phương tiện, các thiết bị kỹ thuật để nâng cao hiệu quả giờ dạy.
+ Bồi dưỡng ngoại ngữ và ứng dụng công nghệ thông tin.
+ Bồi dưỡng các tiêu chuẩn đánh giá giờ dạy lý thuyết, giờ thực hành theo văn bản quy định của Bộ GD&ĐT.
3.2.5.3. Điều kiện thực hiện biện pháp
Muốn xác định được nội dung cần bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên, trước hết hiệu trưởng (người xây dựng kế hoạch) phải nắm vững yêu cầu và nội dung công việc của giáo viên bậc THPT, đặc điểm giáo dục của nhà trường, nắm vững thực trạng năng lực đội ngũ giáo viên ở các trường THPT so với yêu cầu đổi mới giáo dục THPT, từ đó tìm ra những nội dung cần thiết phải cập nhật, bổ sung nâng cao.
3.2.6. Biện pháp 6: Đổi mới hình thức bồi dưỡng theo hướng bồi dưỡng theo tổ/ nhóm chuyên môn
3.2.6.1. Mục tiêu của biện pháp
3.2.6.2. Nội dung và cách thực hiện biện pháp
– Thống nhất thực hiện chương trình, thảo luận các điểm mới và khó trong bài dạy, thống nhất phương pháp dạy học, sử dụng và khai thác hiệu quả đồ dùng dạy học phù hợp với yêu cầu của từng bài.
– Thảo luận về việc xây dựng và sử dụng hiệu quả phòng học bộ môn.
– Ứng dụng CNTT trong dạy học.
– Xây dựng ngân hàng đề, trao đổi kinh nghiệm nâng cao chất lượng để đáp ứng yêu cầu đổi mới kiểm tra đánh giá.
– Tổ chức các hoạt động ngoại khoá nhằm bổ sung, trao đổi kinh nghiệm trong dạy học và giáo dục.
3.2.6.3. Điều kiện thực hiện biện pháp
– Hiệu trưởng cần quan tâm tới quản lý hình thức bồi dưỡng theo nhóm chuyên môn.
– Khi bồi dưỡng chuyên môn theo nhóm, Hiệu trưởng cần chú ý đến các yếu tố: nội dung, đối tượng, thời gian và các điều kiện về nguồn lực: kinh phí, cơ sở vật chất, sự bố trí giảng dạy của GV.
3.2.7. Biện pháp 7: Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trung học phổ thông trong bối cảnh mới giáo dục phổ thông
3.2.6.1. Mục tiêu của biện pháp
3.2.6.2. Nội dung và cách thực hiện biện pháp
– Xây dựng kế hoạch ứng dụng CNTT trong bồi dưỡng chuyên môn.
– Tổ chức sử dụng CNTT trong bồi dưỡng chuyên môn.
– Chỉ đạo GV sử dụng CNTT trong quá trình tự bồi dưỡng.
– Kiểm tra đánh giá việc ứng dụng CNTT trong bồi dưỡng chuyên môn.
3.2.6.3. Điều kiện thực hiện biện pháp
Lãnh đạo của nhà trường cần nhận thức đúng đắn về những chủ trương, chính sách của Đảng và phải là người tiên phong trong việc ứng dụng tiện ích của CNTT, tạo ra phong trào và là tấm gương cho CB, GV trong nhà trường noi theo. Đồng thời khuyến khích, động viên GV chủ động tự bồi dưỡng, nâng cao trình độ về CNTT và tạo điều kiện cho GV.
Xây dựng các kế hoạch, ra các văn bản, quyết định có tính chất chiến lược lâu dài, kết hợp triển khai theo từng mảng công việc, giao trách nhiệm cho CBQL và các tổ chức khác trong nhà trường thực hiện nhiệm vụ về ứng dụng CNTT.
3.3. Khảo nghiệm tính khả thi và sự cấp thiết của các biện pháp quản lý đề xuất
3.3.1. Các bước trưng cầu ý kiến
Bước 1: Xây dựng mẫu phiếu trưng cầu ý kiến chuyên gia (phụ lục 2).
Bước 2: Lựa chọn chuyên gia.
Bước 3: Lấy ý kiến chuyên gia và xử lý kết quả nghiên cứu.
3.3.2. Kết quả trưng cầu ý kiến
Bảng 3.1. Kết quả khảo nghiệm mức độ cấp thiết các biện pháp đề xuất
Từ bảng thống kê 3.1 cho thấy: Các biện pháp đề xuất đều được đánh giá ở mức độ cần thiết cao, tỷ lệ dao động của các biện pháp đều đạt từ 75% trở lên. Tỷ lệ này cho thấy, những người được hỏi ý kiến đều cho rằng các biện pháp mà chúng tôi đưa ra là rất cần thiết để áp dụng vào việc bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên trong giai đoạn hiện nay.
* Về tính khả thi:
Bảng 3.2. Kết quả khảo nghiệm mức độ khả thi các biện pháp đề xuất
Qua bảng 3.2 ta có nhận xét: Các biện pháp đề xuất đều được đánh giá có tính khả thi cao. Tỷ lệ giao động từ 70% trở lên đều cho rằng thực hiện được trong công tác bồi dưỡng.
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. KẾT LUẬN
Đội ngũ GV giữ vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục. Vì thế, để nâng cao chất lượng giáo dục, để thực hiện thành công các mục tiêu đổi mới giáo dục, việc đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên là điều tất yếu và đã được Đảng, Nhà nước ta xác định là nhiệm vụ trọng tâm để thực hiện đổi mới.
Từ kết quả nghiên cứu cơ sở lí luận, thực trạng và các biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THPT các huyện miền núi phía bắc tỉnh Quảng Nam, có thể rút ra một số kết luận sau:
– Trong đề tài này chúng tôi khảo sát thực trạng công tác quản lý và công tác bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên THPT các huyện miền núi phía bắc tỉnh Quảng Nam. Qua điều tra cho thấy công tác bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên ở các trường này đang phát triển mạnh mẽ, công tác bồi dưỡng đã đi vào nề nếp và có chiều sâu.
Tuy nhiên qua điều tra cho thấy việc thực hiện sáu nhóm biện pháp quản lý của hiệu trưởng chưa được thống nhất và đồng bộ là do các nguyên nhân chủ quan và khách quan.
– Để nâng cao chất lượng dạy và học trong các nhà trường, công tác quản lý bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên là vấn đề then chốt và quan trọng. Vì đội ngũ giáo viên là lực lượng nòng cốt đem đến chất lượng dạy và học của các nhà trường. Chất lượng của đội ngũ giáo viên có ảnh hưởng lớn đến sự tồn tại cũng như phát triển của nhà trường. Để công tác quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên của các hiệu trưởng thực sự có hiệu quả, chính các hiệu trưởng phải nắm vững lý luận quản lý, kết hợp hài hoà với khoa học, lý luận giáo dục, tâm lý để tìm ra các biện pháp khoa học, phù hợp với điều kiện cụ thể của từng trường, làm công tác bồi dưỡng hướng tới mục tiêu giáo dục, để làm tốt công tác bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên cần có bảy biện pháp sau:
Biện pháp 1: Hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên gắn kết chặt chẽ với quy hoạch phát triển đội ngũ
Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên theo yêu cầu đổi mới chương trình, sách giáo khoa phổ thông và chuẩn nghề nghiệp
Biện pháp 3: Tạo động lực cho giáo viên tự bồi dưỡng chuyên môn
Biện pháp 4: Sử dụng đồng bộ các phương pháp quản lý để quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Biện pháp 5: Quản lý nội dung bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên theo yêu cầu đổi mới giáo dục
Biện pháp 6: Đổi mới hình thức bồi dưỡng theo hướng bồi dưỡng theo tổ/ nhóm chuyên môn
Biện pháp 7: Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trung học phổ thông trong bối cảnh mới giáo dục phổ thông
Bằng phương pháp xin ý kiến chuyên gia chúng tôi thấy bảy biện pháp đề xuất được các chuyên gia đánh giá cao ở cả hai mức độ được hỏi đó là mức độ cấp thiết và tính khả thi.
2.1. Đối với Bộ GDĐT
2.2. Đối với Sở GDĐT
2.3. Đối với các trường trung học phổ thông
2.4. Đối với giáo viên THPT
E:\DỮ LIỆU COP CỦA CHỊ YẾN\DAI HOC DA NANG\GIAO DUC HOC\ARAT MAI TINH\SAU BAO VE
