Quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi tại các trường mầm non huyện Tây Giang tỉnh Quảng Nam

Quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi tại các trường mầm non huyện Tây Giang tỉnh Quảng Nam

1. Lý do chọn đề tài

Giáo dục vừa có tính khoa học vừa có tính nghệ thuật. Giáo dục là quá trình đào tạo con người, nhằm chuẩn bị cho họ tham gia vào đời sống xã hội, lao động sản xuất bằng cách tổ chức việc truyền thụ và lĩnh hội kinh nghiệm lịch sử xã hội của loài người. Giáo dục là quá trình tổ chức học tập kiến thức, thói quen và kỹ năng của con người một cách có hệ thống. Thông qua giáo dục con người tiếp biến những kiến thức, thói quen và kỹ năng đó thành kinh nghiệm cá nhân và ứng dụng vào thực tế đời sống xã hội. Trách nhiệm tổ chức hiệu quả quá trình này thuộc về hệ thống giáo dục.

Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục, đặt nền móng cho sự phát triển của trẻ em cả về thể chất, nhận thức, tình cảm xã hội và thẩm mỹ, phát triển ngôn ngữ. Những kỹ năng, kinh nghiệm học tập ở lớp và ở trường rất quan trọng đối với trẻ. Những nội dung mà trẻ tiếp thu được qua chương trình giáo dục mầm non sẽ là bước đệm cho việc học tập và thành công sau này của trẻ. Trong quá trình giáo dục giáo viên mầm non đóng vai trò hết sức quan trọng. Các cô giáo cần được trang bị những kiến thức tốt nhất về phương pháp giáo dục và sự phát triển của trẻ nhỏ, kiến thức và kỹ năng kích hoạt và thúc đẩy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ mầm non, thông qua đó tạo tiền đề vững chắc cho sự phát triển trong tương lai của trẻ. Với những đặc điểm lứa tuổi và yêu cầu phát triển toàn diện của trẻ trong nhà trường mầm non, lĩnh vực phát triển ngôn ngữ cho học sinh mẫu giáo trở thành vấn đề quan trọng cần được quan tâm đặc biệt. Phát triển ngôn ngữ là điều kiện tiền đề giúp trẻ dễ dàng tiếp thu các nội dung khác trong chương trình giáo dục mầm non, giúp hình thành và phát triển hiệu quả các kỹ năng, kinh nghiệm cần thiết cho trẻ.

Tuy vậy, hiện nay việc phát triển ngôn ngữ cho học sinh mầm non vẫn chưa được tiến hành một cách thực sự khoa học, hiệu quả; còn thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình, các cấp ủy Đảng chính quyền, các ban ngành, các tổ chức chính trị xã hội và quần chúng nhân dân. Trong bối cảnh đó, tôi quyết định chọn đề tài “Quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi tại các trường mầm non huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam” để nghiên cứu làm luận văn tốt nghiệp cao học chuyên ngành Quản lý Giáo dục.

2. Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở kết quả thu được từ việc nghiên cứu lý luận và thực trạng, đề xuất các biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi tại các trường mầm non huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam.

3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1. Khách thể nghiên cứu: Hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non

3.2. Đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi tại các trường mầm non huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam.

4. Giả thuyết khoa học

Hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi tại các trường mầm non huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam thời gian qua đã đạt được kết quả đáng ghi nhận, nhưng còn bộc lộ những hạn chế, bất cập. Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và đánh giá đúng thực trạng quản lý hoạt động này, luận văn có thể đề xuất được các biện pháp quản lý có tính cấp thiết và khả thi, để khi áp dụng sẽ nâng cao được chất lượng công tác này tại các nhà trường theo mục tiêu nghiên cứu đặt ra.

5. Nhiệm vụ nghiên cứu

– Làm rõ các vấn đề lý luận về quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi tại các trường mầm non;

– Khảo sát và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi tại các trường mầm non huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam;

– Đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi tại các trường mầm non huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam.

6. Phạm vi nghiên cứu

Đề tài giới hạn phạm vi nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi tại các trường mầm non huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam trong giai đoạn 2018 – 2020 và đề xuất các biện pháp quản lý công tác này của Hiệu trưởng các nhà trường cho giai đoạn 2021 – 2025.

7. Phương pháp nghiên cứu

7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.3. Nhóm phương pháp hỗ trợ

8. Những đóng góp của luận văn

* Về mặt lý luận

Thực hiện luận văn đã tổng hợp lại những quan điểm, khái niệm cần thiết trong khoa học nghiên cứu quản lý giáo dục; góp phần bổ sung vào kho tư liệu một số thông tin về giáo dục mầm non…Giúp cho những ai quan tâm đến giáo dục mầm non đặc biệt là lĩnh vực phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi có nền tảng nghiên cứu sau này.

* Về mặt thực tiễn

Luận văn góp phần làm rõ hơn những thực trạng của việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi tại các trường mầm non tại huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam trước xu thế đổi mới, phát triển giáo dục của đất nước và hội nhập thế giới. Những luận điểm, luận cứ được luận văn xây dựng có thể là cơ sở thực tiễn giúp cơ quan quản lý giáo dục có thêm những hiểu biết về bức tranh giáo dục mầm non tại địa phương, những điều đã tốt và những điều cần điều chỉnh cho ngày càng phù hợp để ngày càng nâng cao chất lượng giáo dục mầm non.

9. Cấu trúc của luận văn Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn có 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non;

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi tại các trường mầm non huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam;

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi tại các trường mầm non huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam.

CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI TẠI CÁC TRƯỜNG

MẦM NON

1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài

1.1.2. Các nghiên cứu trong nước

1.2. Các khái niệm chính

1.2.1. Quản lý

Từ những khái quát của các nhà nghiên cứu đi trước về quản lý, theo chúng tôi phạm trù quản lý không chỉ hiểu là một phạm trù khoa học mà còn là một phạm trù nghệ thuật và hoạt động quản lý vừa có tính khách quan, vừa mang tính chủ quan, vừa có tính pháp luật của Nhà nước, vừa có tính xã hội rộng rãi, quản lý tồn tại ở tất cả các mặt trong xã hội từ cá nhân đến tổ chức.

1.2.2. Quản lý giáo dục

Từ những định nghĩa của các nhà nghiên cứu đi trước, có thể nêu khái quát quản lý giáo dục là tập hợp những tác động hợp quy luật được thể chế hoá bằng pháp luật của chủ thể quản lý nhằm tác động đến các phân hệ quản lý để thực hiện mục tiêu giáo dục mà kết quả cuối cùng là chất lượng, hiệu quả đào tạo thế hệ trẻ. Quản lý giáo dục là một hệ thống có mục đích có kế hoạch hợp qui luật của người làm công tác quản lý tác động lên các đối tượng quản lý làm cho hệ thống giáo dục vận hành phát triển tiến lên trạng thái mới về chất theo đường lối và nguyên tắc giáo dục, thực hiện được tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa mà tiêu biểu là hội tụ trong quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ đáp ứng yêu cầu kinh tế xã hội. Trong quản lý giáo dục thì khâu quản lý hoạt động dạy học là một công việc then chốt.

1.2.3. Quản lý nhà trường

Qua các kết quả nghiên cứu đi trước cho thấy, quản lý nhà trường là quản lý giáo dục ở quy mô nhà trường, là quá trình tác động có tổ chức, có mục đích của các chủ thể quản lý nhà trường tới các đối tượng nhà trường quản lý, nhằm thực hiện những mục tiêu của nhà trường.

1.2.4. Ngôn ngữ và phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non

Hoạt động phát triển ngôn ngữ ở trường mầm non cho trẻ 5-6 tuổi cần chú trọng:

– Phát triển cả bốn kỹ năng (nghe, nói, tiền đọc, tiền viết), giúp trẻ lĩnh hội cả ba thành phần của ngôn ngữ (phát âm, vốn từ, ngữ pháp).

– Phát triển ngôn ngữ được thực hiện thông qua quá trình giao tiếp của trẻ với những người xung quanh, với môi trường thiên nhiên và xã hội;

– Các hoạt động phát triển ngôn ngữ của trẻ được thiết kế theo hướng tích hợp và tích hợp theo chủ đề, đáp ứng các nhu cầu phát triển của trẻ;

– Các hoạt động phát triển ngôn ngữ phải phù hợp với các điều kiện tự nhiên, điều kiện văn hóa xã hội của từng vùng, miền, phù hợp với thực trạng;

– Cần tổ chức xây dựng môi trường ngôn ngữ, tổ chức các hoạt động để trẻ được nghe, được bắt chước và được nói;

– Phát huy sự chủ động, sáng tạo của giáo viên trong việc lựa chọn các hoạt động phong phú, giúp trẻ hứng thú tìm hiểu, khám phá, qua đó giúp trẻ phát triển tốt về ngôn ngữ;

– Giáo viên có thể áp dụng những phương pháp giáo dục khác nhau một cách sáng tạo nhằm tích cực hóa hoạt động tư duy và ngôn ngữ của trẻ.

1.2.5. Quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non

Quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở trường mầm non là quá trình tác động của người Hiệu trưởng đến toàn bộ quá trình tổ chức các hoạt động phát triển ngôn ngữ như: Tác động đến mục tiêu, nội dung chương trình, quá trình nâng cao năng lực cho giáo viên và điều kiện phát triển ngôn ngữ nhằm giúp trẻ phát triển ngôn ngữ mạch lạc, kỹ năng tiền học đọc, tiền học viết, giúp trẻ phát triển toàn diện và chuẩn bị tốt để trẻ bước vào lớp Một.

1.3. Đặc điểm tâm sinh lý và ngôn ngữ lứa tuổi mầm non 5- 6 tuổi

1.3.1. Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi mầm non 5 – 6 tuổi

Về đặc điểm sinh lý nổi bật giai đoạn này là sự hoàn chỉnh về hình thái cũng như chức năng của hệ thần kinh. Đồng thời phát triển với nó là sự phát triển của hệ cơ. Nắm được những đặc điểm này để xây dựng chương trình nội dung giáo dục phù hợp với sinh lý trẻ là yêu cầu cần thiết.

Về đặc điểm tâm lý, trẻ có ý thức hơn, sự tập trung chú ý của trẻ đã bền, lâu hơn nhiều, trẻ có thể tập trung lắng nghe, lĩnh hội một câu chuyện dài.

1.3.2. Đặc điểm ngôn ngữ lứa tuổi mầm non 5 – 6 tuổi

– Thứ nhất, trẻ nắm vững ngữ âm và ngữ điệu khi sử dụng tiếng mẹ đẻ

– Thứ hai, vốn từ và cơ cấu ngữ pháp của trẻ được phát triển

– Thứ ba, trẻ có sự phát triển ngôn ngữ mạch lạc

1.4. Hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi tại các trường mầm non

1.4.1. Trường mầm non trong hệ thống giáo dục quốc dân

1.4.2. Mục tiêu phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi ở trường mầm non

1.4.3. Nội dung hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi ở trường mầm non

1.4.4. Hình thức, phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở trường MN

1.5. Quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi tại các trường mầm non

1.5.1. Xây dựng kế hoạch chương trình hoạt động phát triển ngôn ngữ

1.5.2. Quản lý thực hiện các nội dung chương trình phát triển ngôn ngữ

1.5.3. Chỉ đạo thực hiện các phương pháp, hình thức phát triển ngôn ngữ

1.5.4. Quản lý xây dựng môi trường phát triển ngôn ngữ cho trẻ

1.5.5. Tổ chức kiểm tra, đánh giá hoạt động phát triển ngôn ngữ

1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi tại các trường MN

1.6.1. Các yếu tố chủ quan

* Đội ngũ giáo viên

* Người thân xung quanh trẻ

1.6.2. Các yếu tố khách quan

* Chế độ sinh hoạt, môi trường giáo dục hằng ngày

* Cơ sở vật chất

* Sự quan tâm chỉ đạo của các cấp và của chính quyền địa phương

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON HUYỆN TÂY GIANG, TỈNH QUẢNG NAM

2.1. Khái quát tình hình kinh tế – xã hội và giáo dục huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam

2.1.1. Vị trí địa lý và đặc điểm tự nhiên

2.1.1.1. Vị trí địa lý

2.1.1.2. Đặc điểm tự nhiên

2.1.2. Tình hình kinh tế – xã hội

2.1.3. Tình hình phát triển giáo dục

2.2. Khái quát về khảo sát thực trạng

2.2.1. Mục đích khảo sát

Để nắm được thực trạng việc quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tại các trường mầm non huyện Tây Giang, từ đó đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi.

2.2.2. Nội dung khảo sát

– Khảo sát thực trạng nhận thức của CBQL, GV về phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non huyện Tây Giang;

– Khảo sát thực trạng thực hiện mục tiêu phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non huyện Tây Giang;

– Khảo sát thực trạng thực hiện nội dung phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non huyện Tây Giang;

– Khảo sát thực trạng về phương pháp, hình thức phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non huyện Tây Giang;

– Khảo sát thực trạng lập kế hoạch chương trình hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non huyện Tây Giang;

– Khảo sát thực trạng quản lý thực hiện các nội dung phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non huyện Tây Giang;

– Khảo sát thực trạng chỉ đạo thực hiện các phương pháp, hình thức phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non huyện Tây Giang;

– Khảo sát thực trạng quản lý xây dựng môi trường phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non huyện Tây Giang.

– Khảo sát thực trạng tổ chức kiểm tra, đánh giá hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non huyện Tây Giang.

2.2.3. Đối tượng, địa bàn khảo sát

– Đối tượng khảo sát: là CBQL cấp Phòng GD&ĐT, cấp trường và giáo viên dạy lớp mẫu giáo 5-6 tuổi ở 07 trường mầm non công lập trên địa bàn huyện Tây Giang (82 người, trong đó có 33 CBQL và 49 GV).

– Địa bàn khảo sát: các trường mầm non trên địa bàn huyện, Phòng Giáo dục & Đào tạo huyện Tây Giang.

2.2.4. Phương pháp khảo sát

Để khảo sát, điều tra thực trạng, chúng tôi sử dụng phiếu trưng cầu ý kiến. Phiếu đánh giá có 5 mức độ:

+ Đối với mức độ cần thiết là: Rất cần thiết; Cần thiết; Khá cần thiết; Ít cần thiết; Không cần thiết.

+ Đối với mức độ thực hiện là: Rất tốt; Tốt; Khá; Trung bình; Yếu.

Kết quả khảo sát được nhập vào phần mềm SPSS và xử lý.

2.2.5. Tiến trình, thời gian khảo sát

– Thiết kế phiếu hỏi và tiến hành khảo sát thử: Từ 10/4/2020 – 15/4/2020

– Khảo sát, xử lý số liệu và tổng hợp kết quả: Từ 15/04/2020 – 18/4/2020

– Viết báo cáo phân tích kết quả khảo sát thực trạng: 18/4/2020 – 25/4/2020

2.3. Thực trạng hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ từ 5 – 6 tuổi ở các trường mầm non huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam

2.3.1. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về phát triển ngôn ngữ cho trẻ

Qua kết quả khảo sát cho thấy trong nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên huyện Tây Giang thì hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi là rất cần thiết.

2.3.2. Thực trạng thực hiện mục tiêu phát triển ngôn ngữ cho trẻ

Kết quả khảo sát bảng 2.3 cho thấy tình hình thực hiện mục tiêu hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non trên địa bàn huyện Tây Giang có sự khác nhau ở từng đối tượng và nội dung khảo sát.

2.3.3. Thực trạng thực hiện nội dung phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi

Kết quả khảo sát ở bảng 2.4 cho thấy mức độ thực hiện giữa các nội dung khảo sát có sự chênh lệch sự khác nhau ở đối tượng khảo sát.

2.3.4. Thực trạng sử dụng các phương pháp, hình thức phát triển ngôn ngữ cho trẻ

* Thực trạng sử dụng các phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ: Qua bảng khảo sát 2.5 cho chúng ta những thông tin khảo sát về mức độ sử dụng các phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non ở Tây Giang là khác nhau.

* Thực trạng sử dụng các hình thức phát triển ngôn ngữ cho trẻ: Kết quả khảo sát ở bảng 2.6 cho thấy trong những năm vừa qua các trường mầm non huyện Tây Giang đã quan tâm đến việc đa dạng các hình thức phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi. Tuy nhiên, vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới không ngừng của giáo dục mầm non. Để hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ đạt hiệu quả cao thì cần tập trung đi sâu và khai thác hai hình thức “Phát triển ngôn ngữ qua giờ học làm quen với toán, tổ chức hoạt động tạo hình, giáo dục âm nhạc” và “Phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động vui chơi, dạo chơi tham quan”.

2.4. Thực trạng quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ từ 5 – 6 tuổi ở các trường mầm non huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam

2.4.1. Thực trạng lập kế hoạch chương trình hoạt động phát triển ngôn ngữ

Số liệu ở bảng 2.7 về thực trạng lập kế hoạch hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non huyện Tây Giang cho thấy: Mức độ thực hiện việc lập kế hoạch hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi có ĐTB từ 3,70 – 4,03, đây là mức đánh giá tốt. Trong đó nội dung “Xây dựng nội dung, chương trình và hình thức thực hiện phát triển ngôn ngữ” được đánh giá là tốt nhất với ĐTB =4,03.

2.4.2. Thực trạng quản lý thực hiện các nội dung phát triển ngôn ngữ

Kết quả ở bảng 2.8 cho thấy mức độ quản lý thực hiện các nội dung hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở các trường mầm non huyện Tây Giang được đánh giá tương đối tốt và khá đồng đều.

2.4.3. Thực trạng chỉ đạo thực hiện các hình thức, phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ

Kết quả ở bảng 2.9 cho thấy công tác chỉ đạo thực hiện các hình thức, phương pháp hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở các trường mầm non huyện Tây Giang được đánh giá tương đối tốt và khá đồng đều.

2.4.4. Thực trạng quản lý xây dựng môi trường phát triển ngôn ngữ cho trẻ

Qua kết quả ở bảng 10 khảo sát cho ta thấy có sự khác nhua ở đối tượng và nội dung khảo sát.

2.4.5. Thực trạng tổ chức kiểm tra, đánh giá hoạt động phát triển ngôn ngữ

Kết quả ở bảng 2.11 cho thấy có sự khác nhau ở từng đối tượng và nội dung khảo sát.

2.5. Đánh giá chung thực trạng

2.5.1. Đánh giá chung

2.5.1.1. Ưu điểm

Các trường mầm non huyện Tây Giang đã thực hiện nghiêm túc điều lệ trường mầm non và các văn bản quy phạm pháp luật về Giáo dục – Đào tạo. Cán bộ quản lý trong nhà trường đều đạt chuẩn nghề nghiệp, nhiệt tình, nêu cao tinh thần trách nhiệm, xây dựng kế hoạch và triển khai thực hiện kế hoạch đạt hiệu quả. Nhà trường có kế hoạch bồi dưỡng nâng cao chất lượng cho đội ngũ GV, từ đó nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ, đặc biệt là chất lượng hoạt động phát triển ngôn ngữ.

Hiệu trưởng các trường đã nhận thức đúng về ý nghĩa tầm quan trọng của nội dung quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi trong trường mầm non nên đã chủ động xây dựng được hệ thống các biện pháp quản lý và tập trung chỉ đạo thành công ở một số nội dung quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ trong điều kiện cơ sở vật chất của một số trường trên địa bàn huyện còn nhiều khó khăn.

2.5.1.2. Hạn chế

– Trình độ chuyên môn của đội ngũ giáo viên không đồng đều.

– Đồ dùng trực quan chưa đa dạng, có tính thu hút sự chú ý của trẻ.

– Một số biện pháp quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ chưa phù hợp với khả năng và nhận thức của giáo viên.

2.5.2. Phân tích nguyên nhân thực trạng

2.5.2.1. Nguyên nhân của ưu điểm

– Giáo dục mầm non ở huyện nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Nam.

– Đội ngũ CBQL và giáo viên luôn nỗ lực học tập để nâng cao trình độ chuyên môn đạt chuẩn và trên chuẩn, tâm huyết, yêu nghề, ham học hỏi.

2.5.2.2. Nguyên nhân của hạn chế, tồn tại

– Trong công tác xây dựng kế hoạch phát triển ngôn ngữ, một số nhà trường còn thực hiện chung chung, chưa cụ thể, chưa tính đến đặc thù của trường, đặc trưng của học sinh.

– Ban giám hiệu một số trường chưa thực sự coi trọng khâu kiểm tra, đánh giá.

– Một số giáo viên còn hạn chế trong việc ứng dụng công nghệ thông tin.

– Công tác huy độn cộng đồng phục vụ hoạt động phát triển ngôn ngữ còn hạn chế.

– Cơ sở vật chất chưa đầy đủ, chưa đủ điều kiện phương tiện để đáp ứng yêu cầu.

– PHHS là người đồng bào chiếm đa số, đời sống còn nhiều khó khăn, sự quan tâm đến học sinh chưa nhiều nên khó phối kết hợp trong hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ.

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2

CHƯƠNG 3
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON HUYỆN TÂY GIANG, TỈNH QUẢNG NAM

3.1. Nguyên tắc xác lập các biện pháp

3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu

3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống

3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả

3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi

3.2. Biện pháp quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi tại các trường mầm non huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam

3.2.1. Nâng cao nhận thức cho CBQL, GV về sự cần thiết và yêu cầu phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi

a. Mục đích của biện pháp

Mục đích của biện pháp là nhằm góp phần giúp đội ngũ CBQL, GV, nâng cao nhận thức về sự cần thiết của hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi để định hướng hành động một cách tự giác và đúng hướng.

b. Nội dung và cách tổ chức thực hiện

* Nâng cao nhận thức của Hiệu trưởng, CBQL giáo dục

* Nâng cao nhận thức của giáo viên:

3.2.2. Bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho GV, đổi mới nội dung, hình thức và phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ

a. Mục đích của biện pháp

Nhằm giúp đội ngũ GV nắm vững những kỹ năng, phương pháp, kiến thức, cách thức triển khai của từng chuyên đề, từng hoạt động cả về lý thuyết và thực hành nhằm đáp ứng yêu cầu mục tiêu phát triển ngôn ngữ cho trẻ.

b. Nội dung và tổ chức thực hiện

* Nội dung: Phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua các nội dung lồng ghép trong chương trình hoạt động của trẻ ở trường mầm non.

* Phương pháp: Bao gồm ba nhóm phương pháp sau:

– Nhóm phương pháp trực quan: Sử dụng vật thật; Quan sát; Tham quan; Xem phim

– Nhóm phương pháp dùng lời nói: Đọc thơ, ca dao, đồng dao, tục ngữ; Kể và đọc chuyện; Kể lại chuyện; Đàm thoại; Lời nói mẫu; Giảng dạy; Sử dụng câu hỏi

– Nhóm phương pháp thực hành: Trò chơi; Lao động

* Hình thức: Hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ có thể thực hiện qua các hình thức trong giờ học và ngoài giờ học.

3.2.3. Xây dựng kế hoạch, chương trình phát triển ngôn ngữ cho trẻ theo hướng tích hợp các hoạt động trong nhà trường

a. Mục đích của biện pháp

Nhằm giúp cho giáo viên có thể định hướng, lựa chọn các nội dung phát triển ngôn ngữ phù hợp với nhận thức, khả năng và sở thích của trẻ. Cung cấp cho giáo viên cách thức lựa chọn các hình thức sinh động để tổ chức các hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ theo hướng tích hợp các hoạt động trong nhà trường.

b. Nội dung và tổ chức thực hiện

– Nội dung, chương trình phát triển ngôn ngữ phải được xây dựng dựa trên đặc điểm tâm lý trẻ.

– GV cần nắm vững các phương pháp giáo dục, phương pháp dạy phát triển ngôn ngữ cho trẻ…

– Sưu tầm các giáo án của các giáo viên dạy giỏi các cấp, các sách soạn thiết kế bài giảng do Vụ GDMN xuất bản để GV nghiên cứu và vận dụng vào soạn giảng.

– Xem băng hình các tiết dạy đã được quay lại để rút kinh nghiệm.

– Xem trên Youtube các hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở trường bạn để học hỏi kinh nghiệm.

– Tổ chức hội thảo cách thiết kế giờ dạy đạt hiệu quả để giáo viên học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau.

– Xây dựng các tiết dạy mẫu để giúp giáo viên học hỏi và trao đổi kinh nghiệm.

– Cung cấp các địa chỉ trang web và phần mềm kho dữ liệu giáo án để giúp giáo viên tự thu thập được thông tin tài liệu hữu ích phục vụ soạn giảng, thiết kế hoạt động.

3.2.4. Chỉ đạo giáo viên chú trọng phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua hoạt động làm quen văn học và làm quen chữ cái

a. Mục đích của biện pháp

Nhằm giúp trẻ dễ nhớ tên các bài thơ, câu chuyện, dễ cảm thụ được nội dung các bài thơ, câu chuyện, tìm hiểu các tác phẩm văn học, từ đó tạo nhiều cơ hội phát triển ngôn ngữ cho trẻ.

b. Nội dung và tổ chức thực hiện

* Phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua hoạt động làm quen văn học

– Dạy trẻ trong các tiết học làm quen với văn học ở trên lớp

– Lồng ghép, tích hợp vào các hoạt động giờ học khác và dạy trẻ ở mọi lúc, mọi nơi

* Phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua hoạt động làm quen với chữ cái

Dạy trẻ trong các tiết học cho trẻ làm quen với chữ cái

3.2.5. Chỉ đạo hướng dẫn GV thực hiện xây dựng môi trường phát triển ngôn ngữ cho trẻ cả trong và ngoài lớp học

a. Mục đích của biện pháp

Nhằm giúp giáo viên thấy được tầm quan trọng của việc xây dựng môi trường học tập cho trẻ và biết cách xây dựng môi trường phát triển ngôn ngữ cho trẻ phong phú, hấp dẫn, gây hứng thú và tạo điều kiện tốt để trẻ phát triển ngôn ngữ đạt hiệu quả tích cực.

b. Nội dung và tổ chức thực hiện

* Tạo môi trường phát triển ngôn ngữ trong lớp học

* Tạo môi trường phát triển ngôn ngữ ngoài lớp học

3.2.6. Thực hiện tốt công tác tuyên truyền, phối hợp với các bậc cha mẹ trẻ nhằm nâng cao chất lượng hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ

a. Mục đích của biện pháp

Nhằm giúp các bậc cha mẹ trẻ nắm được nội dung, hình thức hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ để các bậc cha mẹ phối kết hợp tốt với nhà trường trong việc giúp trẻ phát triển ngôn ngữ.

b. Nội dung và tổ chức thực hiện

Tuyên truyền đến PHHS dưới nhiều hình thức khác nhau về tầm quan trọng và phương pháp, nội dung, hình thức dạy trẻ, giúp trẻ phát triển ngôn ngữ để bước vào lớp Một. Các hình thức tuyên truyền có thể thực hiện như: Qua các buổi họp phụ huynh, các hội thi, qua giờ đón trả trẻ, qua băng rôn, bảng tin, qua các phương tiện thông tin đại chúng tuyên truyền đến các bậc cha mẹ trẻ về tầm quan trọng của ngôn ngữ đối với trẻ em đặc biệt là trẻ 5-6 tuổi, phương pháp, hình thức dạy trẻ phát triển ngôn ngữ…

3.2.7. Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá nhằm nâng cao chất lượng hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ

a. Mục đích của biện pháp

Nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi. Muốn đạt được mục đích này thì cần đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát ở tất cả các khâu trong quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ, từ khảo sát mục tiêu, xác định nội dung, hình thức, phương pháp, xây dựng kế hoạch và lựa chọn các hoạt động phù hợp.

b. Nội dung và tổ chức thực hiện

– Ban giám hiệu cần nắm chắc văn bản hướng dẫn về đánh giá trẻ 5-6 tuổi theo quy định. Ở trường mầm non hiện nay, các văn bản hướng dẫn về đánh giá trẻ 5-6 tuổi đạt mục tiêu cuối độ tuổi thực hiện theo thông tư 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo; thông tư 23/2010/TT-BGDĐT ngày 22 tháng 07 năm 2010 ban hành quy định về Bộ chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi.

– Căn cứ vào chuẩn giáo viên và yêu cầu của hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ để đánh giá giáo viên.

– Căn cứ vào mục tiêu và kết quả mong đợi của trẻ ở cuối độ tuổi để xác định những nội dung cần đánh giá trẻ.

– Ban giám hiệu và tổ trưởng tổ chuyên môn tích cực dự giờ thăm lớp rút kinh nghiệm, bổ sung cho giáo viên.

– Hướng dẫn và kiểm tra giáo viên thực hiện công tác đánh giá trẻ, sử dụng các biện pháp đánh giá trẻ trong từng thời điểm cuối ngày, cuối chủ đề và cuối giai đoạn.

– Kiểm tra hồ sơ cá nhân của trẻ, theo dõi thường xuyên sự tiến bộ của trẻ.

– Chú trọng đến những học sinh gặp khó khăn về ngôn ngữ, học sinh khuyết tật học hoà nhập.

– Phát hiện những thiếu sót và bổ sung những nội dung chưa đạt được để kịp thời điều chỉnh kế hoạch cho phù hợp.

3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp

Trong bảy biện pháp đề xuất mỗi biện pháp đều có mục đích, nội dung và cách thức thực hiện. Từng biện pháp có những chức năng, vai trò, tác dụng về một mặt nào đó. Chúng hỗ trợ cho nhau tạo thành một hệ thống nhất và thúc đẩy nhau cùng hoàn thiện, cùng góp phần nâng cao chất lượng phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi. Vấn đề quan trọng là nhà quản lý phải biết linh hoạt lựa chọn, vận dụng một cách sáng tạo các biện pháp cho phù hợp với điều kiện ở địa phương, phù hợp với điều kiện cụ thể ở mỗi nhà trường.

3.4. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp

3.4.1. Mục đích khảo nghiệm

Khảo nghiệm nhằm kiểm định tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi, trên cơ sở đó tiếp tục nghiên cứu và phổ biến các biện pháp để quản lý chỉ đạo tốt hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi trong đơn vị nhà trường.

3.4.2. Đối tượng khảo nghiệm

Khảo nghiệm ý kiến của 33 CBQL và 49 GV của 07 trường mầm non trên địa bàn huyện Tây Giang.

3.4.3. Nội dung khảo nghiệm

Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của 07 biện pháp sau:

– Nâng cao nhận thức cho CBQL, giáo viên về sự cần thiết và yêu cầu phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi.

– Bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho GV, đổi mới nội dung, hình thức và phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ.

– Xây dựng kế hoạch, chương trình phát triển ngôn ngữ cho trẻ theo hướng tích hợp các hoạt động trong nhà trường.

– Chỉ đạo GV chú trọng phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua hoạt động làm quen văn học và làm quen chữ cái.

– Chỉ đạo hướng dẫn GV thực hiện xây dựng môi trường phát triển ngôn ngữ cho trẻ cả trong và ngoài lớp học.

– Thực hiện tốt công tác tuyên truyền, phối hợp với các bậc cha mẹ trẻ nhằm nâng cao chất lượng hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ.

– Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá nhằm nâng cao chất lượng hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ.

3.4.4. Tiến trình khảo nghiệm được thực hiện trong 3 giai đoạn: xây dựng bảng hổi điều tra; Tiến hành khảo sát và Xử lý đánh giá kết quả điều tra.

3.4.5. Kết quả khảo nghiệm

* Kháo nghiệm tính cấp thiết của các biện pháp quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi

Bảng 3.1. Bảng khảo sát tính cấp thiết của các biện pháp quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non

Nhận xét: Nhìn vào kết quả bảng 3.1 cho thấy đa số các ý kiến đánh giá các biện pháp quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non huyện Tây Giang là cấp thiết, tuy nhiên mức độ đánh giá cao, thấp khác nhau theo bảng phân tích trên.

* Khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi

Bảng 3.2. Bảng khảo sát tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non

Nhận xét: Nhìn vào kết quả bảng 3.2 cho thấy đa số các ý kiến đánh giá các biện pháp quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non huyện Tây Giang là khả thi, tuy nhiên mức độ đánh giá cao, thấp khác nhau theo bảng phân tích trên.

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

1. KẾT LUẬN

Về lý luận: Đề tài đã nghiên cứu, hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về quản lý, quản lý giáo dục, ngôn ngữ và phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non, mục tiêu của phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi, một số đặc điểm tâm lý của trẻ 5-6 tuổi và tầm quan trọng của hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi tại trường mầm non. Đề tài cũng đã nêu đặc điểm, phân tích nội dung ngôn ngữ của lứa tuổi mầm non 5-6 tuổi và các phương pháp, hình thức phát triển ngôn ngữ cho trẻ; từ đó làm rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp quản lý cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non.

Về thực tiễn: Trên cơ sở khảo sát thực tế, đề tài đã có những đánh giá toàn diện về thực trạng hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi, thực trạng quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam, từ đó làm rõ những kết quả đạt được, những hạn chế, tồn tại như sau:

* Kết quả đạt được:

– CBQL nhà trường và GV đều nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi và đã quan tâm thực hiện phát triển ngôn ngữ cho trẻ dựa trên sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo và Phòng Giáo dục và Đào tạo.

– GV chủ nhiệm các lớp đã chú trọng tích hợp các nội dung phát triển ngôn ngữ vào trong chương trình GDMN, vận dụng linh hoạt các phương pháp, hình thức giáo dục để phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi.

– Về cơ bản, Ban giám hiệu các trường mầm non đều nắm được nội dung quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi và đã chú trọng xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện công tác phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi trong nhà trường.

– Những kết quả đạt được trong công tác quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi sẽ góp phần nâng cao chất lượng GDMN, thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện trong nhà trường.

* Những hạn chế, tồn tại:

– Một bộ phận nhỏ CBQL, GV vẫn chưa đánh giá đúng tầm quan trọng của hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi, chưa xác định rõ các nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục thích hợp để thực hiện phát triển ngôn ngữ cho trẻ đạt hiệu quả tốt nhất.

– Công tác kiểm tra đánh giá còn mang tính hình thức, chưa bám sát vào mục tiêu hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ để xây dựng tiêu chí đánh giá cụ thể.

– Công tác quản lý, bồi dưỡng GV về tổ chức thực hiện các nội dung phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi chưa được các trường chủ động thực hiện mà chủ yếu là dựa vào các lớp tập huấn, bồi dưỡng do ngành tổ chức. Công tác tuyên truyền, phối kết hợp với gia đình, các tổ chức xã hội trong việc nâng cao chất lượng hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ chưa thực sự hiệu quả.

* Nguyên nhân của hạn chế, tồn tại:

Những hạn chế của công tác quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi có nguyên nhân từ nhiều phía, song nguyên nhân chính quyết định đến kết quả của hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ vẫn thuộc về vai trò quản lý của Ban giám hiệu trường.

2. KHUYẾN NGHỊ

2.1. Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo

2.2. Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Nam

2.3. Đối với UBND, Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Tây Giang

2.4. Đối với Ban giám hiệu các trường mầm non trên địa bàn huyện Tây Giang

LIỆN HỆ:

SĐT+ZALO: 0935568275

E:\DỮ LIỆU COP CỦA CHỊ YẾN\DAI HOC DA NANG\GIAO DUC HOC\TRAN THI THUY UYEN\New folder