Quản lý hoạt động dạy học môn Tin học ở các trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông
MỞ ĐẦU
Dạy học là hoạt động chủ yếu trong mỗi nhà trường và theo đó quản lí hoạt động dạy học là trách nhiệm chính của các cơ quan giáo dục mà đứng đầu là Ban Giám hiệu ở một số trường THPT. Vì thế, muốn nâng cao hiệu quả dạy học, bên cạnh việc đổi mới chương trình, sách giáo khoa, cải tiến đồ dùng và thiết bị dạy học thì việc tổ chức hoạt động dạy học là then chốt và có vai trò đặc biệt quan trọng.
Với chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) mới cũng đã bắt đầu phát triển theo hướng nội dung, thiên về truyền đạt kiến thức, ít chú ý đến việc dạy học sinh ứng dụng kiến thức có được vào thực tiễn. Theo mô hình trên, kiến thức vừa phải là chất liệu đầu vào lại là kết quả đầu ra của quá trình học tập.
Cùng với thực tế đó, tại một số nhà trường THPT trên địa bàn thành phố Đà Nẵng việc quản lý hoạt động dạy môn Tin học cũng có những đặc thù riêng biệt. Mặc dù đã có nhiều cuộc thảo luận với những nhà quản lý của một số trường tìm biện pháp hiệu quả cho hoạt động quản lý môn Tin học tuy nhiên thực tiễn quá trình quản lý môn Tin học không đạt chất lượng, tính hiệu quả chưa cao nên chưa tạo nền nếp và lôi cuốn được tham gia đông của học sinh; vấn đề trên là bài toán đặt ra cho lãnh đạo các đơn vị THPT các cấp còn tồn tại nhiều hạn chế về công tác quản lý việc dạy môn Tin học.
Xuất phát từ những nguyên nhân kể trên, chúng tôi lựa chọn đề tài: “Quản lý hoạt động dạy học môn Tin học ở các trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông” cho đề tài luận văn tốt nghiệp thạc sĩ quản lý giáo dục.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tin học ở các trường THPT trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục môn Tin học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
Hoạt động dạy học môn Tin học ở trường THPT.
Quản lý hoạt động dạy học môn Tin học ở các trường THPT trên địa bàn TP. Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông.
4.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn Tin học ở trường THPT đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông
4.2. Điều tra, khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Tin học ở các trường THPT trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
4.3. Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tin học ở các trường THPT trên địa bàn thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông
5. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
5.1. Khách thể điều tra
Quá trình nghiên cứu thực tiễn với CBQLGD, TTCM, GV dạy môn Tin học và 210 học sinh về hoạt động dạy học môn Tin học ở 7 trường THPT trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
5.2. Chủ thể quản lý
Hiệu trưởng các trường THPT trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
5.3. Về thời gian nghiên cứu
Dữ liệu thu thập trong 3 năm học gần nhất của các trường THPT trên địa bàn thành phố Đà Nẵng. Từ 2020 đến năm 2023.
Công tác quản lý dạy học môn Tin học ở các trường THPT trên địa bàn thành phố Đà Nẵng những năm qua đã đạt được nhiều kết quả tốt, song còn có những hạn chế. Trên cơ sở nghiên cứu lý luận quản lý, đánh giá khách quan thực trạng QL HĐDH môn Tin học, có thể đề xuất được các biện pháp hợp lý, khả thi để QL HĐDH môn Tin học ở các trường THPT trên địa bàn Tp. Đà Nẵng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục môn Tin học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông.
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận:
Để xây dựng cơ sở lý luận của đề tài, bao gồm các nhóm phương pháp sau:
– Phương pháp phân tích, tổng hợp lý thuyết;
– Phương pháp hệ thống hóa lý thuyết.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
Sử dụng các phương pháp nghiên cứu thực tiễn để khảo sát thực trạng và khảo nghiệm các biện pháp đề xuất, bao gồm:
– Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi; Phương pháp quan sát; Phương pháp chuyên gia; Phương pháp khảo nghiệm.
7.3. Phương pháp thống kê toán học
– Để xử lý các số liệu, kết quả nghiên cứu
– Sử dụng các công cụ thống kê như phần mềm SPSS để xử lý số liệu.
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được trình bày theo 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn Tin học ở các trường trung học phổ thông đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Tin học ở các trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tin học ở các trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông.
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
MÔN TIN HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các nghiên cứu nước ngoài
1.1.2. Các nghiên cứu ở Việt Nam
Quản lý là một quá trình tác động có mục đích, gây ảnh hưởng của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý một cách hợp quy luật nhằm đạt được mục tiêu chung.
Quản lý giáo dục được hiểu là hệ thống những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý giáo dục đến tập thể giáo viên, công nhân viên, tập thể học sinh, cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học – giáo dục thế hệ trẻ và góp phần đưa hệ thống giáo dục đến mục tiêu dự kiến.
Dạy học và giáo dục có sự phối hợp với nhau là hoạt động trọng tâm của nhà trường. Tất cả hoạt động phong phú và đa dạng khác của nhà trường phải hướng tới mục đích này. Như vậy, các hoạt động dạy học chính là những can thiệp của chủ thể quản lý vào việc dạy học (trực tiếp thực hiện thông qua đội ngũ thầy cô giáo và học sinh cùng với sự trợ giúp tích cực của một số tổ chức khác) để nhằm xây dựng và hoàn thiện về phẩm chất học sinh theo mục đích đào tạo của nhà trường.
1.2.4. Hoạt động dạy học môn Tin học
Hoạt động dạy học môn tin học là quá trình truyền tải kiến thức về tin học, các công nghệ và kỹ năng liên quan đến tin học cho học sinh hoặc người học. Điều này có thể bao gồm các bài giảng trực tiếp, thực hành với máy tính, tài liệu và tài liệu trực tuyến. Mục tiêu của hoạt động này là giúp người học có kiến thức và kỹ năng để sử dụng tin học trong cuộc sống và công việc của họ.
1.2.5. Quản lý hoạt động dạy học môn Tin học ở trường THPT
Quản lý việc dạy học môn Tin học tại trường THPT đây là những can thiệp của chủ thể quản lý vào hoạt động dạy học bộ môn Tin học ngay trong nhà trường để nhằm xây dựng và hoàn thiện về phẩm chất học sinh theo mục đích đào tạo của nhà trường.
1.2.6. Quản lý hoạt động học tập môn Tin học của học sinh THPT
Quản lý hoạt động học tập môn Tin học của học sinh THPT bao gồm các nội dung cơ bản sau:
Quản lý phương pháp học tập môn Tin học của học sinh
Quản lý nề nếp, động cơ, thái độ học tập môn Tin học của học sinh
Quản lý việc phân tích đánh giá kết quả học tập môn Tin học của học sinh
1.3. Những yêu cầu đổi mới với môn Tin học trong chương trình GDPT 2018
1.3.1. Vị trí môn Tin học trong chương trình GDPT 2018
1.3.2. Mục tiêu môn Tin học trong chương trình GDPT 2018
1.3.3. Nội dung dạy học môn Tin học trong chương trình GDPT 2018
1.3.4. Phương pháp, hình thức tổ chức dạy học môn Tin học cấp THPT Theo chương trình GDPT 2018
1.3.5. Các điều kiện, phương tiện hỗ trợ HĐDH môn Tin học cấp THPT
1.3.6. Kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học môn Tin học cấp THPT theo chương trình GDPT 2018
1.4. Quản lý hoạt động dạy học môn Tin học ở trường THPT
1.4.1. Quản lý thực hiện mục tiêu dạy học môn Tin học đáp ứng yêu cầu đổi mới GDPT
1.4.2. Quản lý nội dung dạy học môn Tin học đáp ứng yêu cầu đổi mới GDPT
1.4.3. Quản lý các phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động dạy học môn Tin học cấp THPT
1.4.4. Quản lý các điều kiện dạy học, phương tiện hỗ trợ HĐDH môn Tin học đáp ứng yêu cầu đổi mới GDPT
1.4.5. Quản lý công tác KT – ĐG hoạt động dạy học môn Tin học cấp THPT
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học môn Tin học ở trường THPT
1.5.1.1. Tác động của chính trị, kinh tế, xã hội
1.5.1.2. Chất lượng mặt bằng của học sinh
1.5.1.3. Học sinh
1.5.1.4. Tác động từ yêu cầu đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ
1.5.2.1. Tác động từ chất lượng của đội ngũ giáo viên giảng dạy môn Tin học ở các trường trung học phổ thông
1.5.2.2. Tác động từ động cơ, thái độ, trách nhiệm, phương pháp học tập của học sinh trung học phổ thông
1.5.2.3. Tác động từ mục tiêu, nội dung, chương trình dạy học môn Tin học bậc học trung học phổ thông
1.5.2.4. Tác động từ điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học môn Tin học ở các trường trung học phổ thông
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
MÔN TIN HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRÊN ĐỊA BÀNTHÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
2.1. Mô tả quá trình điều tra khảo sát
Tác giả tiến hành khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Tin học ở các trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Đà Nẵng. Với mục đích tìm hiểu nội dung của việc quản lý hoạt động giảng dạy và các biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy mà cán bộ quản lý đã và đang thực hiện tại 7 trường trung học phổ thông ở TP Đà Nẵng hiện nay.
Thấy được những mặt tích cực, hạn chế, tìm ra nguyên nhân của thành công và hạn chế đó thông qua sự đánh giá của cán bộ quản lý và giáo viên, học sinh.
Đối tượng khảo sát là CBQL, giáo viên giảng dạy bộ môn Tin học và học sinh học tại 7 trường bao gồm Trường THPT Ông Ích Khiêm, Trường THPT Nguyễn Văn Thoại, Trường THPT Phan Thành Tài, Trường THPT Liên Chiểu, Trường THPT Cẩm Lệ, Trường THPT Phạm Phú Thứ, Trường THPT Thanh Khê.
- Cán bộ quản lý của 7 trường THPT: 35 người.
- Giáo viên trực tiếp dạy môn Tin học: 42 người.
- Học sinh: 210 người.
Tác giả khảo sát nhằm đánh giá nhận thức của cán bộ quản lý, của giáo viên, học sinh về tầm quan trọng trong quản lý hoạt động giảng dạy môn tin học tại trường trung học phổ thông. Đồng thời khảo sát đánh giá, tự đánh giá các mức độ thực hiện nội dung của quản lý hoạt động giảng dạy môn tin học tại các trường trung học phổ thông thành phố Đà Nẵng.
2.1.4. Phương pháp khảo sát
Bản thân tác giả lựa chọn nhiều phương pháp trong đó tập trung vào các nội dung sau:
Để đánh giá nhận thức của CBQL về tầm quan trọng tác giả sử dụng phiếu tự đánh giá có 3 mức độ: Rất cần thiết, cần thiết và không cần thiết nhằm đánh giá nhận thức của CBQL về tầm quan trọng của từng nội dung trong quản lý hoạt động giảng dạy.
Sử dụng phiếu đánh giá với 4 mức độ: Rất tốt, Tốt, Trung bình, Chưa tốt để tìm hiểu thực tế về tự đánh giá các mức độ thực hiện nội dung của quản lý hoạt động giảng dạy.
Trao đổi trực tiếp với CBQL, giáo viên, học sinh về các nội dung khảo sát.
Quan sát các hoạt động quản lý, giảng dạy của giáo viên thông qua các cuộc họp và dự giờ thăm lớp.
Nghiên cứu các văn bản liên quan đến công tác quản lý hoạt động giáo dục trong trường học.
2.2. Khái quát tình hình kinh tế, xã hội, giáo dục và đào tạo thành phố Đà Nẵng
2.2.1. Tình hình kinh tế, xã hội thành phố Đà Nẵng
2.2.2. Khái quát về GD – ĐT thành phố Đà Nẵng
2.2.3. Về giáo dục cấp THPT trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
2.3. Thực trạng hoạt động dạy học môn Tin học ở các trường THPT trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
2.3.1. Thực trạng nhận thức của CBQL, GV về vai trò môn Tin học trong chương trình GDPT
2.3.2. Thực trạng thực hiện mục tiêu dạy học môn Tin học cấp THPT
2.3.3. Thực trạng nội dung dạy học môn Tin học cấp THPT
2.3.4. Thực trạng về phương pháp, hình thức tổ chức dạy học môn Tin học cấp THPT
2.3.5. Thực trạng về các điều kiện hỗ trợ HĐDH môn Tin học cấp THPT
2.3.6. Thực trạng về kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học môn Tin học cấp THPT
2.3.7. Thực trạng hoạt động môn tin học ở các trường THPT theo GDPT mới trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
2.4. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Tin học ở các trường THPT theo GDPT mới trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
2.4.1. Thực trạng quản lý thực hiện mục tiêu dạy học môn Tin học ở trường THPT theo GDPT mới
Bảng 2.9 Quản lý thực hiện mục tiêu dạy học môn Tin ở
trường THPT
Theo GDPT 2018 với môn tin học đặt ra 3 mục tiêu chính.
Trong 3 mục tiêu trên, mục tiêu thứ 2 là được CBQL đồng ý 100%, và mục tiêu thứ nhất thì được giáo viên đồng ý cao nhất trong 3 mục tiêu (97,6%). Nhìn chung, trong 3 mục tiêu trên không có trường hợp nào là CBQL, GV không đồng ý. Các trường CBQL, GV của 7 trường THPT đều nắm rõ các mục tiêu và thực hiện tốt để từ đó xây dựng nên nội dung bài học đáp ứng được các mục tiêu đó.
2.4.2. Thực trạng quản lý nội dung dạy học môn Tin học
F:\DỮ LIỆU MỚI CẦN ĐỔI TÊN VÀ ĐĂNG 2025\TAI LIEU C YEN-2024\Quản lý hoạt động dạy học môn Tin học ở các trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông
