Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường THPT trên địa bàn các huyện miền núi tỉnh Quảng Ngãi
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong bối cảnh thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018 đang được triển khai nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao khi Việt Nam ngày càng hội nhập quốc tế sâu rộng, việc nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh là một trong những nhiệm vụ được Nhà nước và xã hội đặc biệt quan tâm. Tại tỉnh Quảng Ngãi Đề án ngoại ngữ quốc gia đã triển khai rất sớm và đạt được một số kết quả khích lệ. Tuy nhiên kết quả dạy học ngoại ngữ không đồng đều giữa các địa phương, trong có phải kể đến 5 huyện miền núi của tỉnh gồm có huyện Ba Tơ, Sơn Hà, Minh Long, Trà Bồng, Sơn Tây, các địa phương có hiệu quả quản lý hoạt động dạy học nói chung và đặc biệt môn tiếng Anh chưa đạt kết quả khả quan.
Với gần 187 nghìn người đồng bào dân tộc H’re, Ca Dong và Cor, chiếm 15,18% dân số toàn tỉnh, khoảng trên 70% học sinh ở 10 trường THPT trong 5 huyện miền núi là người DTTS, việc học ngoại ngữ cũng là thử thách đối với các em khi đến với tiếng phổ thông quốc tế trong môi trường hội nhập toàn cầu. Từ thực tế dạy học và quản lý tôi nhận thấy các trường THPT trên địa bàn các huyện miền núi tỉnh Quảng Ngãi gặp nhiều khó khăn về đội ngũ, chất lượng học sinh và điều kiện, môi trường học tập.
Bản thân là cán bộ quản lý tại trường THPT trên địa bàn miền núi và là thành viên Tổ nghiệp vụ bộ môn tiếng Anh của Sở GD&ĐT, tôi vô cùng tâm huyết, đổi mới, sáng tạo trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục miền núi nói chung, hoạt động dạy học môn tiếng Anh trong vùng khó nói riêng.
Xuất phát từ những lý do nêu trên, đề tài “Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường THPT trên địa bàn các huyện miền núi tỉnh Quảng Ngãi” được lựa chọn để nghiên cứu nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy và học môn tiếng Anh ở các trường THPT trên địa bàn miền núi tỉnh Quảng Ngãi.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Luận văn đề xuất biện pháp quản lý để nâng cao chất lượng dạy học môn tiếng Anh góp phần nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường THPT miền núi, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường THPT
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường THPT trên địa bàn các huyện miền núi tỉnh Quảng Ngãi.
3.3. Phạm vi nghiên cứu
– Đề tài tiến hành nghiên cứu tại các trường THPT trên địa bàn các huyện miền núi tỉnh Quảng Ngãi.
4. Giả thuyết khoa học
Hiện nay, hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường THPT trên địa bàn các huyện miền núi tỉnh Quảng Ngãi còn nhiều bất cập, kết quả dạy và học chưa cao. Dựa trên lý thuyết sư phạm tương tác, lý thuyết khoa học về quản lý hoạt động dạy học và thực tiễn quản lý dạy học tiếng Anh ở trường THPT, có thể đề xuất được các biện pháp quản lý hợp lý, khả thiện nhằm quản lý tốt hoạt động dạy học tiếng Anh ở các trường THPT trên địa bàn các huyện miền núi tỉnh Quảng Ngãi.
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở trường THPT.
5.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường THPT trên địa bàn các huyện miền núi tỉnh Quảng Ngãi.
5.3. Đề xuất biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường THPT trên địa bàn các huyện miền núi tỉnh Quảng Ngãi.
6. Phương pháp nghiên cứu
6.1. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý thuyết
6.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
6.2.1. Bảng hỏi dùng điều tra đối với các đối tượng CBQL, TTCM, GV.
6.2.2. Phỏng vấn dùng điều tra đối với các đối tượng là Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên môn và giáo viên dạy môn tiếng Anh.
6.2.3. Nghiên cứu hồ sơ lưu trữ
6.2.4. Quan sát cách thức quản lý, cách thực hiện hoạt động dạy và học tiếng Anh.
6.2.5. Phương pháp chuyên gia:
6.3. Nhóm các phương pháp xử lí thông tin
Luận văn gồm 3 chương
Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở trường THPT.
Chương 2. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường THPT trên địa bàn các huyện miền núi tỉnh Quảng Ngãi.
Chương 3. Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường THPT trên địa bàn các huyện miền núi tỉnh Quảng Ngãi.
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG THPT
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các nghiên cứu ngoài nước
1.1.2. Các nghiên cứu trong nước
1.2. Các khái niệm chính của đề tài
1.2.1. Khái niệm quản lý giáo dục
1.2.1.1. Khái niệm Quản lý
“Quản lý là xây dựng và duy trì một môi trường tốt giúp con người hoàn thành một cách hiệu quả mục tiêu đã định”.
1.2.1.2. Khái niệm Quản lý giáo dục
Quản lý giáo dục là sự tác động có ý thức, có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong hệ thống GD nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống giáo dục đạt kết quả mong muốn một cách hiệu quả nhất.
1.2.1.3. Khái niệm Quản lý nhà trường
QLNT là những tác động quản lý của các cơ quan quản lý giáo dục cấp trên nhằm hướng dẫn và tạo điều kiện cho hoạt động giảng dạy, học tập và giáo dục của nhà trường đạt kết quả tốt nhất.
1.2.2. Khái niệm hoạt động dạy học
a. Khái niệm về hoạt động dạy học
– Dạy học là quá trình cộng tác giữa thầy và trò nhằm điều khiển – truyền đạt và tự điều khiển – lĩnh hội tri thức nhân loại nhằm thực hiện mục đích giáo dục.
b. Các thành tố của hoạt động dạy học
HĐDH bao gồm hai hoạt động thống nhất biện chứng là hoạt động dạy của GV và hoạt động học của HS.
* Hoạt động dạy
Hoạt động dạy là sự tổ chức, điều khiển tối ưu quá trình học sinh lĩnh hội tri thức, hình thành và phát triển nhân cách học sinh.
* Hoạt động học
Hoạt động học là quá trình tự điều khiển tối ưu sự chiếm lĩnh khái niệm khoa học, bằng cách đó hình thành cấu trúc tâm lý mới, phát triển nhân cách toàn diện.
1.2.3. Quản lý hoạt động dạy học
Quản lý hoạt động dạy học gồm:
1. Quản lý hoạt động dạy của GV:
2. Quản lý hoạt động học của HS:
3. Quản lý cơ sở vật chất – kỹ thuật phục vụ dạy và học:
1.3. Lý luận về hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở trường THPT
1.3.1. Hoạt động dạy học theo lý thuyết sư phạm tương tác
Sư phạm tương tác được hiểu là cách tiếp cận về hoạt động dạy học dựa trên sự ảnh hưởng tác động lẫn nhau giữa 3 tác nhân là người học, người dạy và môi trường.
1.3.2. Hoạt động dạy trong dạy học tiếng Anh ở trường THPT
1.3.2.1. Bản chất của hoạt động dạy học môn Tiếng Anh
HĐDH tiếng Anh là hoạt động cùng nhau giữa thầy và trò, trong đó thầy tổ chức, điều khiển hoạt động nhận thức của HS nắm vững tri thức khoa học phổ thông, cơ bản, hiện đại, phù hợp với thực tiễn;
1.3.2.2. Cấu trúc hoạt động dạy học môn Tiếng Anh
*Mục tiêu dạy học tiếng Anh trong trường Trung học phổ thông
Mục tiêu dạy và học tiếng Anh ở trường phổ thông là giúp HS sử dụng được tiếng Anh như một công cụ giao tiếp ở mức độ phổ thông thông qua việc hình thành các kĩ năng giao tiếp: nghe, nói, đọc, viết.
* Nội dung dạy học Tiếng Anh trong trường Trung học phổ thông
Chương trình Tiếng Anh ở trường phổ thông được biên soạn theo 6 chủ đề, được lặp lại và có mở rộng từ lớp 6 đến lớp 12. Hệ thống chủ đề và chủ điểm là cơ sở hình thành và phát triển các khả năng ngôn ngữ như ngữ âm, từ vựng và ngữ pháp .
* Phương pháp dạy – học Tiếng Anh trong trường Trung học phổ thông
GV sử dụng phương pháp và kỹ thuật DH, sử dụng hiệu quả các thiết bị đồ dùng DH và các tài liệu hỗ trợ nhằm tạo hứng thú học tập cho HS.
* Kiểm tra và đánh giá khi dạy học Tiếng Anh trong trường THPT
Hoạt động này trong quá trình đào tạo luôn là công việc chính của các GV đứng lớp. Chính các GV tự quản lý, sử dụng kết quả kiểm tra để phản hồi cho người học và cải thiện quá trình giảng dạy.
* Hình thức tổ chức dạy học môn Tiếng Anh trong trường THPT
Hình thức tổ chức dạy học là vấn đề cốt lõi, là đòn bẩy trực tiếp để nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy học trong nhà trường.
Hai hình thức tổ chức lớp học phổ biến là làm việc theo cặp (Pairwork) và theo nhóm (Group Work).
* Phương tiện dạy học môn tiếng Anh trong trường THPT
Phương tiện dạy học là điều kiện cần thiết, là cơ sở thực hiện những mục tiêu dạy học và mục tiêu quản lí .
1.3.2.3. Yêu cầu dạy học môn tiếng Anh trong giai đoạn hiện nay
Dạy và học môn tiếng Anh ở trường phổ thông nhằm giúp học sinh:
– Sử dụng tiếng Anh như một công cụ giao tiếp ở mức độ cơ bản dưới các dạng nghe, nói, đọc, viết.
– Có kiến thức cơ bản, tương đối hệ thống và hoàn chỉnh về tiếng Anh, phù hợp với trình độ, đặc điểm tâm lí lứa tuổi.
1.3.3. Hoạt động học trong dạy học tiếng Anh ở trường THPT
Học tiếng Anh là tiếp thu lĩnh hội kiến thức ngôn ngữ để vận dụng vào giao tiếp.
Mục đích hướng đến của hoạt động học của môn tiếng Anh trong Chương trình giáo dục phổ thông là giúp học sinh hình thành và phát triển năng lực giao tiếp thông qua rèn luyện các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết và các kiến thức ngôn ngữ.
1.4. Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở trường THPT
1.4.1. Quản lý hoạt động dạy của giáo viên
a. Quản lý thực hiện mục tiêu, nội dung dạy học
b. Quản lý thực hiện phương pháp dạy học
c. Quản lý hình thức tổ chức HĐDH
d. Quản lý việc bồi dưỡng nâng cao năng lực dạy học của GV
1.4.2. Quản lý hoạt động học của học sinh
a. Quản lý việc xây dựng thái độ, tình cảm và động cơ học tập cho HS
b. Quản lý hoạt động học tập trên lớp của HS
c. Quản lý hoạt động tự học của HS
1.4.3. Quản lý môi trường dạy học
a. Quản lý đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ HĐDH
b. Quản lý công tác xây dựng bầu không khí tâm lý tích cực ở lớp học, trường học
c. Quản lý thực hiện chế độ, chính sách với GV, HS
d. Quản lý công tác phối hợp giữa Tổ chuyên môn với giáo viên chủ nhiệm lớp và các tổ chức khác trong nhà trường
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở trường THPT
1.5.1. Những yếu tố khách quan
* Chủ trương, chính sách phát triển giáo dục và đào tạo của Đảng, Nhà nước
* Điều kiện của địa phương nơi nhà trường đang hoạt động
1.5.2. Những yếu tố chủ quan
* Các yếu tố thuộc về Hiệu trưởng trường THPT
* Trình độ, năng lực, chất lượng đội ngũ giáo viên Tiếng Anh
* Trình độ của học sinh
Vấn đề quản lý HĐDH môn Tiếng Anh ở trường THPT nói chung được hiểu là sự tác động có ý thức, có mục đích của CBQL đến hoạt động dạy học nhằm đạt mục tiêu dạy học môn Tiếng Anh. Vấn đề này là rất khó khăn và phức tạp, đòi hỏi người CBQL phải có sự hiểu biết cơ bản về môn Tiếng Anh, phải nắm được định hướng đổi mới HĐDH tiếng Anh ở trường THPT, nhu cầu trang thiết bị và môi trường dạy học, đặc thù tâm lý và khó khăn của người dạy cũng như người học từ đó tìm ra các giải pháp quản lý hữu hiệu nhất HĐDH tiếng Anh trong trường THPT nhằm làm sao cho QTDH tiếng Anh trong nhà trường tiến hành một cách có hiệu quả.
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG THPT TRÊN ĐỊA BÀN CÁC HUYỆN MIỀN NÚI TỈNH QUẢNG NGÃI
2.1. Khái quát về quá trình khảo sát
2.1.1. Mục tiêu khảo sát
2.1.2. Nội dung khảo sát
2.1.3. Phương pháp khảo sát
2.1.4. Tổ chức khảo sát
2.1.4.1. Đối tượng khảo sát:
2.1.4.2. Thời gian và địa bàn khảo sát
– Thời gian: Từ 8/2023 đến 10/2023
– Địa bàn khảo sát: 10 trường THPT trên địa bàn 5 huyện miền núi tỉnh Quảng Ngãi.
2.1.4.3. Các giai đoạn tiến hành khảo sát
– Tháng 8/2023 Khảo sát thử nghiệm
– Tháng 10/2023 : Khảo sát thực trạng vấn đề tại các trường
2.2. Khái quát về tình hình phát triển KT-XH và GD&ĐT các huyện miền núi tỉnh Quảng Ngãi
2.3. Thực trạng hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường THPT trên địa bàn các huyện miền núi tỉnh Quảng Ngãi
F:\DỮ LIỆU MỚI CẦN ĐỔI TÊN VÀ ĐĂNG 2025\TAI LIEU C YEN-2024\LOP QUANG NGAI\SAU BAO VE\Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường THPT trên địa bàn các huyện miền núi tỉnh Quảng Ngãi\TOM TAT
