Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Đăk Hà tỉnh Kon Tum
1. Lý do chọn đề tài
Thế kỷ XXI, cần những chủ nhân tương lai: năng động, sáng tạo, tự tin, tự làm chủ kiến thức và vận dụng một cách linh hoạt trong cuộc sống – học phải đi đôi với hành. Ngành giáo dục đổi mới trên mọi phương diện: từ cách học, cách dạy, cách kiểm tra đánh giá, đổi mới quản lý giáo dục.
Thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI của Đảng, các trường THCS tập trung đổi mới toàn diện hoạt động giáo dục, trong đó có đổi mới quản lý hoạt động tổ chuyên môn giữ vai trò quan trọng. Bởi vì, tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành trong bộ máy tổ chức, quản lí của trường THCS. Tổ chuyên môn là nơi trực tiếp triển khai những yêu cầu về mục tiêu, nội dung, phương pháp dạy học, đổi mới giáo dục phổ thông 2018 ở các trường một cách đồng bộ nhất, có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp các bộ phận, các tổ chức đoàn thể trong nhà trường nhằm thực hiện chiến lược phát triển của nhà trường, chương trình giáo dục và các hoạt động giáo dục khác hướng tới mục tiêu giáo dục. Tổ chuyên môn được quản lý chặt chẽ, khoa học góp phần nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục của nhà trường, quyết định sự thành bại của nhà trường.
Trước yêu cầu đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục, công tác quản lí hoạt động tổ chuyên môn của các trường THCS hiện nay còn bộc lộ những hạn chế bất cập. Hoạt động của các tổ chuyên môn còn nặng về quản lí hành chính, giải quyết sự vụ hơn là sinh hoạt chuyên môn, chưa tập trung vào việc giúp nhau nâng cao năng lực chuyên môn, năng lực xử lý tình huống chuyên môn trong việc dạy và việc học, chất lượng các buổi sinh hoạt chuyên môn chưa cao. Phần lớn tổ trưởng chưa được bồi dưỡng, tập huấn bài bản mà quản lý dựa trên kinh nghiệm nên còn rập khuôn máy móc. Tổ sinh hoạt chuyên môn chưa được thường xuyên, sinh hoạt mới tập trung vào các đợt hội giảng, thao giảng hay các đợt thi giáo viên giỏi mà chưa tạo thành một hoạt động thường xuyên, liên tục. Xuất phát từ những yêu cầu về mặt lý luận và thực tiễn trên, là cán bộ quản lý về lĩnh vực chuyên môn tôi có nhiều trăn trở về chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn và hiệu quả của công tác quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn ở các trường THCS. Vì vậy, tôi chọn đề tài: “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Đăk Hà tỉnh Kon Tum”
2. Mục đích nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu lý luận, xác định được thực tiễn hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Đăk Hà tỉnh Kon Tum, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong giai đoạn hiện nay nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng dạy học ở 05 trường và các trường THCS có cùng điều kiện.
3. Khách thể, đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu: Hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS
3.2. Đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Đăk Hà tỉnh Kon Tum
4. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
– Địa bàn nghiên cứu: 5 trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Đăk Hà, tỉnh Kon Tum (trường THCS Chu Văn An, THCS Nguyễn Tất Thành, THCS Nguyễn Huệ, THCS Hà Mòn, THCS Đăk Hring)
– Nội dung nghiên cứu: đề tài tập trung nghiên cứu, điều tra, khảo sát hoạt động của các tổ chuyên môn, quản lý hoạt động tổ chuyên môn, chất lượng đội ngũ giáo viên, chất lượng học sinh
– Thời gian nghiên cứu: từ năm học 2018 – 2019 đến năm học 2020 – 2021 của 05 trường THCS huyện Đăk Hà, Tỉnh Kon Tum
5. Giả thuyết khoa học
Hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Đăk Hà, tỉnh Kon Tum, chưa đồng đều, thống nhất; nội dung sinh hoạt còn mang nặng tính hành chính chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới của giáo dục và đào tạo. Nguyên nhân có thể do năng lực quản lý còn hạn chế, chưa chú trọng đến tầm quan trọng của tổ chuyên môn trong trường THCS.
Nếu nghiên cứu đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn có tính cấp thiết và khả thi thì có thể nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1. Hệ thống hóa các vấn đề lý luận về hoạt động của tổ chuyên môn, quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường THCS.
6.2. Khảo sát, phân tích đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Đăk Hà, tỉnh Kon Tum.
6.3. Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ở các trường THCS huyện Đăk Hà, tỉnh Kon Tum trong giai đoạn hiện nay.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh,… tìm hiểu những dấu hiệu đặc thù bên trong và trên cơ sở đó tổng hợp tạo ra hệ thống, đồng thời thấy được mối quan hệ, tác động biện chứng của các tài liệu khoa học, các văn kiện của Đảng và pháp luật của Nhà nước, các văn bản quy định của Ngành có liên quan đến quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong trường THCS.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
– Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Tiến hành điều tra bằng phiếu hỏi để khảo sát thực trạng hoạt động của tổ chuyên môn, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của đội ngũ giáo viên trong tổ chuyên môn. Đối tượng điều tra là tổ trưởng, giáo viên, hiệu trưởng, lãnh đạo- chuyên viên PGD. Kết quả điều tra được xử lý, phân tích, so sánh để tìm thông tin cần thiết theo hướng nghiên cứu đề tài.
– Phương pháp nghiên cứu hồ sơ: Tiến hành nghiên cứu các báo cáo tổng kết năm học của Phòng GDĐT huyện Đăk Hà, các trường THCS có liên quan đến công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS.
– Nghiên cứu thực tế và tổng kết kinh nghiệm: Phương pháp phân tích và tổng kết rút kinh nghiệm nhằm rút ra những thuận lợi và khó khăn trong quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Đăk Hà, tỉnh Kon Tum.
7.3. Phương pháp thống kê toán học nhằm xử lý kết quả điều tra
Để xử lý các số liệu, các kết quả nghiên cứu, trên cơ sở đó có nhận định, đánh giá đúng đắn, chính xác các kết quả nghiên cứu.
8. Cấu trúc luận văn
* Phần mở đầu: Lý do chọn đề tài, mục đích, khách thể, đối tượng nghiên cứu, giả thuyết khoa học, phạm vi đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu.
* Phần nội dung: Gồm 3 chương
Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS
Chương 2. Thực trạng công tác quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Đăk Hà, tỉnh Kon Tum
Chương 3. Biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Đăk Hà, tỉnh Kon Tum trong giai đoạn hiện nay.
* Kết luận và khuyến nghị
Danh mục tài liệu tham khảo
Phụ lục
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG THCS
1.1. Sơ lược tổng quan vấn đề nghiên cứu
1.1.1. Nghiên cứu nước ngoài
1.1.2. Nghiên cứu trong nước
1.2. Các khái niệm chính của đề tài
1.2.5. Hoạt động tổ chuyên môn
Căn cứ vào kế hoạch đã xây dựng, TCM tổ chức các hoạt động thường xuyên theo định kì nhằm bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực sư phạm cho giáo viên trong tổ theo chuẩn nghề nghiệp thông qua việc dự giờ thăm lớp, nhận xét góp ý đánh giá tiết dạy, tập huấn, thông qua các buổi hội thảo chuyên đề…. Hoạt động TCM không chỉ giúp mỗi GV nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ mà còn gắn kết tình đồng nghiệp, hỗ trợ lẫn nhau trong hoạt động sư phạm.
1.2.6. Quản lý hoạt động chuyên môn
TCM cũng là nơi thực hiện các hoạt động chia sẻ của đồng nghiệp về chuyên môn, nghiệp vụ, từ đó phát hiện ra những điểm mạnh, điểm yếu, thuận lợi, khó khăn của từng giáo viên trong việc thực hiện các mục tiêu đổi mới nội dung hoạt động TCM. Hiệu trưởng nhà trường cần xác định TCM là đơn vị cơ sở trực tiếp tổ chức quản lí hoạt động dạy học của GV. Vì vậy chỉ đạo hoạt động TCM của hiệu trưởng cần luôn luôn gắn chặt chỉ đạo hoạt động chuyên môn.
1.3. Lý luận về hoạt động tổ chuyên môn trường THCS
1.3.1. Vị trí, vai trò của tổ chuyên môn ở trường THCS
1.3.2. Chức năng của tổ chuyên môn ở trường THCS
1.3.3. Nhiệm vụ của tổ chuyên môn ở trường THCS
1.3.4. Đổi mới hoạt động TCM ở trường THCS hiện nay
1.4. Quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong trường THCS
1.4.1. Quản lí xây dựng kế hoạch giáo dục
Xây dựng kế hoạch giáo dục là việc làm quan trọng nhất, có vai trò quyết định thành công hoạt động của TCM. Hoạt động này nhằm xác định được thực trạng, mục tiêu, nội dung, chỉ tiêu, các biện pháp cần thiết để đạt được mục tiêu của TCM. Quản lý xây dựng kế hoạch giáo dục là việc làm thường xuyên của nhà quản lí, thông qua quản lý này còn đôn đốc, tạo điều kiện vật chất, tinh thần, nhân lực để đạt được chỉ tiêu cao nhất. So sánh đối chiếu kì, năm trước và tìm biện pháp khắc phục hạn chế.
1.4.2. Quản lí xây dựng kế hoạch dạy học các môn học theo yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS
Theo Thông tư 32/2018/TT BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018, Ban Giám hiệu cần quản lý về xây dựng kế hoạch dạy học (giáo án). Kế hoạch đảm bảo thời lượng giáo dục 35 tuần / 01 năm học: mỗi ngày học 1 buổi, mỗi buổi không bố trí quá 5 tiết học; mỗi tiết học 45 phút. Căn cứ vào Kế hoạch dạy học các môn học của tổ chuyên môn, giáo viên được phân công dạy học môn học ở các khối lớp xây dựng Kế hoạch giáo dục của giáo viên trong năm học (theo Khung kế hoạch giáo dục của giáo viên tại Phụ lục 3); trên cơ sở đó xây dựng các Kế hoạch bài dạy (theo Khung kế hoạch bài dạy tại Phụ lục 4) để tổ chức dạy học ( Công văn 5512- Bộ Giáo dục)
1.4.3. Quản lí thực hiện kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn
Căn cứ vào nhiệm vụ năm học và kế hoạch đã xây dựng Hiệu trưởng ủy quyền cho các tổ trưởng TCM tổ chức, phân công các thành viên trong bộ môn thực hiện kế hoạch hoạt động TCM đã xây dựng: Triển khai kế hoạch hoạt động TCM đã xây dựng; Xác định các lực lượng tham gia QL và thực hiện hoạt động TCM; Chỉ đạo tổ trưởng TCM phân công nhiệm vụ cho GV trong tổ, đảm bảo tính công bằng hợp lý, khoa học và sư phạm; Bồi dưỡng năng lực xây dựng kế hoạch, tổ chức điều hành TCM cho tổ trưởng tổ chuyên môn (CM); Bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho GV theo kế hoạch; Quản lý sinh hoạt tổ/ nhóm chuyên môn trong nhà trường; Hiệu trưởng duyệt kế hoạch TCM
1.4.4. Quản lí đánh giá, xếp loại giáo viên theo quy định Chuẩn nghề nghiệp giáo viên phổ thông
Việc đánh giá GV theo chuẩn nghề nghiệp được bộ GDĐT cụ thể bằng thông tư 20/2018/TT-BGDĐT ngày 22 tháng 8 năm 2018, đánh giá quy trình theo 3 bước:
Bước 1: Giáo viên tự đánh giá, xếp loại (theo mẫu phiếu taị Phụ lục 1);
Bước 2: Tổ chuyên môn đánh giá, xếp loại (theo mẫu phiếu taị Phụ lục 2 và 3);
Bước 3: Hiệu trưởng đánh giá, xếp loại giáo viên (theo mẫu phiếu taị Phụ lục 4); kết quả được thông báo cho giáo viên, tổ chuyên môn và báo cáo lên cơ quan quản lý cấp trên trực tiếp”.
1.4.5. Quản lý hoạt động bồi dưỡng, tự bồi dưỡng, học tập kinh nghiệm của các thành viên trong tổ
Quản lý việc bồi dưỡng giáo viên cốt cán, bồi dưỡng đại trà qua các mô- đun triển khai Chương trình GDPT 2018 và các mô đun bồi dưỡng thường xuyên tại thông tư số 17/BGD ngày 01 tháng 11 năm 2019 về thông tư ban hành chương trình bồi dưỡng thường xuyên giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông; thông tư số 19/BGD ngày 12 tháng 11 năm 2019 về thông tư ban hành quy chế bồi dưỡng thường xuyên giáo viên, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông và giáo viên trung tâm giáo dục thường xuyên; bồi dưỡng trực tiếp, qua mạng, thường xuyên, liên tục gắn nội dung bồi dưỡng thường xuyên với nội dung sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn trong trường và cụm trường. Quản lý kế hoạch đăng kí tự bồi dưỡng thường xuyên của mỗi cá nhân. Kiểm tra tiến độ tự bồi dưỡng của mỗi giáo viên thông qua bài viết thu hoạch sau mỗi đợt. Học tập kinh nghiệm các thành viên trong trường, cụm trường thông qua các buổi sinh hoạt chuyên đề, hội thảo, dự giờ …
1.4.6. Quản lí sinh hoạt định kì và các sinh hoạt khác theo quy định tại trường THCS
Sinh hoạt TCM được thực hiện theo định kỳ được quy định trong Điều lệ trường trung học (2 tuần/lần). Thời gian do Hiệu trưởng quy định và tùy yêu cầu về tính chất, nội dung công việc. Nội dung sinh hoạt TCM thực hiện theo nhiệm vụ quy định, bao gồm việc triển khai kế hoạch tổ; nhận xét đánh giá, xếp loại giờ dạy, thảo luận phương pháp giảng dạy bài khó trong chương trình, bàn bạc kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém; nhận xét đánh giá, xếp loại GV; đề xuất khen thưởng, kỉ luật GV….
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động tổ chuyên môn
1.5.1. Yếu tố chủ quan
+ Phẩm chất, năng lực của Hiệu trưởng: Phẩm chất, năng lực là một yếu tố ảnh hưởng rất lớn đến công tác quản lý của Hiệu trưởng.
+ Năng lực và trình độ quản lí tổ chuyên môn của tổ trưởng TCM.
+ Trình độ chuyên môn, ý thức trách nhiệm đội ngũ giáo viên
1.5.2. Yếu tố khách quan
+ Cơ chế, chính sách giáo dục của nhà nước.
+ Công tác chỉ đạo, quản lý của Phòng Giáo dục và đào tạo.
+ Văn hóa nhà trường và địa phương.
+ Điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động của tổ chuyên môn.
Tiểu kết chương 1
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG THCS HUYỆN ĐĂK HÀ TỈNH
KON TUM
2.1. Khái quát về quá trình khảo sát
2.1.1. Mục đích khảo sát
2.1.2. Nội dung khảo sát
2.1.3. Đối tượng và địa bàn khảo sát
2.1.4. Phương pháp khảo sát
2.1.5. Phương pháp xử lý kết quả khảo sát
2.2. Khái quát về huyện Đăk Hà tỉnh Kon Tum
2.2.1. Đặc điểm vị trí địa lý, dân cư
2.2.2. Tình hình phát triển kinh tế
2.2.3. Tình hình phát triển văn hóa- xã hội
2.2.4. Tình hình giáo dục của huyện Đăk Hà
2.2.5. Tình hình giáo dục bậc THCS ở huyện Đăk Hà tỉnh Kon Tum
– Quy mô mạng lưới và cơ sở vật chất trường trường học.
– Chất lượng đội ngũ giáo viên THCS huyện Đăk Hà
– Chất lượng hai mặt giáo dục học sinh THCS huyện Đăk Hà.
2.3. Thực trạng về các tổ chuyên môn của các trường THCS huyện Đăk Hà
2.3.1. Nhận thức về vị trí và vai trò của tổ chuyên môn ở trường THCS
2.3.2. Thực trạng cơ cấu, số lượng Tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Đăk Hà.
2.3.3. Thực trạng hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Đăk Hà
2.4. Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Đăk Hà tỉnh Kon Tum
2.4.1. Thực trạng quản lí xây dựng kế hoạch giáo dục
Qua khảo sát và thăm dò về thực trạng quản lí xây dựng kế hoạch giáo dục cho thấy, việc xây dựng kế hoạch giáo dục của các TCM đầy đủ, đáp ứng khá tốt, được đội ngũ CBQL, TTCM và GV đánh giá cao, điểm trung bình cho các nội dung này đạt điểm 3,71 điểm với 76,71% số người đánh giá ở mức “tốt” cho các nội dung, bên cạnh đó vẫn có 0,27% đánh giá mức “chưa đạt”.
2.4.2. Thực trạng quản lí xây dựng kế hoạch dạy học các môn học theo yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS
Kết quả cho thấy thực trạng quản lí xây dựng kế hoạch dạy học các môn học của TCM được CBQL, TTCM và GV ở tất cả các trường THCS huyện Đăk Hà, tỉnh Kon Tum đánh giá cao. Điều này cho thấy sự quan tâm của BGH trong việc xây dựng kế hoạch hoạt động của TCM rất sát sao, luôn kiểm tra kĩ càng trước khi triển khai xuống. Đồng thời cũng có sự phối kết hợp của các đoàn thể trong trường học để phát huy tốt các phong trào thi đua, cũng như các kế hoạch giáo dục, tạo điều kiện để GV, TCM phát huy sự sáng tạo, chủ động linh hoạt trong nhiều việc xây dựng kế hoạch giáo dục và các công tác kiêm nhiệm của chính mình.
Tuy nhiên, “Tất cả các kế hoạch của tổ chuyên môn đều được thống nhất với nội dung kế hoạch của nhà trường, đảm bảo khả năng phối hợp cao giữa các bộ phận, để cùng thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ của nhà trường” chỉ đạt 38,86% (84 phiếu) đánh giá tốt. Nên vấn đề đặt ra chính là việc thống nhất tổ chức các hình thức dạy học và giáo dục còn đơn điệu, hình thức tổ chức chưa phong phú, chưa phát huy được hết khả năng phối hợp, tính tự chủ của các thành viên, còn nặng về giải quyết các công việc cần được thực hiện theo kế hoạch, mà chưa có sự sáng tạo, linh hoạt trong hoạt động trong khi thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ của nhà trường.
Như vậy, xây dựng kế hoạch giáo dục, kế hoạch môn học đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018 là việc làm cấp thiết.
2.4.3. Thực trạng quản lí thực hiện kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn
Nội dung được đánh giá cao nhất là “Quản lý việc hướng dẫn học sinh học tập: TTCM quan sát xem giáo viên có hướng dẫn học sinh phương pháp dạy học không: có chú ý đến các đối tượng học sinh không?”, đạt điểm trung bình 3,58, đây là công việc rất quan trọng ảnh hưởng tác động đến chất lượng giáo dục trong nhà trường, trong giai đoạn thực hiện giảng dạy online như hiện nay hoạt động này bị hạn chế;
Nội dung được đánh giá thấp nhất là “Quản lý về phương pháp dạy học: TTCM cần nắm vững và quán triệt cho giáo viên về phương pháp dạy học”, đạt điểm trung bình 3,08, tuy xếp mức thấp, đây là công việc rất quan trọng, làm cơ sở đề xuất điều chỉnh cho phù hợp, tuy nhiên, do tình hình hiện nay nên việc quản lý chưa thực hiện đảm bảo theo quy định.
Như vậy, qua kết quả khảo sát việc quản lý thực hiện kế hoạch hoạt động của TCM, hoạt động giảng dạy và giáo dục của giáo viên, kết quả phản ánh năng lực tác động của các điều kiện từ khách quan đến chủ quan. Để thực hiện mục tiêu giáo dục cần tăng cường công tác bồi dưỡng năng lực quản lý TCM cho tổ trưởng góp phần điều hành tổ thật tốt, nắm vững và bồi dưỡng cho giáo viên về phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng giáo dục.
2.4.4. Thực trạng quản lí đánh giá, xếp loại giáo viên theo quy định Chuẩn nghề nghiệp giáo viên phổ thông; tham gia đánh giá hiệu trưởng, phó hiệu trưởng theo Chuẩn hiệu trưởng
Từ kết quả khảo sát cho thấy các cả nội dung: “Phổ biến đến các TCM, toàn thể GV quy định về đánh giá, xếp loại GV theo quy định” xếp thứ nhất với ĐTB 3,71 đạt tỉ lệ 79,91%; “Quản lý sử dụng kết quả đánh giá, xếp loại GV trong công tác thi đua, khen thưởng, bồi dưỡng” xếp thứ hai với ĐTB 3,68 đạt tỉ lệ 79,45%; “Kiểm tra, giám sát các TCM thực hiện đánh giá, xếp loại GV theo quy định” xếp thứ ba với ĐTB 3,44 đạt tỉ lệ 70,78 % đều được các ý kiến đánh giá mức độ tốt tương đối cao, 100% các trường THCS của huyện Đăk Hà đã làm tốt công tác này với điểm trung bình đạt được 3,47 điểm. Kết quả đánh giá xếp loại GV theo chuẩn nghề nghiệp đảm bảo tính trung thực khách quan, khoa học, làm cơ sở trong công tác xếp loại thi đua, bồi dưỡng.
Nội dung “Triển khai, xây dựng kế hoạch đánh giá, xếp loại GV trong các TCM” đạt được 55,25% (ĐTB 3,28) xếp thứ sáu đánh giá mức độ tốt còn thấp.
Như vậy, các trường cần quản lý, triển khai và xây dựng kế hoạch đánh giá, xếp loại GV trong các TCM để thực hiện mục tiêu giáo dục, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.
2.4.5. Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng, tự bồi dưỡng, học tập kinh nghiệm của các thành viên trong tổ
Trong những năm qua công tác tổ chức bồi dưỡng, chuyên môn, nghiệp vụ cho các thành viên trong tổ ở các trường THCS huyện Đăk Hà, tỉnh Kon Tum đã được Phòng GDĐT huyện Đăk Hà quan tâm thực hiện tốt, có sự phân công cụ thể đối với các thành viên; sự phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ phận tham gia quản lý công tác bồi dưỡng, chuyên môn, đảm bảo triển khai công tác tổ chức bồi dưỡng, chuyên môn, nghiệp vụ kịp thời, đúng kế hoạch. Đội ngũ báo cáo viên có trình độ chuyên môn đảm bảo đáp ứng yêu cầu của lớp bồi dưỡng, các báo cáo viên nhiệt tình, trách nhiệm với công việc được giao, chuẩn bị chu đáo, nghiêm túc trong khi thực hiện nhiệm vụ được giao.
Tuy nhiên, khi về các trường, thực trạng tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho các thành viên trong tổ ở các trường THCS thể hiện qua kết quả khảo sát thấy các nội dung: “Tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả việc tự học, tự bồi dưỡng của GV” đạt ĐTB là 3,31 xếp thứ nhất; “Đề xuất khen thưởng những GV thực hiện tốt việc tự học, tự bồi dưỡng” với điểm trung bình 2,66 điểm với tỉ lệ đạt 32,42% xếp thứ 5
Bên cạnh đó, thực trạng tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho các thành viên trong tổ ở các trường THCS vẫn còn một số hạn chế: Một số trường tổ chức lớp bồi dưỡng chưa phát huy được tính chủ động, tích cực tự bồi dưỡng của các GV.
Chưa đa dạng trong các hoạt động, từ đó không hấp dẫn, lôi cuốn giáo viên tích cực tham gia. Chương trình bồi dưỡng nặng về kiến thức hàn lâm, ít đi vào thực tế, nên các thành viên trong tổ ở các trường THCS khi được bồi dưỡng chưa thấy hết được ý nghĩa của việc cập nhật kiến thức mới nên chưa hoàn toàn tự giác, khi tham gia lớp học bồi dưỡng còn mang tính hình thức. Ngoài ra về các điều kiện khác đảm bảo cho công tác bồi dưỡng như địa điểm, tài liệu phục vụ bồi dưỡng chuyên môn, kinh phí tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cũng ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng bồi dưỡng cũng như khen thưởng những GV thực hiện tốt việc tự học, tự bồi dưỡng.
Điều này đặt ra giải pháp cần chú trọng đến công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng, tự bồi dưỡng, học tập kinh nghiệm của các thành viên trong TCM.
2.4.6. Thực trạng quản lí sinh hoạt định kì hai tuần một lần và các sinh hoạt khác theo quy định tại trường THCS
Kết quả đánh giá cho rằng thực trạng quản lý thực hiện các các nội dung sinh hoạt của TCM, như: “Triển khai hoạt động dự giờ, thao giảng, hội giảng” đạt ĐTB là 3,92; “Tập huấn, bồi dưỡng, hướng dẫn chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên” đạt ĐTB là 3,68 của tất cả các trường THCS trên địa bàn huyện Đăk Hà đều thực hiện tốt các nội dung này, với điểm trung bình đạt được trên mức điểm bình quân 3,62 điểm.
Nội dung “Sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học” với điểm trung bình chỉ đạt 3,42 điểm, xếp thứ 5, thấp nhất. Bài học được soạn theo hướng đổi mới, phát triển năng lực, tạo động lực cho HS chưa được các trường quan tâm chú trọng chỉ đạo sâu sát, nhiều trường còn dạy theo các phương pháp truyền thống, thầy cô giảng bài, học sinh ghi chép, ghi nhớ nên chưa phát huy cho học sinh cách tự tiếp cận và tự tìm ra được kiến thức bài học.
Tác giả, xây dựng giải pháp nghiên cứu sâu hơn về “Sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học” sao cho đạt hiệu quả, nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường.
2.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường THCS
Kết quả: Nội dung được đánh giá cao nhất là “Năng lực và trình độ quản lí tổ chuyên môn của tổ trưởng TCM”, đạt điểm trung bình 3,85 (tỉ lệ 86,30%) đạt mức “rất nhiều” ảnh hưởng; “Điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động của tổ chuyên môn” đạt điểm trung bình 3,82 (tỉ lệ 84,93%) xếp thứ 2 đạt mức “rất nhiều” ảnh hưởng. Điều kiện CSVC phục vụ cho hoạt động TCM cũng ảnh hưởng không nhỏ trong việc phát huy năng lực cũng như chất lượng dạy và học của các GV.
Nội dung được đánh giá mức ảnh hưởng thấp nhất là “Văn hóa nhà trường và địa phương”, đạt điểm trung bình 3,05 tuy xếp mức thấp, nhưng vẫn đạt mức ảnh hưởng (51,14%).Những văn hóa: học tập, giao tiếp ở trong và ngoài nhà trường, ở địa phương nơi đóng chân của các đơn vị trường học cũng tác động trực tiếp đến việc thực hiện các hoạt động dạy và học từ đó ảnh hưởng tác động đến chất lượng của nhà trường.
Tác giả đã lựa chọn biện pháp tạo điều kiện thuận lợi về CSVC, CN, kinh phí để tổ chuyên môn hoạt động để nghiên cứu.
2.6. Đánh giá chung thực trạng
1.6.1. Mặt mạnh và nguyên nhân
* Những mặt mạnh
CBQL và giáo viên nhận thức đúng đắn về vai trò của hoạt động tổ chuyên môn và vai trò đó đang được phát huy tốt trong nhà trường hiện nay. Nội dung, hình thức hoạt động của tổ chuyên môn được thực hiện khá đầy đủ. Hình thức sinh hoạt chuyên môn theo định kỳ là hình thức sinh hoạt chủ yếu. Qua các buổi sinh hoạt chuyên môn, nội dung bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho tổ viên được đánh giá thực hiện tốt nhất. Kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn được tổ trưởng xây dựng dựa trên kế hoạch cá nhân của các thành viên trong tổ và thống nhất với kế hoạch của hiệu trưởng, đảm bảo khả năng phối hợp cao giữa các bộ phận để cùng thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ của nhà trường. Công tác đánh giá giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp được tiến hành công khai, công bằng, dân chủ, có căn cứ vào kết quả đánh giá của tổ chuyên môn và thực hiện đúng quy định.
* Nguyên nhân của mặt mạnh
Hiệu trưởng đã tăng cường công tác kiểm tra chuyên môn, đặc biệt là kiểm tra chuyên đề về công tác quản lý của hiệu trưởng, hoạt động của các tổ, nhóm chuyên môn. Hiệu trưởng đã quan tâm chỉ đạo thực hiện việc nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường mà khâu đột phá là xây dựng nề nếp hoạt động của tổ, nhóm chuyên môn; nhiều nội dung cần thiết phải thực hiện trong hoạt động tổ chuyên môn để đáp ứng được yêu cầu của chương trình thay sách giáo khoa mới. Hiệu trưởng các trường từng bước quan tâm quản lý các hoạt động chuyên môn của trường, xây dựng đội ngũ giáo viên có đủ năng lực và phẩm chất, các tổ trưởng chuyên môn giỏi làm nòng cốt trong chuyên môn, làm chuyển biến chất lượng giảng dạy, giáo dục của nhà trường.
1.6.2. Mặt yếu và nguyên nhân
* Những mặt yếu
Công tác xây dựng kế hoạch của TCM còn mang nặng hình thức, đối phó, các chỉ tiêu xây dựng còn chưa sát với thực tế. Việc tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ, của một bộ phận đội ngũ GV và CBQL còn hạn chế. Hoạt động TCM chưa nắm bắt kịp thời tinh thần đổi mới chương trình giáo dục phổ thông năm 2018. Việc vận dụng đổi mới phương pháp dạy học trong quá trình giảng dạy còn nhiều khiếm khuyết. Công tác quản lý sinh hoạt của TCM theo nghiên cứu bài học còn một số hạn chế về công tác chỉ đạo các bước theo quy định của sinh hoạt chuyên môn mới. Việc đánh giá giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp được thực hiện đúng quy trình nhưng công tác tự đánh giá của GV chưa mang tính chính, xác cao.
* Nguyên nhân mặt yếu
Trong công việc điều hành hoạt động của TCM dựa vào kinh nghiệm là chính, trong chỉ đạo điều hành chưa ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ đề ra, tính chuyên nghiệp trong quản lý chưa cao. Công tác bồi dưỡng thường xuyên của giáo viên chưa được quan tâm đúng mức. Tuổi đời và tuổi nghề của đội ngũ TTCM không đồng đều. Một số TTCM trình độ CNTT còn hạn chế, có tư tưởng ngại khó, ngại va chạm; không thích thay đổi. Đội ngũ GV tuy đủ số lượng, nhưng chưa đồng đều về cơ cấu bộ môn và năng lực chuyên môn. Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn chưa đa dạng phong phú, còn mang nặng tính hình thức. Đa số TTCM chưa được đào tạo có hệ thống về QLGD, công việc TCM dựa vào kinh nghiệm là chính, thiếu chủ động, thường theo sự chỉ đạo, chỉ việc của HT, PHT nên khi điều hành chưa ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ đề ra.
Tiểu kết chương 2
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG THCS HUYỆN ĐĂK HÀ TỈNH KON TUM
3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý
3.1.1. Đảm bảo tính đồng bộ
3.1.2. Đảm bảo tính kế thừa
3.1.3. Đảm bảo tính khả thi
3.1.4. Đảm bảo tính hiệu quả
3.2. Các biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Đăk Hà tỉnh Kon Tum
3.2.1. Nâng cao nhận thức của CBQL, GV về vị trí, vai trò của tổ chuyên môn trong trường THCS
Nhằm nâng cao nhận thức cho đội ngũ CBQL và GV về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của TCM ở trường THCS, để họ thấy rõ sự cần thiết của việc quản lý hoạt động TCM ở trường THCS nhằm nâng cao chất lượng dạy – học trong nhà trường. Từ đó nêu cao tinh thần trách nhiệm, tích cực tham gia hoạt động nhằm góp phần nâng cao chất lượng hoạt động TCM nói riêng và chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường nói chung.
3.2.2. Xây dựng kế hoạch giáo dục đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018 cấp THCS
Xây dựng kế hoạch dạy học các môn học theo yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông 2018 cấp THCS của TCM nhằm xác định một cách có căn cứ khoa học những mục tiêu, nhiệm vụ của TCM và định hướng ra những nội dung cần thiết, cơ bản để thực hiện có kết quả những mục tiêu đó. Đây cũng chính là biện pháp để phát huy cao nhất năng lực hoạt động của TCM, năng lực quản lý của TTCM.
3.2.3. Bồi dưỡng năng lực quản lý tổ chuyên môn cho TTCM
Trong nhà trường, vai trò quản lý của TTCM vô cùng quan trọng. Họ chính là người chịu trách nhiệm trước HT về điều hành toàn bộ hoạt động của TCM. Bồi dưỡng năng lực quản lý cho tổ trưởng, giúp TTCM chủ động, sáng tạo trong QL điều hành hoạt động của TCM, tạo động lực để TTCM muốn cống hiến và phấn đấu vì mục tiêu chung của nhà trường.
3.2.4. Đánh giá, xếp loại giáo viên theo quy định Chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông
Đánh giá giáo viên theo Chuẩn nhằm xác định chính xác, khách quan năng lực, kết quả công tác, phẩm chất đạo đức của giáo viên ở thời điểm đánh giá theo các tiêu chí trong Chuẩn. Trên cơ sở đó đưa ra những quyết định quản lý trong việc bố trí, sử dụng, bổ nhiệm, đề bạt, đào tạo bồi dưỡng nâng cao năng lực và thực hiện chính sách đối với đội ngũ. Đánh giá năng lực và công việc theo từng học kỳ, đánh giá mục tiêu công việc, mục tiêu phát triển nghề nghiệp của mỗi cá nhân đồng thời cũng là cơ sở nhằm quy hoạch, sử dụng và sàng lọc nguồn nhân sự phù hợp với từng năm học và trong từng giai đoạn phát triển của các nhà trường.
3.2.5. Đổi mới quản lý hoạt động bồi dưỡng, tự bồi dưỡng, học tập kinh nghiệm của các thành viên trong tổ
Bồi dưỡng, tự bồi dưỡng, chia sẻ kinh nghiệm, nâng cao tay nghề, phát huy những sáng kiến kinh nghiệm chuyên môn cho giáo viên là một nhiệm vụ quan trọng của tổ chuyên môn. Xây dựng được đội ngũ GV luôn say sưa với nghề, tinh thông về chuyên môn nghiệp vụ, thường xuyên đổi mới PPDH, ứng dụng CNTT vào dạy học và tạo tiền đề phát triển đội ngũ GV có năng lực chuyên môn tốt, có nghệ thuật sư phạm cao, có năng lực cảm hóa HS, biết động viên HS hăng say, hứng thú học tập, ham tìm tòi, nghiên cứu khoa học, cơ cấu bộ môn hợp lý để đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ dạy học theo định hướng đổi mới giáo dục.
3.2.6. Nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học minh họa.
Nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu BHMH là quá trình tác động của Hiệu trưởng đến TCM và GV, giúp GV hợp tác với nhau nhằm tìm ra các giải pháp cải tiến quá trình dạy học để tạo điều kiện tốt nhất phát triển năng lực học tập của học sinh. Thường xuyên bồi dưỡng, kịp thời giải đáp những vướng mắc của giáo viên trong quá trình sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học. Những nội dung bài học được lựa chọn để nghiên cứu cần được lên kế hoạch chi tiết, cụ thể, nhằm giúp cho giáo viên chủ động hơn trong việc lên kế hoạch bài dạy và tiến hành dạy minh họa đạt được hiệu quả. Công khai kế hoạch sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học đến tất cả các thành viên trong TCM. Các bài học được lựa chọn nghiên cứu cần đảm bảo phải được thảo luận, thống nhất với các giáo viên và phù hợp với tiến trình môn học. Khi phân công nhiệm vụ trong sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học phải đi liền với quyền lợi và trách nhiệm của từng giáo viên. Bồi dưỡng, nâng cao năng lực chuyên môn cho giáo viên về sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học, người TTCM cần luôn giữ vai trò đầu tàu, tiên phong, phải thực sự là tấm gương về tự học và tự bồi dưỡng, từ đó mới khích lệ được đội ngũ giáo viên.
3.2.7. Tạo điều kiện thuận lợi về CSVC, TB&CN, kinh phí để tổ chuyên môn hoạt động.
Hoạt động của TCM là hoạt động trung tâm của nhà trường, chất lượng GD&ĐT phụ thuộc rất lớn vào chất lượng hoạt động của TCM. Đảm bảo các điều kiện hoạt động cho các TCM chính là biện pháp tối ưu để nâng cao chất lượng hoạt động của TCM, tiến tới nâng cao chất lượng dạy học và GD trong các nhà trường. Đối với GV, phương tiện dạy học là toàn bộ những trang thiết bị, đồ dùng, dụng cụ phục vụ việc giảng dạy và học tập. Trong thời đại cách mạng khoa học và công nghệ, việc áp dụng công nghệ thông tin hiện đại vào việc dạy và học, đặc biệt là máy vi tính, nối mạng Internet… sẽ tạo ra một cuộc cách mạng về PPDH.
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
Sơ đồ 3.1. Mối quan hệ giữa các biện pháp
Các biện pháp quản lý hoạt động TCM ở trường THCS có tính chất độc lập tương đối nhưng lại có quan hệ tác động qua lại, hỗ trợ, ràng buộc lẫn nhau, tạo thành một thể thống nhất. Nâng cao chất lượng hoạt động TCM trong các nhà trường, cần sử dụng tất cả các biện pháp một cách đồng bộ, phối hợp hài hòa, linh hoạt các biện pháp với nhau để vừa hạn chế được những khó khăn, điểm yếu vừa khai thác, phát huy được những điểm mạnh của nhà trường.
3.4. Khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp
Đánh giá việc thực hiện các biện pháp quản lý hoạt động TCM của hiệu trưởng các trường THCS, chúng tôi tiếp tục sử dụng phiếu hỏi trưng cầu ý kiến của 225 người với 3 mức độ: rất cấp thiết và rất khả thi (3 điểm); cấp thiết và khả thi (2 điểm); không cấp thiết và không khả thi (1 điểm).
Kết quả này cho thấy giữa tính cấp thiết và tính khả thi của 7 biện pháp đề xuất có tương quan thuận và chặt chẽ, nghĩa là các biện pháp vừa cấp thiết lại vừa có tính khả thi cao.
Tiểu kết chương 3
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. Kết luận
Quản lý hoạt động của TCM là một tất yếu khách quan để đảm bảo nâng cao chất lượng giảng dạy, giáo dục trong nhà trường hiện nay. Do đó, HT cần phải quản lý tốt các hoạt động, nề nếp sinh hoạt và phải thường xuyên củng cố hoạt động của các TCM trong nhà trường. Đây là một yêu cầu tất yếu cần thiết nhằm thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước, của ngành Giáo dục để nâng cao chất lượng giảng dạy, học tập, nâng cao hiệu quả đào tạo trong nhà trường, góp phần làm cho sự nghiệp giáo dục phát triển, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước.
2.1. Với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Kon Tum Sở Giáo dục và Đào tạo Tỉnh Kon Tum cần có văn bản chỉ đạo cụ thể, hướng dẫn các Trường triển khai các hoạt động tổ chuyên môn đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông năm 2018.
2.2. Với Phòng Giáo dục và đào tạo huyện Đăk Hà
Hướng dẫn tổ chức các chuyên đề theo Cụm chuyên môn, đi sâu vào nội dung CT GDPT 2018, để GV có dịp trao đổi, học hỏi kinh nghiệm giảng dạy và quản lý hoạt động tổ chuyên môn.
Giao quyền tự chủ cho các trường trong việc lựa chọn đội ngũ. Vì chất lượng chuyên môn của đội ngũ là thước đo về trình độ, năng lực QL của HT các nhà Trường.
2.3. Hiệu trưởng các trường THCS
Hiệu trưởng cần có nhiều hình thức tổ chức giúp nâng cao nhận thức của đội ngũ nhà giáo về tầm quan trọng của TCM . Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, khuyến khích, động viên TTCM tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao phẩm chất chính trị, trình độ chuyên môn nghiệp vụ và năng lực quản lý. Tăng cường kiểm tra, đánh giá công tác quản lý của TTCM, đầu tư cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị dạy học, tạo điều kiện cho hoạt động của TCM. Đổi mới hình thức đánh giá thi đua đối với tập thể và cá nhân, tác động tích cực vào hoạt động của TCM cả về mặt hoạt động chuyên môn và quyền lợi cho giáo viên. Đề xuất cho tổ trưởng TCM được đi học các lớp bồi dưỡng về QLGD để trang bị cho TTCM những tri thức cơ bản về QL. Tin tưởng, giao quyền cho TTCM trong công tác quản lý hoạt động của tổ. Vận dụng tối đa những quy định của các văn bản pháp lý để tác động tích cực vào hoạt động của TCM. Sự tác động này diễn ra hoạt động chuyên môn và cả ở những chế độ đãi ngộ, khen thưởng để TCM có điều kiện hoạt động đạt hiệu quả cao./.
E:\DỮ LIỆU COP CỦA CHỊ YẾN\DAI HOC DA NANG\GIAO DUC HOC\THAY HOANG DHSP\SAU BAO VE KON TUM\r.R_NGO THI LIEN\TOM TAT
