Quản lý đầu tư công ở huyện Sa Thầy tỉnh Kon Tum

1. Lý do chọn đề tài

Trong những năm vừa qua kinh tế của huyện Sa Thầy đã đạt được nhiều bước phát triển đáng kể. Để đạt được những thành tựu này, bên cạnh kết quả sản xuất kinh doanh của các thành phần kinh tế còn có phần đóng góp rất lớn từ các chính sách điều hành của chính quyền huyện thông qua các hoạt động quản lý nhà nước của các cơ quan hành chính, hoạt động đầu tư bằng vốn ngân sách vào các lĩnh vực phát triển hạ tầng kinh tế – xã hội. Trong những chính sách, công cụ điều hành này, đầu tư công chiếm vai trò vô cùng quan trọng vì đây công cụ khắc phục các hạn chế của nền kinh tế thị trường, là đòn bẫy kinh tế, tạo điều kiện cho đầu tư từ các khu vực còn lại phát huy hiệu quả cao thông qua việc xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế, đồng thời còn giúp phát triển các mặt về xã hội mà các thành phần kinh tế tư nhân thường ít khi tham gia vào.

Việc quản lý đầu tư công ở Sa Thầy cũng đã đạt nhiều tích cực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế của huyện. Bên cạnh những kết quả đạt được công tác quản lý đầu tư công tại huyện vẫn còn một số tồn tại, hạn chế như: việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch chưa đảm bảo, công tác quản lý xây dựng chưa đáp ứng yêu cầu phát triển của huyện; mâu thuẩn giữa quy hoạch và đầu tư, không dự báo được nguồn lực để triển khai quy hoạch dẫn đến quy hoạch treo. Nhiều dự án dở dang, kéo dài tiến độ, không cân đối được vốn đầu tư, gây nợ đọng trong xây dựng cơ bản. Việc đầu tư còn dàn trải, manh mún, chưa tạo động lực cho sự phát triển chung của huyện. Hạ tầng tại trung tâm huyện và trung tâm các xã chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển. Công tác quản lý đầu tư, quản lý chất lượng còn nhiều yếu kém, chất lượng một số dự án còn thấp, hiệu quả chưa cao. Việc huy động các nguồn vốn đầu tư còn hạn chế, chưa tạo được sự bứt phá trong thu hút đầu tư. Nguồn vốn đầu tư phát triển chỉ tập trung vào đầu tư cơ sở hạ tầng, tỷ trọng đầu tư cho sản xuất còn thấp. Tình hình này đặt ra yêu cầu cần phải có nghiên cứu toàn diện nhằm điều chỉnh, hoàn thiện công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực hoạt động này nhằm gia tăng hiệu quả của các nguồn vốn đầu tư công. Tuy nhiên, cho đến thời điểm hiện nay vẫn chưa có công trình nào nghiên cứ về vấn đề này ở huyện Sa Thầy. Chính vì vậy, là một cán bộ làm việc tại địa bàn huyện, nhận thấy sự cần thiết của vấn đề phải tăng cường hiệu quả công tác quản lý đầu tư công nên tác giả đã chọn hướng nghiên cứu “Quản lý đầu tư công ở huyện Sa Thầy tỉnh Kon Tum” làm đề tài cho luận văn cao học chuyên ngành Quản lý kinh tế của mình. Hy vọng rằng, việc thực hiện đề tài này sẽ góp phần làm gia tăng hiệu lực và hiệu quả của hoạt động quản lý đầu tư công trên địa bàn huyện Sa Thầy trong tương lai.

2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

– Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý đầu tư công và vận dụng vào điều kiện cụ thể của một địa phương.

– Làm rõ thực trạng quản lý đầu tư công trên địa bàn huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum thời gian qua.

– Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý đầu tư công của huyện Sa Thầy trong tương lai.

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

– Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến quản lý đầu tư công trên địa bàn huyện trong điều kiện Việt Nam.

– Phạm vi nghiên cứu:

+ Về không gian: Các hoạt động Đầu tư công được triển khai trên địa bàn huyện Sa Thầy do huyện được phân cấp trực tiếp quản lý.

+ Về thời gian: Dữ liệu thứ cấp được thu thập trong khoảng thời gian 2013-2016; Dữ liệu sơ cấp được tiến hành điều tra trong khoảng tháng 5, 6 năm 2017. Tầm xa của các giải pháp đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030.

4. Phương pháp nghiên cứu

Để tiến hành luận văn tác giả đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu như sau:

– Phương pháp thu thập dữ liệu:

+ Dữ liệu thứ cấp: Khai thác từ các nguồn số liệu công bố chính thức hàng năm của Phòng Thống kê huyện; các số liệu báo cáo của các ban ngành thuộc UBND; HĐND Huyện. Một số dữ liệu khác được thu thập từ Cục Thống kê, Sở Kế hoạch & Đầu tư, Sở tài chính tỉnh Kon Tum.

+ Dữ liệu sơ cấp: Tác giả thu thập thông qua điều tra bằng phương pháp gửi bảng câu hỏi với số lượng 120 mẫu, đối tượng khảo sát là các cá nhân, tổ chức có liên quan đến vấn đề đầu tư công trên địa bàn huyện Sa Thầy.

– Phương pháp xử lý dữ liệu:

Các nguồn dữ liệu thứ cấp được xử lý bằng các phương pháp cơ bản như: sao chép, tổng hợp, phân nhóm, so sánh, phương pháp phân tổ thống kê, phương pháp nội suy, phương pháp ngoại suy, phương pháp phân tích chỉ số, phương pháp tỷ lệ, phương pháp đồ thị, phương pháp ma trận, phương pháp so sánh, phương pháp suy luận logic.

Các dữ liệu sơ cấp được xử lý dưới dạng min, max, mean, mode… cùng với một số kiểm định thống kê như: kiểm định phương sai, kiểm định sự khác biệt T-test…

5. Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, phần nội dung của luận văn gồm 3 chương.

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý đầu tư công

Chương 2: Thực trạng công tác quản lý đầu tư công trên địa bàn huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum

Chương 3: Hoàn thiện công tác quản lý đầu tư công trên địa bàn huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum

6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐẦU TƯ CÔNG

1.1 ĐẦU TƯ CÔNG VÀ QUẢN LÝ ĐẦU TƯ CÔNG

1.1.1 Đầu tư công

a. Khái niệm

Trong khuôn khổ luận văn này, Đầu tư công được hiểu là việc sử dụng nguồn vốn nhà nước để đầu tư vào các chương trình, dự án phục vụ phát triển kinh tế – xã hội không có khả năng hoàn vốn trực tiếp [8, tr.1-2].

b. Vai trò của đầu tư công trong nền kinh tế

– Một là, đầu tư công góp phần thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa, phát triển kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội

– Hai là, đầu tư công góp phần định hình và phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế – xã hội quốc gia.

– Ba là, đầu tư công làm gia tăng tổng cầu của xã hội.

– Bốn là, đầu tư công làm gia tăng tổng cung và năng lực kinh tế.

– Năm là, đầu tư công có vai trò như là khoản “đầu tư mồi”, tạo cú huých và duy trì động lực tăng trưởng.

– Sáu là, đầu tư công góp phần giải quyết việc làm, giảm thiểu tỷ lệ thất nghiệp, tạo việc làm và thu nhập cho toàn xã hội.

c. Đặc điểm đầu tư công.

– Đầu tư công của Ngân sách Nhà nước là khoản chi tích lũy.

– Quy mô và cơ cấu chi đầu tư công của Ngân sách Nhà nước không cố định và phụ thuộc vào chiến lược phát triển kinh tế xã hội của Nhà nước trong từng thời kỳ và mức độ phát triển của khu vực kinh tế tư nhân.

– Chi đầu tư công phải gắn chặt chi thường xuyên nhằm nâng cao hiệu quả vốn đầu tư.

– Đầu tư công thường đòi hỏi lượng vốn lớn và vốn này nằm khê đọng không vận động trong suốt quá trình thực hiện đầu tư.

– Hoạt động đầu tư công mang tính chất lâu dài

1.1.2. Quản lý đầu tư công

Quản lý đầu tư công là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực Nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người, do các cơ quan trong hệ thống hành pháp và hành chính thực hiện nhằm hỗ trợ các chủ đầu tư thực hiện đúng vai trò, chức năng, nhiệm vụ của người đại diện sở hữu Nhà nước trong các dự án công, ngăn ngừa các ảnh hưởng tiêu cực của các dự án, kiểm tra, kiểm soát, ngăn ngừa các hiện tượng tiêu cực trong việc sử dụng vốn Nhà nước nhằm tránh thất thoát, lãng phí Ngân sách nhà nước [14, tr. 19-36].

1.1.3. Các công cụ để quản lý đầu tư công

a. Công cụ pháp luật

b. Công cụ kế hoạch

c. Công cụ chính sách

1.1.4. Nguyên tắc quản lý đầu tư công

Nguyên tắc quản lý đầu tư công được quy định tại Điều 12 Luật đầu tư công 2014, bảo đảm việc quản lý và sử dụng nguồn vốn đầu tư công để thực hiện các chiến lược phát triển kinh tế – xã hội một cách tập trung, hiệu quả.

1.2. NỘI DUNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐẦU TƯ CÔNG TỪ NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP HUYỆN

1.2.1 Lập và phê duyệt chủ trương, kế hoạch đầu tư công

a. Lập, thẩm định, phê duyệt kế hoạch ĐTC trung hạn vốn ngân sách cấp huyện.

– UBND cấp huyện căn cứ văn bản hướng dẫn của UBND cấp tỉnh, Sở Kế hoạch và Đầu tư:

+ Giao Phòng Tài chính – Kế hoạch lập kế hoạch ĐTC trung hạn giai đoạn sau trong phạm vi nhiệm vụ được giao và nguồn vốn thuộc cấp mình quản lý theo nội dung quy định tại Điều 52 của Luật Đầu tư công.

+ Tổ chức thẩm định kế hoạch ĐTC trung hạn giai đoạn sau của cấp mình;

+ Hoàn chỉnh dự kiến lần thứ nhất kế hoạch ĐTC trung hạn trình HĐND hoặc Thường trực HĐND cùng cấp cho ý kiến trước ngày 15 tháng 9 năm thứ tư của kế hoạch ĐTC trung hạn giai đoạn trước;

+ Căn cứ ý kiến của HĐND cùng cấp hoặc Thường trực HĐND cùng cấp, trước ngày 15 tháng 10 năm thứ tư của kế hoạch ĐTC trung hạn giai đoạn trước, UBND cấp huyện hoàn chỉnh và gửi UBND cấp tỉnh, đồng gửi Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính kế hoạch ĐTC trung hạn do cấp mình quản lý.

– Trước ngày 15 tháng 11 năm thứ tư của kế hoạch ĐTC trung hạn giai đoạn trước, UBND tỉnh tổ chức thẩm định hoặc giao Sở Kế hoạch và Đầu tư thẩm định kế hoạch ĐTC trung hạn của UBND cấp dưới.

– Căn cứ ý kiến thẩm định nêu trên, UBND cấp huyện hoàn chỉnh dự thảo kế hoạch ĐTC trung hạn giai đoạn sau thuộc phạm vi nhiệm vụ được giao, gửi Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính theo thời gian quy định.

– Sau khi có ý kiến của Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính UBND cấp huyện hoàn chỉnh dự kiến lần thứ hai kế hoạch ĐTC trung hạn của cấp mình, báo cáo HĐND hoặc Thường trực HĐND cùng cấp cho ý kiến, gửi UBND cấp tỉnh, đồng gửi Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính trước ngày 31 tháng 5 năm thứ năm của kế hoạch ĐTC trung hạn giai đoạn trước;

– Trước ngày 10 tháng 11 năm thứ năm của kế hoạch ĐTC trung hạn giai đoạn trước, UBND trình HĐND cùng cấp kế hoạch ĐTC trung hạn, bao gồm danh mục chương trình, dự án và mức vốn bố trí cho từng dự án theo từng nguồn vốn thuộc kế hoạch ĐTC trung hạn.

– Trước ngày 25 tháng 12 năm thứ năm của kế hoạch ĐTC trung hạn giai đoạn trước, HĐND cấp huyện quyết định kế hoạch ĐTC trung hạn của cấp mình, bao gồm tổng mức vốn kế hoạch ĐTC trung hạn, danh mục và mức vốn cân đối ngân sách địa phương, vốn từ nguồn thu để lại cho đầu tư nhưng chưa đưa vào cân đối ngân sách địa phương bố trí cho từng dự án.

– Trước ngày 31 tháng 12 năm cuối của kế hoạch ĐTC trung hạn giai đoạn trước, UBND các cấp giao kế hoạch ĐTC trung hạn cho các đơn vị thực hiện.

b. Lập, thẩm định kế hoạch đầu tư công hằng năm vốn ngân sách cấp huyện.

– UBND cấp huyện căn cứ văn bản của UBND cấp tỉnh, Sở Kế hoạch và Đầu tư hướng dẫn mục tiêu, nội dung, trình tự, thời gian lập kế hoạch đầu tư công năm:

+ Giao Phòng Tài chính – Kế hoạch lập kế hoạch ĐTC năm sau trong phạm vi nhiệm vụ được giao và nguồn vốn thuộc cấp mình quản lý;

+ Tổ chức thẩm định kế hoạch ĐTC năm sau của cấp mình;

+ Hoàn chỉnh dự kiến lần thứ nhất kế hoạch ĐTC năm sau, trình HĐND hoặc Thường trực HĐND cùng cấp cho ý kiến;

+ Căn cứ ý kiến của HĐND hoặc Thường trực HĐND cùng cấp, UBND cấp huyện chỉ đạo hoàn thiện dự kiến lần thứ nhất kế hoạch ĐTC năm sau do cấp mình quản lý gửi UBND cấp tỉnh, đồng gửi Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính.

– Căn cứ ý kiến thẩm định của Sở Kế hoạch và Đầu tư, UBND cấp huyện hoàn chỉnh dự thảo kế hoạch đầu tư công năm sau thuộc phạm vi nhiệm vụ được giao, gửi Sở Kế hoạch và Đầu tư theo thời gian quy định.

– Trước ngày 20 tháng 11 hằng năm, UBND trình Hội đồng nhân dân cùng cấp kế hoạch ĐTC năm sau, bao gồm danh mục và mức vốn bố trí cho từng dự án theo từng nguồn vốn.

– Trước ngày 20 tháng 12 hằng năm, HĐND cấp huyện quyết định kế hoạch đầu tư năm sau của cấp mình, bao gồm danh mục và mức vốn cân đối ngân sách địa phương, vốn từ nguồn thu để lại cho đầu tư nhưng chưa đưa vào cân đối ngân sách địa phương bố trí cho từng dự án.

– Trước ngày 31 tháng 12 hằng năm, UBND giao kế hoạch đầu tư năm sau cho các đơn vị thực hiện.

c. Xây dựng báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư

Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư là tài liệu trình bày các nội dung nghiên cứu sơ bộ về sự cần thiết, tính khả thi và tính hiệu quả của dự án làm cơ sở để cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư.

1.2.2. Lập, thẩm định, phê duyệt và giao nhiệm vụ đầu tư công

a. Lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đầu tư công

– Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng là tài liệu trình bày các nội dung nghiên cứu về sự cần thiết, mức độ khả thi và hiệu quả của việc đầu tư xây dựng theo phương án thiết kế cơ sở được lựa chọn, làm cơ sở xem xét, quyết định đầu tư xây dựng. Nội dung Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng gồm có thiết kế cơ sở và các nội dung khác.

b. Lập và thẩm định dự toán xây dựng công trình.

– Chủ đầu tư chịu trách nhiệm xác định và quản lý dự toán công trình đến khi kết thúc xây dựng đưa công trình của dự án vào khai thác sử dụng trong phạm vi tổng mức đầu tư của dự án được phê duyệt.

– Dự toán xây dựng công trình được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định đồng thời với việc thẩm định thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công.

– Sau khi được thẩm định, Người quyết định đầu tư phê duyệt thiết kế kỹ thuật, dự toán xây dựng trường hợp thiết kế ba bước; phê duyệt thiết kế bản vẽ thi công, dự toán xây dựng trường hợp thiết kế hai bước (hoặc trường hợp chỉ lập Báo cáo Kinh tế kỹ thuật); Chủ đầu tư phê duyệt thiết kế bản vẽ thi công, dự toán xây dựng trường hợp thiết kế ba bước.

c. Tổ chức đấu thầu và lựa chọn nhà thầu

Luật Đấu thầu năm 2014 quy định 5 hình thức lựa chọn nhà gồm: đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chỉ định thầu, chào hàng cạnh tranh và tự thực hiện. Người quyết định đầu tư quyết định hình thức lựa chọn nhà thầu cho từng gói thầu tùy thuộc vào đặc điểm của gói thầu, điều kiện cụ thể của bên mời thầu về nguồn vốn, chi phí, thời gian cho lựa chọn nhà thầu.

1.2.3 Công tác kiểm soát thanh quyết toán vốn đầu tư công

a. Công tác thanh toán vốn đầu tư

Căn cứ vào quy định hiện hành về thanh toán vốn đầu tư, về đối tượng được tạm ứng và mức vốn tạm ứng, về hồ sơ tạm ứng và thu hồi vốn tạm ứng.

Trong công tác thanh toán vốn đầu tư công phải luôn đảm bảo thực hiện đúng quy trình và quy định của Nhà nước.

b. Về công tác quyết toán dự án hoàn thành

Tất cả các dự án vốn đầu tư công, sau khi hoàn thành đều phải được nghiệm thu, quyết toán vốn đầu tư hoàn thành theo quy định về chế độ quản lý ĐTXD hiện hành của Nhà nước; để giao cho đơn vị quản lý, sử dụng nhằm bảo toàn vốn và phát huy tác dụng của vốn đầu tư. Đây là một trong những nhân tố quan trọng ảnh hưởng lớn đến công tác quản lý vốn đầu tư công.

Công tác quyết toán vốn đầu tư công một công trình dự án phải được tổng hợp đánh giá phân tích từ các khoản chi lập dự án, vốn chuẩn bị đầu tư đến giai đoạn thực hiện đầu tư, kết thúc đưa dự án vào sử dụng và đảm bảo thực hiện đúng quy định của Nhà nước.

1.2.4 Thanh tra, kiểm tra quá trình sử dụng vốn đầu tư công.

Thanh tra, kiểm tra quá trình sử dụng vốn đầu tư công là một lĩnh vực vô cùng khó khăn và phức tạp; phải kiểm tra, kiểm soát tất cả các giai đoạn của quá trình đầu tư một dự án; phát hiện và xử lý kịp thời các hiện tượng gây thất thoát lãng phí trong tất cả các khâu của quá trình đầu tư như: Loại bỏ những khối lượng phát sinh chưa được duyệt, sai chế độ quy định, sai đơn giá định mức, không đúng chủng loại vật liệu, danh mục thiết bị đã được duyệt…

1.2.5. Giám sát, đánh giá đầu tư

Công tác giám sát, đánh giá sau đầu tư được thực hiện theo quy định của Luật đầu tư công, Luật xây dựng, Luật đầu tư, Nghị định số 84/2015/NĐ-CP ngày 30/9/2015 của Chính phủ về giám sát và đánh giá đầu tư, Thông tư số 22/2015/TT-BKHĐT ngày 18/12/2015 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định về mẫu báo cáo giám sát và đánh giá đầu tư.

1.3. NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐẦU TƯ CÔNG

1.3.1. Điều kiện tự nhiên của địa phương.

1.3.2. Điều kiện kinh tế xã hội của địa phương

1.3.3. Chính sách ưu đãi đầu tư của Chính phủ.

1.3.4. Trình độ quản lý

1.3.5. Nguồn kinh phí triển khai dự án đầu tư công

1.4. KINH NGHIỆM QUẢN LÝ ĐẦU TƯ CÔNG CỦA CÁC QUỐC GIA ĐÔNG Á VÀ BÀI HỌC CHO SA THẦY

CHƯƠNG 2

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐẦU TƯ CÔNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN SA THẦY, TỈNH KON TUM

2.1. NHỮNG ĐẶC ĐIỂM CỦA HUYỆN SA THẦY CÓ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐẦU TƯ CÔNG

2.1.1. Đặc điểm tự nhiên

Huyện Sa Thầy, thuộc tỉnh Kon Tum là một huyện miền núi, biên giới. Sau khi điều chỉnh địa giới, chia tách huyện mới Ia H’Drai (theo Nghị quyết số 890/NQ-UBTVQH13, ngày 11/3/2015 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội khóa 13), huyện Sa Thầy có diện tích đất tự nhiên 143 522,3 ha, nằm ở phía Tây Nam tỉnh Kon Tum.

– Phạm vi hành chính: phía bắc giáp huyện Ngọc Hồi, Đăk Tô, Đăk Hà, phía nam giáp huyện Ia Grai và Chư Păh (tỉnh Gia Lai), phía đông giáp huyện Ia H’Drai và một phần huyện Chư Păh tỉnh Gia Lai, phía tây giáp tỉnh Ratanakiri (Campuchia). Nằm ở vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về quốc phòng- an ninh, thế lực thù địch thường lợi dụng để chống phá cho nên Sa Thầy được đầu tư xây dựng nhiều công trình quan trọng, có ý nghĩa chiến lược lớn.

– Đơn vị hành chính: Huyện Sa Thầy có 11 đơn vị hành chính, gồm 01 thị trấn và 10 xã.

2.1.2. Đặc điểm kinh tế

Trong những năm qua, bằng những nỗ lực không ngừng nghỉ, huyện Sa Thầy có sự phát triển vượt bậc về mọi mặt. Để tìm hiểu về tình hình kinh tế của huyện Sa Thầy giai đoạn 2011-2015, chúng ta xem xét số liệu từ bảng 2.1 sau:

Bảng 2.1. Tình hình phát triển kinh tế của huyện Sa Thầy

(Nguồn: Niên giám Thống kê, Cục Thống kê Kon Tum 2016).

2.1.3. Đặc điểm xã hội.

– Dân số: Dân số của huyện tính tới ngày 31/12/2015 có 48.879 người, gồm 6 dân tộc, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số là 27.978 người, chiếm 57,2% dân số toàn huyện. Mật độ dân số trung bình 20,92 người/km2, mật độ dân cư thấp và phân bố không đồng đều cho nên việc đầu tư xây dựng điện, đường, trường, trạm cũng tốn nhiều vốn hơn so với các vùng khác. Trên địa bàn huyện hiện tại còn có 7/11 xã với 42 thôn đặc biệt khó khăn.

– Giáo dục: Hệ thống mạng lưới trường lớp từng bước được đầu tư, mở rộng. Toàn huyện có 11 trường đạt chuẩn quốc gia.

– Văn hóa: Sa Thầy là địa bàn có nhiều dân tộc anh em sinh sống, trong đó các dân tộc bản địa như Ja Rai, Xê Đăng (nhóm HLăng), Rơ Mâm, Ba Na (Rơ Ngao),…cư trú tại 37/ 68 thôn, làng; chiếm trên 57 % dân số toàn huyện.

– Tỷ lệ hộ nghèo năm 2015 là 19,16%.

2.1.4. Tình hình Đầu tư công trên địa bàn huyện thời gian qua

Giai đoạn 2013-2016 trên địa bàn huyện có 302 dự án triển khai với tổng mức đầu tư lên đến 342.818 triệu đồng (xem bảng 2.2).

Bảng 2.2: Kết quả thực hiện chương trình mục tiêu tại huyện Sa Thầy giai đoạn 2013-2016

ĐVT: Triệu đồng

(Nguồn: Phòng TC-KH huyện)

2.2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐẦU TƯ CÔNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN SA THẦY, TỈNH KON TUM

2.2.1. Thực trạng công tác lập và phê duyệt chủ trương, kế hoạch đầu tư công.

a. Trình tự lập, thẩm định, phê duyệt kế hoạch ĐTC trung hạn vốn ngân sách cấp huyện

– Đầu tiên, căn cứ Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốn đầu tư phát triển nguồn ngân sách nhà nước trung hạn của tỉnh, Quyết định của Ủy ban nhân dân tỉnh về giao chi tiết Kế hoạch đầu tư công trung hạn của tỉnh Kon Tum, HĐND huyện tiến hành họp thông qua và ban hành Nghị quyết của HĐND về việc phê duyệt Kế hoạch đầu tư công trung hạn của huyện Sa Thầy.

– Sau đó, trên cơ sở Nghị quyết về việc phê duyệt Kế hoạch đầu tư công trung hạn của huyện Sa Thầy, UBND huyện giao phòng Tài chính- Kế hoạch huyện tham mưu Quyết định về việc giao chi tiết kế hoạch đầu tư công trung hạn huyện Sa Thầy.

– Sau khi có Quyết định giao kế hoạch đầu tư công trung hạn, phòng Tài chính- Kế hoạch tham mưu UBND huyện tiến hành họp và giao kế hoạch ĐTC trung hạn cho các đơn vị thực hiện.

b. Trình tự lập, thẩm định kế hoạch đầu tư công hằng năm vốn ngân sách cấp huyện

– Hàng năm trước ngày 15/6, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Kon Tum ban hành hướng dẫn xây dựng kế hoạch hàng năm trong đó có Khung hướng dẫn xây dựng Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội hàng năm và Kế hoạch đầu tư công hàng năm. Trên cơ sở hướng dẫn của Sở UBND huyện chỉ đạo phòng Tài chính- Kế hoạch tham mưu kế hoạch ĐTC năm sau gửi về Sở Kế hoạch và Đầu tư.

– Sau khi có Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh về kế hoạch đầu tư công hàng năm, Quyết định của Ủy ban nhân dân tỉnh về giao chi tiết Kế hoạch đầu tư công năm. UBND tiến hành lập Tờ trình về việc phê duyệt kế hoạch đầu tư công hàng năm trình HĐND huyện ban hành Nghị quyết về việc phê duyệt Kế hoạch đầu tư công trung hàng năm của huyện Sa Thầy.

– Sau khi phê duyệt Nghị quyết về Kế hoạch đầu tư hàng năm, UBND huyện giao Phòng Tài chính- Kế hoạch tham mưu và ban hành Quyết định về việc giao chi tiết Kế hoạch đầu tư công hàng năm.

– Sau khi có quyết định giao kế hoạch ĐTC UBND huyện tiến hành họp và giao kế hoạch ĐTC hàng năm cho các đơn vị thực hiện trước ngày 31/12.

c. Kết quả công tác lập và phê duyệt chủ trương, kế hoạch đầu tư công

Trong những năm qua, huyện Sa Thầy đã lập và giao kế hoạch đầu tư công những chương trình mục tiêu như sau:

– Chương trình 135 giai đoạn II.

– Chính sách hỗ trợ theo Quyết định 102/2009/QĐ-TTg.

– Chính sách vay vốn theo Quyết định 32/2007/QĐ-TTg.

– Chính sách hỗ trợ theo Quyết định 112/QĐ-TTg.

– Chính sách hỗ trợ nhà ở theo Quyết định 167/2008/QĐ-TTg.

Các chương trình mục tiêu và kế hoạch đầu tư công hàng năm được hoạch định của huyện đã hoàn thành rất tốt các mục tiêu đã hoạch định.

2.2.2. Thực trạng lập, thẩm định, phê duyệt và giao nhiệm vụ đầu tư công

Trong công tác lập, thẩm định, phê duyệt và giao nhiệm vụ đầu tư công, UBND huyện đã tuân thủ theo các qui định của Luật Đầu tư công năm 2014, luật Xây dựng năm 2014 và các văn bản hướng dẫn có liên quan, cụ thể:

a. Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư công

Những năm vừa qua, chủ đầu tư không thực hiện thủ tục này và UBND huyện cũng không yêu cầu chủ đầu tư phải làm các bước theo đúng quy định.

b. Công tác lập và quản lý dự toán xây dựng công trình

– Sau khi có quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư, chủ đầu tư lập dự toán gửi về Phòng Tài chính – Kế hoạch thẩm định. Sau khi thẩm định xong, Phòng Tài chính- Kế hoạch sẽ lập báo cáo thẩm định và tham mưu UBND huyện Quyết định Phê duyệt báo cáo kinh tế kỹ thuật.

– Sau khi có Quyết định Phê duyệt báo cáo kinh tế kỹ thuật, nếu có điều chỉnh về dự toán, chủ đầu tư gửi hồ sơ dự toán điều chỉnh về Phòng Tài chính- Kế hoạch để thẩm định dự toán điều chỉnh. Sau khi thẩm định dự toán điều chỉnh và tham mưu UBND huyện ra Quyết định phê duyệt dự toán điều chỉnh công trình.

c. Công tác lựa chọn nhà thầu.

Trong những năm gần đây UBND huyện chủ yếu lựa chọn hình thức chào hàng cạnh tranh đối với các gói thầu mua sắm thiết bị và chỉ định thầu đối với các gói thầu còn lại.

2.2.3. Thực trạng công tác thanh, quyết toán vốn đầu tư công.

a. Công tác thanh toán vốn đầu tư.

UBND huyện chỉ đạo Phòng Tài chính- Kế hoạch chịu trách nhiệm hướng dẫn chủ đầu tư tiến hành thanh toán vốn đầu tư đảm bảo thực hiện đúng quy trình và quy định của Nhà nước.

b. Về công tác quyết toán dự án hoàn thành

Sau khi các dự án hoàn thành, chủ đầu tư phải tiến hành lập báo cáo quyết toán theo mẫu kèm theo tất cả các chứng từ gửi về Phòng Tài chính- Kế hoạch huyện để tiến hành quyết toán vốn theo đúng qui định.

Sau khi Phòng Tài chính- Kế hoạch quyết toán xong sẽ lập báo cáo thẩm tra quyết toán dự án hoàn thành gửi về UBND huyện ra quyết định quyết toán dự án hoàn thành. Sau khi có quyết định quyết toán phòng Tài chính- Kế hoạch sẽ tiến hành quyết toán trên hệ thống tabmis và trả hồ sơ lại cho chủ đầu tư. Trường hợp dự án sau khi quyết toán vẫn còn công nợ thì sau khi trả hết nợ chủ đầu tư phải gửi chứng từ về cho phòng Tài chính- Kế hoạch.

2.2.4 Thực trạng công tác thanh tra, kiểm tra quá trình sử dụng vốn đầu tư công trên địa bàn huyện Sa Thầy tỉnh Kon Tum

Trong những năm qua, công tác kiểm tra tiến trình đầu tư công tại huyện đã có những chuyển biến đáng kể. Huyện đã tăng cường thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật của các cấp, các ngành, các doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp công lập trong quản lý đầu tư xây dựng, quản lý sử dụng tiền, vốn, tài sản, đất đai, tài nguyên khoáng sản của Nhà nước.

2.2.5. Thực trạng công tác giám sát, đánh giá đầu tư công.

Huyện đã phối hợp chặt chẽ với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân, các tổ chức xã hội, phát huy sức mạnh tổng hợp trong hệ thống chính trị, phát huy dân chủ tạo điều kiện tốt nhất để nhân dân tham gia kiểm tra, giám sát tiến trình đầu tư công.

Hàng năm, HĐND huyện đều xây dựng kế hoạch, chương trình giám sát đầu tư công. Trên cơ sở kế hoạch giám sát của HĐND, UBND huyện chỉ đạo các phòng, ban chuyên môn chuẩn bị nội dung giám sát và giải trình các vướng mắc của ban giám sát HĐND cấp huyện.

2.3. NHỮNG MẶT THÀNH CÔNG, HẠN CHẾ VÀ NGUYÊN NHÂN HẠN CHẾ TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐẦU TƯ CÔNG Ở HUYỆN SA THẦY THỜI GIAN QUA

2.3.1. Những mặt thành công

– Công tác lập, thẩm định, phê duyệt và giao kế hoạch đầu tư công được thực hiện tuân thủ đầy đủ các quy định của nhà nước, đảm bảo lập kế hoạch sáu sát với tình hình thực tế của huyện góp phần thúc đẩy kinh tế của huyện phát triển.

– Công tác lập dự toán phù hợp với thiết kế và tổng mức đầu tư được duyệt, năng lực chuyên môn của cán bộ, công chức thẩm định, phê duyệt dự toán ngày càng được nâng lên

– Công tác đấu thầu đã thực hiện cơ bản tuân thủ theo quy định của Luật Đấu thầu và các văn bản hướng dẫn.

– Công tác thanh quyết toán đã nhanh chóng và thuận tiện hơn và từng bước nâng cao.

– Công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật của các cấp, các ngành, các doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp công lập càng ngày càng được chú trọng.

2.3.2. Các tồn tại, hạn chế

– Đầu tư công còn dàn trải, cơ cấu đầu tư chưa tập trung mang tính đột phá, chưa có sự gắn kết với việc hướng tới đạt mục tiêu đề ra.

 – Hiệu quả đầu tư công của huyện Sa Thầy chưa cao. 

– Công tác thẩm định, phê duyệt các dự án đầu tư công chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế ở các dự án đầu tư công có quy mô lớn.

– Tiến độ hoàn thành các dự án đầu tư công còn chậm, nhiều dự án đầu tư phải kéo dài thời gian thi công dẫn đến việc phải điều chỉnh thiết kế và đơn giá gây đội vốn đầu tư, trong khi chất lượng bị ảnh hưởng. 

 – Chất lượng công tác quy hoạch đầu tư chưa được chú ý đúng mức.

– Nhiều dự án gây lãng phí thời gian, nguồn vốn và không góp phần thúc đẩy nền kinh tế của huyện phát triển.

– Kế hoạch vốn còn đầu tư phân tán, chưa chú ý trọng tâm theo hướng tập trung cho các công trình quan trọng, cấp bách.

– Công tác đào tạo cán bộ tham gia vào quá trình lập, thẩm định kế hoạch, dự toán, thanh tra, kiểm tra còn chưa được quan tâm đúng mức.

2.3.3. Nguyên nhân của những tồn tại hạn chế

– Quy phạm pháp luật điều chỉnh quản lý đầu tư công chồng chéo, chưa đầy đủ.

– Là huyện nghèo, xuất phát điểm thấp, địa bàn rộng, chia cắt, dân cư phân tán, suất đầu tư lớn. Trong khi đó các nguồn thu tại chỗ không lớn, chủ yếu là hỗ trợ của tỉnh. Bên cạnh đó công tác lập quy hoạch, tổ chức thực hiện quy hoạch, việc lựa chọn các dự án đầu tư còn nhiều yếu kém, chưa đáp ứng được yêu cầu đề ra, công tác xây dựng và phân bổ vốn chưa hợp lý, để xảy ra nợ đọng xây dựng cơ bản lớn.

– Năng lực cán bộ quản lý Nhà nước về đầu tư công còn chưa cao, năng lực quản lý điều hành còn thấp.

– Công tác xây dựng định hướng, quy hoạch và kế hoạch đầu tư công chưa bám sát kế hoạch, mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của huyện.

CHƯƠNG 3

GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐẦU TƯ CÔNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN SA THẦY, TỈNH KON TUM

3.1. CƠ SỞ TIỀN ĐỀ CHO VIỆC ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP

3.1.1. Một số dự báo xu hướng thay đổi trong tương lai.

3.1.2. Các văn bản pháp lý liên quan đến quản lý đầu tư công

a. Luật Đầu tư công năm 2014

b. Luật Xây dựng năm 2014

c. Luật Đấu thầu năm 2013 và Nghị định số 63 /2014/NĐ-CP

d. Nghị quyết của HĐND tỉnh Kon Tum.

3.1.3. Kế hoạch đầu tư công huyện Sa Thầy giai đoạn 2016-2020

Tổng kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016 – 2020 huyện Sa Thầy là 133.941 triệu đồng, trong đó: phân bổ chi tiết để thực hiện các dự án là 127.789 triệu đồng và dự phòng để xử lý những vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai kế hoạch đầu tư trung hạn theo quy định của Luật Đầu tư công là 6.152 triệu đồng.

3.2. CÁC GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐẦU TƯ CÔNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN SA THẦY

3.2.1. Các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác lập và phê duyệt chủ trương, kế hoạch đầu tư công

– Kế hoạch đầu tư công hàng năm và trung hạn phải lấy quy hoạch làm cơ sở, chỉ đưa vào kế hoạch đầu tư công hàng năm các dự án đã được duyệt ở kế hoạch trung hạn.

– Việc xác định danh mục dự án để đưa vào kế hoạch đầu tư công trung hạn cần bám sát nhu cầu thực tế.

– Chỉ phê duyệt chủ trương đầu tư các dự án đã có trong kế hoạch trung hạn.

– Đổi mới mạnh mẽ công tác lập kế hoạch đầu tư.

– UBND huyện nên tìm hiểu, liên hệ với các chuyên gia để mời họ cùng thẩm định kế hoạch đầu tư công.

– Nên đưa tài liệu trước kỳ họp HĐND để các đại biểu nghiên cứu trước và có những góp ý phù hợp hơn vào kế hoạch thay vì đến giờ họp mới phát tài liệu như hiện nay.

3.2.2. Các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác lập, thẩm định, phê duyệt và giao nhiệm vụ đầu tư công

Để nâng cao chất lượng công tác lập, thẩm định, phê duyệt và giao nhiệm vụ đầu tư công thì tất cả các bước của công tác này phải tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật, ngoài ra cần tập trung vào các nội dung sau:

– Về báo cáo nghiên cứu khả thi:

UBND huyện yêu cầu tất cả các chủ đầu tư đền phải lập báo cáo nghiên cứu khả thi và gửi về hội đồng thẩm định của huyện để thẩm định báo cáo này.

– Về lập dự toán công trình.

+ Cần nâng cao năng lực của tổ chức và cá nhân tư vấn lập dự toán.

+ Việc ký kết hợp đồng với tư vấn thiết kế phải quy định rõ tránh nhiệm bồi thường thiệt hại khi để xẩy ra sai sót.

+ Chủ đầu tư phải có trình độ, chuyên môn và kinh nghiệm phù hợp với quy mô, nội dung dự án để kiểm tra.

+ Nâng cao năng lực của cán bộ thẩm định dự toán.

– Về công tác lựa chọn nhà thầu:

+ Thực hiện việc đấu thầu rộng rãi đối với tất cả các gói thầu, hạn chế tối đa hình thức chỉ định thầu hoặc đấu thầu hạn chế.

+ Cần lập danh sách tất cả các nhà thầu đã tham gia các công trình trên huyện từ trước đến nay.

+ Nâng cao hơn nữa năng lực của đơn vị tổ chức đấu thầu.

3.2.3. Các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát thanh quyết toán vốn đầu tư công

– Công tác kiểm soát thanh toán:

+ Niêm yết công khai Quy trình kiểm soát thanh toán vốn đầu tư theo hướng dẫn của Bộ Tài chính và của UBND tỉnh.

+ KBNN, Phòng Tài chính- Kế hoạch huyện chủ động hướng dẫn các chủ đầu tư khẩn trương hoàn tất các hồ sơ pháp lý để thanh toán cho kịp thời đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức quy định.

+ Tổ chức vận hành và khai thác tốt chương trình Hệ thống Thông tin Quản lý Ngân sách và Kho bạc (gọi tắt là TABMIS.

+ Chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức và bộ máy kiểm soát thanh toán vốn.

– Công tác quyết toán:

+ Tiếp tục thực hiện tốt các quy định, hướng dẫn về công tác quyết toán vốn đầu tư XDCB hiện hành ( theo TT 09/2016/TT-BTC).

+ Cần nắm chính xác số lượng dự án đầu tư hoàn thành bằng nhưng đến nay chưa quyết toán, để có giải pháp xử lý cụ thể.

+ Áp dụng nghiêm các hình thức xử phạt chủ đầu tư, nhà thầu xây dựng, nhà thầu tư vấn có hành vi vi phạm các quy định.

+ Bố trí cán bộ làm công tác thẩm tra quyết toán phải có đủ năng lực.

3.2.4. Các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thanh tra, kiểm tra quá trình sử dụng vốn đầu tư công

– Tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát việc chấp hành kỷ luật, kỷ cương trong quản lý đầu tư công.

– UBND huyện cần có kế hoạch cụ thể về thanh tra, kiểm tra công trình đầu tư công.

– Cần yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm túc kết luận của thanh tra, kiểm toán Nhà nước và các cơ quan khác, công khai kết quả giải quyết, xử lý những vi phạm đã được phát hiện.

– Khi thanh tra nếu phát hiện cơ quan thẩm tra, phê duyệt quyết toán dự án hoàn thành sai quy định gây lãng phí vốn đầu tư, phải xử lý nghiêm.

3.2.5 Hoàn thiện công tác giám sát, đánh giá đầu tư công

Tăng cường chỉ đạo thực hiện công tác giám sát, đánh giá đầu tư đi vào thực chất tránh hình thức, đối phó. Phát huy quyền làm chủ của nhân dân thực hiện quyền kiểm tra giám sát đầu tư cộng đồng và công khai tài chính trong việc quản lý và sử dụng vốn, tài sản Nhà nước và các khoản đóng góp của dân theo quy định của pháp luật.

3.3. MỘT SỐ ĐỀ XUẤT VÀ KIẾN NGHỊ

3.3.1 Đối với Chính phủ

3.3.2 Đối với Các bộ ngành

3.2.3 Đối với UBND tỉnh

KẾT LUẬN

Với nội dung nghiên cứu của luận văn được trình bày ở các phần trên đã minh chứng rằng, trong thời gian qua công tác quản lý đầu tư công đã có tác động tích cực không những đến tăng trưởng kinh tế của Sa Thầy mà cả trong lĩnh vực an sinh xã hội, thu hút đầu tư.

Tuy nhiên để đáp ứng đòi hỏi đặt ra cho phát triển kinh tế – xã hội của huyện Sa Thầy, công tác quản lý đầu tư công cần phải có hiệu quả cao hơn nữa. Để giải quyết được vấn đề này, thông qua việc đánh giá, phân tích tình hình quản lý đầu tư công trên địa bàn huyện Sa Thầy tác giả nhận thấy hiệu quả quản lý nhà nước của các cơ quan hành chính huyện Sa Thầy chưa cao. Bên cạnh đó, luận văn cũng nêu một số kiến nghị cần đề xuất với Trung ương để làm nền tảng cho hoạt động quản lý đầu tư công trong đó quan trọng nhất là: hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật để hướng dẫn cụ thể hơn trong công tác đâu tư công.

Quản lý đầu tư công ở huyện Sa Thầy tỉnh Kon Tum, Quản lý đầu tư công ở huyện Sa Thầy tỉnh Kon Tum, Quản lý đầu tư công ở huyện Sa Thầy tỉnh Kon Tum

LIỆN HỆ:

SĐT+ZALO: 0935568275

E:\DỮ LIỆU COP CỦA CHỊ YẾN\DAI HOC DA NANG\LUAN VAN 2014\QUAN LY KINH TE\NGUYEN THI THANH PHONG\SAU BAO VE