Phát triển kinh doanh dịch vụ thẻ ghi nợ tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Phú Tài
Trong xu thế hội nhập và phát triển, nhu cầu về thanh toán dịch vụ, hàng hóa phục vụ đời sống ngày càng cao; cùng với sự phát triển vượt bậc trong lĩnh vực công nghệ thông tin đã cho ra đời chiếc thẻ thông minh của ngân hàng giúp đáp ứng nhanh chóng, an toàn và hiệu quả các giao dịch thanh toán của con người.
Thẻ ngân hàng ra đời tạo nên một phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt, giúp giảm thiểu các chi phí và thời gian trong việc di chuyển, kiểm đếm và lưu trữ tiền bạc; thúc đẩy quá trình thanh toán hàng hóa, dịch vụ phát triển. Vì vậy, tại các nước phát triển, thẻ ngân hàng là một vật dụng không thể thiếu trong ví mỗi người dân. Tuy tại Viêt Nam, thẻ không còn là một khái niệm mới nữa, nhưng những lợi ích từ thẻ chưa được biết đến nhiều vì người dân thường nghĩ đến thẻ như là một công cụ rút tiền tại máy ATM hơn là phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt.
Thấy được một thị trường đầy tiềm năng trong lĩnh vực dịch vụ thẻ ngân hàng, VCB là ngân hàng tiên phong tại Việt Nam triển khai và phát triển lĩnh vực này. Tuy nhiên, hiện nay, VCB đang phải chịu áp lực bởi sự cạnh tranh rất khốc liệt trong các dịch vụ nói chung và dịch vụ thẻ nói riêng của các ngân hàng trong nước và nước ngoài tại Việt Nam và vị thế dẫn đầu thị trường thẻ tại Việt Nam của VCB đang bị đe dọa. Vậy để đứng vững và duy trì vị thế trên, VCB phải có những chiến lược kinh doanh mới và hiệu quả nhằm nâng cao hình ảnh của VCB và mang lại nhiều lợi ích tích hợp từ chiếc thẻ mang thương hiệu VCB.
Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Phú Tài là một chi nhánh mới, hoạt động ở khu vực các huyện trong tỉnh Bình Định với trình độ dân trí còn thấp thì việc đưa dịch vụ thẻ đến với người dân là một bước thâm nhập đầy gian nan và nhiều bất cập. Hơn nữa, các ngân hàng thương mại khác đang mở rộng thị trường dịch vụ thẻ, nên áp lực cạnh tranh ngày càng cao. Vậy làm sao để phát triển mảng dịch vụ bán lẻ trên địa bàn tỉnh là nhiệm vụ trước mắt và chiến lược lâu dài của Ngân hàng TMCP Ngọai thương Việt Nam- Chi nhánh Phú Tài. Xác định bước đi đầu tiên là hướng đến phát triển các dịch vụ thẻ ghi nợ là chủ yếu vì đây là chiếc thẻ đơn giản và thân thiện nhất, dễ giới thiệu và tiếp cận đến người dân, từng bước tạo thói quen không dùng tiền mặt và dần dần bán chéo các sản phẩm khác của Ngân hàng. Chính vì vậy mà học viên chọn đề tài “Phát triển kinh doanh dịch vụ thẻ ghi nợ tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Phú Tài” nhằm giải quyết một nút thắt quan trọng trong chiến lược phát triển dịch vụ bán lẻ của Chi nhánh.
Mục đích nghiên cứu
Hệ thống hóa cơ sở lý luận về phát triển kinh doanh dịch vụ thẻ ghi nợ của NHTM.
Phân tích, đánh giá về thực trạng phát triển kinh doanh dịch vụ thẻ ghi nợ tại VCB Phú Tài.
Trên cơ sở đó, đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm tăng cường hơn nữa về phát triển kinh doanh dịch vụ thẻ ghi nợ tại VCB Phú Tài.
Hiểu như thế nào là phát triển kinh doanh dịch vụ thẻ ghi nợ của ngân hàng thương mại?
Để đánh giá việc phát triển kinh doanh dịch vụ thẻ ghi nợ của ngân hàng thương mại cần có những tiêu chí nào?
Công tác phát triển dịch vụ thẻ ghi nợ tại VCB Phú Tài có những thuận lợi, khó khăn gì? Do những nguyên nhân nào gây ra?
Để phát triển dịch vụ thẻ ghi nợ tại chi nhánh, VCB Phú Tài cần thưc hiện những biện pháp nào?
Ngay nay tội phạm công nghệ cao càng tinh vi, tình trạng đánh cắp thông tin và tài khoản trên thẻ ngày càng nhiều, VCB Phú Tài cần làm gì để hạn chế những rủi ro cho khách hàng khi sử dụng các dịch vụ thẻ ghi nợ của ngân hàng?
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: nghiên cứu những vấn đề cơ bản về thẻ ghi nợ và dịch vụ thẻ ghi nợ tại VCB Phú Tài.
Phạm vi nghiên cứu: phân tích những vấn đề liên quan đến hoạt động phát triển dịch vụ thẻ tại VCB Phú Tài.
Mặt không gian: tỉnh Bình Định.
Mặt thời gian: từ năm 2011 đến 2014.
Chủ yếu áp dụng phương pháp thống kê, phân tích tổng hợp, so sánh số liệu thực tế liên quan đến dịch vụ thẻ ghi nợ của ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Phú Tài.
Dựa vào kết quả phân tích, vận dụng kiến thức và kinh nghiệm thực tế để đưa ra các nhận định, đánh giá về tình hình phát triển dịch vụ thẻ ghi nợ tại VCB Phú Tài.
* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về dịch vụ thẻ ghi nợ của ngân hàng, ứng dụng các nghiên cứu trong việc phân tích các nhân tố tác động đến dịch vụ thẻ ghi nợ của ngân hàng.
Đề xuất những phương pháp phát triển dịch vụ thẻ ghi nợ tại VCB Phú Tài trên cơ sở phân tích thực trạng, những kinh nghiệm và các chiến lược marketing.
Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển kinh doanh dịch vụ thẻ ghi nợ của ngân hàng thương mại.
Chương 2: Thực trạng phát triển kinh doanh dịch vụ thẻ ghi nợ tại VCB Phú Tài từ năm 2011 đến 2014.
Chương 3: Giải pháp phát triển kinh doanh dịch vụ thẻ ghi nợ tại VCB Phú Tài.
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN KINH DOANH DỊCH VỤ THẺ GHI NỢ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
- Khái niệm thẻ ghi nợ
Thẻ ngân hàng là phương tiện thanh toán hiện đại, sử dụng thanh toán trong phạm vi số dư tiền gửi hoặc hạn mức tín dụng được ký kết giữa ngân hàng phát hành thẻ và chủ thẻ. Thẻ ngân hàng ra đời và phát triển gắn liền với sự phát triển và ứng dụng công nghệ tin học trong lĩnh vực ngân hàng.
Thẻ ghi nợ ngân hàng là phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt, do ngân hàng phát hành thẻ cấp cho khách hàng sử dụng thanh toán hàng hóa, dịch vụ hoặc rút tiền mặt trong phạm vi số dư tiền gửi của mình. Ngoài ra, thẻ ghi nợ ngân hàng còn dùng để thực hiện các dịch vụ thông qua hệ thống giao dịch tự động tại máy ATM.
- Phân loại thẻ ghi nợ
Căn cứ theo đặc tính kỹ thuật bao gồm hai loại thẻ: thẻ từ và thẻ thông minh.
Phân loại theo chủ thể phát hành: gồm 2 loại thẻ do ngân hàng phát hành và thẻ do tổ chức phi ngân hàng phát hành.
Phân loại theo hạn mức thanh toán: thẻ thường, thẻ bạc, thẻ vàng, thẻ kim cương.
Phân loại theo phạm vi sử dụng: thẻ ghi nợ nội địa và thẻ ghi nợ quốc tế.
Mỗi loại thẻ có những ưu nhược điểm riêng. Tùy vào nhu cầu, đặc điểm sử dụng mà khách hàng sử dụng những loại thẻ khác nhau.
- Đặc điểm thẻ ghi nợ
Là phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt, đây là đặc điểm quan trọng và cơ bản nhất để xuất hiện thẻ ghi nợ; thêm nữa, thẻ ghi nợ là công cụ thanh toán do ngân hàng phát hành cho khách hàng sử dụng để thanh toán hàng hóa dịch vụ tại các điểm cung ứng hàng hóa dịch vụ có ký hợp đồng thanh toán với ngân hàng và các tổ chức liên kết với ngân hàng.
- Khái niệm dịch vụ thẻ ghi nợ
Dịch vụ thẻ ghi nợ là bao gồm tổng thể các sản phẩm của ngân hàng được cung ứng cho khách hàng khi sử dụng thẻ ghi nợ như: thanh toán hàng hóa dịch vụ, rút tiền, chuyển tiền, truy vấn số dư, …
Dịch vụ thẻ ghi nợ là mục tiêu cuối cùng mà khách hàng cần ở một chiếc thẻ ghi nợ. Vì vậy, muốn phát triển số lượng và chất lượng thẻ ghi nợ của một ngân hàng thì việc phát triển các dịch vụ thẻ ghi nợ là điều kiên tiên quyết có vai trò quyết định.
- Phân loại dịch vụ thẻ ghi nợ
Phân loại theo công cụ hỗ trợ: dịch vụ thẻ ghi nợ tại ATM, POS, internet. Khách hàng có thể sử dụng các dịch vụ thẻ ghi nợ khác nhau tại các công cụ hỗ trợ khác nhau.
Phân loại theo phạm vi lãnh thổ: dịch vụ thẻ ghi nợ được thực hiện trong nước và nước ngoài. Chỉ có thẻ ghi nợ quốc tế mới có thể sử dụng được các dịch vụ thẻ tại nước ngoài.
Dịch vụ tích hợp đặc trưng: là dịch vụ ưu đãi của ngân hàng liên kết với một tổ chức nhất định dành cho khách hàng khi sử dụng kết hợp hai dịch vụ của ngân hàng và tổ chức đó. Đây là dịch vụ ngày càng trở nên phổ biến, nó có sức hấp dẫn hơn đối với khách hàng bởi sức hấp dẫn phụ trội mà nhà cung cấp thứ hai mang lại.
- Đặc điểm dịch vụ thẻ ghi nợ
Dịch vụ thẻ ghi nợ được cung ứng thông qua thẻ ghi nợ nên các đặc điểm như: mức độ, quy mô và các tiện ích của các dịch vụ này tùy thuộc vào đặc điểm loại thẻ ghi nợ và chủ thể phát hành.
- Đối với chủ thẻ: Tiện lợi, linh hoạt và tiết kiệm thời gian; An toàn; Kiểm soát được chi tiêu
- Đối với đơn vị chấp nhận thẻi: Thu hồi vốn nhanh; An toàn, nhanh chóng, thuận tiện, hiệu quả và chuyên nghiệp; Mở rộng quan hệ với ngân hàng.
- Đối với ngân hàng
Chất lượng dịch vụ thẻ càng cao thể hiện trình độ kỹ thuật, công nghệ càng hiện đại, khả năng đáp ứng nhu cầu của khách hàng càng lớn. Uy tín và danh tiếng là một nhân tố quan trọng quyết định sự tồn tại, phát triển và khả năng cạnh tranh của ngân hàng.
Thông qua việc phát hành thẻ, ngân hàng có thể huy động được nguồn vốn nhàn rỗi trong dân cư với giá rẻ để cho vay phục vụ sản xuất kinh doanh và tiêu dùng mang lại lợi nhuận cho ngân hàng.
- Đối với nền kinh tế
Việc thanh toán thẻ tạo điều kiện thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ một cách an toàn, hiệu quả, nhanh chóng, chính xác, tiết kiệm thời gian. Qua đó giúp chống việc sử dụng tiền giả trong nền kinh tế.
Tăng cường hoạt động lưu thông hàng hóa trong nền kinh tế, tăng vòng quay vốn, dễ dàng kiểm soát khối lượng giao dịch thanh toán của dân cư và của nền kinh tế.
Việc thanh toán bằng thẻ ngân hàng thông qua việc sử dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ hiện đại tạo điều kiện hết sức thuận lợi cho việc hội nhập nền kinh tế thế giới thông qua các tổ chức thẻ quốc tế lớn trên thế giới trong lĩnh vực hoạt động tài chính.
- Rủi ro tác nghiệp
- Rủi ro lãi suất
- Rủi ro tỷ giá
- Rủi ro thanh khoản
- Quan điểm
Phát triển kinh doanh dịch vụ thẻ ghi nợ trong ngân hàng thương mại là việc nâng cao số lượng thẻ được phát hành các loại, cũng như việc thanh toán qua thẻ ngày một tăng cao nhằm gia tăng thu nhập từ dịch vụ thẻ. Bên cạnh đó còn gia tăng các tiện ích, dịch vụ đi kèm trên cơ sở kiểm soát rủi ro nhằm giúp sản phẩm thẻ ngày càng hoàn thiện, mang lại sự thuận tiện nhất cho khách hàng, thỏa mãn nhu cầu ngày càng phát triển của con người.
- Mục tiêu
Từ khái niệm trên mà ta có các mục tiêu chính trong kinh doanh dịch vụ thẻ ghi nợ của ngân hàng là:
- Phát triển về quy mô dịch vụ thẻ ghi nợ.
- Tăng thu nhập từ các dịch vụ thẻ ghi nợ
- Mở rộng thị phần kinh doanh dịch vụ thẻ ghi nợ.
- Phát triển chất lượng dịch vụ thẻ ghi nợ.
- Hợp lý hóa cơ cấu dịch vụ thẻ ghi nợ.
- Kiểm soát rủi ro trong dịch vụ thẻ ghi nợ.
- Phát triển số lượng thẻ ghi nợ
- Mở rộng các đơn vị chấp nhận thẻ
- Tăng cường công tác xúc tiến các dịch vụ thẻ ghi nợ
- Tăng cường đào tạo, nâng cao trình độ của cán bộ tác nghiệp dịch vụ thẻ
- Phát triển công nghệ (Physical)
- Các biện pháp kiểm soát rủi ro kinh đoanh dịch vụ thẻ ghi nợ
Về việc phát triển quy mô kinh doanh dịch vụ thẻ ghi nợ có thể sử dụng các tiêu chí sau: tốc độ gia tăng số lượng thẻ ghi nợ, doanh số thanh toán hoặc sử dụng qua thẻ ghi nợ, mạng lưới ATM, POS và số lượng thẻ ghi nợ active qua các năm.
Tiêu chí đánh giá việc tăng trưởng thu nhập từ các dịch vụ thẻ ghi nợ là tăng nguồn thu từ các dịch vụ thẻ ghi nợ, đây là mục tiêu mà các ngân hàng hướng đến.
Mở rộng thị phần: thể hiện bằng sự gia tăng tỷ trọng doanh số thanh toán và sử dụng qua thẻ của chi nhánh so với toàn ngành trong địa bàn tỉnh.
Phát triển chất lượng dịch vụ thẻ: phát triển công nghệ thông tin để việc sử dụng thẻ ngày càng nhanh chóng, thuận tiện và an toàn hơn; bên cạnh đó cần nâng cao trình độ chuyên môn để tư vấn cũng như thái độ phục vụ của nhân viên ngân hàng đối với khách hàng; đa dạng hóa các sản phẩm liên quan đến thẻ.
Hợp lý hóa cơ cấu dịch vụ thẻ: từ khảo sát thực tế và đánh giá hiệu quả kinh doanh từ các dịch vụ thẻ, ngân hàng lựa chọn danh mục các dịch vụ tiềm năng mang lại nhiều lợi ích nhất cho ngân hàng những vẫn đảm bảo kiểm soát được rủi ro và đáp ứng được nhu cầu của khách hàng.
Kiểm soát rủi ro: rủi ro trong kinh doanh dịch vụ thẻ là điều không thể tránh khỏi, nhất là khi tội phạm công nghệ cao ngày càng phát triển. Phổ biến nhất là rủi ro tác nghiệp; và các chỉ tiêu để đo lường được công tác kiểm soát rủi ro của ngân hàng là: tỷ lệ các tra soát, khiếu nại của khách hàng và ĐVCNT đối với ngân hàng, tỷ lệ thanh toán hàng hóa dịch vụ trên mạng, …
- Các nhân tố khách quan: Thứ nhất, môi trường kinh tế, xã hội; Thứ hai, môi trường pháp lý; Thứ ba, trình độ dân trí và thói quen người tiêu dùng; Thứ tư, môi trường công nghệ; Thứ năm, thu nhập người tiêu dung.
- Các nhân tố chủ quan: Thứ nhất, thương hiệu ngân hàng; Thứ hai, hạ tầng công nghệ; Thứ ba, trình độ đội ngũ nhân viên ngân hàng; Thứ tư, giá cả dịch vụ; Thứ năm, chất lượng dịch vụ thẻ ghi nợ; Thứ sáu, sự bảo mật và an toàn của dịch vụ thẻ ghi nợ; Thứ bảy, định hướng phát triển của ngân hàng; Thứ tám, công tác khách hàng; Thứ chín, phát triển sản phẩm mới.
THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THẺ GHI NỢ
TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM – CHI NHÁNH PHÚ TÀI
- Cơ cấu tổ chức
- Chức năng và nhiệm vụ của các phòng ban
- Chức năng và nhiệm vụ của VCB Phú Tài
- Tình hình huy động vốn qua 4 năm 2011 – 2014
Huy động vốn tăng trưởng đều qua các năm, tăng mạnh tại năm 2012 và giảm tốc độ tăng trưởng từ năm 2013. Nguyên nhân là do lãi suất huy động theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang giảm dần từ năm 2013.
- Tình hình cho vay qua 4 năm 2011 đến 2014
Hoạt động tín dụng trong năm 2014 nhìn chung đã có phần nới lỏng. Tuy nhiên, theo chính sách của Vietcombank Trung ương, các Chi nhánh Vietcombank cần nâng cao chất lượng tín dụng, thận trọng trong tăng trưởng. Vì vậy, tốc độc tăng trưởng dư nợ cho vay của VCB Phú Tài chậm lại trong 2 năm trở lại đây.
- Kết quả hoạt động kinh doanh
Bảng 2.3. Kết quả hoạt động kinh doanh tại VCB Phú Tài
| (ĐVT: tỷ đồng) | |||
| Chỉ tiêu | 2012 | 2013 | 2014 |
| 1. Tổng thu nhập | 269,50 | 320,33 | 331,03 |
| – Thu từ lãi | 260,85 | 299,97 | 304,97 |
| – Thu ngoài lãi | 8,65 | 9,51 | 10,46 |
| Hoàn nhập DPRR | – | 10,85 | 15,60 |
| 2. Tổng chi phí | 264,64 | 314,19 | 321,65 |
| – Chi trả lãi | 189,99 | 222,68 | 228,45 |
| – Chi ngoài lãi | 22,90 | 29,42 | 29,80 |
| Trích lập DPRR | 51,75 | 62,09 | 63,40 |
| Lợi nhuận (thu-chi) | 4,86 | 6,14 | 9,38 |
(Nguồn: Báo cáo thường niên của VCB Phú Tài)
Qua bảng số liệu 2.3 cho thấy tình hình kinh doanh năm 2014 tại VCB Phú Tài đạt hiệu quả nhất định. Lợi nhuận tăng trưởng đều qua các năm chủ yếu từ việc được hoàn nhập DPRR, làm tăng lợi nhuận bất thường của VCB Phú Tài.
- Bối cảnh bên ngoài
Thị phần và vị thế của Vietcombank cũng nằm trong top 5 ở tất cả các hoạt động tài chính ngân hàng. Tuy nhiên, VCB Phú Tài lại là một chi nhánh mới hoạt động, được nâng cấp từ một phòng giao dịch của VCB Quy Nhơn; vì vậy quy mô và thị phần còn nhỏ.
- Bối cảnh bên trong
Xác định phát triển kinh doanh dịch vụ thẻ ghi nợ là chiến lược quan trọng, ban lãnh đạo đã rất chú trọng xây dựng đội ngũ nhân sự chuyên xử lý các vấn đề về thẻ và ATM, POS để chăm sóc và xử lý tốt các vấn đề phát sinh nhằm tạo sự hài lòng cho khách hàng khi sử dụng dịch vụ thẻ của VCB Phú Tài.
F:\DỮ LIỆU COP CỦA CHỊ YẾN\DAI HOC DA NANG\LUAN VAN 2015\LUAN VAN BINH DINH\LUAN VAN (Phan Thuy Quyen)\SAU BAO VE
