MỞ ĐẦU
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục mầm non có vị trí quan trọng, là bậc học đầu tiên đặt nền móng ban đầu cho sự phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ và thẩm mỹ cho trẻ, đây là một bước đệm để chuẩn bị cho trẻ đi tiếp vào các bậc học phổ thông. Trường mầm non vừa có nhiệm vụ chăm sóc và vừa có nhiệm vụ giáo dục những trẻ nhỏ chưa biết tự chăm sóc bản thân kể cả những việc rất nhỏ. Đây là điểm mà bậc học mầm non khác biệt với các bậc học khác. Vì vậy việc quản lý các trường mầm non đòi hỏi rất nhiều nỗ lực từ đội ngũ cán bộ quản lý của bậc học, bên cạnh lòng yêu nghề, mến trẻ họ còn phải hội tụ những năng lực, phẩm chất trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, lý luận chính trị vững vàng để đẩy mạnh hoạt động của trường, đưa trường đi vào nền nếp. Sự phát triển của bậc học mầm non phụ thuộc rất nhiều vào đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non.
Với xu thế hội nhập toàn cầu của các nước đang phát triển, sự cạnh tranh ngày càng quyết liệt làm biến đổi nhanh chóng và sâu sắc đời sống vật chất và tinh thần của xã hội; tác động đến tất cả lĩnh vực của xã hội đặc biệt nổi bật là sự phát triển của giáo dục. Toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế vừa tạo ra quá trình hợp tác để phát triển vừa là quá trình đấu tranh gay gắt của các nước đang phát triển để bảo vệ lợi ích quốc gia, bảo tồn bản sắc văn hoá và truyền thống của các dân tộc. Hầu hết các quốc gia đều có quan điểm chung: nguồn lực con người là nhân tố quan trọng nhất và giáo dục là con đường cơ bản để phát huy nguồn lực con người, phục vụ cho sự phát triển nhanh và bền vững của mọi quốc gia.
Đảng và Nhà nước luôn khẳng định phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển; giáo dục vừa là mục tiêu vừa là động lực để phát triển kinh tế – xã hội. Trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên thực hiện nhiệm vụ nuôi dưỡng chăm sóc và giáo dục trẻ em từ ba tháng đến bảy mươi hai tháng tuổi, nhằm giúp trẻ em phát triển toàn diện về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào học lớp một. Do đó, phát triển giáo dục mầm non một cách vững chắc là đặt nền tảng cho sự phát triển nguồn lực con người sau này.
Để thực hiện được nội dung trên, thì việc phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non là rất quan trọng bên cạnh việc đầu tư cơ sở vật chất, phát triển chương trình giáo dục, phối hợp phụ huynh, trẻ…thì đội ngũ nhà giáo có tính chất quyết định, đặc biệt là đội ngũ cán bộ quản lý ở các trường mầm non.
Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non trong giai đoạn hiện nay phù hợp với đường lối chủ trương của đảng và nhà nước, Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định “Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục là khâu then chốt”. Đại hội lần thứ XIII của Đảng tiếp tục khẳng định “ Phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao; ưu tiên phát triển nguồn nhân lực cho công tác lãnh đạo, quản lý và các lĩnh vực then chốt trên cơ sở nâng cao, tạo bước chuyển biến mạnh mẽ, toàn diện, cơ bản về chất lượng giáo dục”.
Trong chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam giai đoạn 2010-2020 đã xác định phát triển đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý là một trong những giải pháp then chốt để phát triển giáo dục giai đoạn 2010-2020. Những năm qua nghành giáo dục và đào tạo đã triển khai nhiều biện pháp phát triển bậc học như thực hiện giáo dục mầm non 5 tuổi, đổi mới chương trình giáo dục, nội dung, phương pháp giáo dục theo hướng lấy trẻ làm trung tâm, phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở GDMN và cũng đã đạt nhiều thành tựu quan trọng.
Tại thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi hiện nay, song song với việc quy hoạch mạng lưới trường lớp đến năm 2025 thì vấn đề quy hoạch đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục là một trong những vấn đề được xem xét, cân nhắc để tìm được những nhân tố mới để bồi dưỡng, đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý kế cận có trình độ trên chuẩn về mặt chuyên môn nghiệp vụ, có trình độ lý luận chính trị; có thể sử dụng thành thạo ngoại ngữ, tin học phục vụ cho công tác quản lý, nghiên cứu khoa học phục vụ công tác, đáp ứng được những yêu cầu ngày càng cao trong giai đoạn tới.
Bên cạnh đó, đề án phát triển chiến lược giáo dục mầm non giai đoạn 2020-2025 của tỉnh Quảng Ngãi cũng khẳng định: Việc chăm lo phát triển giáo dục mầm non, bảo đảm mọi trẻ em được tiếp cận giáo dục mầm non có chất lượng, công bằng và bình đẳng là trách nhiệm của các cấp, các ngành, mỗi gia đình và toàn xã hội.
Thực hiện kế hoạch của UBND tỉnh, trong những năm qua công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý của thành phố Quảng Ngãi luôn được quan tâm phát triển. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khách quan, chủ quan dẫn đến công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non tại thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi trong những năm qua vẫn còn nhiều hạn chế: Công tác tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng, thực hiện chế độ đãi ngộ đối với cán bộ quản lý vẫn còn nhiều hạn chế, chưa ngang tầm với đòi hỏi ngày càng cao của nhiệm vụ. Đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục mầm non cơ bản đã đáp ứng chuẩn trình độ đào tạo; tuy nhiên, khả năng sử dụng ngoại ngữ và ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý cũng còn rất hạn chế và để đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018, đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non có vai trò hết sức quan trọng trong nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường.
Với những lý do trên, đề tài “Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non công lập trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi trong giai đoạn hiện nay” được chọn để nghiên cứu.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiển, đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non công lập trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi trong giai đoạn hiện nay.
- 3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Đội ngũ cán bộ quản lý tại các trường mầm non
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non công lập trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi
- 4. Giả thuyết khoa học
- Đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non trên địa bàn thành phố đa số chưa được đào tạo có hệ thống về công tác quản lý, tính chuyên nghiệp thấp, làm việc chủ yếu dựa vào kinh nghiệm cá nhân nên chất lượng, hiệu quả công tác còn nhiều hạn chế. Chế độ đãi ngộ cũng như công tác đào tạo bồi dưỡng, bổ nhiệm chưa được quan tâm đúng mức. Các biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non công lập trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy và học tại các trường mầm non, góp phần thiết thực vào chất lượng giáo dục ở bậc mầm non hiện nay .
- 5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về đội ngũ cán bộ quản lý trường học tại các trường mầm non công lập trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi.
5.2. Khảo sát đánh giá thực trạng cán bộ quản lý tại các trường Mầm non công lập trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi.
5.3. Đề xuất biện pháp để phát triển đội ngũ cán bộ quản lý tại các trường Mầm non công lập trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi.
- 6. Phương pháp nghiên cứu
6.1. Nhóm Phương pháp nghiên cứu lý luận
6.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
6.3. Nhóm phương pháp xử lý thông tin
7.1. Giới hạn về đối tượng nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng và đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý tại các trường mầm non công lập trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi.
7.2. Giới hạn thời gian nghiên cứu
Các số liệu tổng hợp và điều tra khảo sát được thu thập trong thời gian năm học 2020-2021 đến năm học 2022-2023.
7.3. Giới hạn về địa bàn và khách thể khảo sát
Tiến hành thu thập số liệu ở 27 trường mầm non công lập trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi. Khảo sát, điều tra cán bộ quản lý, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn của 27 trường mầm non công lập trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi.
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo, nội dung luận văn được trình bày trong 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý tại các trường mầm non trong giai đoạn hiện nay.
Chương 2: Thực trạng công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý tại các trường mầm non công lập trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi
Chương 3: Biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý tại các trường mầm non công lập trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi trong giai đoạn hiện nay.
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ CÁC TRƯỜNG MẦM NON TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.2. Các khái niệm chính của đề tài
Khái niệm phát triển: Theo từ điển Anh Việt của Viện Ngôn ngữ học thì “Phát triển” (Develop) có nghĩa là làm cho ai/cái gì tăng trưởng dần dần; trở nên hoặc làm cho trưởng thành hơn, tiến triển hơn hoặc có tổ chức hơn. Từ điển Triết học: Phát triển là một quá trình vận động từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, theo đó cái cũ biến mất và cái mới ra đời…
Đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non bao gồm hiệu trưởng và phó hiệu trưởng nhà trường, do chủ tịch UBND thành phố (quận, thị, thành phố trực thuộc tỉnh) bổ nhiệm; Hiệu trưởng trường mầm non vừa là người lãnh đạo, vừa là người quản lý đơn vị trường học, có nhiệm vụ và quyền hạn được quy định tại các văn bản pháp luật của Nhà nước; Phó hiệu trưởng trường mầm non là người giúp việc cho hiệu trưởng, chịu trách nhiệm trước hiệu trưởng và chịu trách nhiệm trước pháp luật về công việc được phân công.
1.2.3. Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
Các cán bộ quản lý đang sống trong thời kỳ của nền kinh tế tri thức, nền kinh tế tri thức đã làm thay đổi hẳn cơ cấu kinh tế lao động, nền kinh tế chủ yếu dựa vào trí tuệ con người. Tri thức ngày càng trở thành nhân tố trực tiếp của chức năng sản xuất. Đầu tư cho phát triển tri thức trở thành yếu tố then chốt cho sự tăng trưởng kinh tế vững chắc. Như vậy người “nhạc trưởng” chỉ huy dàn nhạc lúc này không thể như trước được nữa, đòi hỏi phải có trình độ cao hơn, có khả năng quản lý, lãnh đạo giỏi hơn, có tầm nhìn chiến lược xa hơn. Vì vậy, việc phát triển đội ngũ cán bộ quản lý là điều tất yếu không thể thiếu được, đây cũng là một phần việc quan trọng trong việc phát triển nguồn nhân lực.
1.3. Lý luận về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
1.3.1. Một số vấn đề cơ bản về phát triển nguồn nhân lực trong giáo dục
1.3.2. Vai trò, tầm quan trọng của đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non trong bối cảnh đổi mới giáo dục mầm non hiên nay
1.3.3. Yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non theo chuẩn hiệu trưởng cơ sở giáo dục mầm non
1.4. Nội dung phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
1.4.1. Quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
Công tác phát triển đội ngũ CBQL liên quan đến quy mô, cơ cấu chất lượng của đội ngũ CBQL lý.
1.4.2. Tuyển chọn, bổ nhiệm đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
1.4.3. Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
1.4.4. Xây dựng môi trường phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
1.4.5. Đánh giá đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
1.5.1. Chủ trương, chính sách của địa phương
1.5.2. Năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
1.5.3. Đặc thù của nhà trường.
1.6. Chức năng quyền hạn của phòng giáo dục đối với công tác phát triển đội ngũ.
1.6.1. Chức năng.
1.6.2. Quyền hạn
THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TẠI TRƯỜNG MẦM NON CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ QUẢNG NGÃI TRONG GIAI ĐOẠN
HIỆN NAY
2.1. Khái quát quá trình điều tra khảo sát thực trạng
2.1.1. Mục đích khảo sát
Nhằm đánh giá thực trạng công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non công lập thành phố Quảng Ngãi tỉnh Quảng Ngãi và nguyên nhân của thực trạng.
2.1.2. Đối tượng khảo sát
Đề tài tiến hành trên 99 đối tượng cụ thể sau:
– 76 cán bộ quản lý các trường gồm Hiệu trưởng, các Phó Hiệu trưởng của 10 trường Mầm non; 23 tổ trưởng chuyên môn cảu 33 trường Mầm non.
2.1.3. Nội dung khảo sát
Trên cơ sở lý luận và các vấn đề liên quan đến công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý ở các trường mầm non đã được trình bày ở chương 1, để thấy được thực trạng của vấn đề nghiên cứu, tôi đã tiến hành tổ chức khảo sát thực trạng ở 33 trường mầm non công lập của thành phố Quảng Ngãi tỉnh Quảng Ngãi với các nội dung cụ thể như sau:
– Khảo sát thực trạng năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý các trường Mầm non;
– Khảo sát thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường Mầm non trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi;
Trên cơ sở thực trạng, đề tài tổng hợp đánh giá chất lượng cán bộ quản lý các trường mầm non, chỉ ra những kết quả đã đạt được, những bất cập, thuận lợi và những khó khăn trong hoạt động quản lý, đánh giá những mặt tích cực và những yếu kém trong đội ngũ cán bộ quản lý, để từ đó thấy được những biện pháp cần làm để phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non công lập thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi.
2.1.4. Phương pháp khảo sát
– Trước khi tiến hành bằng phiếu hỏi tôi đã trực tiếp quan sát, phỏng vấn, nhiều người thuộc đối tượng khảo sát. Từ đó thiết kế mẫu phiếu hỏi hướng vào các nội dung cần khảo sát;
– Phát phiếu hỏi đến các đối tượng khảo sát;
– Thu thập các phiếu hỏi và xử lý kết quả.
– Phương pháp đàm thoại: Phỏng vấn, trao đổi ý kiến với CBQL, GV;
– Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tổng hợp dữ liệu lưu trữ của cơ quan QLGD địa phương;
– Phương pháp quan sát: Quan sát trực tiếp các hoạt động quản lý, dạy học, hoạt động giáo dục trong nhà trường;
2.2. Khái quát về tình hình kinh tế – xã hội và giáo dục đào tạo thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi
2.2.1. Đặc điểm về kinh tế – xã hội
2.2.2. Khái quát về giáo dục đào tạo
2.2.3. Về giáo dục mầm non
2.3. Thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non công lập trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi
2.3.1. Thực trạng cơ cấu, số lượng của đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non công lập trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi
F:\DỮ LIỆU MỚI CẦN ĐỔI TÊN VÀ ĐĂNG 2025\TAI LIEU C YEN-2024\LOP QUANG NGAI\SAU BAO VE\Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non công lập trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi trong giai đoạn hiện nay\HUỲNH THỊ BÍCH THẢO – QLGD- K43 QUANG NGÃI\TOM TAT
