Nghiên cứu phương pháp hỗ trợ ra quyết định đa mục tiêu và ứng dụng xây dựng hệ thống quản lý phòng cháy rừng
Rừng là tài nguyên vô cùng quý báu và có giá trị to lớn nhiều mặt đối với nền kinh tế của đất nước. Việc quản lý bảo vệ và phát triển vốn rừng là trách nhiệm và nghĩa vụ của các cấp, các ngành và của toàn xã hội.
Những năm gần đây diện tích rừng tự nhiên trên thế giới nói chung, rừng ở nước ta nói riêng, không những bị suy giảm về số lượng mà chất lượng cũng bị giảm sút do việc chặt phá rừng làm nương rẫy, khai thác rừng bừa bãi không theo quy hoạch, nạn cháy rừng thường xuyên xảy ra đã dẫn đến tình trạng diện tích rừng bị thu hẹp, tình trạng hạn hán, lũ lụt thường xuyên xảy ra đã ảnh hưởng rất lớn đến diện tích rừng. Để nhanh chóng phủ xanh đất trống đồi núi trọc cần tiến hành đẩy nhanh các biện pháp trồng rừng, quản lý bảo vệ tốt vốn rừng hiện có. Việc đầu tư trồng rừng rất tốn kém mất nhiều thời gian và công sức, việc chăm sóc quản lý bảo vệ, phòng chống cháy rừng lại càng khó khăn hơn.
Trong quản lý phòng chống cháy rừng, việc đưa ra quyết định được dựa trên sự hiểu biết sâu sắc về mối quan hệ giữa các hoạt động, các quá trình đang diễn ra tại từng khu vực và ảnh hưởng của hoạt động, quá trình đó đến khu vực là rất quan trọng và mang tính quyết định. Do đó việc tìm ra một hệ hỗ trợ ra quyết định trong quản lý phòng chống cháy rừng là rất cần thiết.
Hệ thống hỗ trợ ra quyết định DSS (Decision Support System) đối với các vấn đề về bảo vệ rừng đã bắt đầu xuất hiện giữa nhưng năm 1970. DSS được xây dựng nhằm đánh giá những biện pháp khác nhau bao gồm cả việc đánh giá các chi phí của các biện pháp đó để đưa ra những đề xuất, khuyến nghị cho các cơ quan ra quyết định. Trải qua nhiều năm tiếp theo của thập niên 90 của thế kỷ trước, cùng với sự phát triển của các phần mềm, sự nâng cao hiểu biết cơ bản của người ra quyết định về ứng dụng công nghệ thông tin đã giúp cho việc xây dựng và khai thác phần mềm hỗ trợ ra quyết định trong quản lý phòng chống cháy rừng trở nên phổ biến hơn.
Xuất phát từ các ý nghĩa trên, tôi đề xuất chọn đề tài luận văn cao học: “Nghiên cứu phương pháp hỗ trợ ra quyết định đa mục tiêu và ứng dụng xây dựng hệ thống quản lý phòng cháy rừng”. Đề tài sẽ góp phần làm cơ sở lý luận và thực tiễn phục vụ tốt cho công tác quản lý phòng cháy rừng.
Tìm hiểu các phương pháp ra quyết định đa mục tiêu để vận dụng xây dựng hệ thống quản lý phòng cháy rừng.
Để hoàn thành mục tiêu đặt ra, cần thực hiện các nhiệm vụ sau:
– Nghiên cứu hiện trạng cháy rừng và xây dựng kịch bản phòng cháy rừng hiện tại.
– Phân tích các phương pháp ra quyết định đa mục tiêu đã tồn tại, ứng dụng, cải tiến và phát triển chúng.
– Xử lí phương pháp ra quyết định được chọn để áp dụng vào hệ thống quản lý phòng cháy rừng.
– Xử lý tối ưu phương pháp để thực thi chương trình. Xây dựng hệ thống DSS.
– Triển khai ứng dụng DSS quản lý phòng cháy rừng vào thực tế.
Đối tượng: Hệ thống quản lý phòng chống cháy rừng, các vấn đề liên quan đến công tác phòng cháy rừng.
- Phạm vi: Tập trung nghiên cứu các phương pháp hỗ trợ ra quyết định đa mục tiêu và ứng dụng thử nghiệm tại Quảng Ngãi.
- 4. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp lý thuyết:
– Tìm hiểu kịch bản quản lý phòng cháy rừng.
– Tìm hiểu hệ DSS quản lý phòng cháy rừng.
– Tìm hiểu các phương pháp và công nghệ liên quan đến phòng cháy rừng.
- Phương pháp thực nghiệm:
– Thu thập dữ liệu thực tế.
– Trích rút các thuộc tính đặc trưng từ dữ liệu thực tế.
– Phân tích yêu cầu của chương trình.
– Thiết kế hệ thống và triển khai xây dựng chương trình.
– Kiểm thử và đánh giá kết quả.
Sau phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phần phụ lục, luận văn được trình bày thành 3 chương:
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ PHÒNG CHÁY RỪNG VÀ HỆ HỖ TRỢ RA QUYẾT ĐỊNH ĐA MỤC TIÊU.
CHƯƠNG 2. NGHIÊN CỨU CÁC PHƯƠNG PHÁP HỖ TRỢ RA QUYẾT ĐỊNH ĐA MỤC TIÊU TRONG QUẢN LÝ PHÒNG CHÁY RỪNG
CHƯƠNG 3. XÂY DỰNG HỆ THỐNG RA QUYẾT ĐỊNH ĐA MỤC TIÊU TRONG QUẢN LÝ PHÒNG CHÁY RỪNG TẠI TỈNH QUẢNG NGÃI
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ PHÒNG CHÁY RỪNG VÀ HỆ HỖ TRỢ RA QUYẾT ĐỊNH ĐA MỤC TIÊU
- 1.1. TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC PHÒNG CHỐNG CHÁY RỪNG
- 1.1.1. Khái niệm về cháy rừng và phòng cháy chữa cháy rừng
- 1.1.2. Những vấn đề cần quan tâm trong quản lý và phòng cháy rừng
- 1.2. TỔNG QUAN VỀ HỆ HỖ TRỢ RA QUYẾT ĐỊNH
- 1.2.1. Giới thiệu
- 1.2.2. Người ra quyết định và quá trình ra quyết định
- 1.2.3. Các thành phần của hệ hỗ trợ ra quyết định
- 1.2.4. Đặc trưng của hệ hỗ trợ ra quyết định
- 1.2.5. Phân loại mô hình của hệ hỗ trợ ra quyết định
- 1.2.6. Quy trình DSS
- 1.2.7. Các kỹ thuật của DSS
- 1.3. HỆ HỖ TRỢ RA QUYẾT ĐỊNH ĐA MỤC TIÊU MCDA
- 1.3.1. Giới thiệu
- 1.3.2. Cấu trúc của bài toán MCDA
1.3.3. Phân loại bài toán ra quyết định đa mục tiêu
1.3.4. Các phương pháp của MCDA
Chương 1 đã trình bày tổng quan về công tác quản lý phòng chống cháy rừng và giới thiệu tổng quát về hệ hỗ trợ ra quyết định và hệ hỗ trợ ra quyết định đa mục tiêu.
NGHIÊN CỨU CÁC PHƯƠNG PHÁP HỖ TRỢ
RA QUYẾT ĐỊNH ĐA MỤC TIÊU TRONG QUẢN LÝ
PHÒNG CHÁY RỪNG
- 2.1. GIỚI THIỆU BÀI TOÁN PHÒNG CHÁY RỪNG
- 2.2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT MCDA ÁP DỤNG CHO BÀI TOÁN
- 2.2.1. Các bước cơ bản
- 2.2.2. Tạo lập ma trận phân tích
- 2.2.3. Chuẩn hóa ma trận phân tích
- 2.2.4. Mô hình hóa hàm giá trị
- 2.2.5. Các quy tắc ra quyết định
- 2.3. PHƯƠNG PHÁP AHP
- 2.3.1. Xác định vấn đề cần giải quyết
- AHP phân giải vấn đề ra thành cấu trúc cây phân cấp. Để làm điều này phải khám phá những khía cạnh của vấn đề từ tổng quát đến chi tiết, biễu diễn chúng theo cây đa nhánh. Phần tử tại mức cao nhất của cây được gọi là mục tiêu. Những phần tử ở mức cuối cùng được gọi là những lựa chọn. Ngoài ra còn một nhóm các phần tử liên quan đến các yếu tố hay tiêu chí liên kết giữa những sự lựa chọn và mục tiêu. Một cây phân cấp với mục tiêu ở đỉnh, những sự lựa chọn là các phần tử lá và các phần tử tiêu chí là ở giữa
2.3.2. Xây dựng ma trận so sánh
2.3.3. Tổng hợp độ ưu tiên
Ta sử dụng những ma trận có được từ bước trên để có thể thiếp lập ra độ ưu tiên của các phần tử trong cây phân cấp. Độ ưu tiên là một số thuộc khoản [0,1]. Chúng biểu diễn sự liên kết của trọng số trong từng phần tử ở từng mức. Cuối cùng tổng hợp các kết quả tính toán và đưa ra kết luận cuối cùng về phương án sẽ được lựa chọn.
;
(2.6)
Trong đó:
αj – Trọng số tiêu chí.
αij – Trọng số đánh giá của phương án thứ i đối với tiêu chí thứ j.
n – Số lượng tiêu chí đánh giá.
m – Số phương án được đưa ra lựa chọn.
2.3.4. Tóm tắt các bước thực hiện trong phương pháp AHP
F:\DỮ LIỆU COP CỦA CHỊ YẾN\DAI HOC DA NANG\KHOA HOC MAY TINH\NGUYEN VIET VUONG
