Hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN cấp huyện tại huyện Đăkglei tỉnh Kon Tum
1. Tính cấp thiết của đề tài
Chi NSNN là một bộ phận của NSNN, có ảnh hưởng rất lớn đối với sự ổn định, phát triển KTXH của đất nước, nhất là trong quá trình hội nhập quốc tế.
Tại huyện Đăkglei, tỉnh Kon Tum trong những năm qua hoạt động quản lý chi NSNN cơ bản phục vụ tốt yêu cầu phát triền kinh tế xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng trên địa bàn huyện. Tuy nhiên, thực trạng quản lý chi NSNN huyện Đăkglei vẫn còn nhiều bất cập. Nhằm đánh giá thực trạng quá trình quản lý chi NSNN cấp huyện tại Đăkglei thời gian qua, nêu lên được những thành tựu và hạn chế cũng như nguyên nhân hạn chế. Từ đó, đưa ra được các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN cấp huyện tại huyện Đăkglei thời gian tới. Tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN cấp huyện, tại huyện Đăkglei tỉnh Kon Tum”.
2. Mục tiêu nghiên cứu
– Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý chi NSNN cấp huyện.
– Đánh giá thực trạng công tác quản lý chi NSNN của huyện Đăklgei, chỉ ra những thành công, hạn chế trong công tác quản lý NSNN của huyện Đăklgei.
– Đề xuất các giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác quản lý NSNN huyện Đăkglei, góp phần phát triển kinh tế xã hội của huyện Đăkglei, tỉnh Kon Tum.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Là những vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác quản lý chi NSNN cấp huyện
Phạm vi nghiên cứu: nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác quản lý chi NSNN trên địa bàn huyện Đăkglei, tỉnh Kon Tum.
4. Phương pháp nghiên cứu
Bài luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu như: phân tích, tổng hợp, kết hợp logic với lịch sử, thu thập số liệu thứ cấp, thu thấp số liệu sơ cấp…
5. Ý nghĩa khoa học của đề tài
– Luận văn tổng hợp và hệ thống hóa khung lý thuyết về quản lý chi NSNN cấp huyện, làm cơ sở tham khảo cho những đề tài tương tự.
– Luận văn nghiên cứu và chỉ ra thực trạng quản lý chi NSNN trên địa bàn huyện Đăkglei trong giai đoạn từ 2010 -2015, lấy đó làm cơ sở để đề xuất phương hướng và giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN của huyện trong thời gian tới.
6. Cấu trúc của luận văn:
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính của luận văn gồm có 3 chương:
– Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý chi NSNN cấp huyện.
– Chương 2: Thực trạng công tác quản lý chi NSNN cấp huyện tại huyện Đăkglei, tỉnh Kon Tum.
– Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN cấp huyện tại huyện Đăkglei, tỉnh Kon Tum
7. Tổng quan tài liệu
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHI NGÂN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN
1.1. KHÁI QUÁT VỀ CHI NSNN VÀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN
1.1.1. Khái niệm, đặc điểm của chi ngân sách nhà nước cấp huyện
a. Khái niệm
Chi ngân sách huyện là quá trình phân phối lại các nguồn tài chính đã được tập trung vào ngân sách huyện và đưa chúng đến mục đích sử dụng. Chi ngân sách huyện không chỉ dừng lại trên các định hướng mà phải phân bổ cho từng mục tiêu, từng hoạt động và từng công việc cụ thể thuộc chức năng của Nhà nước cấp huyện.[5, tr. 13]
b. Đặc điểm của chi ngân sách nhà nước cấp huyện
– Chi ngân sách huyện gắn với bộ máy Nhà nước cấp huyện và những nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội mà Nhà nước cấp huyện đảm đương trong từng thời kỳ. [21, tr. 5-6]
– Chi ngân sách huyện gắn với quyền lực Nhà nước cấp huyện, mang tích chất pháp lí. [21, tr. 5-6]
– Cũng như chi NSNN, các khoản chi của ngân sách huyện mang tính chất không hoàn trả trực tiếp. [21, tr.5-6]
c. Vai trò của chi ngân sách nhà nước cấp huyện
– Chi ngân sách huyện là nguồn lực tài chính nhằm bảo đảm và duy trì sự hoạt động bình thường của hệ thống chính quyền cấp huyện. [21, tr. 11-12]
– Chi đầu tư XDCB của ngân sách huyện có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển KTXH. [21, tr. 11-12]
– Chi NSNN cấp huyện là đảm bảo công bằng xã hội trên địa bàn. [21, tr. 11-12]
d. Nội dung chi ngân sách nhà nước cấp huyện
Theo Điều 33 – Luật NSNN (2002) và Điều 24 – Nghị định số 60/2003/NĐ-CP nội dung chi NSNN huyện được phân loại như sau:
– Chi đầu tư phát triển là quá trình sử dụng một phần vốn tiền tệ đã tập trung vào ngân sách để xây dựng kết cấu hạ tầng KTXH, phát triển sản xuất, thực hiện mục tiêu ổn định và tăng trưởng của nền kinh tế.
– Chi thường xuyên là một bộ phận của chi NSNN, nó phản ánh quá trình phân phối và sử dụng quỹ NSNN để thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên về quản lý KTXH của Nhà nước.
1.1.2. Khái niệm quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện
a. Khái niệm quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện
Quản lý chi NSNN cấp huyện là quá trình tác động của các cơ quan quản lý nhà nước cấp huyện đối với các đơn vị sử dụng NSNN nhằm sử dụng NSNN theo đúng quy định của pháp luật, đúng mục đích, có hiệu quả, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển KTXH trên địa bàn huyện. [2, tr. 8]
b. Nguyên tắc quản lý chi ngấn sách nhà nước cấp huyện
– Cân đối thu chi ngân sách cấp huyện. [2, tr. 12]
– Đảm bảo yêu cầu cần tiết kiệm và hiệu quả trong việc bố trí các khoản chi tiêu của NSNN. [2, tr. 12]
– Cấp phát ngân sách và sử dụng nguồn vốn NSNN phải có dự toán. [2, tr. 13]
– Chi NSNN theo những mục tiêu quy định. [2, tr. 13]
– Đảm bảo yêu cầu cân đối giữa khả năng và nhu cầu trong quản lý và điều hành ngân sách. [2, tr. 13]
– Nguyên tắc chi trả trực tiếp qua KBNN. [2, tr. 13]
1.1.3. Bản chất của quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện
– Chi NSNN cấp huyện được quản lý bằng pháp luật và theo dự toán.
– Hiệu quả của công tác quản lý chi NSNN cấp huyện khó đo được bằng các chỉ tiêu định lượng.
– Quản lý chi NSNN cấp huyện sử dụng tổng hợp các biện pháp, nhưng biện pháp tối ưu nhất là biện pháp tổ chức hành chính.
1.1.4. Vai trò của quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện trong phát triển kinh tế xã hội
– Phân bổ nguồn lực theo hướng ưu tiên chiến lược, chính sách phát triển của huyện.
– Bảo đảm sử dụng ngân sách đúng mục đích.
– Sử dụng NSNN có hiệu quả.
– Kiểm soát chi tiêu công trên địa bàn huyện.
1.2. NỘI DUNG QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN
1.2.1. Lập và phân bổ dự toán chi ngân sách nhà nước
Lập dự toán chi NSNN là quá trình đánh giá, phân tích nhu cầu chi trên cơ sở cân đối nguồn thu để từ đó xác định các chỉ tiêu, cơ cấu chi cho phù hợp. Là giai đoạn khởi đầu trong một quá trình ngân sách, tạo tiền đề cơ sở cho các khâu tiếp theo, nếu việc lập dự toán NSNN được thực hiện có đầy đủ cơ sở khoa học và phù hợp thực tiễn, đảm bảo đúng tiến độ, thời gian quy định. [5; tr.19], [25; tr. 32]
Yêu cầu của lập dự toán chi NSNN cấp huyện.
Nội dung của lập dự toán chi NSNN cấp huyện.
1.2.2. Chấp hành dự toán chi ngân sách nhà nước
Chấp hành dự toán chi NSNN là quá trình thực hiện dự toán chi NSNN sau khi được các cấp có thẩm quyền thông qua theo những trật tự, nguyên tắc nhất định, là khâu cốt yếu mang tính quyết định đối với một chu trình ngân sách, nếu khâu lập dự toán chi NSNN có tốt thì cũng đang là dự toán, chúng có phục vụ tốt quá trình phát triển KTXH của địa phương hay không thì lại tùy thuộc vào hoạt động chấp hành dự toán chi NSNN. [5; tr. 26], [25; tr. 38]
Yêu cầu của chấp hành dự toán chi NSNN cấp huyện
Nội dung chấp hành dự toán chi NSNN cấp huyện.
1.2.3. Kiểm soát chi ngân sách nhà nước
Kiểm soát chi NSNN là quá trình các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, thực hiện thẩm định, kiểm tra, kiểm soát các khoản chi NSNN theo các chính sách, chế độ, tiêu chuẩn, định mức do Nhà nước quy định theo những nguyên tắc, hình thức và phương pháp quản lý tài chính trong quá trình cấp phát, thanh toán và chi trả các khoản chi của NSNN. [5; tr. 36], [25; tr. 46]
Yêu cầu của kiểm soát chi NSNN cấp huyện.
Nội dung kiểm soát chi NSNN cấp huyện.
1.2.4. Quyết toán chi ngân sách nhà nước
Quyết toán NSNN nói chung, và quyết toán chi NSNN là khâu quan trọng, khâu cuối cùng trong một chu trình ngân sách, là nhiệm vụ của nhiều cơ quan, từ đơn vị sử dụng ngân sách đến đơn vị kiểm soát và quản lý chi ngân sách, nhằm tổng kết, đánh giá việc chấp hành Luật NSNN, cũng như các chính sách tài chính, ngân sách của năm ngân sách đã qua. [3; tr. 41], [5; tr. 36], [25; tr.46]
Yêu cầu của quyết toán chi NSNN cấp huyện.
Nội dung quyết toán chi NSNN cấp huyện.
1.2.5. Thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm chi ngân sách nhà nước
Thanh tra, kiểm tra là một chức năng thiết yếu, là hoạt động xem xét việc thực hiện của các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân sử dụng ngân sách; được thực hiện bởi một cơ quan chuyên trách theo một trình tự, thủ tục do pháp luật quy định, nhằm kết luận đúng, sai, đánh giá ưu, khuyết điểm, và xử lý các vi phạm góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý chi ngân sách [5; tr. 43],[25, tr. 50]
Yêu cầu của thanh tra, kiểm tra và xử lý chi NSNN cấp huyện.
Nội dung thanh tra, kiểm tra và xử lý chi NSNN cấp huyện
1.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN
1.3.1. Điều kiện tự nhiên
1.3.2. Điều kiện kinh tế – xã hội
1.3.3. Cơ chế chính sách và các quy định của nhà nước về quản lý chi NSNN
1.3.4. Khả năng về nguồn lực tài chính công
1.3.5. Tổ chức bộ máy quản lý chi NSNN
1.3.6. Trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ trong bộ máy quản lý chi NSNN.
1.3.7. Hiện đại hóa nền hành chính chi
1.4. KINH NGHIỆM QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN CỦA MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BÀI HỌC CHO HUYỆN ĐĂKGLEI
1.4.1. Kinh nghiệm quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện của một số địa phương
– Kinh nghiệm tại huyện Chư Pả, tỉnh Gia Lai
– Kinh nghiệm tại huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi
– Kinh nghiệm tại huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam
1.4.2. Những bài học rút ra cho huyện Đăkglei
CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN TẠI HUYỆN ĐĂKGLEI, TỈNH KON TUM
2.1. KHÁI QUÁT ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ XÃ HỘI CỦA HUYỆN ĐĂKGLEI, TỈNH KON TUM
Huyện Đăkglei là một huyện miền núi nằm ở phía Bắc tỉnh Kon Tum, tọa độ địa lý trải dài từ 14051’40” đến 15025’20” vĩ Bắc, từ 107028’00” đến 10801’00” kinh Đông.
b. Địa hình, khí hậu
– Địa hình: đặc trưng là đồi nối đất dốc
– Khí hậu: nhiệt đới núi cao.
c. Tài nguyên khoáng sản
Nhóm khoáng sản kim loại quý hiếm
Nhóm khoáng sản vật liệu xây dựng gồm: đá, cát, sỏi xây dựng.
2.1.2. Tình hình kinh tế – xã hội huyện Đăkglei
a. Tăng trưởng và cơ cấu kinh tế
– Tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2010-2015 ước đạt 13,4%.
– Thu nhập bình quân đầu người năm 2015 ước đạt 16,0 triệu đồng/người/năm.
b. Cơ sở hạ tầng
– Tập trung đầu tư xây dựng 302 dự án, công trình hạ tầng
– Hệ thống giao thông được đầu tư, nâng cấp và xây dựng mới
– Kết cấu hạ tầng nông thôn được cải thiện
– Một số công trình văn hóa, khu di tích được trùng tu xây dựng.
c. Dân số và lao động
– Dân số trung bình của huyện tính đến năm 2015 là 42.320 người.
– Lao động: năm 2015, dân số trong độ tuổi lao động có khả năng lao động là 24.952 người, chiếm 59,1% dân số trung bình của huyện
d. Văn hóa, giáo dục, y tế
– Đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân tiếp tục được cải thiện.
– Giáo dục đào tạo tiếp tục được triển khai và đạt nhiều kết quả.
– Công tác y tế, chăm sóc sức khỏe cho nhân dân có nhiều tiến bộ.
2.1.3. Tình hình thu, chi ngân sách nhà nước cấp huyện, huyện Đăkglei giai đoạn 2010-2015
a. Bộ máy quản lý chi ngân sách của huyện
b. Tình hình đội ngũ cán bộ quản lý chi NSNN của huyện
c. Kết quả thu, chi NSNN cấp huyện giai đoạn 2011 – 2015:
Bảng 2.1. Tổng hợp thu, chi ngân sách cấp huyện
Đơn vị tính: triệu đồng
| Chỉ tiêu | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | Tăng BQ (%) | |
| A | Tổng thu NSNN cấp huyện | 74.028 | 74.72 | 91.570 | 108.475 | 108.962 | 8,04 |
| 1 | Thu thuế, phí, lệ phí | 29.152 | 30.554 | 31.450 | 32.860 | 32.952 | 2,48 |
| 2 | Thu tiền sử dụng đất | 25.138 | 23.348 | 35.120 | 49.455 | 49.550 | 14,54 |
| 3 | Các khoản thu quản lý qua NSNN | 19.738 | 20.850 | 25.000 | 26.160 | 26.460 | 6,04 |
| B | Tổng chi NSĐP | 286.585 | 363.138 | 406.815 | 446.708 | 462.803 | 10,06 |
| I | Chi ngân sách huyện | 222.847 | 282.424 | 308.815 | 335.226 | 342.571 | 8,98 |
| 1 | Chi đầu tư- XDCB | 35.300 | 19.680 | 26.123 | 27.000 | 27.213 | -5,07 |
| 2 | Chi bổ sung có mục tiêu | 40.577 | 43.989 | 64.208 | 72.500 | 73.459 | 12,60 |
| 3 | Chi thường xuyên | 142.470 | 213.755 | 214.984 | 230.887 | 237.143 | 10,73 |
| 4 | Chi trả nợ vay NS cấp trên | 1.000 | 1.000 | 2.100 | 1.800 | 15,83 | |
| 5 | Chi từ nguồn năm trước sang | 4.500 | 4.000 | 2.500 | 2.739 | 2.956 | -8,06 |
| II | Chi bổ sung ngân sách xã | 44.000 | 59.864 | 73.000 | 85.322 | 89.371 | 15,23 |
| III | Các khoản chi quản lý qua NSNN | 19.738 | 20.850 | 25.000 | 26.160 | 30.861 | 9,36 |
| 1 | Học phí | 7.079 | 7.350 | 9.000 | 9.300 | 11.800 | 10,76 |
| 2 | Viện phí và BHYT | 12.659 | 13.500 | 16.000 | 16.860 | 19.061 | 8,53 |
| * | Tốc độ tăng trưởng chi NSĐP % | 100,00 | 126,71 | 112,03 | 109,81 | 110,86 | – |
| 1 | Chi ngân sách huyện | 100,00 | 126,73 | 109,34 | 108,55 | 109,21 | – |
| 2 | Chi bổ sung ngân sách xã | 100.00 | 136,05 | 121,94 | 116,88 | 117,03 | – |
| 3 | Các khoản chi quản lý qua NSNN | 100.00 | 105,63 | 119,90 | 104,64 | 106.32 | – |
| * | Cơ cấu chi NSĐP % | 100,00 | 100,00 | 100,00 | 100,00 | 100,00 | – |
| 1 | Chi Ngân sách huyện | 77,76 | 77,77 | 75,91 | 75,04 | 75,98 | – |
| 2 | Chi bổ sung ngân sách xã | 15,35 | 16,49 | 17,94 | 19,10 | 17,35 | – |
| 3 | Các khoản chi quản lý qua NSNN | 6,89 | 5,74 | 6,15 | 5,86 | 6,67 | – |
(Nguồn: Báo cáo quyết toán ngân sách huyện từ 2010÷2015)
Tốc độ chi NSĐP trong giai đoạn 2010 – 2015 tăng đều qua các năm (kể cả chi ngân sách huyện, chi bổ sung ngân sách xã và các khoản chi quản lý qua KBNN) với tốc độ bình quân 10,06%/năm.
2.2. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN, TẠI HUYỆN ĐĂKGLEI
2.2.1. Thực trạng công tác lập dự toán, phân bổ dự toán chi ngân sách nhà nước cấp huyện
a. Lập dự toán và phân bổ dự toán xây dựng cơ bản
– Lập kế hoạch nguồn vốn đầu tư: trên cơ sở số liệu ước thực hiện thu, chi ngân sách năm nay, dự kiến dự toán thu, chi ngân sách năm kế hoạch, UBND huyện chỉ đạo lập kế hoạch nguồn vốn đầu tư cho năm kế hoạch
– Phân bổ kế hoạch vốn đầu tư: thực hiện theo Nghị quyết 11/CP và Chỉ thị 1792/TTg.
b. Lập dự toán và phân bổ dự toán chi thường xuyên
Quy trình lập dự toán chi thường xuyên đã đảm bảo theo quy định của Luật NSNN, các văn bản hướng dẫn của ngành tài chính và quy định của UBND tỉnh Kon Tum, cụ thể như sau:
– Căn cứ lập dự toán
– Trình tự lập dự toán
– Phân bổ dự toán chi thường xuyên
Nhìn chung, việc lập dự toán và phân bổ dự toán chi ngân sách tại huyện Đăkglei đã được thực hiện theo đúng nguyên tắc, nội dung, trình tự quy định. Việc tổng hợp và xây dựng dự toán và phân bổ dự toán chi ngân sách huyện đảm bảo thời gian quy định.
2.2.2. Thực trạng công tác chấp hành dự toán chi ngân sách nhà nước
a. Tình hình giao và thông báo dự toán chi năm sau
– Việc giao và thông báo kế hoạch vốn đầu tư XDCB
– Việc giao và thông báo dự toán chi thường xuyên
b. Tình hình thực hiện các nhiệm vụ chi
Nhiệm vụ chi ngân sách hàng năm luôn được triển khai kịp thời, đảm bảo quy định.
Bảng 2.9. Tổng hợp tình hình thực hiện chi NSNN huyện Đăkglei so với dự toán được giao, giai đoạn 2010-2015
Đơn vị tính: triệu đồng
| Chỉ tiêu | Năm 2011 | Năm 2012 | Năm 2013 | Năm 2014 | Năm 2015 | |
| A | Dự toán | 252.356 | 281.875 | 358.349 | 403.336 | 423.588 |
| 1 | Chi XDCB | 44.000 | 27.100 | 23.000 | 12.000 | 20.000 |
| 2 | Chi thường xuyên | 124.302 | 159.780 | 197.800 | 217.634 | 221.529 |
| B | Tổng thực hiện chi NSĐP | 286.585 | 363.138 | 406.815 | 446.708 | 462.803 |
| 1 | Chi đầu tư XDCB | 35.300 | 19.680 | 26.123 | 27.000 | 27.213 |
| 2 | Chi thường xuyên | 142.470 | 213.755 | 214.984 | 230.887 | 237.143 |
| Tỷ lệ B/A (%) | 135,56 | 128,83 | 113,52 | 110,75 | 109,26 | |
| Trong đó | ||||||
| Chi đầu tư XDCB | 80,23 | 72,62 | 113,58 | 225,00 | 136,01 | |
| Chi thường xuyên | 114,62 | 133,78 | 108,69 | 106,09 | 107,05 |
(Nguồn: Báo cáo quyết toán ngân sách huyện từ năm 2010 – 2015)
2.2.3. Thực trạng công tác kiểm soát chi ngân sách nhà nước cấp huyện
a. Tình hình chấp hành chi theo dự toán
Các đơn vị sử dụng NSNN đã chủ động điều hành theo dự toán. Phòng TCKH và KBNN đã kiểm tra, kiểm soát tính hợp pháp, hợp lệ của các hồ sơ, chứng từ theo quy định đối với từng khoản chi và đã trả lại đơn vị những hồ sơ chứng từ chi không đảm bảo quy định.
b. Tình hình đảm bảo tính hợp lệ, hợp pháp của hồ sơ, chứng từ
Cơ bản các đơn vị sử dụng ngân sách đã thực hiện việc lập hồ sơ, chứng từ chi theo quy định. Phòng TCKH, KBNN huyện đã thường xuyên kiểm tra, kiểm soát các khoản chi, đã tiến hành cắt giảm những khoản chi không đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi NSNN do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quy định
c. Tình hình tuân thủ định mức, chế độ tài chính
Các đơn vị sử dụng ngân sách đã thực hiện chi ngân sách đảm bảo định mức, chế độ.
d. Tình hình đảm bảo tính hợp pháp của con dấu và chữ ký của Thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách
Đã được các đơn vị sử dụng ngân sách thực hiện nghiêm túc, chưa có trường hợp nào sai phạm xảy ra.
Bảng 2.10: Tổng hợp tình hình kiểm soát chi NSNN huyện Đăkglei, giai đoạn 2010-2015.
| Chỉ tiêu | Năm 2011 | Năm 2012 | Năm 2013 | Năm 2014 | Năm 2015 | Tổng |
| Cơ quan kiểm soát KBNN | ||||||
| + Hồ sơ (bộ) | 431 | 439 | 479 | 575 | 499 | 2.425 |
| + Số tiền (triệu đồng) | 3.162 | 3.760 | 4.210 | 4.795 | 5.317 | 21.244 |
| Cơ quan kiểm soát phòng TCKH | ||||||
| + Số tiền (triệu đồng) | 716 | 737 | 758 | 789 | 845 | 3.845 |
(Nguồn: Phòng TCKH huyện Đăkglei)
2.2.4. Thực trạng công tác quyết toán chi ngân sách nhà nước cấp huyện
a. Đảm bảo tính kịp thời, đầy đủ và chính xác
Các đơn vị sử dụng ngân sách thực hiện nghiêm túc, đẩy đủ, kịp thời, chính xác theo Luật NSNN, Luật Kế toán và hướng dẫn của ngành tài chính.
b. Đảm bảo đúng quy trình
Số liệu quyết toán chi NSNN được thể hiện ở bảng 2.11 sau:
Bảng 2.11. Tổng hợp quyết toán chi ngân sách huyện
Đơn vị tính: triệu đồng
| TT | Chỉ tiêu | Năm 2011 | Năm 2012 | Năm 2013 | Năm 2014 | Năm 2015 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| A | DỰ TOÁN | 252.356 | 281.875 | 358.349 | 403.336 | 423.588 |
| I | Chi ngân sách huyện | 197.170 | 214.450 | 272.802 | 303.686 | 316.143 |
| 1 | Chi đầu tư- XDCB | 44.000 | 27.100 | 23.000 | 12.000 | 20.000 |
| 2 | Chi bổ sung có mục tiêu | 24.368 | 22.570 | 48.002 | 69.552 | 70.114 |
| 3 | Chi thường xuyên | 124.302 | 159.780 | 197.800 | 217.634 | 221.529 |
| 4 | Chi trả nợ vay ngân sách cấp trên | 1.000 | 1.500 | 1.500 | 1.500 | |
| 5 | Nguồn năm trước chuyển sang | 4.500 | 4.000 | 2.500 | 3.000 | 3.000 |
| II | Chi bổ sung NS xã | 37.557 | 46.575 | 61.047 | 73.850 | 75.650 |
| B | QUYẾT TOÁN | 286.585 | 363.138 | 406.815 | 446.708 | 462.803 |
| I | Chi ngân sách huyện | 222.847 | 282.424 | 308.815 | 335.226 | 342.571 |
| 1 | Chi đầu tư- XDCB | 35.300 | 19.680 | 26.123 | 27.000 | 27.213 |
| 2 | Chi bổ sung có mục tiêu | 40.577 | 43.989 | 64.208 | 72.500 | 73.459 |
| 3 | Chi thường xuyên | 142.470 | 213.755 | 214.984 | 230.887 | 237.143 |
| 4 | Chi trả nợ vay ngân sách cấp trên | 1.000 | 1.000 | 2.100 | 1.800 | |
| 5 | Nguồn năm trước chuyển sang | 4.500 | 4.000 | 2.500 | 2.739 | 2.956 |
| II | Chi bổ sung NS xã | 44.000 | 59.864 | 73.000 | 85.322 | 89.371 |
| III | Các khoản chi quản lý qua NSNN | 19.738 | 20.850 | 25.000 | 26.160 | 30.861 |
| C | TỶ LỆ B/A (%) | 113.56 | 128.83 | 113.52 | 110.75 | 109,26 |
| Trong đó | ||||||
| 1 | Chi Đầu tư- XDCB (%) | 80.23 | 72.62 | 113.58 | 225.00 | 136,01 |
| 2 | Chi Thường xuyên (%) | 114.62 | 133.78 | 108.69 | 106.09 | 107,05 |
(Nguồn: Báo cáo quyết toán ngân sách huyện từ 2010÷2015)
2.2.5. Thực trạng công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm chi ngân sách nhà nước
Hàng năm, thực hiện thanh tra quản lý chi NSNN, phát hiện, ngăn ngừa kịp thời những sai sót, những vi phạm trong sử dụng NSNN, hạn chế tiêu cực và thất thoát. Từ năm 2010-2015, đã tiến hành 29 cuộc thanh tra, kiểm tra và thu hồi được 332.692.585 đồng
2.3. NHỮNG THÀNH CÔNG VÀ HẠN CHẾ TRONG QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN, HUYỆN ĐĂKGLEI
2.3.1. Những thành công
a. Trong lập dự toán và phân bổ dự toán chi ngân sách nhà nước cấp huyện
– Việc lập và phân bổ dự toán chi NSNN cấp huyện 2011 – 2015 cơ bản đảm bảo kịp thời, quy trình.
b. Trong chấp hành dự toán chi NSNN cấp huyện
– Đối với vốn đầu tư XDCB: Phòng TCKH đã lập kế hoạch vốn, thông báo kịp thời để các đơn vị, các chủ đầu tư chủ động triển khai các công trình
– Đối với kinh phí chi thường xuyên: Việc chấp hành các khoản chi đã bám sát tiến độ thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn.
c. Trong kiểm soát chi ngân sách nhà nước cấp huyện
– KBNN đã thực hiện tốt quy định về điều kiện chi ngân sách.
– Phòng TCKH đã đổi mới cơ chế quản lý, cấp phát ngân sách theo hướng giảm thủ tục hành chính
– Định kỳ hàng tháng phòng TCKH, KBNN đều kiểm tra, đối chiếu số liệu để đảm bảo chi đúng, chi đủ, chi kịp thời cho các đơn vị.
d. Trong quyết toán chi ngân sách hà nước cấp huyện
– Đã tổ chức thực hiện quyết toán NSNN kịp thời, đúng quy định, tuân thủ nguyên tắc quyết toán từ dưới lên, chi tiết theo từng mục của mục lục NSNN và quyết toán đến từng chứng từ chi tiêu của đơn vị.
– Công tác quyết toán NSNN đã gắn với việc đánh giá tình hình triển khai thực hiện các cơ chế chính sách phát triển KTXH
e. Trong công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm chi ngân sách nhà nước
Giúp cho các đơn vị chấn chỉnh chi NSNN, phát hiện kịp thời các hành vi vi phạm, thu hồi những khoản tiền từ những sai phạm. Kiến nghị các cấp có thẩm quyền bãi bỏ hoặc điều chỉnh những văn bản quy phạm pháp luật cho đúng với tình hình thực tế.
2.3.2. Những hạn chế
a. Trong công tác lập dự toán và phân bổ dự toán chi ngân sách nhà nước cấp huyện
– Công tác lập dự toán và phân bổ dự toán chi đầu tư phát triển: chưa thật chính xác. Phân bổ vốn đầu tư các dự án còn phân tán, dàn trải.
– Công tác lập dự toán và phân bổ ngân sách chi thường xuyên: chưa đánh giá hết được các yếu tố tác động đến quá trình chi, làm cho tình trạng bổ sung dự toán NSNN cho các đơn vị xảy ra nhiều.
b. Trong công tác chấp hành dự toán chi ngân sách nhà nước cấp huyện
– Đối với chi đầu tư phát triển: nhiều chủ đầu tư lập hồ sơ đầu tư XDCB sai định mức, chế độ và đơn giá.
– Đối với chi thường xuyên: Tình trạng sử dụng nguồn sai mục đích, cấp phát sai đối tượng vẫn còn xảy ra, chưa phù hợp với quy định.
c. Trong công tác kiểm soát chi ngân sách nhà nước cấp huyện
– Việc kiểm soát hồ sơ thủ tục chi ngân sách còn khó khăn
– Ngoài việc cấp phát bằng hạn mức dự toán, vẫn còn tồn tại hình thức cấp phát khác như cấp bằng lệnh chi tiền, ghi thu – ghi chi.
– Việc tạm ứng chi đầu tư còn lớn, hoàn ứng chậm, nguồn vốn NSNN bị chiếm dụng, ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư.
d. Trong quyết toán chi ngân sách nhà nước cấp huyện
– Quyết toán chi NSNN năm nay phản ánh chưa thật chính xác.
– Quyết toán theo số chuẩn chi, số cấp phát. Việc thuyết minh, phân tích nguyên nhân tăng, giảm các khoản chi NSNN chưa được đầy đủ.
– Quyết toán chi đầu tư chưa phân định rõ ràng nguồn vốn đầu tư, vốn đầu tư chuyển thành tài sản cố định, tài sản lưu động
e. Trong công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm chi ngân sách nhà nước
– Việc chấp hành chủ trương của Trung Ương, của tỉnh, của huyện về thanh tra đầu tư, xây dựng cơ bản tiến hành còn chậm
– Việc xử lý kết luận, kiến nghị sau thanh tra còn chưa kịp thời.
2.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế
a. Nguyên nhân liên quan đến những quy định còn thiếu đồng bộ, không phù hợp từ các văn bản pháp quy của Nhà nước về chi và quản lý chi ngân sách nhà nước
– Nguyên tắc ngân sách thường niên đã được thể chế hóa trong Luật NSNN, song chưa đầy đủ
– Đối với cấp huyện, đang thực hiện định mức chi NSNN theo thời kỳ ổn định ngân sách, mà chưa thực hiện ngân sách trung và dài hạn
– Việc phân bổ dự toán chi NSNN phải phụ thuộc vào trợ cấp NSNN từ cấp trên dẫn đến còn bị động trong quản lý điều hành chi NSNN.
b. Nguyên nhân liên quan đến những yếu kém trong công tác tổ chức quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện
– Bộ máy nhân lực quản lý chi NSNN cấp huyện còn thiếu .
– HĐND huyện vẫn chưa có thực quyền trong quyết định dự toán và phân bổ dự toán ngân sách huyện
– Sự phối hợp giữa KBNN, phòng TCKH chưa kịp thời, hiệu quả.
c. Nguyên nhân liên quan đến sự yếu kém về năng lực đội ngũ cán bộ quản lý ngân sách nhà nước
– Do yếu kém về năng lực, trình độ và sự nể nang nên việc phân bổ nguồn vốn đầu tư XDCB còn có tình trạng dàn trải, manh mún.
– Trình độ nghiệp vụ kế toán và nghiệp vụ tin học ở nhiều đơn vị còn yếu..
d. Nguyên nhân liên quan nguồn kinh phí và cơ sở vật chất
– Về nguồn kinh phí: Nguồn thu NSNN cấp huyện còn hạn chế
– Về cơ sở vật chất: Trụ sở làm việc của cơ quan UBND huyện được đầu đã xuống cấp, việc nâng cấp trụ sở, sữa chữa trang thiết bị làm việc cũng rất khó khăn
e. Các nguyên nhân khác
– Sự yếu kém do nền hành chính với những thủ tục hành chính phiền hà, phức tạp, bên cạnh đó tác phong, lề lối làm việc của nhiều cán bộ, công chức còn bảo thủ, lạc hậu, chậm được đổi mới.
– Việc truyền truyền, nhân rộng các mô hình điển hình tiên tiến, các cá nhân có thành tích xuất sắc chưa kịp thời.
– Việc xử lý sau thanh tra, kiểm tra thiếu kiên quyết, kéo dài.
– Công khai tài chính, ngân sách chưa được chú trọng.
CHƯƠNG 3. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN TẠI HUYỆN ĐĂKGLEI, TỈNH KON TUM
3.1. CĂN CỨ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP VỀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN, HUYỆN ĐĂKGLEI TỈNH KON TUM GIAI ĐOẠN 2010 -2015
3.1.1. Phương hướng, mục tiêu phát triển kinh tế xã hội và nhu cầu về chi tài chính – ngân sách của huyện Đăkglei đến năm 2020
a. Phương hướng, mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của huyện
– Phương hướng phát triển: đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng trưởng kinh tế theo hướng nông, lâm nghiệp.
– Mục tiêu phát triển: huy động mọi nguồn lực xã hội để phát triển, tạo bước chuyển biến mạnh mẽ trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế.
– Các chỉ tiêu chủ yếu đến năm 2020
b. Dự báo nhu cầu tài chính – ngân sách và khả năng đáp ứng từ NSNN cấp huyện cho yêu cầu phát triển kinh tế xã hội của huyện Đăkglei đến năm 2020
3.1.2. Phương hướng hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện, tại huyện Đăkglei
a. Phương hướng hoàn thiện việc lập dự toán chi ngân sách nhà nước cấp huyện, tại huyện Đăkglei
– Đối với công tác lập kế hoạch và phân bổ vốn đầu tư: phải thực hiện tốt Luật đầu tư công, phải ưu tiên nguồn vốn để đầu tư các công trình trọng điểm, hạn chế đầu tư manh mún, dàn trải.
– Đối với công tác lập dự toán và phân bổ ngân sách chi thường xuyên: cần đánh giá hết được các yếu tố tác động đến quá trình thu, chi ngân sách huyện, tránh tình trạng bổ sung, điều chỉnh dự toán ngân sách, gây khó khăn trong việc quản lý và điều hành NSNN.
b. Phương hướng hoàn thiện việc chấp hành dự toán chi ngân sách nhà nước cấp huyện, tại huyện Đăkglei
– Về chi đầu tư XDCB: Tăng cường hướng dẫn tuân thủ quy trình hồ sơ thủ tục đầu tư XDCB, định mức, chế độ và đơn giá.
– Về chi thường xuyên: Tăng cường tập huấn, hướng dẫn các đơn vị chấp hành tốt định mức, chế độ chi ngân sách
c. Phương hướng hoàn thiện công tác kiểm soát chi ngân sách nhà nước cấp huyện, tại huyện Đăkglei
– Nghiên cứu, hoàn thiện các chế độ về kiểm soát chi NSNN theo nguyên tắc thống nhất về cơ chế và đầu mối kiểm tra, kiểm soát các khoản chi của NSNN
– Mọi khoản chi NSNN đều phải được chi trực tiếp từ KBNN và do KBNN kiểm tra, kiểm soát trước khi thanh toán, chi trả.
d. Phướng hoàn thiện công tác quyết toán chi ngân sách nhà nước cấp huyện, tại huyện Đăkglei
– Quyết toán chi đầu tư phải đảm bảo chính xác đầy đủ tổng mức vốn đầu tư đã thực hiện.
– Phải hạn chế nội dung chi chuyển nguồn sang năm sau, khi đã hết nhiệm vụ chi thì phải nộp trả NSNN, để đơn vị sử dụng ngân sách có trách nhiệm đẩy nhanh tiến độ thực hiện nhiệm vụ chi.
– Quyết toán phải theo đúng số thực chi theo quy định.
– Quyết toán NSNN phải có thuyết minh chi tiết
e. Phương hướng hoàn thiện công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm chi ngân sách nhà nước cấp huyện, tại huyện Đăkglei
– Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện về thể chế cũng như bộ máy tổ chức phòng Thanh tra huyện, đảm bảo sự tinh gọn, thống nhất.
– Thường xuyên phải có sự đổi mới về nội dung cũng như phương thức hoạt động.
3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN, TẠI HUYỆN ĐĂKGLEI
3.2.1. Hoàn thiện công tác lập và phân bổ dự toán chi ngân sách nhà nước của huyện
— Phải dựa trên công tác quản lý hoạt động thường xuyên và qua việc khảo sát, điều tra nhu cầu, nhiệm vụ thu – chi của đơn vị dự toán trực tiếp sử dụng ngân sách ở cơ sở để có căn cứ thiết lập, xây dựng định mức chi, cơ cấu chi phù hợp với khả năng thực tế của ngân sách
– Quy trình lập dự toán phải đảm bảo đúng quy định của Luật NSNN.
– Coi trọng sự phối hợp giữa cơ quan tài chính và các đơn vị sử dụng NSNN.
– Hàng năm, UBND huyện cần tổ chức tập huấn, hướng dẫn thống nhất cách thức lập dự toán, thống nhất mẫu biểu dự toán đối với các đơn vị trực thuộc.
3.2.2. Hoàn thiện công tác chấp hành dự toán chi ngân sách của huyện
– Đối với chi đầu tư: Tăng cường hướng dẫn tuân thủ quy trình hồ sơ thủ tục đầu tư XDCB, định mức, chế độ và đơn giá.
– Đối với chi thường xuyên: Tăng cường tập huấn, hướng dẫn các đơn vị chấp hành tốt định mức, chế độ chi ngân sách, tiết kiệm chi hội họp, công tác, văn phòng phẩm, điện nước, hạn chế chi mua sắm, trang thiết bị, khi chưa thực sự cần thiết nhằm tránh lãng phí ngân sách, cũng như phát sinh dự toán.
3.2.3. Tăng cường công tác kiểm soát chi ngân sách nhà nước của huyện
– Tăng cường giám sát của cơ quan cấp trên đối với chu trình quản lý và điều hành NSNN huyện của chính quyền cấp huyện.
– Tăng cường giám sát của cả cộng đồng.
– Đảm bảo yêu cầu tài chính, ngân sách phải minh bạch, công khai theo đúng quy chế dân chủ ở cơ sở.
3.2.4. Hoàn thiện công tác quyết toán chi ngân sách nhà nước của huyện
– Công tác thẩm định một số chỉ tiêu quyết toán chi NSNN của đơn vị dự toán phải được tiến hành chính xác, tuân thủ các quy định.
– Số liệu quyết toán chi NSNN phải đảm bảo cân đối về nguồn và cân đối về tiền
– Kiểm kê đối chiếu toàn bộ tài sản, vật tư, công nợ, tiền mặt, tiền gởi và các loại quỹ tại đơn vị để xác định con số thực có tại thời điểm năm báo cáo.
– Bảng quyết toán chi NSNN cần phải có phần thuyết minh quyết toán
3.2.5. Hoàn thiện công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm chi ngân sách nhà nước cấp huyện
– Xác định các lĩnh vực trọng điểm cần tập trung thanh tra
– Phải đổi mới phương thức thanh tra, kiểm tra theo dự toán chi ngân sách và thực tế đã chi.
– Tăng cường công tác phối hợp với các cơ quan có chức năng thanh tra, kiểm tra ở địa phương để tránh chồng chéo, trùng
3.2.6. Một số giải pháp khác
a. Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý NSNN
– Làm tốt công tác quy hoạch, bồi dưỡng cán bộ, nhất là cán bộ quản lý.
– Thường xuyên tập huấn nâng cao năng lực quản lý cho đội ngũ cán bộ, công chức tài chính
b. Nâng cao chất lượng ban hành các văn bản pháp quy về quản lý chi NSNN cấp huyện
– Hàng năm phải ban hành kịp thời Quy chế quản lý điều hành ngân sách huyện
-Khi ban hành cơ chế chính sách cần ưu tiên đối ứng, lồng nghép với các cơ chế chính sách của tỉnh, để vừa tranh thủ được kinh phí từ cấp trên, vừa đúng với định hướng của tỉnh.
-Cần ban hành kịp thời các Chỉ thị về tăng cường quản lý NSNN.
c. Kiện toàn công tác tổ chức, bộ máy quản lý chi NSNN cấp huyện
– Phân định rõ vị trí, chức năng, nhiệm vụ của cơ quan quản lý tài chính theo quy định (Phòng TCKH, KBNN huyện).
– Hoàn thiện quy chế làm việc của cơ quan tài chính, và quy chế phối hợp giữa các cơ quan liên quan trong quản lý chi NSNN
d. Đẩy mạnh huy động các nguồn kinh phí
– Chính quyền địa phương và các cơ quan quản lý thu đẩy mạnh các biện pháp để tăng thu NSNN cho địa phương.
– Tích cực tiến hành giao đất có thu tiền sử dụng đất thực hiện theo hình thức đấu giá qui định tại Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ.
e. Các biện pháp khác
3.3. KIẾN NGHỊ
3.3.1. Kiến nghị với Bộ Tài chính
3.3.2. Kiến nghị với tỉnh Kon Tum
KẾT LUẬN
Hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN là nhiệm vụ trọng tâm trong đổi mới quản lý nền tài chính ở nước ta nói chung và ở huyện Đăkglei nói riêng. Trong đó quản lý chi NSNN một cách tiết kiệm và có hiệu quả là một vấn đề hết sức cần thiết, là một hoạt động có liên quan đến mọi cấp, mọi ngành, mọi lĩnh vực. Do vậy quản lý chi NSNN cần phải được quan tâm đúng mức bởi nó có ý nghĩa trên nhiều mặt, tác động, quyết định đến phát triển KTXH trên địa bàn huyện và luôn gắn với trách nhiệm quản lý, lãnh đạo của Đảng bộ và UBND huyện cho đến các xã và các cơ quan chức năng. Qua quá trình phân tích, luận văn làm rõ những vấn đề sau:
– Khái quát một cách tương đối đầy đủ về cơ sở lý luận để làm nền tảng cho việc thực hiện quản lý chi ngân sách của huyện Đăkglei.
– Thực tiễn quản lý chi ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Đăkglei đang đặt ra nhiều vấn đề cần phải giải quyết kịp thời, đòi hỏi các ngành chức năng đặc biệt là các cơ quan thuộc ngành tài chính phải đổi mới toàn diện mới có thể đáp ứng yêu cầu đặt ra trong công tác quản lý chi NSNN trên địa bàn.
Đề tài đã luận giải những vấn đề có tính cơ bản, từ đó tìm kiếm nguyên nhân khách quan và chủ quan về yếu kém của công tác nói trên để làm cơ sở đề ra các giải pháp có tính thực thi. Đồng thời, để thực hiện các biện pháp hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN có hiệu quả đòi hỏi phải thực hiện tổng hơp các giải pháp ở tầm vĩ mô và vi mô. Sự lãnh đạo, chỉ đạo của UBND huyện, các ngành chức năng, các tổ chức chính trị xã hội từ huyện cho đến xã cần phải quan tâm đúng mức công tác này, coi công tác này là trách nhiệm, là nhiệm vụ trọng tâm của mình chứ không riêng gì các cơ quan thuộc ngành tài chính.
Hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN cấp huyện tại huyện Đăkglei tỉnh Kon Tum, Hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN cấp huyện tại huyện Đăkglei tỉnh Kon Tum
E:\DỮ LIỆU COP CỦA CHỊ YẾN\DAI HOC DA NANG\LUAN VAN 2014\QUAN LY KINH TE\TRAN TUONG VI
