Bồi dưỡng ý thức chính trị thanh niên về chủ quyền biển đảo Việt Nam trong tình hình mới
Tóm tắt: Thanh niên là lực lượng có tiềm năng to lớn, đã và đang giữ vai trò quan trọng trong quá trình phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc. Trong thời đại toàn cầu hóa và sự biến động không ngừng của tình hình chính trị quốc tế, việc bồi dưỡng ý thức chính trị cho thanh niên về chủ quyền biển đảo là vô cùng quan trọng góp phần trang bị cho thanh niên những định hướng cơ bản về các vấn đề chính trị – xã hội, an ninh – quốc phòng nhận thức tầm quan trọng trong việc phản bác, đấu tranh các quan điểm sai trái, thù địch để bảo vệ chủ quyền biển đảo là việc làm hết sức thiết thực và cần thiết đặt biệt trong tình hình mới như hiện nay.
Từ khoá: Thanh niên, ý thức chính trị, bồi dưỡng ý thức chính trị cho thanh niên, chủ quyền biển đảo, tình hình mới
1. Tình hình trong nước và khu vực liên quan đến bảo vệ chủ quyền biển, đảo nước ta
Biển, đảo Việt Nam là bộ phận lãnh thổ thiêng liêng, không thể tách rời của Tổ quốc, cấu thành chủ quyền quốc gia, cửa ngõ giao lưu quốc tế, có vị trí đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ đất nước. Đây cũng là địa bàn chiến lược về quốc phòng, an ninh, là tuyến phòng thủ phía Đông của nước ta tạo khoảng không gian quan trọng để kiểm soát việc tiếp cận lãnh thổ trên đất liền.
Thời gian qua, trên Biển Đông đã và đang tồn tại các vấn đề lớn liên quan đến chủ quyền lãnh thổ cần phải giải quyết, đó là: Bảo vệ chủ quyền trên quần đảo Hoàng Sa; bảo vệ chủ quyền và giải quyết hòa bình tranh chấp chủ quyền trên quần đảo Trường Sa giữa 05 nước 06 bên, gồm Việt Nam, Trung Quốc, Malaysia, Philipines, Brunei, Đài Loan (Trung Quốc); phân định ranh giới các vùng biển theo Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982 (UNCLOS 1982) và xác định ranh giới ngoài của vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa. Cùng với đó, những nhân tố gây mất ổn định, xâm phạm chủ quyền, an ninh vùng biển, đảo Việt Nam vẫn đang diễn ra gay gắt; nguy cơ xung đột vũ trang, tranh chấp trên biển, đảo và thềm lục địa của nước ta vẫn chưa được loại trừ do đang tồn tại những nhận thức khác nhau về chủ quyền; có những yêu sách chủ quyền trái với thông lệ và luật pháp quốc tế; áp đặt tư duy chủ quan, nước lớn trong các hoạt động ở Biển Đông, như: Đẩy mạnh việc xây đắp phi pháp các đảo nhân tạo, cải tạo các đảo đã chiếm đóng trái phép, nỗ lực đơn phương nhằm thay đổi hiện trạng trên Biển Đông; tăng cường các hoạt động chống phá, mở rộng vùng hoạt động kinh tế, “tam chủng chiến pháp” [1]… Những hoạt động này đã và đang đe dọa, làm ảnh hưởng không chỉ đối với quốc phòng, an ninh của Việt Nam mà cả an ninh, an toàn của nhiều nước trong khu vực [9].
Việt Nam đã xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật quốc gia về biển, tạo khuôn khổ pháp lý cho các hoạt động khai thác, quản lý và bảo tồn các nguồn tài nguyên biển phù hợp với UNCLOS 1982, phục vụ nhiệm vụ tập trung phát triển kinh tế, thúc đẩy quan hệ kinh tế của Việt Nam với các nước, nâng tầm vị thế của nước ta trên trường quốc tế. Cụ thể là: Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 09/02/2007 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020. Trên cơ sở đó, ngày 30/5/2007 Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 27-NQ/CP về Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 09-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương Đảng. Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 22/10/2018, Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XII về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trên cơ sở đó, ngày 05/3/2020 Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII đã ban hành Nghị quyết số 26/NQ-CP về việc ban hành Kế hoạch tổng thể và kế hoạch 5 năm của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Bên cạnh đó từ năm 2009, GS.TS Nguyễn Hồng Thao đề xuất công thức 3C hay tam công pháp gồm Công luận, Công khai và Công pháp quốc tế để đối phó với chiến thuật vùng xám và chiến tranh pháp lý[13].
2. Quan điểm của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh về bồi dưỡng ý thức chính trị cho thanh niên.
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm chăm lo, giáo dục, bồi dưỡng và nâng cao ý thức chính trị của thanh niên để họ trở thành đội quân xung kích trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm đặc biệt và đặt niềm tin sâu sắc vào thế hệ trẻ, đặt thế hệ trẻ ở vị trí rất quan trọng trong sự nghiệp cách mạng của dân tộc. Người khẳng định vai trò to lớn của tuổi trẻ trong sự phát triển và trường tồn của dân tộc: “Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên. Thanh niên muốn làm chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải làm việc để chuẩn bị cái tương lai đó”[2]. Trước lúc đi xa, trong Di chúc để lại cho toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta, Người căn dặn: “Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội “vừa hồng, vừa chuyên“[6].
Thanh niên Việt Nam là lực lượng đông đảo trong dân số cả nước, có mặt ở tất cả các địa bàn, các lĩnh vực kinh tế, văn hóa – xã hội, an ninh, quốc phòng của đất nước. Năm 2020, thanh niên Việt Nam có khoảng 22,609 triệu người (chiếm gần 1/4 dân số) [10]. Hiện nay, các thế lực thù địch luôn xem thế hệ trẻ là đối tượng đặc biệt để thực hiện thủ đoạn “diễn biến hòa bình”. Vì thế, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, nâng cao lòng yêu nước, tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ nhằm nêu cao cảnh giác, kịp thời nhận diện, vạch trần thủ đoạn của các thế lực thù địch là nhiệm vụ cấp thiết, thường xuyên và lâu dài.
Ngày 25/7/2008, Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) đã ban hành Nghị quyết số 25-NQ/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đã nhấn mạnh: “Thanh niên là rường cột của nước nhà, chủ nhân tương lai của đất nước, là lực lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là một lực lượng xã hội đông đảo, có khả năng sáng tạo, không ngại khó khăn, luôn có chí tiến thủ trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp đổi mới quê hương, đất nước và hội nhập quốc tế, được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược bồi dưỡng phát huy nhân tố con người”[1]. Do vậy, chăm lo, bồi dưỡng, giáo dục về đạo đức cách mạng, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ theo tư tưởng Hồ Chí Minh là một việc rất quan trọng và cần thiết. Công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, chính trị tư tưởng, đạo đức, lối sống văn hóa, nâng cao lòng yêu nước, tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ có vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng trong việc xây dựng, củng cố tình cảm, niềm tin, bản lĩnh chính trị, qua đó xây dựng thế hệ trẻ có hoài bão, lý tưởng, khát vọng và trách nhiệm để xứng đáng làm chủ nước nhà theo Di chúc Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Nhận thức đúng đắn vai trò của thế hệ trẻ trong giai đoạn hiện nay, Đảng ta đã vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh để đưa ra chủ trương, đường lối giáo dục đạo đức, lối sống cho thanh niên phù hợp với yêu cầu thực tiễn nhằm phát huy vai trò thanh niên trong đấu tranh giải phóng dân tộc và sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
về chủ quyền biển đảo Việt Nam trong tình hình mới
Nhiều nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng về thanh niên và công tác thanh niên đã được triển khai trong thực tiễn và đem lại những kết quả thiết thực. Công tác bồi dưỡng ý thức chí trị cho thanh niên ngày càng được các cấp, các ngành, gia đình, nhà trường, xã hội quan tâm. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng xác định: Tăng cường giáo dục thế hệ trẻ về lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa, nâng cao lòng yêu nước, tự hào dân tộc, nuôi dưỡng ước mơ, hoài bão, khát vọng vươn lên; nêu cao tinh thần trách nhiệm đối với đất nước, với xã hội; xây dựng môi trường, điều kiện học tập, lao động, giải trí, rèn luyện để phát triển lành mạnh, toàn diện, hài hòa cả về trí tuệ, thể chất và giá trị thẩm mỹ. Tạo động lực cho thanh niên xung kích trong học tập, lao động sáng tạo, khởi nghiệp, lập nghiệp; làm chủ các kiến thức khoa học, công nghệ hiện đại, phát huy vai trò quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
3. Thực trạng ý thức chính trị của thanh niên về việc bảo vệ chủ quyền biển đảo trong giai đoạn hiện nay
Hưởng ứng hoạt động về bảo vệ chủ quyền biển đảo
Nhằm thể hiện tình yêu với Tổ quốc, khẳng định chủ quyền và luôn hướng tới những chiến sĩ đang bảo vệ biển đảo, thanh niên Việt Nam đã tham gia rất nhiều các hoạt động ý nghĩa. Các trường THPT, các trường Cao đẳng – Đại học trên cả nước hướng ứng cuộc thi trắc nghiệm “Tự hào biển, đảo, biên giới quê hương”. Ngoài ra còn có rất nhiều cuộc thi viết hay ý nghĩa về bảo vệ chủ quyền biển đảo như Báo Người Lao Động tổ chức cuộc thi viết “Chủ quyền biển đảo bất khả xâm phạm” lần 1 năm 2020-2021, phát động cuộc thi lần 2 năm 2021-2022 với chủ đề “Chủ quyền quốc gia bất khả xâm phạm” và cuộc thi ảnh “Thiêng liêng cờ Tổ quốc“. Sau thời gian phát động, nhận bài dự thi, từ ngày 1-8-2020 đến ngày 15-5-2021, Ban tổ chức đã nhận được 191 tác phẩm dự thi của 165 tác giả ở khắp mọi miền Tổ quốc và cả kiều bào ở nước ngoài. Trong đó, khoảng 60% tác phẩm tập trung cung cấp thông tin tư liệu, tài liệu lịch sử khẳng định pháp lý, khẳng định chủ quyền biển đảo của Việt Nam, đặc biệt là quá trình xác lập, đấu tranh bảo vệ chủ quyền của Việt Nam đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. 40% tác phẩm là cảm nhận về tình yêu đối với biển đảo Tổ quốc Việt Nam; ca ngợi sự cống hiến, hy sinh người chiến sĩ Hải quân, Cảnh sát biển, lực lượng kiểm ngư; phản ánh về cuộc sống ngư dân và quá trình bám biển của ngư dân, góp phần bảo vệ chủ quyền của Tổ quốc; tuyên truyền, kêu gọi về nâng cao nhận thức bảo vệ chủ quyền biển đảo trong các tầng lớp nhân dân[2].
Hiện nay, đoàn thanh niên các tỉnh thành TP. Đà Nẵng, tỉnh Khánh Hoà, tỉnh Quảng Ngãi cũng đã cùng vận động tổ chức chương trình “Hành trình Tuổi trẻ vì biển đảo quê hương” đưa cán bộ, đoàn viên, thanh niên tiêu biểu toàn quốc ra thăm, động viên và tặng quà nhân dân, cán bộ, chiến sỹ đang sinh sống, công tác ở các đảo thuộc quần đảo Trường Sa, Nhà giàn DK1, hỗ trợ thanh niên đang sinh sống và làm việc tại các khu vực ven biển, đảo và các nghiệp đoàn nghề cá; giúp ngư dân trẻ bám biển tại các làng, xã ven biển, tham gia có hiệu quả các hoạt động cứu hộ cứu nạn trên biển…
Từ bỏ thần tượng
Theo tác giả Khánh Văn trong bài viết “Giới trẻ lên tiếng bảo vệ chủ quyền biển đảo” đăng trên báo Dân sinh – cơ quan của Bộ LĐ-TB&XH, rất nhiều bạn trẻ đã quyết định giã từ thần tượng là những diễn viên, ca sĩ Trung Quốc, vì họ đã lên tiếng bảo vệ “đường lưỡi bò” phi lý trên Biển Đông. Thậm chí, nhiều trang mạng còn quyết định nói không với truyện Trung Quốc, Đài Truyền hình ngừng chiếu phim Trung Quốc vì có diễn viên bảo vệ “đường lưỡi bò”.
Ngay sau phán quyết của Tòa Trọng tài quốc tế bác yêu sách “đường lưỡi bò” của Trung Quốc, nhiều nghệ sĩ lớn của Trung Quốc như Triệu Vy, Lưu Diệc Phi, Huỳnh Hiểu Minh, Phạm Băng Băng, Lục Tiểu Linh Đồng, Dương Mịch, Lưu Thi Thi… đồng loạt đăng tải hình ảnh “đường lưỡi bò” có họa tiết quốc kỳ Trung Quốc với nội dung: “Đây mới là Trung Quốc, một chút cũng không thể thiếu!”. Ngay lập tức, nhiều bạn trẻ Việt Nam đã lên tiếng bảo vệ chủ quyền biển đảo bằng cách tẩy chay sao Hoa ngữ bảo vệ “đường lưới bò”. Phạm Đức Huy, sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền (Hà Nội) đăng status cập nhật danh sách sao Hoa ngữ đòi công nhận “đường 9 đoạn” của Trung Quốc trên Biển Đông, thu hút gần 3.000 lượt bình luận, và gần 10.000 lượt chia sẻ. Đông đảo bạn trẻ mạnh mẽ lên tiếng, chia sẻ trên facebook: “Kiên quyết phản đối việc bảo vệ đường lưỡi bò phi lý của sao Hoa ngữ”[3].
Các bạn trẻ đặt chủ quyền biển đảo, Tổ quốc lên trên và sẵn sàng lên án những thần tượng, ngôi sao họ từng mến mộ. Nguyễn Vân Anh, học sinh trường Nguyễn Gia Thiều (Hà Nội) khẳng định: “Từ nay không xem phim, nghe nhạc cũng như các chương trình nghệ thuật của Trung Quốc nữa. Mặc dù biết họ sinh ra lớn lên ở đất nước của họ, thì họ yêu nước cũng là điều đương nhiên. Tuy nhiên, bảo vệ một điều phi lý thì không thể chấp nhận được. Tôi vốn yêu mến bác Lục Tiểu Linh Đồng (vai Tôn Ngộ Không trong phim truyền hình Tây Du Ký), nhưng giờ bác có ra 7.321 phép thần thông đi nữa thì Trường Sa, Hoàng Sa vẫn là của Việt Nam”. Đồng quan điểm này, Nguyễn Xuân Mỹ Linh, sinh viên Đại học Kinh doanh và Kỹ thuật Hà Nội bình luận: “Mặc nhiên họ yêu đất nước họ thì tôi cũng có quyền yêu đất nước tôi. Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam. Xin chia tay phim Trung Quốc, soái ca và thần tiên tỉ tỉ từ đây. Tôi, trước hết là công dân Việt yêu nước, không thể ủng hộ tư tưởng trái nghĩa với lợi ích dân tộc tôi”. Những hành động trên đã cho thấy sự quyết tâm và tinh thần cứng rắn của các bạn trẻ, họ sẵn sàng từ bỏ những gì đã gắn bó, những sở thích cá nhân, vì họ ý thức được rằng không có gì lớn bằng lợi ích quốc gia, không có gì đáng tự hào bằng lòng yêu nước, không có gì thiêng liên bằng độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ.
Mong ước được đến Trường Sa.
Theo bài “Trường Sa trong trái tim người trẻ” của nhà báo Lê Dung, được đăng trên báo Tuổi trẻ online, dù chưa từng đặt chân đến Trường Sa nhưng trong mắt nhiều người trẻ, nơi ấy luôn thiêng liêng và là ước mơ, mong mỏi được ít nhất một lần đi tới. Trường Sa khiến trái tim dâng tràn cảm xúc, để rồi ai cũng muốn đóng góp một điều gì đó, dù là nhỏ bé của mình cho biển đảo quê hương.
Trước những diễn biến phức tạp đã và đang diễn ra trên Biển Đông, phản ứng của giới trẻ đang thể hiện những điều rất tích cực. Ủng hộ tuyên bố về chủ quyền của Nhà nước, giới trẻ Việt Nam lúc này đang rất quan tâm tới tình hình biển Đông. Thông qua các diễn đàn các bạn trẻ đã có nhiều hoạt động nhằm cổ động tinh thần yêu nước, đoàn kết dân tộc. Cùng với đó, giới trẻ Việt cũng đang tích cực kêu gọi hướng về biển Đông, vận động sự ủng hộ của bạn bè quốc tế. Phần lớn các bạn trẻ đều cho rằng: Hành động của Trung Quốc đang làm ảnh hưởng đến mối quan hệ hữu nghị theo phương châm 16 chữ mà lãnh đạo và nhân dân hai nước dày công vun đắp. Chính những hành động đầy thiết thực của các bạn trẻ, khiến chúng ta có cái nhìn đầy thiện cảm và một niềm tin vững chắc vào tương một tương lai bền vững, một nước Việt Nam toàn vẹn, độc lập, tự cường.
Trong những năm gần đây, nhận thức của thanh niên về chủ quyền biển đảo đã có nhiều chuyển biến tích cực. Sự quan tâm của thanh niên đối với vấn đề biển đảo ngày càng gia tăng nhờ vào các chiến dịch tuyên truyền, giáo dục và các hoạt động ngoại khóa. Các tổ chức thanh niên, câu lạc bộ sinh viên, và các phương tiện truyền thông xã hội đã đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của chủ quyền biển đảo.
Sự thờ ơ của một số bạn trẻ đối về việc bảo vệ chủ quyền biển đảo
Nhìn vào bức tranh rộng lớn của xã hội hiện đại, chúng ta không khó để nhận thấy rằng, mặc dù các phương tiện truyền thông và hệ thống giáo dục đã có nhiều nỗ lực trong việc truyền tải thông tin về chủ quyền biển đảo, nhưng sự quan tâm và ý thức của một số bạn trẻ vẫn còn hạn chế. Những hoạt động tuyên truyền, các chiến dịch nâng cao nhận thức được tổ chức thường xuyên, nhưng hình như chúng vẫn chưa đủ sức tác động mạnh mẽ đến tâm trí của các bạn trẻ.
Một phần lý do là sự thiếu hụt thông tin và giáo dục chuyên sâu. Trong khi các vấn đề về biển đảo được đề cập ở mức độ chung chung, những thông tin cụ thể về tình hình thực tế, các chính sách, và pháp lý liên quan vẫn chưa được truyền tải một cách đầy đủ. Nhiều bạn trẻ không nắm rõ được lịch sử và giá trị của từng vùng biển, từng hòn đảo của Tổ quốc. Sự thiếu hụt này không chỉ làm giảm khả năng nhận thức mà còn khiến các bạn trẻ khó lòng gắn bó và cảm nhận được sự quan trọng của vấn đề. Sự thờ ơ của một số bạn trẻ cũng phần nào đến từ lối sống hiện đại, nơi mà việc đạt được thành công cá nhân và sự nghiệp cá nhân thường được đặt lên hàng đầu. Những áp lực trong học tập và công việc, cùng với sự cuốn hút của các hoạt động giải trí, có thể làm giảm sự chú ý của thanh niên đối với các vấn đề chính trị và xã hội rộng lớn hơn. Ngoài ra, thông tin sai lệch từ mạng xã hội cũng đóng một vai trò không nhỏ. Những thông tin không chính thống, những quan điểm xuyên tạc về chủ quyền biển đảo có thể làm mờ nhạt nhận thức và gây ra sự nhầm lẫn trong cộng đồng thanh niên. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sự hiểu biết của các bạn mà còn làm giảm đi sự tin tưởng vào các nguồn thông tin chính thống.
Để cải thiện tình hình này, cần một sự thay đổi sâu rộng trong cách tiếp cận vấn đề. Các cơ quan, tổ chức và cá nhân cần tăng cường công tác giáo dục và tuyên truyền, không chỉ thông qua các chương trình chính thức mà còn bằng những phương pháp sáng tạo và gần gũi hơn. Cần có những hoạt động thực tiễn, những dự án và chiến dịch có thể gắn bó và thu hút sự tham gia của thanh niên. Đồng thời, việc sử dụng công nghệ thông tin một cách hiệu quả để truyền tải thông tin chính xác và kịp thời cũng là một yếu tố quan trọng. Các nền tảng mạng xã hội, các ứng dụng di động và các công cụ truyền thông hiện đại có thể đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao nhận thức và ý thức trách nhiệm của các bạn trẻ.
Vì vậy, để bảo vệ chủ quyền biển đảo, không chỉ cần sự quyết tâm và cam kết từ các cấp chính quyền, mà còn cần sự tham gia tích cực của toàn xã hội, đặc biệt là thế hệ trẻ. Đây là nhiệm vụ của tất cả chúng ta, và mỗi bước đi trong việc nâng cao ý thức chính trị của thanh niên đều góp phần quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ và phát triển bền vững của đất nước. Bên cạnh những hoạt động truyền thống, được xây dựng và tổ chức trong khuôn khổ nhà trường, tổ chức Đoàn thanh niên, Hội sinh viên, các câu lạc bộ xung kích, tình nguyện, các bạn trẻ ngày nay đã tích cực hành động bảo vệ chủ quyền, biển đảo thiêng liêng của tổ quốc bằng nhiều hình thức hiện đại, trên những không gian đặc biệt sôi nổi như các mạng xã hội, các diễn đàn quốc tế, thậm chí trong mọi vấn đề nhỏ của đời sống.
4. Vai trò, trách nhiệm và nghĩa vụ thanh niên trong việc phát huy ý thức chính trị để bảo vệ chủ quyền biển đảo trong trình hình mới
Thanh niên, thế hệ trẻ là rường cột của quốc gia dân tộc là một trong những cánh tay nối dài của Đảng nên việc xây dựng và phát triển Đảng trong thanh niên là hết sức quan trọng. Thấm nhuần lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh khi Người về thăm Bộ đội Hải quân (năm 1961): “Ngày nay ta có ngày, có trời, có biển. Biển ta dài, tươi đẹp, ta phải biết giữ gìn lấy nó”. Từ đó, phải chú ý đến xây dựng quyết tâm và định hướng hành động cho thanh niên, nhất là các lực lượng trực tiếp ngày đêm bám trụ hoạt động, canh giữ, bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc. Đồng thời, bồi dưỡng nâng cao ý thức chính trị của thanh niên về biển, đảo theo đúng tư tưởng chỉ đạo, bảo đảm linh hoạt, sáng tạo, sắc sảo, nhạy bén, kiên trì, thận trọng… không bị rơi vào “bẫy” của đối phương, để giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, song cũng sẵn sàng chiến đấu trong mọi tình huống, kiên quyết bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ quốc gia.
Bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo Việt Nam, bảo đảm quốc phòng – an ninh trên biển là nội dung chiến lược, mang tính cấp bách, then chốt hiện nay. Trách nhiệm thiêng liêng này thuộc về mỗi công dân Việt Nam đối với lịch sử dân tộc, trong đó trách nhiệm, nghĩa vụ và vai trò xung kích thuộc về thế hệ trẻ – thanh niên, đây là nhân tố quan trọng bảo đảm cho sự nghiệp xây dựng đất nước và phát triển bền vững hiện nay và trong tương lai. Để thanh niên làm tốt việc bảo vệ chủ quyền biển, đảo cần phải tập trung vào một số nội dung sau:
Thứ nhất, đẩy mạnh công tác tuyên truyền về quan điểm, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về chủ quyền biển, đảo, quyền tài phán quốc gia trên các vùng biển, đảo và quần đảo.
Công tác tuyên truyền biển, đảo, bồi dưỡng nâng cao nhận thức cho thanh niên cần bám sát thực tiễn tình hình, không ngừng đổi mới nội dung, đa dạng hóa hình thức, phương pháp tuyên truyền phù hợp với trình độ, đặc điểm của từng địa bàn nhằm đáp ứng thực tiễn nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo, đồng thời tận dụng có hiệu quả các phương tiện kỹ thuật và chú trọng mở rộng phạm vi tuyên truyền. Công tác tuyên truyền về chủ quyền quốc gia trên biển cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, các ngành và địa phương trong việc phát huy các tổ chức, đoàn thể, nhất là Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh nhằm tạo nên sức mạnh tổng hợp trong công tác tuyên truyền và gắn kết chặt chẽ với việc học tập và làm theo tấm gương, đạo đức, phong cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh, giáo dục truyền thống, các bài học kinh nghiệm và gương các anh hùng trong kháng chiến chống xâm lược trong thanh niên. Thông qua các cuộc vận động và chương trình hành động của thanh niên với cách làm thiết thực, như: “Tuổi trẻ Việt Nam học tập và làm theo lời Bác”, “Tuổi trẻ giữ nước”, “Năm xung kích phát triển kinh tế – xã hội và bảo vệ Tổ quốc”, “Doanh nhân trẻ khởi nghiệp”, “Nghĩa tình biên giới, hải đảo”, “Vì Trường Sa thân yêu”, “Góp đá xây Trường Sa”, “Đồng hành cùng ngư dân trẻ ra khơi”, “Tuổi trẻ hướng về biển, đảo của Tổ quốc”… Phối hợp giữa các cấp, ngành, tổ chức đoàn thể, gia đình, nhà trường, xã hội (nhất là Đoàn Thanh niên) và các hoạt động văn hoá, các phương tiện thông tin đại chúng tạo sức mạnh tổng hợp, hướng thanh niên chung sức bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.
Đối với các cấp Đoàn, cần chú trọng tổ chức các hoạt động thi tìm hiểu, tọa đàm về chủ quyền biển, đảo trong thanh niên bảo đảm thiết thực, chất lượng tốt; tăng cường tổ chức cho thanh niên đi thăm và tiến hành các hoạt động nghiên cứu thực tế trên các vùng biển, đảo của Tổ quốc. Đồng thời, cần tổ chức cho thanh niên tham gia tìm hiểu về pháp luật Việt Nam, pháp luật quốc tế để các thế hệ thanh niên hiểu và nắm vững các vùng, khu vực thuộc chủ quyền có lịch sử lâu đời của Việt Nam cũng như chủ quyền và quyền chủ quyền đối với biển, đảo Việt Nam được xác lập trên cơ sở các điều khoản quy định trong Công ước quốc tế về Luật Biển năm 1982; khẳng định, củng cố niềm tin cho nhân dân cả nước và cộng đồng quốc tế nói chung cũng như đối với thanh niên về chủ quyền của Việt Nam trên hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa.
Thứ hai, cần có sự quan tâm và chính sách đãi ngộ cụ thể đối với thanh niên khi tham gia bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.
Cùng với việc thực hiện tốt các chính sách xã hội đối với các huyện đảo xa bờ và các địa bàn trọng điểm, chiến lược; coi trọng giải quyết tốt mối quan hệ và sự phối hợp hoạt động giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị ở mỗi huyện đảo và giữa các huyện đảo với nhau, tạo ra thế trận liên hoàn trên biển để có thể nhanh chóng tập hợp và sử dụng hiệu quả sức mạnh của các lực lượng tại chỗ phục vụ cho quốc phòng – an ninh trên biển, thì rất cần thiết để cho thanh niên nắm rõ được tính chất phức tạp của nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo, vừa nhận thấy nhân dân ta, đất nước ta có đủ ý chí, quyết tâm và sức mạnh tổng hợp để bảo vệ vững chắc biển, đảo của mình, qua đó, củng cố thêm niềm tin, thái độ, động cơ và ý chí vững vàng cho thanh niên về bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc một cách bền vững, để “không một phút nào được quên lý tưởng cao cả của mình là phấn đấu cho Tổ quốc hoàn toàn độc lập”. Động viên thế hệ trẻ nâng cao quyết tâm và hành động thiết thực để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, trong đó đang nổi lên vấn đề bảo vệ vững chắc toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền quốc gia trên các vùng biển đảo. Nhưng muốn có được quyết tâm và hành động để bảo vệ, trước hết phải có đủ tri thức hiểu biết và lòng tự hào về những điều mình sẽ dám bảo vệ, để thế hệ trẻ Việt Nam có ý thức về chủ quyền quốc gia nói chung, chủ quyền biển đảo nói riêng. Đó là những cơ sở tri thức tiền đề quan trọng giáo dục lòng tự hào dân tộc, bồi đắp tinh thần yêu nước, nâng cao ý thức về chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia, đồng thời chống lại âm mưu xuyên tạc lịch sử, âm mưu thôn tính từng bước, dưới nhiều hình thức của các thế lực xâm lược.
Một trong những nền tảng quan trọng trong việc củng cố niềm tin, thái độ, động cơ và ý chí cho thế hệ trẻ đối với vận mệnh của đất nước, đó là cần nắm vững tư tưởng, phương châm chỉ đạo giải quyết các vấn đề về biển, đảo của Đảng và Nhà nước ta, để thanh niên thực sự là một lực lượng to lớn và vững chắc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, góp phần quan trọng trong phát triển kinh tế các vùng đảo, quần đảo phù hợp với vị trí, tiềm năng và lợi thế của biển đảo Việt Nam.
Thứ ba, chú trọng xây dựng quyết tâm cao, định hướng hành động thiết thực trong thanh niên đối với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.
Để xây dựng quyết tâm cho thanh niên, cần làm cho thanh niên thấy được sự khó khăn, gian khổ đối mặt với nguy hiểm, sự phức tạp của các hoạt động trên biển, đảo (đặc biệt là ở một số đảo có vị trí quan trọng về quốc phòng – an ninh như: quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa…), đòi hỏi thanh niên phải dũng cảm, mưu trí, chủ động, sáng tạo, tự lực tự cường, sẵn sàng hy sinh xương máu, kiên quyết đứng lên bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc. Đặc biệt là đối với thế hệ trẻ là lực lượng kiểm ngư; hay thanh niên ở các địa phương ven biển, huyện đảo tích cực tham gia vào lực lượng dân quân tự vệ để vừa tham gia sản xuất, khai thác hải sản, vừa làm nhiệm vụ giữ gìn an ninh trật tự trên biển. Bên cạnh việc bảo vệ chủ quyền, thanh niên cần phải tiếp tục gìn giữ và phát triển những tiềm năng của biển đảo Việt Nam, để Việt Nam có thể làm giàu từ biển, mạnh về biển, củng cố vị trí của Việt Nam giữa các quốc gia trên thế giới để sớm đưa đất nước ngày càng phát triển mạnh mẽ, sánh vai với cường quốc năm châu như Bác Hồ hằng mong muốn.
KHO TÀI LIỆU.rar\TÀI LIỆU 2025 – RAR archive, unpacked size 99,025,032 bytes/ 19-08-2024 _Bài hội thảo Ngọc Anh.docx
