Quản lý hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp tại các trường THCS quận Thanh Khê
MỞ ĐẦU
Nghị quyết số: 29-NQ/TW, ngày 4/11/2013 “Về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” đã được Hội nghị Trung ương 8 (khóa XI) thông qua. Quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết là Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân.
Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể được phê duyệt tháng 12 năm 2018, hoạt động trải nghiệm là hoạt động giáo dục bắt buộc thực hiện từ lớp 1 đến lớp 12. Ở bậc tiểu học, hoạt động này được gọi là hoạt động trải nghiệm bậc trung học cơ sở và trung học phổ thông được gọi là hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp. Việc đưa hoạt động trải nghiệm vào trong chương trình giáo dục phổ thông mới sẽ góp phần thu hẹp khoảng cách giữa nội dung giáo dục với thực tiễn đời sống xã hội, là con đường gắn lý thuyết với thực tiễn, tạo nên sự thống nhất giữa nhận thức và hành động. Học tập qua trải nghiệm-hướng nghiệm giúp phát triển ở người học các năng lực và phẩm chất cần thiết để đáp ứng yêu cầu của xã hội hiện đại, định hướng nghề nghiệp, phát triển các phẩm chất, năng lực cốt lõi.
Trong những năm qua, vấn đề nghiên cứu về chương trình giáo dục phổ thông Việt Nam đã có hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp nhưng chưa được chú ý đúng mức; chưa hiểu đúng vị trí, vai trò và tính chất của các hoạt động giáo dục.
Đến nay, đã có một số công trình nghiên cứu về hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp trong nhà trường nói chung, nhưng chủ yếu nghiên cứu về công tác tổ chức các hoạt động trải nghiệm và về hoạt động trải nghiệm sáng tạo ngoài giờ lên lớp mà chưa đi sâu phân tích về quản lý các hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp trong chương trình giáo dục hiện nay, đặc biệt là các hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp trong môn học hay tích hợp liên môn
Thực trạng ấy, đặt ra vấn đề đối với nhà quản lý giáo dục của chúng ta phải làm gì, có những giải pháp tích cực như thế nào trong quản lý hoạt động giáo dục động trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh.
Xuất phát từ những lý do trên, đề tài: “Quản lý hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp tại các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng” được chọn để nghiên cứu nhằm góp phần nâng cao chất lượng quản lý hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh ở các trường THCS quận Thanh Khê
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh và khảo sát công tác quản lý hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp tại các trường thcs quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng và đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp nhằm nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động giáo dục trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh ở các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng.
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh tại trường THCS.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp tại trường trung học cơ sở quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng
3.3. Đối tượng khảo sát
Cán bộ quản lý (CBQL), giáo viên, Đoàn – Đội của 10 trường THCS ở quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng; Chuyên viên tổ THCS Phòng Giáo dục và Đào tạo Thanh Khê.
3.4. Phạm vi nghiên cứu
– Phạm vi nội dung:
+ Thực trạng hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp và quản lý hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp ở các trường THCS quận Thanh Khê, TP ĐN.
+ Biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp ở các trường THCS quận Thanh Khê, TP ĐN.
– Thời gian: từ năm học 2021-2022 đến 2023-2024.
– Địa bàn: Các trường THCS Quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng.
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận của quản lý hoạt động trải nghiệp hướng nghiệp tại các trường THCS
5.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp và quản lý hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp tại các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng
5.3. Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp tại các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng
6.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết
6.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
6.3. Nhóm phương pháp xử lý thông tin
Ngoài phần mở đầu; kết luận luận văn gồm có 03 chương:
Chương 1. Cơ sở lý luận của quản lý hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp tại trường trung học cơ sở
Chương 2. Thực trạng quản lý hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp tại các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng
Chương 3. Các biện quản lý hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp tại các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM HƯỚNG NGHIỆP Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài về hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh ở trung học cơ sở
1.1.2. Những nghiên cứu ở trong nước về quản lý hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh ở trường trung học cơ sở
1.1.3. Những vấn đề đã được nghiên cứu và những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu
1.2. Các khái niệm chính của đề tài
1.2.3. Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp
Hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp là hoạt động giáo dục do nhà giáo dục định hướng, thiết kế và hướng dẫn thực hiện, tạo cơ hội cho HS tiếp cận thực tế, thể nghiệm các cảm xúc tích cực, khai thác những kinh nghiệm đã có và huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng của các môn học để thực hiện những nhiệm vụ được giao hoặc giải quyết những vấn đề của thực tiễn đời sống nhà trường, gia đình, xã hội phù hợp với lứa tuổi; thông qua đó, chuyển hoá những kinh nghiệm đã trải qua thành tri thức mới, hiểu biết mới, kĩ năng mới góp phần phát huy tiềm năng sáng tạo và khả năng thích ứng với cuộc sống, môi trường và nghề nghiệp tương lai.
1.2.4. Quản lý hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp
Có thể hiểu quản lý hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp trong nhà trường phổ thông là tập hợp các tác động có tổ chức, có kế hoạch, kiểm tra, tổng kết và điều chỉnh có định hướng của chủ thể quản lý tới tập thể giáo viên, học sinh, các lực lượng trong và ngoài nhà trường, nhằm tận dụng các nguồn lực do Nhà nước đầu tư, do xã hội đóng góp và do nhà trường tạo ra để phát huy tiềm năng sáng tạo và khả năng thích ứng với cuộc sống, môi trường và nghề nghiệp tương lai của học sinh.
1.3. Lý luận về hoạt động hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp tại trường Trun học cơ sở
1.3.1. Mục tiêu hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp tại các trường trung học cơ sở
Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp hình thành, phát triển ở học sinh năng lực thích ứng với cuộc sống.
Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp giúp học sinh khám phá bản thân và thế giới xung quanh.
Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp giúp học sinh củng cố thói quen tích cực, nền nếp trong học tập và sinh hoạt, hành vi giao tiếp ứng xử có văn hoá và tập trung hơn vào phát triển trách nhiệm cá nhân: trách nhiệm với bản thân, trách nhiệm với gia đình, cộng đồng; hình thành các giá trị của cá nhân theo chuẩn mực chung của xã hội; hình thành và phát triển năng lực giải quyết vấn đề trong cuộc sống; biết tổ chức công việc một cách khoa học; có hứng thú, hiểu biết về một số lĩnh vực nghề nghiệp, có ý thức rèn luyện những phẩm chất cần thiết của người lao động và lập được kế hoạch học tập, rèn luyện phù hợp với định hướng nghề nghiệp khi kết thúc giai đoạn giáo dục cơ bản.
1.3.2.1. Yêu cầu cần đạt về phẩm chất chủ yếu
– Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp góp phần hình thành và phát triển các phẩm chất chủ yếu theo các mức độ phù hợp với mỗi cấp học đã được quy định trong Chương trình tổng thể.
1.3.3. Nội dung hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp
Nội dung giáo dục trong chương trình được trình bày theo 4 mạch nội dung hoạt động chính, trong mỗi mạch này gồm các nhánh hoạt động khác nhau và trong mỗi nhánh hoạt động là các nội dung hoạt động cụ thể. Các nội dung hoạt động đều bắt đầu là các động từ, điều này để khẳng định tính hành động, tính trải nghiệm của các nội dung cần thực hiện.
1.3.4. Phương thức tổ chức và loại hình hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp tại các trường THCS
1.3.4.1. Phương thức tổ chức hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp
Phương thức tổ chức hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp ở trường THCS là cách thức/hình thức mà nhà giáo dục sử dụng để tổ chức hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp nhằm mục tiêu đáp ứng các yêu cầu chung sau đây:
– Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS; làm cho mỗi HS đều sẵn sàng tham gia trải nghiệm tích cực.
– Tạo điều kiện cho HS trải nghiệm sáng tạo thông qua các hoạt động tìm tòi, vận dụng kiến thức và kinh nghiệm đã có vào đời sống; hình thành, phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề và ra quyết định dựa trên những tri thức và ý tưởng mới thu được từ trải nghiệm.
– Tạo cơ hội cho HS suy nghĩ, phân tích, khái quát hoá những trải nghiệm để kiến tạo kinh nghiệm kiến thức và kĩ năng mới.
– Lựa chọn linh hoạt, sáng tạo các phương pháp giáo dục phù hợp: phương pháp nêu gương; phương pháp giáo dục bằng tập thể; phương pháp thuyết phục; phương pháp tranh luận; phương pháp luyện tập; phương pháp khích lệ, động viên; phương pháp tạo sản phẩm và các phương pháp giáo dục khác.
a. Định hướng chung
– Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh; làm cho mỗi học sinh đều sẵn sàng tham gia trải nghiệm tích cực.
b. Một số phương thức tổ chức chủ yếu
– Phương thức Khám phá
– Phương thức Thể nghiệm tương tác
– Phương thức Cống hiến
– Phương thức Nghiên cứu
1.3.4.2. Loại hình hoạt động
– Sinh hoạt dưới cờ.
– Sinh hoạt lớp.
– Hoạt động giáo dục theo chủ đề (thường xuyên và định kì).
– Hoạt động câu lạc bộ.
1.3.5. Các lực lượng hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp
Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp được tổ chức trong và ngoài lớp học, trong và ngoài trường học; theo quy mô nhóm, lớp học, khối lớp hoặc quy mô trường; với bốn loại hình hoạt động chủ yếu là Sinh hoạt dưới cờ, Sinh hoạt lớp, Hoạt động giáo dục theo chủ đề và Hoạt động câu lạc bộ; với sự tham gia, phối hợp, liên kết của nhiều lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường như: giáo viên chủ nhiệm lớp, giáo viên môn học, cán bộ tư vấn tâm lí học đường, cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, cán bộ Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, cán bộ phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, cán bộ quản lí nhà trường, cha mẹ học sinh, chính quyền địa phương, các tổ chức, cá nhân trong xã hội.
1.3.6. Điều kiện tổ chức thực hiện hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp
Để thực hiện chương trình hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp, cần có những thiết bị cơ bản sau:
– Đồ dùng để trình diễn, hướng dẫn: video clip về các nội dung giáo dục; phần mềm về hướng nghiệp; dụng cụ lao động phù hợp với hoạt động lao động.
– Đồ dùng để phục vụ hoạt động tập thể: loa đài, ampli; bộ lều trại.
– Đồ dùng để thực hành: bộ tranh ảnh về quần áo, giày dép,… theo mùa, theo giới tính, theo lứa tuổi của học sinh; bộ tranh ảnh về trang phục các dân tộc Việt Nam; bộ tranh ảnh về trang phục các dân tộc trên thế giới; bộ tranh về các nghề, làng nghề truyền thống; bộ tranh về các lễ hội; bảng trắc nghiệm nhân cách; dụng cụ lao động phù hợp với hoạt động lao động.
– Đồ dùng khác phù hợp với chủ đề hoạt động cụ thể
1.3.7. Đánh giá kết quả hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp
Đánh giá kết quả giáo dục trong Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp phải bảo đảm các yêu cầu sau:
– Mục đích đánh giá là thu thập thông tin chính xác, kịp thời, có giá trị về mức độ đáp ứng yêu cầu cần đạt so với chương trình; sự tiến bộ của học sinh trong và sau các giai đoạn trải nghiệm.
– Nội dung đánh giá là các biểu hiện của phẩm chất và năng lực đã được xác định trong chương trình: năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động, năng lực định hướng nghề nghiệp.
– Kết hợp đánh giá của giáo viên với tự đánh giá và đánh giá đồng đẳng của học sinh, đánh giá của cha mẹ học sinh và đánh giá của cộng đồng; giáo viên chủ nhiệm lớp chịu trách nhiệm tổng hợp kết quả đánh giá.
– Cứ liệu đánh giá dựa trên thông tin thu thập được từ quan sát của giáo viên, từ ý kiến tự đánh giá của học sinh, đánh giá đồng đẳng của các học sinh trong lớp, ý kiến nhận xét của cha mẹ học sinh và cộng đồng.
– Kết quả đánh giá đối với mỗi học sinh là kết quả tổng hợp đánh giá thường xuyên và định kì về phẩm chất và năng lực và có thể phân ra làm một số mức để xếp loại.
1.4. Quản lý hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp tại các trường trung học cơ sở
1.4.1. Quản lý mục tiêu hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp
1.4.2. Quản lý nội dung hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp tại các trường trung học cơ sở
1.4.3. Quản lý phương thức tổ chức và loại hình hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp
1.4.4. Quản lý các lực lượng hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp
1.4.5. Quản lý các điều kiện phục vụ hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp tại các trường trung học cơ sở
1.4.6. Quản lý đánh giá hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp tại các trường THCS trên địa bàn quận Thanh Khê
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM HƯỚNG NGHIỆP TẠI CÁC TRƯỜNG THCS QUẬN THANH KHÊ THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
2.1. Khái quát về quá trình khảo sát
Khảo sát nhằm tìm hiểu thực trạng về công tác HĐTN, HĐHN ở các trường THCS thuộc quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng. Kết quả của quá trình khảo sát sẽ làm cơ sở đánh giá thực trạng công tác quản lý HĐTN, HĐHN hiện nay, đồng thời giúp người nghiên cứu xem xét, tìm ra những điểm mạnh và điểm yếu, từ đó có những kiến nghị nhằm cải thiện công tác quản lý HĐTN, HĐHN trên địa bàn.
Khảo sát cũng nhằm giúp người nghiên cứu tìm ra nguyên nhân khách quan cũng như chủ quan ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động HĐTN, HĐHN hiện nay tại địa phương, từ đó có nhìn nhận đúng đắn về thực trạng và có các biện pháp đề xuất phù hợp.
– Thực trạng hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp tại các trường trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng.
– Thực trạng quản lý hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp tại các trường trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng.
– Những nguyên nhân ảnh hưởng đến quản lý hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp ở các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng.
– Đối tượng phỏng vấn ở Phòng GD&ĐT: lãnh đạo và chuyên viên phụ trách HĐTN, HĐHN.
– Đối tượng khảo sát ở các trường THCS:
+ Giáo viên THCS: Khảo sát 155 giáo viên/10 trường
+ Cán bộ quản lý: Khảo sát 10 HT, 12 PHT/10 trường
Các phương pháp được dùng để khảo sát thực trạng HĐTN, HĐHN ở các trường THCS trên địa bàn quận Thanh Khê: Phương pháp điều tra xã hội học.
– Xây dựng các mẫu thống kê: số lượng HS THCS, quy mô phát triển trường lớp, đội ngũ CBQL và GV, chất lượng giáo dục TH trên địa bàn quận Thanh Khê thành phố Đà Nẵng.
– Xây dựng bảng câu hỏi thu thập thông tin, phiếu câu hỏi trưng cầu ý kiến,
– Thực hiện gởi phiếu khảo sát thu thập thông tin đến đối tượng khảo sát ở trên.
– Tiến hành thống kê tổng hợp, phân tích thông tin. Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lý thông tin từ các phiếu điều tra.
– Hình thức khảo sát: Kết hợp trực tiếp và trực tuyến.
Việc khảo sát thực trạng hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp cho HS các trường THCS quận Thanh Khê được thực hiện từ tháng 8 đến tháng 10 năm 2023
Số liệu thu được từ các phiếu điều tra được đánh giá ở sự quan trọng, việc thực hiện, sự ảnh hưởng và được chia làm 4 mức. Các mức này được sắp xếp từ thấp đến cao, tương ứng với điểm số từ 1 đến 4.
– Mức độ phù hợp: Không phù hợp; Ít phù hợp; Phù hợp và Rất phù hợp.
– Mức độ quan trọng: Không quan trọng; Ít quan trọng; Quan trọng và Rất quan trọng.
– Mức độ thực hiện: Yếu; Trung bình; Khá và Tốt.
– Mức độ ảnh hưởng: Không ảnh hưởng; ít ảnh hưởng; Ảnh hưởng và Rất ảnh hưởng.
2.2. Tình hình phát triển kinh tế, xã hội, Giáo dục và Đào tạo tại quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng
2.2.1. Khái quát về tình hình kinh tế và xã hội quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng
2.2.2. Khái quát tình hình Giáo dục và Đào tạo quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng
2.3. Thực trạng hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp tại các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng
D:\DỮ LIỆU MỚI CẦN ĐỔI TÊN VÀ ĐĂNG 2025\TAI LIEU C YEN-2024\LOP DA NANG 2\SAU BAO VE\Quản lý hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp tại các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng\TOM TAT
