Quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất năng lực học sinh ở các trường THCS quận Thanh Khê thành phố Đà Nẵng
Giáo dục theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh giúp phát huy trí lực, khả năng tự học, chủ động tìm tòi, khám phá và làm chủ tri thức của người học, giúp người học có khả năng tự học và tự học suốt đời, có khả năng rút ra các nhận xét, đánh giá, liên hệ, ứng dụng thực tiễn, trang bị kỹ năng giải quyết các tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp trong tương lai, kế thừa và phát triển các giá trị văn hóa giáo dục của dân tộc và nhân loại. Định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh là yêu cầu được nhấn mạnh, chú trọng trong Chương trình giáo dục phổ thông mới.
Trong Chương trình giáo dục phổ thông mới, môn Giáo dục công dân giữ vai trò chủ đạo trong việc giúp học sinh hình thành ý thức và hành vi của người công dân. Thông qua các bài học về lối sống, đạo đức, pháp luật, kinh tế, môn Giáo dục công dân góp phần bồi dưỡng cho học sinh những phẩm chất chủ yếu và năng lực cốt lõi của người công dân, đặc biệt là giáo dục tình cảm, niềm tin, nhận thức, cách ứng xử phù hợp với chuẩn mực đạo đức và quy định của pháp luật; trang bị kiến thức, kỹ năng sống và góp phần rèn luyện bản lĩnh giúp học sinh làm chủ bản thân, nâng cao ý thức trách nhiệm, nỗ lực vươn lên trong học tập, có tâm thế sẵn sàng thực hiện trách nhiệm công dân, đóng góp cho sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế.
Cùng với các trường phổ thông trong cả nước, các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng đang triển khai thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông mới. Đội ngũ giáo viên các nhà trường đã và đang tích cực tham gia các khóa tập huấn, bồi dưỡng thực hiện chương trình. Song trên thực tế, việc triển khai thực hiện hoạt động dạy học nói chung và dạy học môn Giáo dục công dân nói riêng ở các trường còn gặp nhiều khó khăn, trở ngại. Nhiều giáo viên vẫn dạy học theo cách nặng về truyền thụ kiến thức, chưa thấu hiểu và thực hiện được yêu cầu đổi mới theo hướng chú trọng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh. Công tác quản lý hoạt động dạy học môn học này chưa được xem xét một cách hệ thống, bài bản, do vậy kết quả dạy học thể hiện qua nhận xét của ngành Giáo dục địa phương là chưa đáp ứng được mục tiêu chương trình.
Để nâng cao hiệu quả, chất lượng dạy học học môn Giáo dục công dân trong các trường THCS ở địa phương hiện nay không chỉ cần sự nhiệt tình của giáo viên, sự quản lý sâu sát của cán bộ quản lý giáo dục, mà cần có những nghiên cứu, sáng kiến của đội ngũ cán bộ, giáo viên các nhà trường gắn với hoạt động dạy học môn học này.
Từ lý do nêu trên chúng tôi chọn vấn đề “Quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất năng lực học sinh ở các trường THCS quận Thanh Khê thành phố Đà Nẵng” làm đề tài cho luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục.
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát, đánh giá thực trạng để đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Giáo dục công dân ở các trường THCS trên địa bàn quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở trường THCS.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh tại các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng.
Công tác quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng hiện nay còn hạn chế và bất cập. Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và phân tích đánh giá đúng thực trạng quản lý hoạt động này tại các nhà trường, luận văn sẽ đề xuất được các biện pháp quản lý có tính cấp thiết và khả thi cao, để khi áp dụng có thể góp phần tích cực nâng cao chất lượng dạy học môn học này trong các nhà trường.
5.1. Nghiên cứu cơ sở lí luận về quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở trường THCS.
5.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường THCS trên địa bàn quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng.
5.3. Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường THCS trên địa bàn quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng.
Đề tài giới hạn phạm vi nghiên cứu thực trạng hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân tại các trường THCS trên địa bàn quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn 2019 – 2022 và đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động này theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các nhà trường cho giai đoạn 2023 – 2026.
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận
Phân tích và tổng hợp tài liệu, phân loại và hệ thống hóa, khái quát hóa các vấn đề lý luận từ các nguồn tài liệu có liên quan để xây dựng cơ sở lý luận của đề tài.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Trên cơ sở xây dựng phiếu điều tra bằng hệ thống câu hỏi để khảo sát các đối tượng có liên quan đến những nội dung nghiên cứu.
7.2.2. Phương pháp quan sát: Tiếp cận, xem xét, thu thập dữ liệu từ thực tế hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân ở các trường THCS trên địa bàn quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng.
7.2.3. Phương pháp thu thập số liệu: Thu thập các dữ liệu từ các tài liệu lưu trữ theo mục tiêu khảo sát của đề tài.
7.3. Nhóm phương pháp hỗ trợ
Sử dụng những phương pháp thống kê trong toán học để xử lý dữ liệu khảo sát thực trạng và phân tích thông tin theo mục tiêu, nội dung nghiên cứu đã xác định. Dùng phần mềm Microsoft Excel để xử lí số liệu.
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, phụ lục và tài liệu tham khảo, luận văn gồm có 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở trường Trung học cơ sở;
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường Trung học cơ sở quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng;
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường Trung học cơ sở quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng.
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH Ở TRƯỜNG
TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
1.1.2. Các nghiên cứu trong nước
1.2.1. Quản lý, quản lý giáo dục
1.2.1.1. Quản lý
Quản lý giáo dục là một quá trình tác động có ý thức của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống giáo dục quốc dân (nhà trường) đạt tới những mục tiêu đề ra.
Hoạt động dạy học là hoạt động được thực hiện theo một chiến lược, một chương trình đã được thiết kế bài bản, tác động đến người học nhằm hướng tới mục tiêu hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực của người học. Nếu GV xây dựng, thiết kế hoạt động dạy học đầy đủ, cụ thể, kĩ càng thì công việc dạy học càng hiệu quả.
1.2.3. Phẩm chất, năng lực và phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
Phẩm chất và năng lực là hai thành tố chủ yếu góp phần hình thành nhân cách con người. Sự hình thành và phát triển nhân cách của mỗi người chịu ảnh hưởng bởi những yếu tố di truyền, môi trường, giáo dục và hoạt động cá nhân. Chương trình GDPT mới định hướng phát triển năm phẩm chất chủ yếu và mười năng lực cốt lõi của người học. Đặc biệt với môn Giáo dục công dân thì các phẩm chất và năng lực ấy càng được chú trọng.
1.2.4. Hoạt động dạy học theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
Việc tổ chức hoạt động dạy học và giáo dục theo hướng hình thành, phát triển phẩm chất, năng lực HS được chú trọng trong nhà trường phổ thông nhằm phát huy tính tích cực, sáng tạo, chủ động của HS. Giúp HS dễ nhớ kiến thức, nhớ lâu và biết vận dụng những tri thức học được để giải quyết các tình huống đặt ra trong cuộc sống. Dạy học phát triển phẩm chất, năng lực giúp hình thành, phát triển và hoàn thiện nhân cách mỗi người.
1.2.5. Quản lý hoạt động dạy học theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
Quản lý hoạt động dạy học theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS trong môn Giáo dục công dân ở các trường THCS hiện nay là một việc làm cần thiết. Bởi vì đây là bộ môn học có sức ảnh hưởng rất lớn trong việc hình thành nhân cách giúp con người hoàn thiện hơn.
1.3. Hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở trường Trung học cơ sở
1.3.1. Mục tiêu dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
1.3.2. Nội dung, chương trình dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
1.3.3. Phương pháp, hình thức dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
a. Các phương pháp dạy học
b. Các hình thức dạy học
1.3.4. Kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
a. Kiểm tra
b. Đánh giá
1.3.5. Các điều kiện phục vụ hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
1.4. Quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở trường Trung học cơ sở
1.4.1. Quản lý mục tiêu dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
1.4.2. Quản lý nội dung, chương trình dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
1.4.3. Quản lý hình thức, phương pháp dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
1.4.4. Quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
1.4.5. Quản lý các điều kiện phục vụ hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh tại trường Trung học cơ sở
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN
PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN THANH KHÊ,
2.1. Khái quát về khảo sát thực trạng
Tiến hành khảo sát, thu thập thông tin cần thiết để có cơ sở đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh THCS. Từ đó xác lập cơ sở thực tiễn cho việc xây dựng các biện pháp, giải pháp có tính khả thi nhằm giúp cho công tác quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở các trường THCS quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng đạt được kết quả cao.
Khảo sát thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên THCS, học sinh về hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường THCS trên địa bàn quận Thanh Khê, Đà Nẵng.
Khảo sát thực trạng hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường THCS trên địa bàn quận Thanh Khê, Đà Nẵng.
Khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường THCS trên địa bàn quận Thanh Khê, Đà Nẵng.
Phương pháp chuyên gia
Sử dụng bảng hỏi nhằm thu thập ý kiến của cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh của các trường THCS trên địa bàn quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng về vấn đề khảo sát.
Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lý các số liệu đã thu thập được để xác định giá trị của các số liệu sau khi xử lý
F:\DỮ LIỆU MỚI CẦN ĐỔI TÊN VÀ ĐĂNG 2025\TAI LIEU C YEN-2024\ANH VU LOP DA NANG\Quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục công dân theo hướng phát triển phẩm chất năng lực học sinh ở các trường THCS quận Thanh Khê thành phố Đà Nẵng\TOM TAT
