Hoàn thiện hoạt động huy động tiền gửi dân cư tại Ngân hàng thương mại cổ phần Quân đội
1. Tính cấp thiết của đề tài
Ngân hàng là một ngành kinh tế hết sức quan trọng trong quá trình hội nhập kinh tế thế giới ở nước ta hiện nay. Bằng các hoạt động của mình, Ngân hàng có thể huy động được nhiều nguồn vốn trong và ngoài nước để tăng nguồn vốn cho phát triển kinh tế. Trong điều kiện nước ta hiện nay, hệ thống Ngân hàng thương mại giữ vai trò quan trọng nhất trong việc làm trung gian giữa tiết kiệm và đầu tư, giữa các tác nhân thừa vốn và thiếu vốn. Vốn là một trong những yếu tố cơ bản đối với doanh nghiệp hoạt động trong nền kinh tế thị trường. Với Ngân hàng, vai trò của nguồn vốn càng trở nên quan trọng do tính đặc biệt của Ngân hàng là kinh doanh quyền sử dụng tiền tệ. Vốn huy động chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn hoạt động của Ngân hàng, là nguồn vốn chủ yếu trong hoạt động kinh doanh. Vì lí do đó mà quản lý và phát triển quy mô nguồn vốn đặc biệt là vốn huy động là vấn đề quan tâm hàng đầu của nhà quản lý Ngân hàng.
Theo đánh giá của các chuyên gia, số vàng tồn trữ trong dân khoảng 800 tấn, bên cạnh đó có hàng tỷ USD cũng đang được người dân nắm giữ, con số này khẳng định tiềm năng to lớn về nguồn lực vốn có thể huy động được trong dân cư. Nguồn lực về vốn trong dân là rất lớn, tuy nhiên để huy động được nguồn vốn đó để phục vụ cho sự nghiệp phát triển kinh tế là rất khó. Một mặt là do thói quen giữ tiền tại nhà để chi tiêu khi cần thiết và người dân chưa hoàn toàn đặt niềm tin vào hệ thống tài chính quốc gia. Vì vậy việc huy động vốn trong dân cư trở nên quan trọng tránh lãng phí một lượng vốn lớn có chi phí rẻ cho phát triển đất nước.
Trong những năm qua, nguồn vốn huy động từ tiền gửi dân cư tại Ngân hàng TMCP Quân đội –Chi nhánh Quảng Trị liên tục tăng trưởng, từ 458 tỷ lên 539 tỷ (từ năm 2015 đến năm 2017) nhưng so với định hướng phát triển thì những kết quả đạt được còn khá là khiêm tốn làm ảnh hưởng đến công tác mua bán vốn với hội sở chính cũng như sự phát triển lâu dài của chi nhánh.
Xuất phát từ những yêu cầu thực tiễn, tôi đã lựa chọn đề tài “Hoàn thiện hoạt động huy động tiền gửi dân cư tại Ngân hàng thương mại cổ phần Quân đội – Chi nhánh Quảng Trị” làm đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng của mình.
Như vậy, đề tài nghiên cứu có sự cần thiết cả về thực tiễn và học thuật.
Luận văn tập trung vào mục tiêu chính sau đây:
Hệ thống hóa những vấn đề lý luận liên quan đến hoạt động huy động tiền gửi dân cư, các tiêu chí đánh giá và các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động huy động tiền gửi dân cư của NHTM. Trên cơ sở đó, tiến hành mô tả phân tích, đánh giá tình hình thực tế hoạt động nhằm đề xuất những khuyến nghị giúp hoàn thiện hoạt động huy động tiền gửi dân cư tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Quảng Trị.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
– Đối tượng nghiên cứu của đề tài: Thực tiễn huy động tiền gửi dân cư tại Ngân hàng TMCP Quân đội– chi nhánh Quảng Trị.
Các đối tượng nghiên cứu cụ thể:
+ Phòng Quan hệ Khách hàng cá nhân, bộ phận kế toán nội bộ.
+ Cơ quan nhà nước có thẩm quyền liên quan đến công tác huy động tiền gửi dân cư: Ngân hàng nhà nước Quảng Trị,
+ Khách hàng là dân cư gửi tiền tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Quảng Trị.
– Phạm vi nghiên cứu:
+ Về nội dung nghiên cứu
+ Về không gian
Trong quá trình nghiên cứu, luận văn vận dụng kết hợp một số phương pháp nghiên cứu như:
– Phương pháp hệ thống hóa
– Phương pháp thu thập số liệu và thông tin
– Phương pháp so sánh, đối chiếu
– Phương pháp phân tích
– Phương pháp tổng hợp
Chương 1: Cơ sở lý luận về huy động vốn và huy động tiền gửi dân cư của Ngân hàng thương mại.
Chương 2: Thực trạng hoạt động huy động tiền gửi dân cư tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Quảng Trị.
Chương 3: Khuyến nghị nhằmhoàn thiện hoạt động huy động tiền gửi dân cư tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Quảng Trị.
6. Tổng quan tình hình nghiên cứu.
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG TIỀN GỬI DÂN CƯ CỦANGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
1.1. HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
1.1.1. Khái niệm, chức năng,các hoạt động và vai trò của Ngân hàngthương mại
a. Khái niệm chung về Ngân hàng thương mại
Tại Việt Nam, theo Luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 ngày 16 tháng 6 năm 2010 của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam: “NHTM là các loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận”.
b. Chức năng của ngân hàng thương mại
– Chức năng tín dụng.
– Chức năng trung gian thanh toán
– Chức năng tạo tiền
c. Hoạt động của ngân hàng thương mại.
– Huy động vốn
– Dịch vụ thanh toán và ngân quỹ
– Góp vốn, mua cổ phần, tham gia thị trường tiền tệ, kinh doanh ngoại hối, kinh doanh vàng, kinh doanh bất động sản, kinh doanh dịch vụ và bảo hiểm, nghiệp vụ ủy thác và đại lý, dịch vụ tư vấn và dịch vụ khác liên quan đến hoạt động ngân hàng.
– Một là, nơi cung cấp vốn cho nền kinh tế
– Hai là, cầu nối doanh nghiệp và thị trường
– Ba là, công cụ để nhà nước điều tiết vĩ mô nền kinh tế.
– Bốn là, cầu nối nền tài chính quốc gia và tài chính quốc tế.
1.1.2. Khái niệm về hoạt động huy động vốn của NHTM
Huy động vốn của NHTM là quá trình ngân hàng sử dụng các công cụ, phương thức và biện pháp hợp pháp để động viên các nguồn tài chính trong xã hội với trách nhiệm hoàn trả theo thỏa thuận, làm nguồn vốn đáp ứng nhu cầu tín dụng, đầu tư của nền kinh tế. Hoạt động huy động vốn của NHTM bao gồm: Nhận tiền gửi và các khoản vay phi tiền gửi.
1.1.3. Vai trò hoạt động huy động vốn của NHTM
1.2. HUY ĐỘNG TIỀN GỬI DÂN CƯ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
1.2.1. Khái niệm, đặc điểm, các hình thức và rủi ro huy động tiền gửi dân cư của NHTM
a. Khái niệm huy động tiền gửi dân cư của NHTM
“Huy động TGDC là quá trình các NHTM động viên nguồn tài chính từ cá nhân dân cư bằng nhiều phương pháp, cách thức khác nhau với trách nhiệm hoàn trả đầy đủ và đúng hạn”.
Huy động tiền gửi dân cư chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn huy động và là nguồn vốn có giá tương đối rẻ đối với các NHTM, vì vậy họ thường tìm mọi cách để duy trì và thu hút nguồn vốn huy động từ dân cư.
b. Đặc điểm của tiền gửi dân cư
Quy mô từng khoản tiền gửi thường nhỏ nhưng số lượng khách hàng rất lớn.
Tiền gửi dân cư là nguồn ổn định và thường xuyên.
Nhạy cảm với biến động lãi suất, tỷ giá, thu nhập, chu kỳ chi tiêu đặc biệt là tiền gửi ngắn hạn.
Vốn huy động từ dân cư là nguồn vốn có thời hạn tương đối dài, sẽ là tiền đề để NHTM cho vay trung và dài hạn.
Tiền gửi dân cư có kỳ hạn càng dài thì lãi suất càng cao.
Đa dạng, phong phú với nhiều kỳ hạn gửi khác nhau bằng VNĐ và ngoại tệ.
c. Các hình thức huy động tiền gửi dân cư của NHTM
+ Tiết kiệm không kỳ hạn
+ Tiết kiệm có kỳ hạn
Tiền gửi khác:
+ Nguồn ủy thác
+ Nguồn ký quỹ
d. Rủi ro trong hoạt động huy động tiền gửi dân cư của NHTM
– Rủi ro lãi suất:
– Rủi ro thanh khoản:
– Rủi ro tỷ giá:
– Rủi ro tác nghiệp:
1.2.2. Mục tiêu, phương hướng huy động tiền gửi dân cư của NHTM
a. Mục tiêu huy động tiền gửi dân cư của NHTM
b. Phương hướng huy động tiền gửi dân cư của NHTM
1.2.3. Các tiêu chí phản ánh kết quả huy động tiền gửi dân cư của NHTM
Quy mô nguồn vốn huy động tiền gửi dân cư được đánh giá qua các chỉ tiêu: Số dư huy động tiền gửi dân cư bình quân trong kỳ đánh giá hoặc số dư cuối kỳ tại thời điểm đánh giá; số lượng khách hàng gửi tiền tại ngân hàng; tốc độ tăng trưởng (hàng quý, năm hoặc từng kỳ đánh giá).
- Cơ cấu nguồn vốn huy động tiền gửi dân cư
Cơ cấu nguồn vốn huy động tiền gửi dân cư được đánh giá qua chỉ tiêu tỷ trọng của từng nguồn vốn huy động hoặc nhóm nguồn vốn huy động so với tổng nguồn vốn huy động tiền gửi dân cư dựa trên phân loại nguồn huy động theo từng tiêu thức nhất định.
Trong phân tích cơ cấu vốn huy động tiền gửi dân cư, các loại cơ cấu sau thường được sử dụng: cơ cấu vốn huy động theo kỳ hạn; cơ cấu vốn huy động theo loại tiền; cơ cấu vốn huy động theo hình thức tiền gửi.
- Chi phí huy động tiền gửi dân cư
Là việc kiểm soát các chi phí bỏ ra để huy động được lượng vốn từ dân cư đạt được quy mô, cơ cấu đề ra.
Chi phí huy động vốn là khoản chi phí được cấu thành bởi chi phí lãi phải trả cho các khoản tiền gửi của khách hàng và chi phí phi lãi phát sinh trong quá trình huy động vốn như: Chi phí lương công nhân viên, chi phí quảng cáo marketing, chi phí máy móc địa điểm, cơ sở hạ tầng…
- Chất lượng dịch vụ trong hoạt động huy động tiền gửi dân cư
Đối với chất lượng dịch vụ trong huy động tiền gửi dân cư, đó là khả năng đáp ứng của dịch vụ trong hoạt động huy động tiền gửi dân cư đối với sự mong đợi của KH gửi tiền, hay nói cách khác đó chính là khoảng cách kỳ vọng của KH gửi tiền với cảm nhận của họ về những kết quả mà họ nhận được sau khi giao dịch gửi tiền với NH.
- Kiểm soát rủi ro trong huy động tiền gửi dân cư
Thông thường, nguồn vốn nào được huy động với chi phí thấp thì có thể rủi ro cao và ngược lại. Các loại rủi ro trong hoạt động huy động vốn như: rủi ro tác nghiệp, rủi ro lãi suất, rủi ro thanh khoản, rủi ro tỷ giá,…
- Kết quả tài chính từ hoạt động huy động tiền gửi dân cư
Huy động vốn nói chung, huy động tiền gửi dân cư nói riêng không trực tiếp tạo ra thu nhập nên không thể đánh giá được kết quả tài chính. Tuy nhiên, nếu nghiên cứu ở góc độ phạm vi chi nhánh NH trong điều kiện Hội sở áp dụng cơ chế mua bán vốn tập trung (FTP) thì có thể đánh giá được kết quả tài chính thông qua lãi gộp hay nói cách khác là chênh lệch giữa giá bán vốn cho Hội sở với chi phí huy động tiền gửi dân cư thực tế.
1.2.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến huy động tiền gửi dân của NHTM.
Các nhân tố bên ngoài ảnh hưởng đến hoạt động huy động tiền gửi dân cư: Môi trường kinh tế, môi trường pháp lý, khách hàng và đối thủ cạnh tranh.
Các nhân tố bên trong ảnh hưởng đến hoạt động huy động tiền gửi dân cư: Chiến lược kinh doanh, cơ sở vật chất, trình độ công nghệ, kênh phân phối, năng lực và trình độ của nhân viên ngân hàng.
THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG TIỀN GỬI DÂN CƯ TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI – CHI NHÁNH QUẢNG TRỊ
2.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI − CHI NHÁNH QUẢNG TRỊ
2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Ngân hàng TMCP Quân đội − chi nhánh Quảng Trị
a. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Quân đội
b. Khái quát quá trình hình thành, phát triển của Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Quảng Trị
c. Chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức
2.1.2. Kết quả hoạt động kinh doanh cơ bản của Ngân hàng TMCP Quân đội − chi nhánh Quảng Trị trong những năm 2015-2017.
a. Kết quả hoạt động kinh doanh của MB−QuảngTrị giai đoạn 2015-2017
F:\DỮ LIỆU COP CỦA CHỊ YẾN\DAI HOC DA NANG\TAI CHINH NGAN HANG\TRAN QUANG SANG
