Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THCS huyện Ia Grai
1. Lý do chọn đề tài
Nghị quyết Trung ương lần thứ 8 khóa XI của Đảng CSVN đã xác định “Về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu CNH-HĐH trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế”. Đã xác định: “phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo”.
Bồi dưỡng chuyên môn và quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên là nhiệm vụ trọng tâm của các nhà trường THCS trong giai đoạn hiện nay.
Trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, cần phải tập trung quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên THCS.
Hiện nay ở huyện Ia Grai nói riêng và tỉnh Gia Lai nói chung chưa có những công trình nghiên cứu về vấn đề bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên. Vì vậy, chúng tôi lựa chọn đề tài nghiên cứu: “Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THCS huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai” làm luận văn thạc sỹ chuyên nghành quản lý giáo dục.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề tài đề xuất các biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trung học cơ sở, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu của địa phương trong quá trình đổi mới, phát triển và hội nhập toàn cầu.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THCS.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THCS huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai.
4. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu thực trạng hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên các trường THCS huyện Ia Grai và đề xuất các biện pháp của Hiệu trưởng trong quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở các trường THCS huyện Ia Grai, giai đoạn 2017 – 2020.
5. Giả thiết khoa học
Đội ngũ giáo viên THCS huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai về chất lượng chuyên môn chưa đáp ứng được yêu cầu của xã hội hiện nay. Một trong những nguyên nhân dẫn đến thực trạng đó là do việc quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên của Hiệu trưởng các trường THCS chưa phù hợp. Nếu có được một hệ thống các biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THCS có cơ sở khoa học, hợp lý và có tính khả thi, đáp ứng yêu cầu phát triển đội ngũ, phù hợp với điều kiện cụ thể của mỗi trường thì chất lượng giáo dục THCS sẽ được nâng cao, đáp ứng được nhu cầu phát triển của xã hội hiện nay.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1. Nghiên cứu các vấn đề lý luận về quản lý bồi dưỡng giáo viên trung học cơ sở.
6.2. Khảo sát thực trạng đội ngũ giáo viên ở các trường THCS và quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THCS huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai.
6.3. Đề xuất các biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THCS nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Sử dụng các phương pháp phân tích, khái quát hoá các tài liệu khoa học có liên quan để xác định hệ thống khái niệm công cụ và khung lý thuyết phục vụ cho việc triển khai quá trình nghiên cứu.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
– Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi.
– Phương pháp phỏng vấn.
– Phương pháp tổng kết kinh nghiệm, chuyên gia.
7.3. Phương pháp xử lý số liệu bằng toán thống kê
Sử dụng các thuật toán thống kê nhằm xử lý các số liệu đã thu thập được trong quá trình nghiên cứu.
8. Cấu trúc của luận văn
Luận văn gồm 3 phần: Phần mở đầu, phần nội dung với 3 chương, phần kết luận và khuyến nghị.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
1.2. CÁC KHÁI NIỆM CHÍNH CỦA ĐỀ TÀI
1.2.1. Khái niệm Quản lý
Có nhiều quan niệm về quản lý có khác nhau, song có thể khái quát: Quản lý (một tổ chức/ hệ thống) là tổ hợp các tác động chuyên biệt, có chủ đích của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý và đối tượng quản lý nhằm phát huy tiềm năng của các yếu tố, các mối quan hệ chức năng, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực và cơ hội của tổ chức/ hệ thống trên cơ sở đó đảm bảo cho tổ chức, hệ thống vận hành (hoạt động) tốt, đạt được các mục tiêu đã đặt ra với chất lượng và hiệu quả tối ưu trong các điều kiện biến động của môi trường.
1.2.2. Quản lý giáo dục
a. Khái niệm quản lý giáo dục
Có nhiều quan niệm về QLGD, có khác nhau, Vậy có thể khái quát: QLGD là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm tổ chức, điều khiển hoạt động của khách thể quản lý làm cho hệ thống giáo dục được quản lý, vận hành theo đúng đường lối, quan điểm giáo dục của Đảng nhằm thực hiện được các mục tiêu giáo dục đề ra.
b. Chức năng của quản lý
QLGD có 4 chức năng: Lập kế hoạch; tổ chức; chỉ đạo (lãnh đạo, điều khiển) và kiểm tra.
1.2.3. Khái niệm Quản lý nhà trường
Quản lý nhà trường chính là hoạt động QLGD của một cơ cấu, tổ chức giáo dục, đồng thời cũng là tác động quản lý trực tiếp tới các hoạt động giáo dục – học tập trong phạm vi nhà trường. Hoạt động của nhà trường rất đa dạng, phong phú và phức tạp, nên việc quản lý, lãnh đạo một cách khoa học sẽ đảm bảo đoàn kết, thống nhất được mọi lực lượng, tạo nên sức mạnh đồng bộ nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục đích giáo dục.
1.2.4. Bồi dưỡng chuyên môn
a. Khái niệm Bồi dưỡng
Bồi dưỡng có thể coi là quá trình cập nhật kiến thức, kỹ năng vậ n dụng kiến thức để bù đắp kiến thức còn thiếu hoặc đã lạc hậu so với nhu cầu phát triển của xã hội, thường được xác định bằng chứng chỉ.
b. Khái niệm Chuyên môn
Theo Từ điển bách khoa Việt Nam (NXB Từ điển Hà Nội, 2002) là lĩnh vực riêng, những kiến thức riêng nói chung của một ngành khoa học, kỹ thuật.
c. Khái niệm Bồi dưỡng chuyên môn
Là bồi dưỡng kiến thức chuyên môn; kỹ năng tay nghề; kiến thức, kỹ năng thực tiễn.
1.2.5. Quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên là cách làm, cách giải quyết của người quản lý thông qua các chức năng quản lý (lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra) về các hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra (về nâng cao năng lực chuyên môn).
1.3. LÝ LUẬN VỀ BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.3.1. Vai trò công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THCS
Do đó quản lý phải thể hiện dân chủ, tôn trọng nhân cách của giáo viên, phân biệt trách nhiệm và quyền hạn của từng thành viên trong nhà trường, tôn trọng tính sáng tạo của giáo viên đồng thời coi trọng tinh thần hợp tác trong nhà trường.
1.3.2. Mục tiêu bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo tạo bước chuyển biến cơ bản trong việc nâng cao chất lượng giáo dục – đào tạo; Nâng cao trình độ, năng lực giảng dạy, nghiên cứu khoa học và các hoạt động khác của giáo viên đáp ứng các yêu cầu về trình độ tiêu chuẩn của chức danh theo cấp học.
1.3.3. Nội dung bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Là bồi dưỡng chuyên sâu về trình độ chuyên môn, phương pháp giảng dạy, phương pháp kiểm tra đánh giá học sinh, bồi dưỡng nâng cao trình độ tin học, ngoại ngữ… để từ đó đáp ứng được nhu cầu của các công việc được giao.
1.3.4. Phương pháp bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Là cách thức mà người truyền đạt nội dung để tác động đến người lĩnh hội thông tin, phải phù hợp với nội dung, có kết hợp các hình thức nghe giảng, thảo luận và thực hành.
1.3.5. Hình thức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Có các hình thức bồi dưỡng sau: Bồi dưỡng thông qua các lớp tập huấn; Bồi dưỡng thông qua sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn. Bồi dưỡng từ xa qua các phương tiện thông tin đại chúng, các hình thức bổ trợ của băng hình, băng tiếng. Bồi dưỡng thông qua việc tự học của cán bộ giáo viên, tự nghiên cứu tài liệu.
1.3.6. Quy trình bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Theo các bước sau: Xác định nhu cầu bồi dưỡng. Xác định loại hình bồi dưỡng. Sử dụng đội ngũ giáo viên đã qua bồi dưỡng giàu kinh nghiệm để xác lập kế hoạch và triển khai kế hoạch bồi dưỡng. Đánh giá mức độ về công tác bồi dưỡng nhằm đảm bảo đội ngũ.
1.3.7. Các điều kiện phục vụ bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
a. Về cơ chế chính sách
1.4. QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.4.1. Quản lý mục tiêu bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Mục tiêu bồi dưỡng được hiểu là kết quả, là sản phẩm mong đợi của quá trình bồi dưỡng. Do vậy hiệu trưởng quản lý mục tiêu nhằm đảm bảo đi đến mục tiêu đã đặt ra mà không bị chệch hướng.
1.4.2. Quản lý nội dung, kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên. Được xác định theo 2 nhóm chính như sau:
a. Bồi dưỡng thường xuyên: Hiệu trưởng chủ động, tích cực triển khai thực hiện việc BDTX đối với CBQL trường phổ thông theo quy định tại Thông tư 26, Thông tư 27 của Bộ Giáo dục và Đào tạo và các văn có bản liên quan.
b. Bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn: Có kế hoạch không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ giáo viên nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của sự nghiệp Giáo dục và Đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
1.4.3. Quản lý các phương pháp bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Là cách thức mà người quản lý sử dụng hệ thống những cách làm để giáo viên bồi dưỡng chuyên môn có hiệu quả. Bao gồm: Sử dụng các phương pháp truyền thống và phương pháp mới. Phối hợp các phương pháp tích cực và tập trung sử dụng phương pháp giải quyết vấn đề và phương pháp chuyên gia.
1.4.4. Quản lý các hình thức tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
a. Quản lý giáo viên tự bồi dưỡng.
b. Quản lý bồi dưỡng tập trung.
c. Quản lý bồi dưỡng từ xa.
1.4.5. Quản lý các điều kiện phục vụ công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
a. Phối hợp với trường sư phạm: Phối hợp với trường sư phạm tạo điều kiện cho giáo viên tham gia chương trình bồi dưỡng chuyên môn gắn với nhu cầu thực tiễn của phát triển giáo dục phổ thông theo định hướng đổi mới căn bản toàn diện GD&ĐT Việt Nam.
b. Phối hợp với các đơn vị khác: Phối hợp các cơ sở giáo dục cùng trực thuộc, cơ sở đào tạo trên địa bàn để tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên.
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
Chương 1 đã làm rõ những nội dung cơ bản, chủ yếu bao gồm các khái niệm, hệ thống các vấn đề cơ bản trong nội dung chương 1 là điều kiện cần thiết để Hiệu trưởng các trường THCS tổ chức thực hiện việc bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên phù hợp với xu hướng phát triển giáo dục trong giai đoạn mới.
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN IA GRAI, TỈNH GIA LAI
2.1. KHÁI QUÁT QUÁ TRÌNH KHẢO SÁT
2.1.1. Mục tiêu khảo sát
Tìm hiểu thực trạng công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên các trường THCS huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai.
2.1.2. Nội dung khảo sát
a. Đối tượng khảo sát: Toàn thể 09 CBQL, và 116 giáo viên của 05 trường THCS: Tôn Đức Thắng; Phan Bội Châu; Hùng Vương; Phạm Hồng Thái và Lê Hồng Phong.
b. Nội dung khảo sát: Tìm hiểu thực trạng công tác bồi dưỡng và quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên các trường THCS huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai
2.1.3. Phương pháp khảo sát: Nghiên cứu hồ sơ, Điều tra qua bảng hỏi kết hợp phỏng vấn, trao đổi với đội ngũ CBQL và giáo viên các trường THCS huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai.
2.1.4. Tổ chức khảo sát bao gồm Đối tượng khảo sát, Tiến hành khảo sát và thời gian khảo sát.
2.1.5. Xử lý số liệu.
2.2. KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ, XÃ HỘI, GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CỦA HUYỆN IA GRAI
2.2.1. Tình hình phát triển kinh tế, xã hội
2.2.2. Tình hình phát triển giáo dục
2.3. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ
2.3.1. Mục tiêu bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Được CBQLGD và GV nhận thức là việc làm rất cần thiết và là công việc thường xuyên thực hiện ở mức độ cao và bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên có ý nghĩa đối với sự phát triển nhà trường.
2.3.2. Nội dung bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Các nội dung bồi dưỡng được CBQL và giáo viên nhận thực ở mức độ cần thiết và thực hiện khá cao và các nội dung bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ trong dạy và học ở nhà trường.
2.3.3. Phương pháp bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Là nhiệm vụ cơ bản của hiệu trưởng các trường THCS. Do nhu cầu của CBQL cũng như giáo viên các trường đều muốn khẳng định chính mình thông qua việc được bồi dưỡng chuyên môn.
2.3.4. Hình thức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Hình thức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên hợp lý sẽ góp phần đem lại hiệu quả về chất lượng giáo dục cho nhà trường. Các hình thức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên được CBQL và giáo viên nhận thức mức độ rất cần thiết và thường xuyên khá cao.
2.3.5. Điều kiện bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
a. Về cơ chế chính sách
b. Về cơ sở vật chất
c. Về tài chính
2.3.6. Kết quả bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Đánh giá kết quả thực hiện chương trình bồi dưỡng thường xuyên và kết quả bồi dưỡng thường xuyên của giáo viên THCS có ý nghĩa đối với sự phát triển đội ngũ nhà giáo và là căn cứ để đánh giá, xếp loại giáo viên, xét các danh hiệu thi đua, để thực hiện chế độ, chính sách, sử dụng giáo viên.
2.4. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ
2.4.1. Thực trạng quản lý mục tiêu bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên: Là việc làm rất cần thiết và đây là công việc mà hiệu trưởng phải thường xuyên quan tâm thực hiện.
2.4.2. Thực trạng quản lý nội dung, kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Nhà trường có kế hoạch, nội dung bồi dưỡng chuyên môn cho GV rõ ràng, có lộ trình cụ thể, có tính khả thi là rất cần thiết và được nhà trường thường xuyên thực hiện.
2.4.3. Thực trạng quản lý các phương pháp bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Nhận thức của CBQLGD và GV các trường THCS trong việc quán triệt cho GV nhận thức ý nghĩa phải sử dụng các phương pháp tích cực trong việc bồi dưỡng chuyên môn; có biện pháp động viên khuyến khích phối hợp các phương pháp tích cực để bồi dưỡng chuyên môn là việc làm rất cần thiết.
2.4.4. Thực trạng quản lý các hình thức tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Nhận thức của hiệu trưởng trong việc quán triệt cho GV nhận thức đầy đủ các hình thức bồi dưỡng chuyên môn là công việc rất cần thiết và đã được hiệu trưởng các trường thường xuyên thực hiện.
2.4.5. Thực trạng quản lý các điều kiện phục vụ công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Nhà trường thường xuyên mua sắm mới bổ sung cơ sở vật chất phục vụ cho việc bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên; quản lý tốt các phương tiện kỹ thuật phục vụ cho việc bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên là rất cần thiết và được nhà trường thường xuyên thực hiện.
2.4.6. Thực trạng quản lý kết quả bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Quản lý kết quả đánh giá bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên nhằm góp phần sự phát triển đội ngũ nhà giáo được đa số ý kiến cho rằng là rất cần thiết và được các trường thường xuyên thực hiện tốt.
2.5. ĐÁNH GIÁ CHUNG
2.5.1. Mặt mạnh
Hiệu trưởng các nhà trường đã quan tâm đến công tác nâng cao chất lượng đội ngũ. Về cơ bản, đội ngũ GV có ý thức chính trị, phẩm chất đạo đức nghề nghiệp tốt. Đa số GV có tinh thần tận tuỵ với nghề, cần cù, ham học hỏi, chịu khó tìm tòi, nghiên cứu, có tinh thần trách nhiệm cao trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao.
2.5.2. Hạn chế
Việc thực hiện các mục tiêu quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho GV chưa đảm bảo. Việc xây dựng kế hoạch và triển khai thực hiện chưa khoa học, chưa phù hợp, không thường xuyên, kém hiệu quả. Nội dung, hình thức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên còn hạn chế, chưa đa dạng, phong phú. Quá trình thực hiện bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên chưa phù hợp…
2.5.3. Nguyên nhân
a. Nguyên nhân khách quan
Đội ngũ giáo viên có trình độ chưa đồng đều, nhiều giáo viên trẻ thiếu kinh nghiệm, giáo viên cao tuổi áp dụng đổi mới phương pháp dạy học còn chậm, ngại ứng dụng công nghệ thông tin. Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy học không đồng bộ…
b. Nguyên nhân chủ quan:
CBQL chưa thật sự quan tâm công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên. Kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên của hiệu trưởng chưa tính đến đặc điểm, điều kiện của nhà trường và nhu cầu nguyện vọng của mỗi cá nhân giáo viên. Hiệu trưởng rất ít dự giờ sinh hoạt của tổ chuyên môn còn giao phó cho Phó Hiệu trưởng và tổ trưởng chuyên môn.
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
Trong Chương này chúng tôi đã khái quát tình hình phát triển kinh tế, xã hội và giáo dục của huyện Ia Grai trong những năm gần đây. Qua điều tra thực trạng đội ngũ giáo viên ở các trường THCS, kết quả đã cho thấy, giáo dục THCS trên địa bàn đang được đầu tư và phát triển mạnh mẽ, phù hợp với xu thế phát triển của đất nước. Đội ngũ giáo viên ở các nhà trường trong những năm qua đã đáp ứng được những yêu cầu của đổi mới chương trình.
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG
CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN THCS HUYỆN IA GRAI,
TỈNH GIA LAI
3.1. CÁC NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP
3.1.1. Đảm bảo tính kế thừa
Phải đảm bảo đầy đủ các yếu tố cấu trúc của chu trình bồi dưỡng. Đảm bảo tính liên tục trong tổ chức và kế hoạch bồi dưỡng. Phát huy những mặt tích cực của công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trong các giai đoạn đã qua, bổ sung, thay đổi những yếu tố chưa hợp lý… đáp ứng yêu cầu của đổi mới giáo dục THCS hiện nay.
3.1.2. Đảm bảo tính toàn diện
Phải đảm bảo nguyên tắc dân chủ, công khai, đồng thời phải mang tính xây dựng để các trường THCS phát huy năng lực và tự giác thực hiện theo các yêu cầu, mục tiêu của công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên.
3.1.3. Đảm bảo tính thực tiễn
Phải được áp dụng vào thực tiễn một cách hiệu quả. Đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn, nâng cao chất lượng chuyên môn cho GV THCS.
3.1.4. Đảm bảo tính khả thi
Phải đáp ứng với nhu cầu của thực tiễn giáo dục, phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục và yêu cầu phát triển của bậc học THCS. Đáp ứng với khả năng và điều kiện của các trường THCS, của địa phương, của mọi giáo viên.
3.1.5. Đảm bảo tính hiệu quả
Phải phù hợp hơn, thuận lợi hơn cho những người và tổ chức tham gia vào công tác này. Phải thiết thực phục vụ cho đổi mới giáo dục hiện nay ở các trường THCS, trực tiếp là cho đổi mới phương pháp dạy học trong các nhà trường.
3.2. CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN IA GRAI, TỈNH GIA LAI
3.2.1. Biện pháp 1: Gắn kết chặt chẽ công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên với quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên
a. Mục tiêu của biện pháp: Phải gắn kết chặt chẽ với quy hoạch cán bộ dự nguồn nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển của giáo dục vừa đảm bảo tính kế thừa cán bộ lãnh đạo, vừa phù hợp với tình hình thực tiễn.
b. Nội dung và cách thực hiện: Để đảm bảo có được đội ngũ giáo viên ổn định và đảm bảo những yêu cầu đặt ra thì hiệu trưởng cần tập trung vào một số giải pháp sau:
– Tham mưu với các cấp chính quyền ưu tiên tuyển người địa phương.
– Tuyển chọn giáo viên có nhu cầu về trường công tác.
– Cử giáo viên đi học để nâng cao trình độ.
– Xác định đối tượng giáo viên cần bồi dưỡng.
– Tạo điều kiện cho giáo viên ổn định làm việc tại trường lâu dài.
c. Điều kiện thực hiện biện pháp: Tạo điều kiện để bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên có chất lượng nhằm đáp ứng nhu cầu và sự phát triển của nhà trường, tạo ra một đội ngũ có phẩm chất đạo đức tốt, trình độ chuyên môn giỏi…
3.2.2. Biện pháp 2: Tập trung tạo động lực cho giáo viên tự bồi dưỡng chuyên môn
a. Mục tiêu của biện pháp: Tác động đến tư tưởng, nhận thức của cán bộ giáo viên và CBQL giáo dục; tạo động cơ, thái độ làm việc đạt hiệu quả cao hơn mà ít tốn kém và tiền của nhà nước.
b. Nội dung và cách thức thực hiện: Người hiệu trưởng cần thực hiện một số nội dung sau:
– Chỉ ra viễn cảnh của nhà trường.
– Trong quản lý của người hiệu trưởng không được sử dụng kiểu quản lý quyền uy vào quản lý người thầy mà phải mang đậm tính nhân văn.
– Đặc biệt quan tâm tới điều kiện về hoàn cảnh vật chất, tinh thần của mỗi thầy, cô giáo.
– Động viên khích lệ, khen thưởng kịp thời dưới mọi hình thức đối với những người, những việc làm tốt của cá nhân và tập thể trong đội ngũ giáo viên.
– Tạo mọi điều kiện để CBQL và giáo viên mở rộng các mối quan hệ giao lưu với các trường bạn.
c. Điều kiện thực hiện biện pháp: Nâng cao đạo đức nghề nghiệp, tác phong và tư cách cho đội ngũ giáo viên; Quan tâm tới hoàn cảnh đời sống vật chất, tinh thần của mỗi thầy, cô giáo. Tạo điều kiện thuận lợi để giáo viên tham gia có hiệu quả việc bồi dưỡng chuyên môn.
3.2.3. Biện pháp 3: Đổi mới quản lý theo hướng sử dụng đồng bộ các phương pháp quản lý để quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
a. Mục đích của biện pháp: Là Bồi dưỡng đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu mục tiêu giáo dục của trường THCS trong giai đoạn hiện nay và giai đoạn tiếp.
b. Nội dung và cách thức thực hiện: Hiệu trưởng cần sử dụng những phương pháp quản lý sau:
– Sử dụng phương pháp hành chính.
– Hình thành cơ chế ra quyết định hợp lý.
– Kiểm tra đánh giá chất lượng công việc.
– Biện pháp kinh tế.
c. Điều kiện thực hiện biện pháp
Nắm chắc các biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên. Có biện pháp kích thích, động viên giáo viên đang giảng dạy tích cực tham gia bồi dưỡng và tự bồi dưỡng để nâng cao chất lượng.
3.2.4. Biện pháp 4: Xác định nội dung bồi dưỡng dựa trên yêu cầu đổi mới chương trình, sách giáo khoa phổ thông và chuẩn nghề nghiệp
a. Mục tiêu của biện pháp
Nâng cao trình độ chuyên môn, cùng với việc cung cấp cho họ một hệ thống tri thức, kỹ năng làm việc cụ thể đó là phương pháp dạy học, kỹ năng kiểm tra, đánh giá, phân tích và khả năng vận dụng sáng tạo vào thực tiễn…
b. Nội dung và cách thức thực hiện
Bao gồm: giáo dục đạo đức, văn hoá truyền thống, kỹ năng sống, năng lực sáng tạo, năng lực thực hành, năng lực ngoại ngữ và tin học. Đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và xây dựng nền kinh tế tri thức.
Có thể thực hiện theo các cách sau:
Cách một: Do hiệu trưởng (hoặc người được hiệu trưởng uỷ quyền) xây dựng kế hoạch chủ động khảo sát và phân loại.
Cách hai: Do chính đội ngũ giáo viên đề xuất nội dung cần được bồi dưỡng trên thực tế công tác của họ.
c. Điều kiện thực hiện biện pháp
Nắm vững yêu cầu và nội dung công việc của giáo viên bậc THCS, đặc điểm giáo dục của nhà trường, thực trạng năng lực của đội ngũ giáo viên ở các trường THCS so với yêu cầu đổi mới giáo dục THCS.
3.2.5. Biện pháp 5: Chỉ đạo đổi mới hình thức bồi dưỡng theo hướng bồi dưỡng theo nhóm chuyên môn
a. Mục tiêu của biện pháp
Mục tiêu của biệp pháp này đó chính là làm cho hình thức bồi dưỡng phù hợp với điều kiện học tập của người học để đảm bảo sự liên tục trong việc tham gia lớp học, khoá học của giáo viên. Người học tham gia học tập một cách có hiệu quả và phát huy năng lực chuyên môn của nhóm, tổ bộ môn trong việc bồi dưỡng.
b. Nội dung và cách thực hiện biện pháp
Phát triển giáo dục và đào tạo phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, với tiến bộ khoa học – công nghệ, yêu cầu phát triển nguồn nhân lực và thị trường lao động.
– Bồi dưỡng theo hình thức tập trung.
– Tổ chức tổng kết kinh nghiệm thực tiễn.
– Hình thức bồi dưỡng theo nhóm chuyên môn.
• Sinh hoạt theo chuyên đề.
• Chỉ đạo nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng và viết sáng kiến kinh nghiệm.
c. Điều kiện thực hiện biện pháp
Phải đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng học tập và đem lại chất lượng, hiệu quả, đạt được mục tiêu nâng cao năng lực cho đội ngũ GV, các yếu tố: nội dung, đối tượng, thời gian và các điều kiện về nguồn lực: kinh phí, cơ sở vật chất, sự bố trí giảng dạy của GV.
3.2.6. Biện pháp 6: Tăng cường công tác tự học, tự bồi dưỡng của giáo viên
a. Mục tiêu của biện pháp
Nêu cao vai trò tự giác, tích cực, chủ động của giáo viên trong công tác bồi dưỡng, biến quá trình bồi dưỡng thành quá trình tự bồi dưỡng.
b. Nội dung và cách thực hiện biện pháp
Thống nhất lên kế hoạch tự học, tự bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên. Cử giáo viên đào tạo trên chuẩn, đào tạo ngắn hạn, dài hạn và có chế độ chính sách động viên, khuyến khích giáo viên tham gia các lớp tập huấn. Cuối năm đánh giá năng lực của từng giáo viên.
c. Điều kiện thực hiện biện pháp
Tạo điều kiện thuận lợi cho tất cả đội ngũ giáo viên đều tham gia các hoạt động của nhà trường, đồng thời tự giác bồi dưỡng chuyên môn đảm bảo đúng kế hoạch đã đăng ký hằng năm.
3.2.7. Biện pháp 7: Tăng cường công tác kiểm tra – đánh giá việc thực hiện kế hoạch và kiểm tra kết quả bồi dưỡng
a. Mục tiêu của biện pháp
Quản lý chặt chẽ công tác tự bồi dưỡng, tránh lãng phí, trùng lặp nội dung bồi dưỡng, giúp giáo viên tham gia bồi dưỡng thu được kiến thức, kỹ năng về chuyên môn nghiệp vụ ở mức tốt nhất.
b. Nội dung và cách thức thực hiện
Làm tốt việc quy hoạch đội ngũ giáo viên để chủ động xây dựng kế hoạch bồi dưỡng cho từng giai đoạn và con người cụ thể.
Làm tốt biện pháp động viên khích lệ, xác định đúng các văn bản hành chính và chi phí tài chính hợp lý và xác định đúng nội dung cần bồi dưỡng và hình thức bồi dưỡng phù hợp.
c. Điều kiện thực hiện biện pháp
Hiệu trưởng lập kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên theo năm học và theo giai đoạn. Kết quả đánh giá phải đảm bảo chính xác khoa học và thật sự dân chủ, được thông báo cho toàn thể cán bộ và giáo viên được biết.
3.3. KHẢO NGHIỆM TÍNH KHẢ THI VÀ SỰ CẦN THIẾT CỦA CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỀ XUẤT
3.3.1. Các bước trưng cầu ý kiến
3.3.2. Kết quả trưng cầu ý kiến
* Về mức độ cần thiết:
Các biện pháp đề xuất đều được đánh giá ở mức độ cần thiết cao, tỷ lệ dao động của các biện pháp đều đạt từ 84% trở lên. Các biện pháp: “Gắn kết công tác bồi dưỡng với quy hoạch đội ngũ”, “xác định đúng nội dung bồi dưỡng”, “đổi mới hình thức bồi dưỡng” và “tăng cường công tác tự học, tự bồi dưỡng của giáo viên” các ý kiến cho rằng là rất cần thiết chiếm từ 96% ý kiến được hỏi. với kết quả này, chứng tỏ việc quản lý bằng phương pháp tạo động cho giáo viên tự bồi dưỡng là khó khăn. Tuy nhiên không có công tác này thì công tác bồi dưỡng kém hiệu quả nên vẫn còn 84% ý kiến cho rằng là rất cần thiết.
* Về tính khả thi:
Các biện pháp đề xuất đều được đánh giá có tính khả thi cao. Tỷ lệ giao động từ 78,4% trở lên đều cho rằng thực hiện được trong công tác bồi dưỡng. Các biện pháp “Gắn kết công tác bồi dưỡng với quy hoạch đội ngũ”, “Sử dụng đồng bộ các phương pháp quản lý để quản lý”, “Xác định đúng nội dung cần bồi dưỡng”, “Tăng cường công tác tự học, tự bồi dưỡng” được đánh giá có tính khả thi cao (trên 92%). Đây là những biện pháp mà các nhà quản lý có thể thực thi không cần nhiều điều kiện về thời gian và vật chất.
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
Trong Chương 3 này chúng tôi đã đề cập đến bảy biện pháp quản lý của hiệu trưởng đối với công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở các trường THCS huyện Ia Grai trong giai đoạn hiện nay.
Việc đề xuất các biện pháp luôn dựa trên các nguyên tắc định hướng đảm bảo các yêu cầu về giáo dục; kết hợp lý luận với thực tiễn. Qua trao đổi với CBQLGD, cán bộ trong diện quy hoạch dự nguồn và giáo viên cốt cán các trường THCS huyện Ia Grai, chúng tôi nhận được nhiều ý kiến đồng tình về tính cấp thiết và khả thi của 7 biện pháp cũng như nội dung và cách thực hiện của từng biện pháp.
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. Kết luận
Như vậy đội ngũ giáo viên giữ vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục. Vì thế, để nâng cao chất lượng giáo dục, thực hiện thành công các mục tiêu đổi mới giáo dục, việc đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên là điều tất yếu và đã được Đảng, Nhà nước ta xác định là nhiệm vụ trọng tâm để thực hiện đổi mới. Từ kết quả nghiên cứu cơ sở lí luận, thực trạng và các biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho GV THCS huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai, có thể rút ra một số kết luận sau:
Trong đề tài này chúng tôi khảo sát thực trạng công tác quản lý và công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở các trường THCS huyện Ia Grai. Qua điều tra cho thấy công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên ở các trường này đang phát triển mạnh mẽ, công tác bồi dưỡng đã đi vào nề nếp và có chiều sâu.
Hoạt động bồi dưỡng chuyên môn chủ yếu tập trung các nội dung:
– Bồi dưỡng quy chế chuyên môn.
– Bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm.
– Bồi dưỡng kiến thức chuyên môn.
– Bồi dưỡng phương pháp dạy học tích cực.
– Bồi dưỡng ứng xử sư phạm.
– Bồi dưỡng tác phong sư phạm.
– Bồi dưỡng tin học, ngoại ngữ.
Bên cạnh đó công tác quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên của hiệu trưởng các trường đã có sự đổi mới và chuyển biến. Quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên của hiệu trưởng đang được áp dụng thông qua sáu nhóm sau:
– Quản lý mục tiêu bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên.
– Quản lý nội dung, kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên.
– Quản lý các phương pháp bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên.
– Quản lý các hình thức tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên.
– Quản lý các điều kiện phục vụ công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên.
– Quản lý kết quả bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên.
Như vậy để nâng cao chất lượng dạy và học trong các nhà trường, công tác quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên là vấn đề then chốt và quan trọng. Vì đội ngũ giáo viên là lực lượng nòng cốt đem lại chất lượng dạy và học của các nhà trường. Chất lượng của đội ngũ giáo viên có ảnh hưởng lớn đến sự tồn tại cũng như phát triển của nhà trường. Để công tác quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên của các hiệu trưởng thực sự có hiệu quả, chính các hiệu trưởng phải nắm vững lý luận quản lý, kết hợp hài hoà với khoa học, lý luận giáo dục, tâm lý để tìm ra các biện pháp khoa học, phù hợp với điều kiện cụ thể của từng trường, làm công tác bồi dưỡng hướng tới mục tiêu giáo dục, để làm tốt công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên cần có bảy biện pháp sau:
Biện pháp 1. Gắn kết chặt chẽ công tác bồi dưỡng giáo viên với quy hoạch phát triển đội ngũ.
Biện pháp 2. Tập trung tạo động lực cho giáo viên tự bồi dưỡng chuyên môn.
Biện pháp 3. Đổi mới quản lý theo hướng sử dụng đồng bộ các phương pháp quản lý để quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên.
Biện pháp 4: Xác định nội dung bồi dưỡng dựa trên yêu cầu đổi mới chương trình, sách giáo khoa phổ thông và chuẩn nghề nghiệp.
Biện pháp 5: Chỉ đạo đổi mới hình thức bồi dưỡng theo hướng bồi dưỡng theo nhóm chuyên môn.
Biện pháp 6: Tăng cường công tác tự học, tự bồi dưỡng của giáo viên.
Biện pháp 7: Tăng cường công tác kiểm tra-đánh giá việc thực hiện kế hoạch và kiểm tra kết quả bồi dưỡng.
Bằng phương pháp xin ý kiến chuyên gia chúng tôi thấy bảy biện pháp đề xuất được các chuyên gia đánh giá cao ở cả hai mức độ được hỏi đó là mức độ cần thiết và tính khả thi.
2. Khuyến nghị
2.1. Đối với các trường trung học cơ sở
Thì mỗi CBQLGD và giáo viên phải nhận thức sâu sắc, đầy đủ ý nghĩa, tác dụng của công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên đối với sự nghiệp Giáo dục và Đào tạo. Hiệu trưởng các trường cần dựa vào kết quả bồi dưỡng của giáo viên để đánh giá giáo viên hàng năm.
Hiệu trưởng cần tăng cường đầu tư mua sắm trang thiết bị cho hoạt động dạy học và bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên.
Bên cạnh đó hiệu trưởng cần chủ động, sáng tạo đổi mới phương pháp quản lý, phát huy hết khả năng của giáo viên; tạo điều kiện, động viên, khuyến khích giáo viên học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn để nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục của nhà trường.
2.2. Đối với phòng Giáo dục và Đào tạo
Ban hành văn bản chỉ đạo các trường THCS về quản lý, triển khai công tác bồi dưỡng chuyên môn cho GV; xây dựng các tiêu chí để đánh giá kết quả bồi dưỡng chuyên môn cho GV.
Tạo mọi điều kiện để các trường tổ chức các lớp bồi dưỡng tại chỗ cho đội ngũ giáo viên vào dịp hè hàng năm.
Tham mưu cấp có thẩm quyền tăng cường đầu tư kinh phí cho công tác đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho GV, có chính sách hỗ trợ kinh phí, tạo điều kiện để GV học tập nâng cao trình độ chuyên môn.
2.3. Đối với sở Giáo dục và Đào tạo, UBND huyện
Xây dựng và triển khai có hiệu quả đề án quy hoạch đội ngũ CBQLGD, đội ngũ GV THCS đến năm 2020 và các năm tiếp theo; Đề án tổng thể của ngành về công tác bồi dưỡng chuyên môn cho GV và CBQLGD, chú trọng kinh phí đào tạo, bồi dưỡng.
Tổ chức các lớp bồi dưỡng về nghiệp vụ quản lý giáo dục cho đội ngũ hiệu trưởng các trường THCS.
E:\DỮ LIỆU COP CỦA CHỊ YẾN\DAI HOC DA NANG\GIAO DUC HOC\K31\21-NGUYỄN QUANG THUẤN\SAU BAIO VE\TOM TAT
