Phòng ngừa tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong những năm gần đây, kinh tế – xã hội tỉnh Quảng Ngãi có những bước phát triển nhanh chóng, đời sống nhân dân được cải thiện. Tuy nhiên, tình hình tội CYGTT có xu hướng diễn biến phức tạp, chiếm tỷ lệ khá cao trong tổng số vụ phạm pháp hình sự. Từ năm 2011 đến năm 2015, trên địa bàn toàn tỉnh đã phát hiện 516 vụ CYGTT với 950 đối tượng (trung bình mỗi năm xảy ra 103 vụ/190 đối tượng), chiếm tỷ lệ 16,04%/tổng số vụ phạm pháp hình sự. Trước tình hình đó, các cấp uỷ, chính quyền, các cơ quan, ban, ngành trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi đã triển khai nhiều biện pháp đấu tranh, phòng ngừa. Tuy nhiên, các vụ án CYGTT vẫn chiếm tỷ lệ cao trong các vụ phạm pháp hình sự.
Cho đến nay, chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu về phòng ngừa tội CYGTT trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi một cách toàn diện, có hệ thống dưới góc độ Tội phạm học. Vì vậy, để đánh giá thực trạng công tác phòng ngừa tội CYGTT trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi; chỉ ra những hạn chế, thiếu xót; từ đó đưa ra những giải pháp tăng cường phòng ngừa phù hợp, hiệu quả đối với loại tội phạm này, tác giả chọn đề tài: “Phòng ngừa tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi” làm đề tài Luận văn thạc sĩ luật học của mình.
2. Tình hình nghiên cứu của đề tài
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn phòng ngừa tội CYGTT trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, luận văn đề xuất các giải pháp tăng cường phòng ngừa tội CYGTT trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi trong thời gian tới.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu những vấn đề lý luận của hoạt động phòng ngừa tội CYGTT; đánh giá thực tiễn phòng ngừa tội CYGTT trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi; dự báo về tình hình tội CYGTT và đề xuất các giải pháp tăng cường phòng ngừa nhằm ngăn chặn, đẩy lùi tội phạm này trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Luận văn lấy các quan điểm khoa học, thực tiễn phòng ngừa tội CYGTT trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi để nghiên cứu các vấn đề thuộc nội dung nghiên cứu của đề tài.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài được nghiên cứu dưới góc độ tội phạm học và phòng ngừa tội phạm. Thời gian nghiên cứu từ năm 2011 đến năm 2015. Địa bàn nghiên cứu trên phạm vi toàn tỉnh Quảng Ngãi.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận
Đề tài được nghiên cứu dựa trên phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác – Lênin là chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử; tư tưởng Hồ Chí Minh; các quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về phòng ngừa tội phạm.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu bằng các phương pháp: Thống kê hình sự; Phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh; Phương pháp nghiên cứu các vụ án, bản án hình sự điển hình; Phương pháp tổng kết thực tiễn; Phương pháp chuyên gia; Phương pháp toạ đàm trao đổi.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1. Ý nghĩa lý luận
Góp phần làm rõ thêm và bổ sung, hoàn thiện hệ thống lý luận về hoạt động phòng ngừa tội CYGTT.
Có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo, nghiên cứu phục vụ cho công tác phòng ngừa tội CYGTT của các cơ quan chức năng trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Các cấp chính quyền, các hội, đoàn thể, lực lượng chuyên trách trong công tác đấu tranh phòng ngừa tội phạm của tỉnh có thể khai thác, sử dụng và áp dụng những giải pháp trong thực tiễn công tác phòng ngừa tội CYGTT.
7. Cơ cấu của luận văn
Luận văn được cơ cấu gồm 3 chương:
Chương 1: Những vấn đề lý luận về phòng ngừa tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác.
Chương 2: Thực trạng phòng ngừa tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.
Chương 3: Tăng cường phòng ngừa tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.
Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÒNG NGỪA
TỘI CỐ Ý GÂY THƯƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI
Phòng ngừa tội CYGTT trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi là việc áp dụng tổng hợp và đồng bộ các biện pháp khác nhau của các cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội và của mỗi công dân trên địa bàn tỉnh dưới sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng nhằm hạn chế, loại trừ nguyên nhân và điều kiện phạm tội, ngăn chặn, xử lý các hành vi CYGTT đã và đang xảy ra; làm giảm tội phạm và tiến tới loại trừ loại tội phạm này trên địa bàn tỉnh.
Phòng ngừa tội CYGTT hướng tới mục đích khắc phục, hạn chế và loại trừ các nguyên nhân và điều kiện phát sinh hành vi cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác nhằm tiến tới từng bước loại trừ tội phạm này ra khỏi đời sống xã hội, góp phần tạo môi trường sống an toàn, lành mạnh, phục vụ có hiệu quả nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội.
Phòng ngừa tội phạm nói chung, tội CYGTT nói riêng có ý nghĩa sâu sắc, to lớn trên các phương diện chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội…, có ý nghĩa nhân đạo và tiến bộ xã hội: giúp giữ vững trật tự an toàn xã hội, bảo vệ tính mạng, sức khoẻ, danh dự, phẩm giá của người dân, bảo vệ quyền con người; xây dựng môi trường sống an toàn, tạo lòng tin của nhân dân vào thể chế chính trị, vào sự quản lý, lãnh đạo của Đảng, Nhà nước; tiết kiệm chi phí trong việc khắc phục hậu quả của tội phạm này gây ra cho xã hội.
Hoạt động phòng ngừa tội CYGTT là hoạt động mang tính mục đích rõ ràng, được tiến hành bởi nhiều chủ thể khác nhau, sử dụng đồng bộ các biện pháp, phương tiện, với nhiều phương thức khác nhau. Để đạt được mục đích của hoạt động phòng ngừa, đòi hỏi hoạt động phòng ngừa tội CYGTT dù ở phạm vi nào, với tính chất và mức độ nào cũng phải dựa trên những quan điểm, tư tưởng nền tảng, chủ đạo xuyên suốt, đó là các nguyên tắc cơ bản sau: Nguyên tắc pháp chế XHCN; Nguyên tắc dân chủ XHCN; Nguyên tắc nhân đạo; Nguyên tắc phối hợp đồng bộ trong hoạt động phòng ngừa tội phạm.
Muốn đạt được mục đích của phòng ngừa, đòi hỏi phải đưa ra hệ thống các biện pháp phòng ngừa phù hợp với thực trạng và diễn biến của tội phạm, tổ chức triển khai thực hiện một cách đồng bộ, hợp lý; phải xác định rõ nội dung của hoạt động phòng ngừa, từ đó mới có thể lựa chọn biện pháp phù hợp, hiệu quả. Nội dung của hoạt động phòng ngừa tội CYGTT bao gồm:
– Nghiên cứu tình hình tội CYGTT và xác định nguyên nhân, điều kiện của tình hình tội này, đề ra các chủ trương, biện pháp từng bước xoá bỏ nguyên nhân, điều kiện đó.
– Tổ chức các hoạt động phòng ngừa tội CYGTT: Các cấp, các ngành căn cứ chức năng, nhiệm vụ của mình để xây dựng kế hoạch và tổ chức các hoạt động phòng ngừa nhằm khắc phục, hạn chế, loại trừ nguyên nhân, điều kiện của tội CYGTT theo từng cấp (tỉnh, huyện, xã phường, thôn, tổ dân phố) và theo hoạt động của từng ngành; từng hộ gia đình và mỗi công dân phải tích cực tham gia hoạt động phòng ngừa tội phạm.
– Tổ chức tiến hành các hoạt động điều tra, xử lý tội phạm: Các cơ quan chức năng có nhiệm vụ phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm xảy ra theo quy định của pháp luật, đảm bảo đúng người, đúng tội, không để lọt tội phạm.
Để đạt được kết quả trong công tác phòng ngừa tội CYGTT, đòi hỏi có sự chung tay của toàn xã hội, có thể xác định các chủ thể phòng ngừa tội CYGTT bao gồm:
– Các cấp uỷ đảng: có vai trò lãnh đạo, chỉ đạo, vạch ra chủ trương, đường lối trong công tác phòng ngừa tội phạm, có cơ chế đôn đốc, kiểm tra, giám sát để thực hiện sự lãnh đạo kịp thời.
– HĐND các cấp: ban hành các nghị quyết, các văn bản pháp luật có tính chất chỉ đạo, tổ chức tiến hành các hoạt động phòng ngừa tội CYGTT kịp thời, phù hợp với đặc điểm, điều kiện địa phương, đồng thời kiểm tra, giám sát quá trình thực thi pháp luật của việc phòng ngừa tội CYGTT.
– UBND các cấp: tổ chức quản lý, điều hành, đảm bảo các điều kiện cần thiết cho hoạt động phòng ngừa tội phạm. Cụ thể hoá các chỉ thị, nghị quyết của cấp uỷ Đảng, HĐND cùng cấp, tổ chức huy động sức mạnh của toàn xã hội tham gia hoạt động phòng ngừa tội phạm nói chung, tội CYGTT nói riêng.
– Các cơ quan quản lý kinh tế, văn hoá: thực hiện các phương án phòng ngừa tội CYGTT trong phạm vi cơ quan mình; phối hợp với các chủ thể khác phòng ngừa theo kế hoạch chung.
– Các tổ chức đoàn thể: có vai trò tham gia phát hiện, đề xuất các giải pháp phòng ngừa tội phạm; ngăn ngừa hành vi phạm tội của các thành viên; huy động hội viên tham gia phòng chống tội phạm trong phạm vi địa phương, nội bộ hiệp hội của mình.
– Các cơ quan bảo vệ pháp luật Công an, VKSND, TAND: đóng vai trò hàng đầu và chủ chốt trong phòng ngừa tội CYGTT, trực tiếp điều tra, truy tố, xét xử, cải tạo, giáo dục người phạm tội, hoạt động phòng ngừa do các chủ thể trên thực hiện có hiệu quả phòng ngừa cao và toàn diện.
– Công dân: tham gia phòng ngừa tội CYGTT qua việc thực hiện tốt các quyền và nghĩa vụ của công dân; phát hiện, tố giác và giúp đỡ cơ quan chức năng trong phòng ngừa tội phạm và quản lý, giáo dục các thành viên trong phạm vi gia đình.
Được phân loại theo các tiêu chí khái quát như sau:
Phòng ngừa ở cấp độ vĩ mô (phòng ngừa chung theo lĩnh vực của đời sống xã hội): đây là hoạt động phòng ngừa có tính chiến lược, đảm bảo sự thống nhất, đồng bộ do cơ quan có thẩm quyền tiến hành, bao gồm: Biện pháp kinh tế; Biện pháp chính trị tư tưởng; Biện pháp Văn hoá – giáo dục; Biện pháp Tổ chức – quản lý; Biện pháp Pháp luật.
– Phòng ngừa tội phạm theo phạm vi lãnh thổ: căn cứ đặc điểm riêng về địa lý, dân cư, phong tục tập quán từng địa bàn, các cơ quan có thẩm quyền xây dựng các chương trình, biện pháp phòng ngừa tội CYGTT ở các cấp độ khác nhau trên phạm vi địa bàn tỉnh, huyện, xã, tổ dân phố, cụm dân cư…
– Phòng ngừa tội phạm theo cấp độ chuyên ngành: căn cứ vào nhiệm vụ, quyền hạn của từng chủ thể, trên cơ sở quy định của pháp luật nhằm ngăn chặn, hạn chế tội CYGTT xảy ra ở những lĩnh vực nhất định.
Chương 1 của luận văn đề cập đến các nội dung mang tính lý luận chung về hoạt động phòng ngừa tội CYGTT, bao gồm khái niệm, mục đích, ý nghĩa, các loại biện pháp, nguyên tắc, chủ thể và nội dung về phòng ngừa tội CYGTT. Đây chính là cơ sở lý luận giúp chúng ta nghiên cứu các nội dung còn lại của luận văn.
Chương 2
THỰC TRẠNG PHÒNG NGỪA TỘI CỐ Ý GÂY
THƯƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI CHO SỨC KHOẺ CỦA NGƯỜI KHÁC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NGÃI
– Thực trạng nhận thức mục đích, ý nghĩa của phòng ngừa tội CYGTT: nhìn chung các cấp uỷ đảng, chính quyền, các ban ngành, đoàn thể ở địa phương đã nhận thức một cách cơ bản, tuy nhiên, chưa thực sự sâu sắc ý nghĩa chính trị, xã hội của công tác phòng ngừa tội CYGTT, riêng góc độ quyền con người thì chưa được nhận thức và quan tâm đúng mức.
– Thực trạng nhận thức về chủ thể phòng ngừa tội CYGTT: một số cấp uỷ đảng, chính quyền, các ngành, đoàn thể và bộ phận không nhỏ quần chúng nhân dân chưa phát huy vai trò, trách nhiệm trong việc thực hiện công tác phòng ngừa tội phạm nói chung, tội CYGTT nói riêng; còn nhận thức và cho đây là trách nhiệm của các lực lượng chức năng chuyên trách (Công an, VKSND, TAND).
– Thực trạng nhận thức về nguyên tắc, nội dung phòng ngừa tội CYGTT: nhìn chung là chưa có sự nhận thức đầy đủ, thống nhất và thực sự khoa học về nguyên tắc, nội dung công tác phòng ngừa tội phạm nói chung, tội CYGTT nói riêng.
Trong những năm qua, cấp uỷ, chính quyền địa phương đã nhận thức và xác định công tác đấu tranh, phòng chống tội phạm nói chung, tội CYGTT nói riêng là sự nghiệp của toàn dân, đã thực hiện đồng bộ các biện pháp về kinh tế, văn hoá, giáo dục, hành chính và pháp luật… để phòng, chống tội phạm và tệ nạn xã hội, huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và phát huy vai trò của các tầng lớp nhân dân. Tỉnh uỷ, UBND, HĐND tỉnh Quảng Ngãi đã ban hành hàng chục Chỉ thị, Nghị quyết, Chương trình hành động và các văn bản khác về công tác phòng, chống tội phạm. Trên cơ sở đó, các cấp chính quyền và các ban ngành, đoàn thể xây dựng các chương trình, kế hoạch công tác của ngành, cấp mình; ký kết các quy chế phối hợp trong công tác phòng, chống tội phạm, thông tin tuyên truyền, vận động toàn dân tham gia đấu tranh, tố giác tội phạm, nhân rộng mô hình, điển hình tiên tiến trong phòng, chống tội phạm và tệ nạn xã hội.
Tổ chức thành lập các BCĐ; chỉ đạo tăng cường công tác phổ biến, tuyên truyền pháp luật, góp phần nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành và các tầng lớp nhân dân trong phòng, chống tội phạm.
Phát huy vai trò nòng cốt của các cơ quan chuyên trách bảo vệ pháp luật trong công tác phòng, chống tội phạm nói chung, phòng, chống tội CYGTT nói riêng.
Nhìn chung, công tác triển khai, áp dụng các giải pháp đấu tranh, phòng ngừa tội phạm như trên đã góp phần giữ vững được an ninh, trật tự trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, vẫn tồn tại một số hạn chế, thiếu sót, như:
Một số cấp uỷ Đảng, chính quyền và các ngành, đoàn thể chưa phát huy vai trò, trách nhiệm trong việc chỉ đạo thực hiện công tác phòng ngừa tội phạm nói chung, tội CYGTT nói riêng, còn coi đây là trách nhiệm của các lực lượng chuyên trách.
Công tác phối hợp thực hiện các giải pháp phòng ngừa tội CYGTT đạt hiệu quả chưa cao; triển khai biện pháp phòng ngừa ở một số cơ quan, ban ngành còn mang tính hình thức. Hoạt động và sự phối hợp của các cơ quan tư pháp có lúc, có vụ việc thiếu thống nhất.
Cơ chế tổ chức, cũng như vấn đề tập trung nguồn lực cho hoạt động phòng ngừa tội phạm nói chung, tội CYGTT nói riêng chưa được đảm bảo, chưa đáp ứng được thực tiễn yêu cầu công tác phòng ngừa tội phạm.
Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật và xây dựng mô hình điển hình tiên tiến trong phòng ngừa tội phạm còn nhiều hạn chế, thiếu chất lượng, hiệu quả.
2.3. Thực trạng hoạt động phát hiện, xử lý tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi
Trong công tác đấu tranh với tội phạm, từ năm 2011 đến năm 2015, đã phát hiện 516 vụ, 950 đối tượng phạm tội CYGTT; đã khởi tố điều tra 347 vụ, 639 bị can, đề nghị truy tố 342 vụ, 625 bị can.
Trong công tác xét xử, trên cơ sở kết luận điều tra của cơ quan điều tra và bản cáo trạng của VKSND, trong thời gian qua, hai cấp TAND tại Quảng Ngãi đã xét xử tổng cộng 342 vụ CYGTT theo Điều 104, BLHS và 625 bị cáo.
Về hình phạt, với 625 người phạm tội CYGTT đã bị xét xử trong 05 năm, hai cấp TAND tại Quảng Ngãi đã áp dụng đa số là hình phạt dưới 03 năm tù, chiếm 66,72%; tù có thời hạn từ 03 năm đến 07 năm chiếm 30,24%; tù có thời hạn từ trên 07 năm đến 15 năm chiếm 3,04%.
Thứ nhất, công tác điều tra, khám phá các vụ án CYGTT chưa đáp ứng với yêu cầu thực tiễn trong đời sống xã hội và nguyện vọng của quần chúng nhân dân.
Thứ hai, công tác thực thi pháp luật còn có những thiếu sót, có mặt còn yếu, chưa đáp ứng được với tình hình thực tế, nhiều vụ án kéo dài hoặc phải đình chỉ điều tra.
Thứ ba, công tác quản lý, giáo dục của các cơ quan chức năng đối với những phần tử xấu thiếu chặt chẽ, không có giải pháp quản lý phù hợp nên khi xảy ra hành vi phạm tội CYGTT thì không kịp thời ngăn chặn tội phạm.
Thứ tư, việc phát hiện và giải quyết các mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân không kịp thời hoặc không được triệt để, dẫn đến xung đột gây thương tích cho người khác.
Thứ năm, hàng năm, tội CYGTT trên địa bàn tỉnh vẫn chưa được kiềm chế, vẫn còn diễn biến phức tạp và có xu hướng gia tăng.
Thứ nhất, tội CYGTT vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp và chứa đựng nhiều yếu tố không ổn định (biến động tăng, giảm trong các năm khác nhau).
Thứ hai, sẽ có sự gia tăng tỷ lệ án CYGTT có nguyên nhân do tranh chấp đất đai, nhà cửa, mâu thuẫn trong làm ăn, ghen tuông tình ái…, phạm tội với động cơ, mục đích trả thù sẽ gia tăng về số vụ và mức độ phạm tội.
Thứ ba, đối tượng phạm tội CYGTT cũng sẽ đa dạng và phức tạp hơn. Sẽ hình thành và gia tăng số băng, nhóm thanh niên tụ tập, bảo kê, đòi nợ thuê… thực hiện hành vi CYGTT.
Thứ tư, tỷ lệ các vụ án CYGTT có sử dụng công cụ, phương tiện nguy hiểm sẽ tăng, nhiều loại công cụ, phương tiện nguy hiểm như: dao, mã tấu… sẽ được sử dụng nhiều hơn.
Thứ năm, tội phạm được thực hiện côn đồ, liều lĩnh, hậu quả gây ra sẽ có chiều hướng nghiêm trọng hơn.
Thứ sáu, thủ đoạn thực hiện tội phạm tinh vi xảo quyệt hơn; trong đó các thủ đoạn mua chuộc, đe dọa, khống chế người bị hại, người làm chứng sẽ có nhiều diễn biến phức tạp, gây khó khăn cho công tác điều tra, truy tố, xét xử.
Thứ nhất, công tác phối hợp triển khai các giải pháp phòng ngừa tội CYGTT trên địa tỉnh vẫn sẽ còn nhiều hạn chế; còn mang tính hình thức, thiếu chất lượng, hiệu quả chưa thật cao.
Thứ hai, cơ chế tổ chức công tác phòng ngừa, tập trung nguồn lực, cũng như việc triển khai thực hiện các biện pháp phòng ngừa tội CYGTT vẫn chưa được đảm bảo, chưa đáp ứng được thực tiễn yêu cầu công tác phòng ngừa tội CYGTT trên địa bàn tỉnh trong những năm đến.
Thứ ba, cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện nghiệp vụ chuyên dụng sẽ còn thiếu và lạc hậu; các nguồn kinh phí chưa đảm bảo; nguồn nhân lực vẫn còn thiếu và chưa được đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Chương 2 của luận văn đề cập đến thực trạng hoạt động phòng ngừa tội CYGTT trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, trong đó đã tập trung đánh giá thực trạng nhận thức về mục đích, ý nghĩa, các nguyên tắc, nội dung phòng ngừa; thực trạng triển khai, áp dụng các giải pháp phòng ngừa tội CYGTT mà các cấp uỷ Đảng, chính quyền, ban ngành, đoàn thể ở địa phương đã thực hiện. Đồng thời, đưa ra dự báo về tình hình tội CYGTT và hoạt động phòng ngừa trên địa bàn tỉnh trong những năm đến. Các kết quả đánh giá, nghiên cứu này sẽ là cơ sở thực tiễn và khoa học cho việc tăng cường phòng ngừa tình hình tội này trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi trong thời gian tới.
TĂNG CƯỜNG PHÒNG NGỪA TỘI CỐ Ý GÂY
THƯƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI CHO SỨC KHOẺ CỦA NGƯỜI KHÁC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NGÃI
Từng bước khắc phục một cách căn bản, vững chắc nguyên nhân, điều kiện làm phát sinh, tồn tại, phát triển tội CYGTT ở địa phương; kiềm chế sự gia tăng và diễn biến phức tạp của loại tội phạm này, trước hết là trên các tuyến, địa bàn trọng điểm.
Bảo đảm vai trò lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về phòng, chống tội CYGTT, nâng cao vai trò, trách nhiệm của các cấp, các ngành, huy động mọi nguồn lực xã hội vào công tác phòng ngừa tội CYGTT.
Nâng cao năng lực hoạt động của lực lượng chuyên trách phòng, chống tội phạm nói chung và tội CYGTT nói riêng, đủ sức đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.
Phòng ngừa tội phạm nói chung và tội CYGTT nói riêng là một nhiệm vụ trọng yếu thường xuyên, lâu dài của cả hệ thống chính trị, dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của các cấp uỷ Đảng, sự quản lý, điều hành thống nhất của chính quyền, do các cơ quan bảo vệ pháp luật (Công an, VKSND, TAND) làm nòng cốt.
Phòng ngừa tội CYGTT là một bộ phận cấu thành của Chiến lược đấu tranh phòng, chống tội phạm, góp phần đảm bảo an ninh, trật tự, phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội ở địa phương.
Sử dụng đồng bộ các biện pháp chính trị, tổ chức – hành chính, kinh tế – xã hội, pháp luật, nghiệp vụ, vũ trang… để phòng, chống tội CYGTT.
– Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng; gắn công tác phòng, chống tội phạm nói chung, tội CYGTT nói riêng với nhiệm vụ phát triển kinh tế – văn hoá – xã hội, cải cách tư pháp.
– Chú trọng tăng cường, nâng cao hiệu quả các biện pháp phòng ngừa xã hội; đẩy mạnh các hoạt động truyền thông, giáo dục; coi trọng phòng ngừa tội CYGTT từ gia đình và ở cơ sở.
– Tăng cường nhận thức sâu sắc hơn, đúng đắn, xác thực hơn về tình hình diễn biến tội CYGTT trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi: Tiến hành nghiên cứu, đánh giá để nhận thức rõ hơn diễn biến của loại tội phạm này trên địa bàn là hết sức phức tạp và chiếm tỷ trọng lớn. Đồng thời, làm rõ và nhận thức đúng các nguyên nhân, điều kiện khách quan và chủ quan của tội CYGTT trên địa bàn tỉnh, từ đó đề ra phương hướng, biện pháp phòng ngừa phù hợp.
– Tăng cường nhận thức về mục đích, ý nghĩa của phòng ngừa tội CYGTT, đó là kiềm chế sự gia tăng, hạn chế dần mức độ và tính chất nghiêm trọng của tội CYGTT, ngăn ngừa loại tội phạm này xảy ra trong đời sống xã hộị, góp phần tạo ra môi trường sống an toàn, lành mạnh, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại về kinh tế mà tình hình tội phạm này gây ra cho xã hội; xây dựng niềm tin, sự đồng thuận trong các tầng lớp nhân dân đối với thể chế chính trị và sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước… để từ đó các cấp uỷ đảng, chính quyền, các ban ngành, đoàn thể và trong quần chúng nhân dân ở địa phương phát huy vai trò, trách nhiệm của mình trong việc tham gia phòng ngừa tội CYGTT.
– Tăng cường nhận thức đúng về nguyên tắc, nội dung phòng ngừa tội CYGTT: cần tăng cường nhận thức đầy đủ, thống nhất và thực sự khoa học về nguyên tắc, nội dung công tác phòng ngừa tội phạm nói chung, tội CYGTT nói riêng; nhận thức đầy đủ về bản chất, nội dung của từng nguyên tắc trong phòng ngừa tội phạm, đó là nguyên tắc pháp chế, dân chủ, nhân đạo và đồng bộ.
– Tăng cường nhận thức về chủ thể, biện pháp phòng ngừa tội CYGTT: làm cho các cấp, các ngành nhận thức được hoạt động phòng ngừa tội CYGTT là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, cần phát huy vai trò, trách nhiệm của các cấp uỷ Đảng, chính quyền, các tổ chức đoàn thể và các tầng lớp nhân dân. Các biện pháp phòng ngừa phải đảm bảo tính hệ thống, toàn diện, khoa học và có tính khả thi, hiệu quả cao.
Tóm lại, hoạt động phòng ngừa tội phạm nói chung, tội CYGTT nói riêng là hoạt động xã hội, cho nên cần thiết phải được tích luỹ kinh nghiệm, có hệ thống kiến thức và lý luận hoàn chỉnh trên cơ sở khoa học. Những kinh nghiệm, kiến thức về phòng ngừa tội CYGTT phải được truyền đạt đầy đủ cho các chủ thể tham gia hoạt động phòng ngừa. Ngoài ra, các cơ quan bảo vệ pháp luật cần phổ biến cho mọi công dân trong xã hội về thủ đoạn hoạt động, phương thức thực hiện tội phạm để mọi công dân có thể phát huy tính tích cực của mình, chủ động tham gia phòng ngừa tội phạm.
– Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ Đảng, chính quyền các cấp; phải xem công tác phòng ngừa tội phạm nói chung, tội CYGTT nói riêng là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của mỗi cấp uỷ Đảng, chính quyền và của từng cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, trường học.
– HĐND, UBND các cấp tập trung xây dựng các nghị quyết, chương trình cụ thể để chỉ đạo thực hiện có hiệu quả các chủ trương, kế hoạch về phòng ngừa, đấu tranh với tội CYGTT; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và kịp thời giải quyết, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện.
– Tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về an ninh, trật tự; phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ gắn với củng cố các tổ chức quần chúng tự quản về bảo đảm an ninh, trật tự. Thực hiện chính sách bảo vệ, hỗ trợ đối với cá nhân và gia đình những người tham gia làm công tác phòng, chống và lên án, tố giác tội phạm nói chung, tội CYGTT nói riêng.
– Tiếp tục đẩy mạnh công tác cải cách tư pháp; nâng cao hiệu quả công tác tiếp nhận, xử lý tố giác, tin báo về tội CYGTT; điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án hình sự nói chung và đối với tội CYGTT nói riêng trên địa bàn tỉnh.
– Tăng cường nghiên cứu, đổi mới nội dung, phương pháp để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục về đạo đức, lối sống, pháp luật về phòng, chống tội phạm nói chung, tội CYGTT nói riêng.
– Định kỳ hàng năm tổ chức tổng điều tra, khảo sát, phân loại các loại tội phạm (chú ý đánh giá thực trạng tình hình tội CYGTT), hoạt động của các băng, nhóm; mở các đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm; xóa các tụ điểm tệ nạn xã hội, phức tạp về an ninh, trật tự. Thực hiện cơ chế công khai việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm.
– Tăng cường và đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác cảm hoá, giáo dục phạm nhân, những người được đặc xá, tha tù, người liên quan đến tệ nạn xã hội, tạo điều kiện thuận lợi cho họ tái hòa nhập cộng đồng.
– Lực lượng chuyên trách trong công tác phòng, chống tội CYGTT phải tăng cường phối hợp với các tổ chức ở cơ sở giải quyết kịp thời các mâu thuẫn trong nhân dân. Nếu làm tốt công tác này sẽ làm giảm một cách cơ bản tình hình tội CYGTT ở địa phương.
– Tăng cường các hoạt động tuần tra, kiểm soát; chủ động phòng ngừa, làm tan rã các băng, nhóm thanh, thiếu niên ăn chơi đua đòi, côn đồ, thường xuyên có các hành vi quậy phá, đánh người gây thương tích.
– Tăng cường triển khai, thực hiện nghiêm túc, hiệu quả chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phòng, chống tội phạm và xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ. Phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong công tác phòng, chống tội phạm nói chung, tội CYGTT nói riêng.
Đề cao vai trò và gắn trách nhiệm của người thực thi công vụ, người đứng đầu cơ quan trong việc thực hiện, kiểm tra, đôn đốc công tác phòng ngừa tội phạm, xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ.
– Kiện toàn và nâng cao hiệu quả hoạt động của BCĐ phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội; BCĐ xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ các cấp trong tỉnh.
– Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật phải được tiến hành thường xuyên, liên tục và hiệu quả.
– Công an tỉnh chủ trì phối hợp giữa các cơ quan bảo vệ pháp luật với chính quyền các cấp, các ngành thực hiện đầy đủ, toàn diện, kịp thời cơ chế trao đổi thông tin; chủ động phòng ngừa, khắc phục các điều kiện và nguyên nhân làm phát sinh, phát triển tội phạm nói chung, tội CYGTT nói riêng.
– Tăng cường xây dựng, củng cố thế trận an ninh nhân dân gắn với thế trận quốc phòng toàn dân và phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa, Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.
– Nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu, đề nghị sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật đáp ứng yêu cầu công tác phòng, chống tội CYGTT trong tình hình mới.
– Tăng cường hoàn thiện tổ chức bộ máy, xây dựng đội ngũ cán bộ Công an xã, Tổ An ninh nhân dân, Tổ bảo vệ dân phố, các tổ chức tự quản ngay tại cơ sở.
Kiện toàn bộ máy tổ chức, cán bộ ngành Công an, VKSND, TAND trên địa bàn tỉnh; xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp, hỗ trợ tư pháp có phẩm chất, năng lực, sức khỏe đáp ứng yêu cầu phòng, chống tội phạm và xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ trong tình hình mới.
Tiếp tục xây dựng, củng cố Công an xã; Tổ an ninh nhân dân; tăng cường Công an chính quy về đảm nhiệm chức danh Công an xã gắn với củng cố Đội Công an xây dựng phong trào và phụ trách xã về an ninh, trật tự của Công an cấp huyện. Xây dựng lực lượng bảo vệ chuyên trách, bán chuyên trách các cơ quan, doanh nghiệp, trường học.
– Tăng cường củng cố, nâng cao năng lực của lực lượng trực tiếp đấu tranh phòng, chống tội phạm. Tăng cường biên chế cho lực lượng chuyên trách và các lực lượng kiêm nhiệm của các ngành trong thực hiện công tác phòng, chống tội phạm nói chung, tội CYGTT nói riêng.
– Tăng cường đầu tư trang thiết bị, kỹ thuật nghiệp vụ chuyên dùng cho các cơ quan thường trực, tham mưu thực hiện các chương trình phòng, chống tội phạm. Thực hiện chế độ phụ cấp đối với những cán bộ kiêm nhiệm, những người không hưởng lương từ ngân sách nhà nước tham gia công tác phòng, chống tội phạm.
– Tăng cường đầu tư kinh phí phục vụ công tác phòng, chống tội phạm, bố trí kinh phí hàng năm thực hiện các Chương trình theo hướng tăng và đầy đủ các dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống tội phạm. Có cơ chế, chính sách huy động sự đóng góp của các tổ chức, doanh nghiệp và nhân dân cho công tác phòng, chống tội phạm.
– Tăng cường các điều kiện đảm bảo về vật chất; nghiên cứu ứng dụng các thành tựu khoa học và công nghệ; tiến hành tổng kết kinh nghiệm góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa tội phạm nói chung, tội CYGTT nói riêng.
– Ứng dụng có hiệu quả những thành tựu khoa học và công nghệ; tăng cường nghiên cứu các đề tài, dự án nghiên cứu khoa học; xây dựng các cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Kịp thời sơ kết, đánh giá các kế hoạch, đề án công tác phòng, chống tội phạm nói chung, tội CYGTT nói riêng và xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ.
Trong thời gian tới, để nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa tội CYGTT trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, từng bước khắc phục những hạn chế, tồn tại, kiềm chế sự gia tăng và diễn biến phức tạp, nguy hiểm của loại tội phạm này, đòi hỏi phải nâng cao nhận thức các vấn đề mang tính lý luận về phòng ngừa tội CYGTT, đồng thời tăng cường hoàn thiện về giải pháp, tổ chức và nguồn lực phòng ngừa tội CYGTT phù hợp với đặc thù về vị trí địa lý, điều kiện kinh tế, văn hoá, xã hội ở địa phương. Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội trong phòng ngừa tội CYGTT. Đẩy mạnh hoạt động truyền thông, giáo dục, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, tinh thần cảnh giác và trách nhiệm tham gia phòng, chống tội phạm đối với các tổ chức, cá nhân và gia đình. Gắn công tác phòng, chống tội phạm với nhiệm vụ phát triển kinh tế – văn hoá – xã hội; cải cách tư pháp, nâng cao một bước căn bản năng lực hoạt động của lực lượng chuyên trách phòng, chống tội phạm nói chung và tội CYGTT nói riêng.
Trong những năm qua, các cơ quan, ban ngành tỉnh Quảng Ngãi triển khai đồng bộ nhiều biện pháp phòng ngừa tội CYGTT, đã thu được nhiều kết quả quan trọng, góp phần giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, công tác phòng ngừa còn bộc lộ nhiều hạn chế, tồn tại nhất định; tình hình tội CYGTT trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi vẫn diễn biến phức tạp.
Để góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động phòng ngừa tội CYGTT trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, tác giả nghiên cứu và hoàn thiện đề tài “Phòng ngừa tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi”, đề tài đã đề cập và giải quyết một số vấn đề cơ bản sau đây:
Một là, làm rõ những nhận thức lý luận cơ bản về phòng ngừa tội CYGTT.
Hai là, nghiên cứu, đánh giá thực trạng công tác phòng ngừa, phát hiện, xử lý tội CYGTT trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, đưa ra những dự báo về tình hình tội CYGTT và hoạt động phòng ngừa trong những năm đến.
Ba là, đưa ra các quan điểm, nhu cầu, phương hướng tăng cường phòng ngừa và nâng cao nhận thức các vấn đề mang tính lý luận; tăng cường hoàn thiện về giải pháp, tổ chức và nguồn lực phòng ngừa tội CYGTT phù hợp với đặc thù về vị trí địa lý, điều kiện kinh tế, văn hoá, xã hội ở địa phương.
Hy vọng rằng, luận văn sẽ góp phần bổ sung, hoàn thiện về mặt lý luận và đóng góp tích cực cho hoạt động phòng ngừa tội CYGTT trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi trong thời gian đến. Tác giả rất mong nhận được những ý kiến góp ý để luận văn được hoàn thiện hơn./.
E:\DỮ LIỆU COP CỦA CHỊ YẾN\LUAN VAN VIEN HAN LAM\VIEN HAN LAM DOT 3\TOI PHAM HOC\NGUYEN NGOC THANH\New folder
