Quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách tại thị xã Điện Bàn

Tính cấp thiết của đề tài

Vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách (sau đây gọi tắt là vốn đầu tư từ ngân sách, viết tắt là VĐTTNS) là một nguồn lực hết sức cần thiết đối với sự phát triển kinh tế – xã hội của quốc gia cũng như của từng địa phương. Nguồn vốn này không những giữ vai trò quyết định trong việc tạo ra kết cấu hạ tầng cho đất nước, mà còn là yếu tố quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế theo hướng CNH-HĐH, góp phần không nhỏ vào việc thực hiện những vấn đề xã hội, bảo vệ môi trường, … Do có vai trò quan trọng như vậy nên công tác quản lý nhà nước đối với VĐTTNS (sau đây gọi tắt là quản lý VĐTTNS) luôn được chú trọng đặc biệt.

Với những vấn đề đặt ra nêu trên, tác giả chọn đề tài: “Quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách tại thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam” để nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý VĐTTNS trên địa bàn Thị xã, đồng thời có những kiến nghị để điều chỉnh thể chế, chính sách về quản lý VĐTTNS cho phù hợp với thực tiễn.

Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu tổng quát

Nghiên cứu toàn diện về vấn đề quản lý VĐTTNS tại thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam để tìm ra các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý VĐTTNS tại địa phương.

Mục tiêu cụ thể

– Hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến công tác quản lý VĐTTNS.

– Đánh giá thực trạng công tác quản lý VĐTTNS tại thị xã Điện Bàn trong thời gian qua.

– Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý VĐTTNS tại thị xã Điện Bàn trong thời gian đến.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu

Những vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý VĐTTNS vận dụng vào điều kiện cụ thể của thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.

Phạm vi nghiên cứu

– Về không gian: Các hoạt động quản lý VĐTTNS tại thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.

– Về thời gian: Dữ liệu thứ cấp được thu thập trong thời gian 5 năm (từ năm 2012 đến năm 2016). Dữ liệu sơ cấp được tiến hành điều tra trong khoảng thời gian tháng 9, 10 năm 2017. Tầm xa của các giải pháp đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030.

– Về nội dung: Chỉ nghiên cứu các hoạt động quản lý VĐTTNS liên quan đến những dự án do thị xã Điện Bàn làm chủ đầu tư. Các giải pháp đề xuất để hoàn thiện công tác quản lý VĐTTNS ở góc độ cơ quan nhà nước cấp huyện.

Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu

Cách tiếp cận của đề tài

– Cách tiếp cận duy vật lịch sử.

– Cách tiếp cận duy vật biện chứng.

Phương pháp nghiên cứu

Để đạt được mục tiêu nghiên cứu mà đề tài đặt ra, trong quá trình thực hiện luận văn tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau: Phương pháp thu thập dữ liệu, gồm có: Thu thập dữ liệu thứ cấp và thu thập dữ liệu sơ cấp; Phương pháp xử lý và tổng hợp dữ liệu; Phương pháp phân tích dữ liệu, gồm có: Phương pháp so sánh, phương pháp phân tích thống kê.

Câu hỏi nghiên cứu

– Công tác quản lý VĐTTNS tại thị xã Điện Bàn có những thành công và hạn chế nào?

– Các yếu tố nào ảnh hưởng đến công tác quản lý VĐTTNS tại thị xã Điện Bàn?

– Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý VĐTTNS tại thị xã Điện Bàn trong thời gian tới là gì?

Bố cục đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục thì nội dung chính của luận văn được trình bày trong 3 chương:

– Chương 1: Cơ sở lý luận về QLNN đối với vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách.

– Chương 2: Thực trạng công tác QLNN đối với vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách tại thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.

– Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác QLNN đối với vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách tại thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.

Tổng quan tài liệu nghiên cứu

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QLNN ĐỐI VỚI

VỐN ĐẦU TƯ XDCB TỪ NGUỒN NGÂN SÁCH

KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, VAI TRÒ CỦA QLNN ĐỐI VỚI VỐN ĐẦU TƯ XDCB TỪ NGUỒN NGÂN SÁCH

Khái niệm QLNN đối với vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

Khái niệm đầu tư xây dựng cơ bản

Đầu tư xây dựng cơ bản là một bộ phận của hoạt động đầu tư, đó là việc bỏ vốn để tiến hành các hoạt động xây dựng cơ bản nhằm tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng các tài sản cố định cho nền kinh tế quốc dân thông qua các hình thức xây dựng mới, xây dựng mở rộng, xây dựng lại, nâng cấp hay khôi phục tài sản cố định. [6]

Khái niệm vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách

Vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách là một phần của ngân sách nhà nước, được hình thành từ sự huy động của Nhà nước dùng để chi cho đầu tư XDCB nhằm xây dựng, phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội và các chương trình, dự án phục vụ phát triển kinh tế – xã hội.

Khái niệm quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách

Quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách là việc các cơ quan nhà nước tác động có tổ chức và định hướng vào quá trình cấp phát và sử dụng vốn ngân sách trong đầu tư XDCB nhằm phát huy tối đa hiệu quả sử dụng vốn ngân sách.

Đặc điểm QLNN đối với vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

– Đối tượng của quản lý VĐTTNS là vốn ngân sách chi cho đầu tư XDCB.

– Chủ thể quản lý VĐTTNS là các cơ quan nhà nước được phân cấp quản lý VĐTTNS.

– Mục tiêu quản lý VĐTTNS không phải vì lợi nhuận mà vì hiệu quả kinh tế – xã hội của địa phương và quốc gia, góp phần đảm bảo an ninh, quốc phòng và bảo vệ môi trường.

– Công tác quản lý VĐTTNS rất phức tạp, có nhiều biến động.

Vai trò QLNN đối với vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

– Đảm bảo sự tập trung, thống nhất trong việc QLNN nói chung và quản lý VĐTTNS nói riêng ở nhiều cấp, nhiều địa phương.

– Phát huy tối đa vai trò của VĐTTNS.

– Đảm bảo VĐTTNS được sử dụng đúng mục tiêu, hợp lý, tiết kiệm.

– Tạo lập môi trường, điều kiện để các dự án đầu tư XDCB được thực hiện một cách thuận lợi.

Nguyên tắc QLNN đối với vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

– Tuân thủ các quy định của pháp luật về quản lý NSNN nói chung và quản lý VĐTTNS nói riêng.

– Phù hợp với chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển KT-XH của đất nước và địa phương.

– Thực hiện đúng trách nhiệm và quyền hạn của cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, cá nhân liên quan đến quản lý VĐTTNS.

– Bảo đảm việc chi VĐTTNS phải tập trung, đồng bộ, chất lượng, tiết kiệm, hiệu quả và khả năng cân đối nguồn lực; không để thất thoát, lãng phí.

– Bảo đảm tính công khai, minh bạch trong quá trình thực hiện VĐTTNS.

NỘI DUNG QLNN ĐỐI VỚI VỐN ĐẦU TƯ XDCB TỪ NGUỒN NGÂN SÁCH

Lập, thẩm định, phê duyệt và giao kế hoạch vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

Khái niệm và nội dung kế hoạch vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

Kế hoạch vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách là một tập hợp các mục tiêu, định hướng, danh mục chương trình, dự án đầu tư từ NSNN; cân đối nguồn vốn đầu tư, phương án phân bổ vốn, các giải pháp huy động nguồn lực và triển khai thực hiện. [28].

Nguyên tắc lập, thẩm định, phê duyệt và giao kế hoạch vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

Quy trình lập, thẩm định, phê duyệt và giao kế hoạch vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

Tiêu chí đánh giá công tác lập, thẩm định, phê duyệt và giao kế hoạch vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

Lập, thẩm định và phê duyệt dự toán xây dựng công trình

Khái niệm và nội dung dự toán xây dựng công trình

Dự toán xây dựng công trình là toàn bộ chi phí cần thiết để xây dựng công trình được xác định ở giai đoạn thực hiện dự án phù hợp với thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công và các yêu cầu công việc phải thực hiện của công trình. [9]

Nguyên tắc lập, thẩm định, phê duyệt dự toán xây dựng công trình

Quy trình lập, thẩm định và phê duyệt dự toán xây dựng công trình

Tiêu chí đánh giá công tác lập, thẩm định và phê duyệt dự toán xây dựng công trình

Đấu thầu

Khái niệm đấu thầu

Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. [30]

Nguyên tắc đấu thầu

Quy trình đấu thầu

Tiêu chí đánh giá công tác đấu thầu

Kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

Khái niệm kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

Kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách là việc kiểm tra, xem xét các căn cứ, điều kiện cần và đủ theo quy định của Nhà nước để xuất quỹ NSNN chi trả theo yêu cầu của chủ đầu tư các khoản kinh phí thực hiện dự án, đồng thời phát hiện và ngăn chặn các khoản chi trái với quy định hiện hành. [39]

Nguyên tắc kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

Quy trình kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

Tiêu chí đánh giá công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

Quyết toán dự án hoàn thành

Khái niệm quyết toán dự án hoàn thành

Quyết toán dự án hoàn thành là đánh giá kết quả quá trình đầu tư, xác định năng lực sản xuất, giá trị tài sản mới tăng thêm do đầu tư mang lại. [4]

Nguyên tắc quyết toán dự án hoàn thành

Quy trình quyết toán dự án hoàn thành

Tiêu chí đánh giá công tác quyết toán dự án hoàn thành

Thanh tra, kiểm tra quá trình sử dụng vốn đầu tư XDCB từ ngân sách

Khái niệm thanh tra, kiểm tra quá trình sử dụng vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

Thanh tra, kiểm tra quá trình sử dụng vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách là hoạt động xem xét, đánh giá, xử lý theo trình tự, thủ tục của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến quá trình sử dụng, quản lý vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách. [27]

Nguyên tắc thanh tra, kiểm tra quá trình sử dụng vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

Quy trình thanh tra, kiểm tra quá trình sử dụng vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

Tiêu chí đánh giá công tác thanh tra, kiểm tra quá trình sử dụng vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC QLNN ĐỐI VỚI VỐN ĐẦU TƯ XDCB TỪ NGUỒN NGÂN SÁCH

Điều kiện tự nhiên

Điều kiện kinh tế – xã hội

Môi trường pháp lý cho quản lý vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

Chất lượng nguồn nhân lực quản lý vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

Năng lực quản lý của người lãnh đạo

Năng lực chuyên môn của cán bộ làm công tác tham mưu

Phẩm chất đạo đức

Sự tiến bộ của khoa học công nghệ trong quản lý vốn đầu tư XDCB

KINH NGHIỆM QLNN ĐỐI VỚI VỐN ĐẦU TƯ XDCB TỪ NGUỒN NGÂN SÁCH CỦA CÁC ĐỊA PHƯƠNG KHÁC

Kinh nghiệm của quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng

Kinh nghiệm của thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc

Những bài học rút ra từ kinh nghiệm quản lý vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách của các địa phương khác

– Đẩy mạnh cải cách hành chính và công khai các quy trình của quá trình sử dụng, quản lý VĐTTNS tại địa phương.

– Coi trọng công tác tuyên truyền nhằm hỗ trợ công tác đền bù, giải phóng mặt bằng nói riêng và giám sát cộng đồng về sử dụng VĐTTNS nói chung.

– Cần phải thực hiện tốt việc thu hút vốn đầu tư từ bên ngoài để tiến tới xã hội hoá công tác đầu tư xây dựng, giảm tải các công trình đầu tư từ NSNN.

– Tập trung bố trí vốn ngân sách cho các dự án trọng điểm, hạn chế đầu tư xây dựng dàn trải.

– Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát quá trình sử dụng VĐTTNS.

– Tăng cường phân cấp đầu tư gắn với ràng buộc trách nhiệm về rủi ro đầu tư.

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

CHƯƠNG 2

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QLNN ĐỐI VỚI

VỐN ĐẦU TƯ XDCB TỪ NGUỒN NGÂN SÁCH

TẠI THỊ XÃ ĐIỆN BÀN, TỈNH QUẢNG NAM

NHỮNG ĐẶC ĐIỂM CHỦ YẾU ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC QLNN ĐỐI VỚI VỐN ĐẦU TƯ XDCB TỪ NGUỒN NGÂN SÁCH TẠI THỊ XÃ ĐIỆN BÀN

Đặc điểm tự nhiên

Đặc điểm kinh tế

Đặc điểm xã hội

Tình hình thực hiện vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách tại thị xã Điện Bàn giai đoạn 2012 -2016

Kết quả đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

Tình hình thực hiện vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QLNN ĐỐI VỚI VỐN ĐẦU TƯ XDCB TỪ NGUỒN NGÂN SÁCH TẠI THỊ XÃ ĐIỆN BÀN

Thực trạng công tác lập, thẩm định, phê duyệt và giao kế hoạch vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

Quy trình lập, thẩm định, phê duyệt và giao kế hoạch VĐTTNS của thị xã Điện Bàn được thực hiện đúng trình tự và tiến độ thời gian quy định. Đồng thời, việc lập, thẩm định, phê duyệt và giao kế hoạch VĐTTNS gắn với chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển KT-XH của Thị xã. Những năm 2015, 2016, Điện Bàn phân bổ vốn đầu tư theo nguyên tắc ưu tiên bố trí vốn thanh toán nợ đọng XDCB rồi mới bố trí vốn cho các dự án xây dựng mới, tập trung đầu tư các dự án cấp bách cần thiết và các dự án đem lại hiệu quả kinh tế cao, hạn chế đầu tư dàn trải lãng phí.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác lập, thẩm định, phê duyệt và giao kế hoạch VĐTTNS tại thị xã Điện Bàn vẫn còn một số hạn chế: Việc xây dựng kế hoạch VĐTTNS chưa bám sát nhu cầu hiện tại và nguồn ngân sách thực tế, đôi khi còn theo ý chí chủ quan của người lập kế hoạch. Việc xác định tổng mức đầu tư để đưa vào kế hoạch vốn đôi lúc chưa chính xác. Giai đoạn 2012 – 2014, việc phân bổ vốn cho một số công trình, dự án còn dàn trải, kéo dài.

Thực trạng công tác lập, thẩm định, phê duyệt dự toán xây dựng công trình

Quy trình lập, thẩm định, phê duyệt dự toán xây dựng công trình của thị xã Điện Bàn theo đúng quy định, không những thế Thị xã còn rút ngắn thời gian thẩm định nhằm đẩy mạnh việc cải cách thủ tục hành chính. Công tác lập, thẩm định và phê duyệt dự toán ngày càng chặt chẽ hơn, sát với thực tế và phù hợp với tính khả thi của nguồn vốn. Ta có thể thấy điều này qua số liệu Bảng 2.12.

Bảng 2.1. Kết quả thẩm định, phê duyệt dự toán

xây dựng công trình của thị xã Điện Bàn giai đoạn 2012 – 2016

(Nguồn: Báo cáo của Phòng Tài chính – Kế hoạch thị xã Điện Bàn)

Hầu hết các dự toán được lập đều phù hợp với thiết kế và tổng mức đầu tư được duyệt. Đồng thời, sự cập nhật về định mức, đơn giá, mức lương nhân công của các cơ quan chức năng kịp thời. Bên cạnh đó, đạo đức, thái độ và năng lực chuyên môn của cán bộ, công chức thẩm định, phê duyệt dự toán được đánh giá cao.

Tuy nhiên, chất lượng công tác lập, thẩm định dự toán vẫn còn sai sót, nhiều trường hợp phải điều chỉnh, bổ sung dự toán. Năng lực chuyên môn của chủ đầu tư chưa đáp ứng yêu cầu. Và năng lực chuyên môn của tổ chức, cá nhân tư vấn lập dự toán chưa đảm bảo.

Thực trạng công tác đấu thầu

Việc tổ chức lựa chọn nhà thầu tại Điện Bàn đảm bảo các quy định của Luật Đấu thầu năm 2013 và các văn bản hướng dẫn. Ngoài ra, Điện Bàn còn ban hành một số quy định riêng nhằm nâng cao chất lượng công tác đấu thầu tại địa phương. Năng lực chuyên môn, đạo đức, thái độ của cán bộ thẩm định, phê duyệt trong đấu thầu; và năng lực chuyên môn của tổ chức, cá nhân tư vấn đấu thầu ngày càng được nâng cao.

Tuy nhiên, công tác lựa chọn nhà thầu của Điện Bàn chưa thực sự minh bạch và chưa phát huy được hiệu quả, tỷ lệ giảm thầu giai đoạn 2012 – 2016 chỉ đạt 2,88% là rất thấp. Vẫn còn hiện tượng thông thầu giữa các nhà thầu và có sự bắt tay giữa chủ đầu tư với nhà thầu.

Bảng 2.2. Tổng hợp kết quả đấu thầu

của thị xã Điện Bàn giai đoạn 2012 – 2016

(Nguồn: Báo cáo của Phòng Tài chính – Kế hoạch thị xã Điện Bàn)

Thực trạng công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

Công tác thanh toán VĐTTNS tại Điện Bàn tuân thủ theo quy trình Luật định. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư được tăng cường. KBNN Điện Bàn thường xuyên tổ chức giao ban 6 tháng và hàng năm nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn, nâng cao chất lượng kiểm soát thanh toán vốn đầu tư.

Thế nhưng, công tác thanh toán vốn đầu tư vẫn còn chậm, tỷ lệ vốn giải ngân của các dự án XDCB từ NSNN giai đoạn 2012 – 2016 tương đối thấp, chỉ đạt 78,85%. Ngoài ra, khối lượng kiểm soát thanh toán của KBNN tập trung vào thời điểm cuối năm gây tình trạng quá tải và ảnh hưởng đến chất lượng kiểm soát thanh toán VĐTTNS. Việc thanh toán vốn nhiều khi chưa theo sát khối lượng thực tế thi công.

Bảng 2.3. Tình hình giải ngân VĐTTNS

của thị xã Điện Bàn giai đoạn 2012 – 2016

ĐVT: Triệu đồng

(Nguồn: Báo cáo của Kho bạc Nhà nước thị xã Điện Bàn)

Thực trạng công tác quyết toán dự án hoàn thành

Công tác thẩm tra, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư tại thị xã Điện Bàn đang từng bước nâng cao và đi vào nề nếp, quy trình quyết toán dự án hoàn thành tuân theo các quy định hiện hành. Giai đoạn 2012 – 2016, công tác thẩm tra, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư đã cắt giảm những giá trị không đúng, góp phần tiết kiệm cho NSNN 16.838 triệu đồng (chiếm 1,35% giá trị đề nghị quyết toán). Ngoài ra, năng lực chuyên môn của cán bộ, công chức thẩm tra, phê duyệt quyết toán được đánh giá cao.

Tuy nhiên vẫn tồn tại một số bất cập trong công tác quyết toán dự án hoàn thành như: Số lượng cán bộ thẩm tra quyết toán dự án hoàn thành ít mà lượng hồ sơ cần quyết toán hằng năm lại quá nhiều nên đôi khi thời gian quyết toán bị kéo dài và chất lượng quyết toán chưa đảm bảo. Một số chủ đầu tư chưa chấp hành thời hạn quyết toán theo quy định, còn trì trệ và lúng túng trong công tác lập báo cáo quyết toán. Việc thẩm tra, phê duyệt quyết toán chủ yếu được thực hiện trên cơ sở hồ sơ pháp lý chứ chưa dựa trên cơ sở thực tế.

Thực trạng công tác thanh tra, kiểm tra quá trình sử dụng vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

Quy trình thanh tra, kiểm tra quá trình sử dụng VĐTTNS của thị xã Điện Bàn được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật. Giai đoạn 2012 – 2016, cơ quan thanh tra và các đoàn thanh tra của Thị xã đã kiểm tra 84/407 dự án do Thị xã làm chủ đầu tư (chiếm 20,64% số dự án đã hoàn thành). Công tác thanh tra, kiểm tra đã góp phần hạn chế thất thoát lãng phí 1.014 triệu đồng trong đầu tư và giúp các đơn vị biết được những hạn chế, yếu kém trong chuyên môn.

Tuy nhiên, công tác thanh tra, kiểm tra quá trình sử dụng VĐTTNS của Thị xã chưa toàn diện, chưa chú trọng vào giai đoạn quyết định đầu tư, phê duyệt dự án đầu tư. Việc thanh tra, kiểm tra chưa đi sâu vào kiểm tra thực tế thi công. Các kết luận, kiến nghị của thanh tra chưa quan tâm xử lý trách nhiệm của tổ chức, cá nhân để xảy ra sai phạm. Sự phối hợp giữa các cơ quan thanh tra còn thiếu chặt chẽ nên có hiện tượng trùng lặp, chồng chéo; nhiều công trình bị thanh tra, kiểm tra, kiểm toán 6, 7 lần trong 1 năm, gây phiền hà cho đơn vị. Ngoài ra, đạo đức, thái độ của cán bộ làm công tác thanh tra nhiều khi thiếu chuẩn mực.

NHỮNG THÀNH CÔNG, HẠN CHẾ VÀ NGUYÊN NHÂN HẠN CHẾ CỦA CÔNG TÁC QLNN ĐỐI VỚI VỐN ĐẦU TƯ XDCB TỪ NGUỒN NGÂN SÁCH TẠI THỊ XÃ ĐIỆN BÀN TRONG THỜI GIAN QUA

Thành công

Hạn chế

Nguyên nhân hạn chế

Tình hình kinh tế – xã hội

Pháp luật về quản lý vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

Nguyên nhân từ việc xử lý các vi phạm trong quản lý vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

Nguyên nhân từ con người

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2

CHƯƠNG 3

GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QLNN

ĐỐI VỚI VỐN ĐẦU TƯ XDCB TỪ NGUỒN NGÂN SÁCH

TẠI THỊ XÃ ĐIỆN BÀN, TỈNH QUẢNG NAM

CƠ SỞ TIỀN ĐỀ CHO VIỆC ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP

Các dự báo

– Đất nước sẽ hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

– Biến đổi khí hậu toàn cầu đang ngày càng nghiêm trọng.

– Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ.

– Đầu tư theo hình thức đối tác công tư sẽ là xu hướng chủ đạo trong thời gian tới.

– Trình độ hiểu biết của người dân và các doanh nghiệp ngày càng tăng.

Các văn bản pháp luật

Luật Đầu tư công số 49/2014/QH13

Luật Xây dựng số 50/2014/QH13

Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13

Luật Ngân sách nhà nước số 83/2015/QH13

Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế – xã hội thị xã Điện Bàn đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030

– Xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội đồng bộ, hiện đại; coi trọng kiến trúc cảnh quan thiên nhiên trong các phương án quy hoạch.

– Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực quản lý, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, cải cách hành chính.

– Tạo bước phát triển đột phá về dịch vụ, nhất là du lịch. Chủ động xúc tiến, kêu gọi đầu tư khai thác tiềm năng của Thị xã, không bị động trông chờ.

– Khai thác hiệu quả đầu tư của khu công nghiệp Điện Nam – Điện Ngọc, đẩy mạnh phát triển công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp gắn với đô thị hóa.

Quan điểm hoàn thiện công tác quản lý vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách tại thị xã Điện Bàn

– Để nâng cao hiệu quả sử dụng VĐTTNS cần kết hợp chặt chẽ lợi ích kinh tế với lợi ích xã hội.

– Điều chỉnh cơ cấu vốn đầu tư trên địa bàn theo hướng giảm dần tỷ trọng vốn NSNN.

– Quản lý VĐTTNS phải phù hợp với các mục tiêu phát triển tại chiến lược, kế hoạch phát triển KT-XH của địa phương và đáp ứng thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng CNH-HĐH.

– Công khai, minh bạch trong quản lý VĐTTNS, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra chặt chẽ theo quy định.

– Tiếp tục cải cách thủ tục hành chính trong quản lý VĐTTNS.

– Nâng cao năng lực quản lý, trình độ chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp của cán bộ; và cải thiện bộ máy quản lý VĐTTNS.

CÁC GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QLNN ĐỐI VỚI VỐN ĐẦU TƯ XDCB TỪ NGUỒN NGÂN SÁCH TẠI THỊ XÃ ĐIỆN BÀN

Nâng cao chất lượng công tác lập, thẩm định, phê duyệt và giao kế hoạch vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

– Tiếp tục tập trung bố trí vốn xử lý dứt điểm các khoản nợ đọng XDCB. Nguồn vốn còn lại mới bố trí cho dự án khởi công mới, ưu tiên và tập trung vốn cho các dự án trọng điểm.

– Việc bố trí vốn cho từng dự án phải tuân thủ theo đúng quy định của Luật Đầu tư công. Thường xuyên kiểm tra, giám sát để điều chỉnh kế hoạch vốn từ các dự án không khả thi sang các dự án đảm bảo tiến độ nhưng còn thiếu vốn.

– Việc xây dựng kế hoạch VĐTTNS cần phải khách quan, công khai, minh bạch và cần khảo sát kỹ tình hình thực tế của các địa phương.

– Việc xác định tổng mức đầu tư của dự án để đưa vào kế hoạch VĐTTNS phải trên cơ sở các căn cứ khoa học, sát đúng với thực tế tại địa phương.

Nâng cao chất lượng công tác lập, thẩm định, phê duyệt dự toán xây dựng công trình

– Chủ đầu tư chỉ hợp đồng với các đơn vị tư vấn có đủ năng lực theo thông báo của Sở Xây dựng. Việc ký kết hợp đồng với tư vấn thiết kế phải quy định rõ tránh nhiệm bồi thường thiệt hại khi để xảy ra sai sót. Đồng thời xử lý nghiêm các đơn vị tư vấn khi phát hiện sai sót dẫn đến thiệt hại về kinh tế.

– Đối với các dự án có quy mô lớn, phức tạp thì phải giao cho Ban Quản lý dự án Thị xã làm chủ đầu tư. Những đơn vị chủ đầu tư lơ là trách nhiệm và thường xuyên để xảy ra sai sót thì cần xử lý nghiêm.

Hoàn thiện công tác đấu thầu

– Giảm đến mức thấp nhất hình thức chỉ định thầu và đấu thầu hạn chế. Nghiêm cấm việc chia nhỏ các gói thầu để chỉ định thầu.

– Điện Bàn đã ban hành quy định gói thầu xây lắp nằm trong hạn mức chỉ định thầu thì yêu cầu nhà thầu phải giảm thầu tối thiểu 5% mới được xem xét trúng thầu. Để tăng hiệu quả trong công tác đấu thầu thì các gói thầu đấu thầu rộng rãi cũng cần áp dụng cơ chế này với mức giảm thầu tối thiểu tùy quy mô gói thầu.

– Tăng cường kiểm tra, giám sát ở tất cả các khâu trong công tác đấu thầu. Công khai đăng tải thông tin về các trường hợp nhà thầu vi phạm, dàn xếp và các nhà thầu không đủ năng lực thi công để cấm tham gia đấu thầu trên địa bàn Thị xã và trong cả nước.

Nâng cao chất lượng công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

– Ngay từ đầu năm, KBNN Điện Bàn cần chủ động hướng dẫn các chủ đầu tư khẩn trương hoàn tất các hồ sơ pháp lý để làm cơ sở tạm ứng và kiểm soát thanh toán vốn đầu tư cho các dự án.

– Đôn đốc các chủ đầu tư lập thủ tục thanh toán vào quý I, II để tránh tình trạng thanh toán không đồng đều giữa các quý trong năm và giảm khối lượng thanh toán chuyển giao năm sau.

– Thời điểm cuối năm, rà soát tỷ lệ giải ngân, đánh giá khả năng hoàn thành kế hoạch của từng dự án để điều chuyển kịp thời kế hoạch vốn từ các công trình thừa vốn sang các công trình đã có khối lượng hoàn thành nhưng thiếu vốn.

– Bên cạnh đó, đối với những nhà thầu chậm tiến độ làm ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vì lý do chủ quan thì phải xử lý nghiêm nhằm tạo lề lối làm việc nghiêm túc cho các nhà thầu.

– Để việc thanh toán VĐTTNS sát với khối lượng thi công thực tế thì KBNN cần phối hợp với chủ đầu tư kiểm tra tình hình thực tế.

Đẩy mạnh công tác quyết toán dự án hoàn thành

– UBND Thị xã cần tăng cường thêm cán bộ làm công tác quyết toán dự án hoàn thành.

– Trong thẩm tra quyết toán phải chú ý đến đơn giá, khối lượng, chất lượng, chủng loại vật liệu, đối chiếu với dự toán được duyệt, …

– Khi thẩm tra quyết toán dự án hoàn thành phải kiểm tra thực tế nhằm tránh tình trạng nhà thầu xây dựng không đúng hồ sơ thiết kế đã được thẩm định.

– Không giao làm chủ đầu tư các dự án mới đối với các chủ đầu tư chậm quyết toán công trình; không cho tham gia đấu thầu thi công các dự án mới đối với các nhà thầu không phối hợp với chủ đầu tư trong việc hoàn thiện hồ sơ dự án để quyết toán.

Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra quá trình sử dụng vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

– Cơ quan thanh tra cần phải thanh tra toàn diện, xuyên suốt cả quá trình đầu tư; thanh tra theo chuyên đề diện rộng đối với tất cả các công trình, dự án trong một thời kỳ nhất định.

– UBND Thị xã cần có kế hoạch cụ thể về thanh tra, kiểm tra công trình được đầu tư từ NSNN, hạn chế tối đa sự trùng lặp, chồng chéo trong thanh tra gây khó khăn, mất thời gian cho các đối tượng thanh tra.

– Qua thanh tra, kiểm tra có những kiến nghị chấn chỉnh, khắc phục kịp thời nhưng thiếu sót, sai phạm trong quản lý VĐTTNS.

– Thường xuyên có những giải pháp nâng cao trình độ cho đội ngũ cán bộ làm thanh tra, đặc biệt là chấn chỉnh thái độ, đạo đức của cán bộ thanh tra.

Một số giải pháp khác

Nâng cao năng lực quản lý, trình độ chuyên môn và phẩm chất đạo đức của cán bộ quản lý vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

Công khai, minh bạch trong công tác quản lý vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách

MỘT SỐ ĐỀ XUẤT VÀ KIẾN NGHỊ

Kiến nghị với Quốc hội, Chính phủ và các bộ ngành

Kiến nghị với UBND tỉnh Quảng Nam

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3

KẾT LUẬN

Trong những năm qua, công tác quản lý VĐTTNS tại thị xã Điện Bàn đã đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ, góp phần rất lớn trong việc tăng cường cơ sở vật chất cho nền kinh tế, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế từng bước hợp lý, tạo thêm nhiều việc làm mới cho xã hội. Mặc dù vậy, kết quả nghiên cứu cho thấy vẫn còn không ít hạn chế trong quản lý VĐTTNS tại Điện Bàn. Những hạn chế này đã phần nào làm giảm vai trò của VĐTTNS đối với phát triển kinh tế – xã hội ở địa phương. Nguyên nhân dẫn đến hiện tượng này là từ phía chủ quan của các chủ thể quản lý vốn NSNN, và cũng từ phía cơ chế, chính sách, môi trường hoạt động nói chung.

Trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường, hội nhập kinh tế quốc tế và đẩy mạnh CNH-HĐH trong cả nước cũng như trên địa bàn Thị xã, nhu cầu, quy mô và hình thức vốn đầu tư XDCB ngày càng tăng, đòi hỏi phải tiếp tục hoàn thiện quản lý VĐTTNS. Với đề tài “Quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách tại thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam”, luận văn đã hệ thống hoá và làm rõ thêm các vấn đề lý luận về quản lý VĐTTNS như đặc điểm, vai trò, nguyên tắc, nội dung quản lý nhà nước đối với VĐTTNS; tác giả tập trung vào đánh giá thực trạng quản lý VĐTTNS của thị xã Điện Bàn giai đoạn 2012 – 2016, tìm ra những hạn chế, nguyên nhân của những hạn chế đó. Trên cơ sở đó, luận văn đề xuất 07 nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý VĐTTNS tại thị xã Điện Bàn. Các nhóm giải pháp là: (1) Nâng cao chất lượng công tác lập, thẩm định, phê duyệt và giao kế hoạch vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách; (2) Nâng cao chất lượng công tác lập, thẩm định, phê duyệt dự toán xây dựng công trình; (3) Hoàn thiện công tác đấu thầu; (4) Nâng cao chất lượng công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách; (5) Đẩy mạnh công tác quyết toán dự án hoàn thành; (6) Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra quá trình sử dụng vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách; (7) Một số giải pháp khác.

Với những kết quả trên đây, tác giả hy vọng sẽ góp một phần nhỏ vào việc nâng cao hiệu quả quản lý vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách tại địa phương, để trong những năm tới đưa nền kinh tế Điện Bàn ngày càng phát triển, theo kịp nhịp độ phát triển chung của cả nước.

Do trình độ còn nhiều hạn chế và điều kiện nghiên cứu có hạn nên rất mong sự góp ý của các thầy cô giáo và các bạn đồng nghiệp để luận văn hoàn thiện hơn.

Quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách tại thị xã Điện Bàn, Quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách tại thị xã Điện Bàn, Quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách tại thị xã Điện Bàn

LIỆN HỆ:

SĐT+ZALO: 0935568275

E:\DỮ LIỆU COP CỦA CHỊ YẾN\DAI HOC DA NANG\LUAN VAN 2014\QUAN LY KINH TE\PHAN THI HOAI THUONG