Quản lý hoạt động tự đánh giá trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học huyện Chư Păh
1. Lý do chọn đề tài
Thực hiện Luật Giáo dục 2005, Nghị định số 75/2006/NĐ-CP ngày 02 tháng 8 năm 2006 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Giáo dục, Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT, Ngành GD&ĐT đang triển khai nhiều hoạt động đổi mới mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục, tổ chức đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, giảng viên, tăng cường cơ sở vật chất, đẩy mạnh công tác đánh giá và KĐCL giáo dục ở các cấp học và trình độ đào tạo nhằm tạo bước chuyển biến lớn, vững chắc về chất lượng giáo dục [3].
KĐCL là một trong những hoạt động có vai trò then chốt đối với sự phát triển bền vững của hệ thống giáo dục, là biện pháp hữu hiệu đã được nhiều nước trên thế giới sử dụng để đảm bảo và nâng cao chất lượng giáo dục. KĐCL là quá trình đánh giá bên ngoài dựa trên cơ sở tự đánh giá của cơ sở giáo dục, nhằm đưa ra một quyết định công nhận cơ sở giáo dục hay một chương trình đào tạo đáp ứng các tiêu chuẩn và đảm bảo với xã hội và các cơ quan có thẩm quyền rằng chất lượng giáo dục của CSGD đạt được những chuẩn mực nhất định.
Những năm gần đây, Sở GD&ĐT tỉnh Gia Lai đã chủ động chỉ đạo sát sao công tác quản lý hoạt động KĐCL giáo dục ở tất cả các cấp học. Phòng GD&ĐT huyện Chư Păh cũng đã quan tâm đến công tác quản lý hoạt động TĐG của các trường trên địa bàn thuộc phạm vi quản lý nói chung và các trường tiểu học nói riêng. Tuy nhiên đầu tư cho hoạt động này chưa thật sự thỏa đáng, các biện pháp quản lý còn thiếu nhất quán và đồng bộ nên chưa phát huy được hiệu quả, chưa đạt được mục tiêu đề ra. Vì vậy, đến nay mới chỉ có 04/17 trường tiểu học trong huyện hoàn thành báo cáo TĐG và đã được đánh giá ngoài, công nhận đạt tiêu chuẩn chất lượng giáo dục.
Xuất phát từ lý do nêu trên, tôi chọn “Quản lý hoạt động tự đánh giá trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai” làm đề tài nghiên cứu của luận văn Thạc sĩ QLGD.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Nghiên cứu lý luận về quản lý hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục trường tiểu học và thực trạng quản lý hoạt động này ở các trường tiểu học huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai, từ đó đề xuất biện pháp quản lý nhằm góp phần nâng cao hiệu quả công tác này nói riêng và chất lượng giáo dục nói chung tại các trường tiểu học trên địa bàn nghiên cứu trong giai đoạn hiện nay.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động tự đánh giá trong KĐCL giáo dục trường tiểu học.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai.
4. Giả thuyết khoa học
Hoạt động tự đánh giá trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai những năm qua đã đạt được thành quả đáng ghi nhận, song vẫn còn bộc lộ một số bất cập, hạn chế nhất định. Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và phân tích đánh giá đúng thực trạng quản lý hoạt động này ở các trường tiểu học huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai, luận văn có thể đề xuất được các biện pháp quản lý cần thiết và khả thi, để khi áp dụng sẽ góp phần đảm bảo chất lượng giáo dục của các trường tiểu học trên địa bàn huyện.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
– Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục ở trường tiểu học;
– Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai;
– Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục ở các trường Tiểu học huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai.
6. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài giới hạn phạm vi nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai trong giai đoạn từ 2015 – 2018 và đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động này ở các trường tiểu học trong giai đoạn 2018 – 2022.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.3. Nhóm phương pháp xử lý thông tin
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung luận văn gồm 3 chương:
– Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tự đánh giá trong kiểm định chất lượng giáo dục ở trường tiểu học.
– Chương 2. Thực trạng quản lý hoạt động tự đánh giá trong kiểm định chất lượng giáo dục ở các trường tiểu học huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai.
– Chương 3. Biện pháp quản lý hoạt động tự đánh giá trong kiểm định chất lượng giáo dục ở các trường Tiểu học huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai.
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ ĐÁNH GIÁ TRONG KIỂM ĐỊNH CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
1.1.1. Ở nước ngoài
1.1.2. Ở trong nước
1.2. Các khái niệm chính
1.2.1. Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường
1.2.2. Chất lượng, chất lượng giáo dục tiểu học
1.2.3. Kiểm định chất lượng giáo dục trường tiểu học
a. Kiểm định chất lượng giáo dục
Theo Hội đồng kiểm định giáo dục đại học của Hoa Kỳ (CHEA, 2003), “Kiểm định chất lượng là một quá trình xem xét chất lượng từ bên ngoài, được giáo dục đại học sử dụng để khảo sát, đánh giá các cơ sở giáo dục và các ngành đào tạo nhằm đảm bảo và cải tiến chất lượng”.
Bộ GD&ĐT quy định: “Kiểm định chất lượng giáo dục là hoạt động đánh giá mức độ đáp ứng các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục do Bộ GD&ĐT quy định đối với từng loại hình cơ sở giáo dục”. [7]
b. Kiểm định chất lượng giáo dục trường tiểu học
KĐCL giáo dục trường tiểu học là hoạt động đánh giá mức độ đáp ứng các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục do Bộ GD&ĐT quy định đối với trường tiểu học.
1.2.4. Tự đánh giá trong KĐCL giáo dục trường tiểu học
a. Tự đánh giá
Tự đánh giá là quá trình nhà trường tự xem xét, nghiên cứu dựa trên các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục do Bộ GD&ĐT ban hành để báo cáo về tình trạng chất lượng giáo dục, hiệu quả hoạt động giáo dục, nghiên cứu khoa học, nhân lực, cơ sở vật chất, cũng như các vấn đề liên quan khác, từ đó tiến hành điều chỉnh các nguồn lực và quá trình thực hiện nhằm đạt tiêu chuẩn chất lượng giáo dục.
b. Tự đánh giá trong kiểm định chất lượng giáo dục tiểu học
Tự đánh giá là một khâu quan trọng, là quá trình các trường tiểu học căn cứ vào các tiêu chuẩn được quy định trong KĐCL để tiến hành tự xem xét, phân tích và đánh giá tình trạng chất lượng và hiệu quả các hoạt động giáo dục của mình. Từ đó xây dựng kế hoạch cải tiến chất lượng nhằm đạt được mục tiêu đề ra.
1.2.5. Quản lý hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục trường tiểu học
Quản lý hoạt động TĐG là quá trình tác động có ý thức của chủ thể quản lý giáo dục gây ảnh hưởng đến khách thể quản lý giáo dục nhằm đưa hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục đạt được mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất.
1.3. Hoạt động tự đánh giá trong kiểm định chất lượng giáo dục trường tiểu học
1.3.1. Mục đích, ý nghĩa của hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục trường tiểu học
Là một khâu quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng và xây dựng văn hóa chất lượng bên trong nhà trường. Giúp nhà trường tự rà soát, xem xét, đánh giá thực trạng của mình, lập và triển khai các kế hoạch hành động cải tiến và nâng cao chất lượng giáo dục, từ đó điều chỉnh mục tiêu cho giai đoạn tiếp theo theo hướng cao hơn. Là điều kiện cần thiết để nhà trường đăng ký đánh giá ngoài và công nhận đạt tiêu chuẩn chất lượng với một tổ chức kiểm định chất lượng giáo dục. Thể hiện tính tự chủ và tính tự chịu trách nhiệm của nhà trường trong toàn bộ hoạt động giáo dục, dịch vụ xã hội theo chức năng, nhiệm vụ được giao, phù hợp với sứ mạng và mục tiêu của nhà trường.
1.3.2. Nội dung tự đánh giá trong KĐCL giáo dục trường tiểu học
Căn cứ Mục 1 của Thông tư số 42/2012/TT-BGDĐT, ngày 23 tháng 11 năm 2012 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, ban hành quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục và quy trình, chu kỳ kiểm định chất lượng giáo dục cơ sở giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục thường xuyên thì tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường tiểu học gồm có 5 tiêu chuẩn, 28 tiêu chí và 84 chỉ số.
1.3.3. Quy trình TĐG trong KĐCL giáo dục trường tiểu học
a. Thành lập hội đồng tự đánh giá
b. Xây dựng kế hoạch tự đánh giá
c. Thu thập, xử lý và phân tích các minh chứng
d. Đánh giá mức độ đạt được theo từng tiêu chí
đ. Viết báo cáo tự đánh giá
e. Công bố báo cáo tự đánh giá
1.4. Quản lý hoạt động tự đánh giá trong kiểm định chất lượng giáo dục trường tiểu học
1.4.1. Thành lập hội đồng TĐG trong KĐCL giáo dục trường tiểu học
1.4.2. Xây dựng kế hoạch TĐG trong KĐCL giáo dục trường tiểu học
1.4.3. Bố trí nhân sự, chuẩn bị các điều kiện để tổ chức thực hiện công tác TĐG trong KĐCL giáo dục trường tiểu học
1.4.4. Chỉ đạo triển khai thực hiện các hoạt động theo kế hoạch, quy trình TĐG trong KĐCL giáo dục trường tiểu học
1.4.5. Kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện, khắc phục hạn chế, nâng cao chất lượng hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục trường tiểu học
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động tự đánh giá trong kiểm định chất lượng giáo dục trường tiểu học
1.5.1. Yếu tố khách quan
Đa phần đội ngũ GV chưa được trang bị kiến thức, kỹ năng về hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục nên chưa đáp ứng được yêu cầu công tác TĐG trong KĐCL giáo dục. Các thành viên trong Hội đồng TĐG thường là cán bộ quản lý hoặc là giáo viên kiêm nhiệm, bận nhiều công việc giảng dạy, nên chưa đầu tư thời gian thoả đáng cho hoạt động TĐG. Các thành viên trong nhóm công tác chưa được tập huấn bồi dưỡng các kĩ thuật thu thập, xử lý thông tin, minh chứng, chưa biết cách viết báo cáo tiêu chí. Công tác lưu trữ dữ liệu ở các trường tiểu học nhìn chung chưa thực hiện tốt. Hoạt động TĐG đòi hỏi một quy trình triển khai thực hiện khoa học, được kiểm soát chặt chẽ. Song hội đồng TĐG vì thiếu kinh nghiệm, nên thường lúng túng và bị động trong chỉ đạo. Khi thu thập minh chứng, các nhóm công tác gặp nhiều khó khăn trong việc xác định mức độ phù hợp của minh chứng với nội hàm từng mức độ của mỗi tiêu chí.
1.5.2. Yếu tố chủ quan
Bên cạnh yếu tố khách quan nêu trên còn phải kể đến yếu tố tác động từ bên trong (chủ quan) bao gồm: yếu tố con người, công tác tổ chức thực hiện, việc đổi mới công tác kiểm tra đánh giá, CSVC trang thiết bị, tài chính… Các CSGD nói chung và các trường tiểu học nói riêng chưa ý thức hết ý nghĩa của KĐCL, chưa lường hết sự vất vả, tốn công, tốn sức của quá trình TĐG, vì thế chưa đầu tư thích đáng. Mặt khác, trong chỉ đạo hoạt động TĐG các trường chưa đánh giá đúng hiện trạng điều kiện đảm bảo chất lượng và chất lượng giáo dục, chưa chú trọng việc xây dựng kế hoạch cải tiến chất lượng phù hợp, hiệu quả và khả thi. Trong quá trình TĐG còn hình thức, máy móc, lãng phí và chạy theo thành tích; chưa tăng cường áp dụng công nghệ thông tin vào KĐCL giáo dục. Các nhà trường chưa sử dụng phần mềm KĐCL giáo dục để hỗ trợ trong hoạt động TĐG. Một thách thức khác đối với các trường tiểu học là hoạt động TĐG chưa trở thành hoạt động thường kì, không đưa vào kế hoạch năm học nên không tránh khỏi bị động. Các cấp giáo dục chưa đưa hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục thành một tiêu chí đánh giá và bình xét thi đua, xếp hạng trường hàng năm nên chưa tạo động lực cho các trường nỗ lực phấn đấu trong hoạt động TĐG.
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận khoa học về quản lý và các nội dung liên quan đến công tác KĐCL giáo dục cũng như hoạt động TĐG, Chương 1 luận văn đã làm rõ những nội dung về mục đích và ý nghĩa của hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục trường tiểu học; nội dung và quy trình TĐG trong KĐCL giáo dục trường tiểu học; trao đổi về khung lý thuyết quản lý hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục trường tiểu học.
Những cơ sở lý luận trên sẽ làm tiền đề cho việc khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động TĐG của Hiệu trưởng các trường tiểu học trên địa bàn huyện Chư Păh và đề xuất biện pháp quản lý nhằm triển khai hoạt động này ngày càng có hiệu quả.
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ ĐÁNH GIÁ
TRONG KIỂM ĐỊNH CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
Ở CÁC TRƯỜNG TH HUYỆN CHƯ PĂH, TỈNH GIA LAI
2.1. Khái quát quá trình khảo sát
2.1.1. Mục đích khảo sát
2.1.2. Nội dung khảo sát
2.1.3. Đối tượng khảo sát
2.1.4. Phương pháp khảo sát
2.1.5. Tổ chức khảo sát và xử lý kết quả
2.2. Khái quát tình hình kinh tế-xã hội và giáo dục huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai
2.2.1. Tình hình kinh tế – xã hội huyện Chư Păh
2.2.2. Tình hình phát triển GD&ĐT huyện Chư Păh
a. Hệ thống trường, lớp, học sinh
b. Tình hình đội ngũ cán bộ, giáo viên và nhân viên
c. Chất lượng giáo dục
d. Công tác phổ cập và kiểm định chất lượng
e. Cơ sở vật chất, trang thiết bị
g. Tình hình giáo dục tiểu học huyện Chư Păh
Sau 20 năm thành lập, năm học 2017-2018 ngành giáo dục huyện Chư Păh có 17 trường Tiểu học và 02 trường THCS có gắn Tiểu học. Tổng số: 324 lớp với 7997 học sinh, trong đó học sinh DTTS là 5083 em chiếm tỷ lệ 52,3 %.
Trong thời gian qua, giáo dục tiểu học huyện Chư Păh đã tăng cường đổi mới phương pháp và hình thức dạy học góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh, đưa ngành học ngày càng phát triển.
2.3. Thực trạng hoạt động tự đánh giá trong kiểm định chất lượng giáo dục ở các trường tiểu học huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai
2.3.1. Thực trạng nhận thức của đội ngũ CBQL, GV, NV ở các trường về hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục trường tiểu học
Đa phần CBQL, GV, NV khi được hỏi đều nhận thức được ý nghĩa của hoạt động TĐG. Khi được hỏi, họ đều cho rằng TĐG sẽ giúp nhà trường tự rà soát, xem xét, đánh giá thực trạng của mình, lập và triển khai các kế hoạch hành động cải tiến và nâng cao CLGD, từ đó điều chỉnh mục tiêu cho giai đoạn tiếp theo theo hướng cao hơn; kiến nghị với các cơ quan có trách nhiệm và thẩm quyền các biện pháp hỗ trợ cho nhà trường tiếp tục phát triển; TĐG còn thể hiện tính tự chủ và tính tự chịu trách nhiệm của nhà trường trong toàn bộ hoạt động giáo dục, dịch vụ xã hội theo chức năng, nhiệm vụ được giao, phù hợp với sứ mạng và mục tiêu của nhà trường. Một số CBQL nhà trường còn nhấn mạnh: Nhận thức đúng và triển khai thực hiện tốt hoạt động TĐG sẽ giúp họ quản lý chuyên nghiệp và khoa học hơn, họ thấy mình đang đứng ở đâu, thực trạng của nhà trường. Đây cũng là dịp để nhà trường tự hoàn thiện, khắc phục bệnh thành tích, tư tưởng quan liêu trong chỉ đạo điều hành. Từ đó nhìn nhận lại một cách toàn diện những gì mình đã có, những gì chưa làm được để thấy được điểm yếu trong nội tại mỗi nhà trường mà phấn đấu, nỗ lực hơn nữa trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao.
2.3.2. Thực trạng thực hiện các nội dung tự đánh giá trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học
Phần lớn các trường đã nắm được quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục và quy trình, chu kỳ kiểm định chất lượng giáo dục cơ sở giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục thường xuyên theo Thông tư số 42. Tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường tiểu học gồm có 5 tiêu chuẩn, 28 tiêu chí và 84 chỉ số. Các trường tiểu học cũng đã bám sát nội hàm của của 5 tiêu chuẩn, 28 tiêu chí và 84 chỉ số để tập trung đánh giá mức độ đáp ứng của nhà trường so với tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường Tiểu học. Chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu hồ sơ TĐG trong KĐCL giáo dục của 17 trường tiểu học trên địa bàn huyện, đồng thời trưng cầu ý kiến chuyên gia (các chuyên viên Khảo thí và KĐCL giáo dục Sở GD&ĐT Gia Lai và lãnh đạo, chuyên viên Phòng GD&ĐT). Tuy nhiên việc tự đánh giá của các trường so với tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường Tiểu học chưa đồng đều
2.3.3. Thực trạng thực hiện quy trình tự đánh giá trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học
Theo số liệu của cán bộ phụ trách công tác KĐCL – Phòng GD&ĐT huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai, tính đến tháng 5 năm 2018, 100% các trường tiểu học đã triển khai hoạt động TĐG và 04 trường hoàn thành báo cáo TĐG. Đa số các trường TH đã nắm được quy trình thực hiện hoạt động TĐG gồm 6 bước: Thành lập hội đồng tự đánh giá; Xây dựng kế hoạch tự đánh giá; Thu thập, xử lý và phân tích các minh chứng; Đánh giá mức độ đạt được theo từng tiêu chí; Viết báo cáo tự đánh giá; Công bố báo cáo tự đánh giá. Các trường cũng đã viết báo cáo TĐG nhưng so với yêu cầu thì chưa đáp ứng theo đúng quy định.
2.4. Thực trạng quản lý hoạt động tự đánh giá trong kiểm định chất lượng giáo dục ở các trường tiểu học huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai
2.4.1. Thực trạng việc thành lập hội đồng tự đánh giá trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học
Qua khảo sát cho thấy 100% các trường tiểu học trên địa bàn huyện đã triển khai thành lập Hội đồng TĐG và tùy theo quy mô, hạng trường mà số lượng thành viên nhiều hay ít. Toàn huyện có 127 CB, GV, NV tham gia ở 17 Hội đồng TĐG. Cơ cấu và thành phần hội đồng tự đánh giá đã được các trường áp dụng theo đúng quy định tại điều 24 của Thông tư số 42. Tuy nhiên, còn 07 hội đồng tự đánh giá chưa thành lập nhóm công tác và 09 hội đồng không huy động các lực lượng ngoài nhà trường tham gia vào hoạt động TĐG.
2.4.2. Thực trạng việc xây dựng kế hoạch tự đánh giá trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học
Việc xây dựng Kế hoạch TĐG cũng đã được 17/17 trường tiểu học trong huyện triển khai thực hiện. Tuy nhiên, kế hoạch TĐG của các trường còn chung chung và mang tính chất đối phó, có những kế hoạch không phù hợp, thiếu khả thi, chưa có sự đầu tư kĩ lưỡng và nặng về hình thức.
2.4.3. Thực trạng bố trí nhân sự, chuẩn bị các điều kiện để tổ chức thực hiện công tác tự đánh giá trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học
Thực trạng việc bố trí nhân sự, bồi dưỡng nghiệp vụ cho thành viên Hội đồng TĐG ở các trường tiểu học huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai chưa được tốt. Bởi vì qua tìm hiểu cho thấy, các trường đã quan tâm đến việc phân công công việc cho các thành viên Hội đồng và các nhóm chuyên trách nhưng hiệu quả không cao. Bên cạnh đó khả năng nhận thức và năng lực của các thành viên Hội đồng TĐG còn đáng phải bàn.
2.4.4. Thực trạng tổ chức, triển khai hoạt động TĐG và chỉ đạo việc thu thập, xử lý, phân tích, viết báo cáo TĐG trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học
Thực trạng việc quán triệt kế hoạch, quy trình TĐG đến từng CBQL, GV, NV chưa được các trường thực hiện tốt. Việc thực hiện công khai các hoạt động nói chung của nhà trường và hoạt động TĐG nói riêng vẫn là việc làm mà các nhà trường thấy chưa cần thiết. Các trường tiểu học trên địa bàn huyện Chư Păh triển khai thực hiện chưa tốt việc lập kế hoạch và điều phối các nguồn lực (nhân lực, tài lực, vật lực) phục vụ cho hoạt động TĐG.
Thực trạng tổ chức triển khai hoạt động TĐG và chỉ đạo việc thu thập, xử lý, phân tích, viết báo cáo TĐG trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai cũng chưa được tốt.
2.4.5. Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện, khắc phục hạn chế, nâng cao chất lượng hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục
Để hoạt động kiểm tra, đánh giá thực sự mang lại hiệu quả, góp phần vào thành công chung của nhà trường trong hoạt động TĐG thì Hội đồng TĐG các trường cần đẩy mạnh hơn nữa công tác này. Qua tìm hiểu cho thấy thực trạng kiểm tra, đánh giá hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai chưa đạt hiệu quả cao. Vì thế, Chủ tịch Hội đồng TĐG các trường cần tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá trong hoạt động TĐG.
2.5. Đánh giá chung
2.5.1. Điểm mạnh
2.5.2. Hạn chế
2.5.3. Thời cơ
2.5.4. Thách thức
2.5.5. Đánh giá chung
Với sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của các cơ quan QLGD từ Trung ương đến địa phương và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Bộ GD&ĐT về công tác KĐCL giáo dục, các trường đã tăng cường nâng cao nhận thức của CB, GV, NV về công tác KĐCL giáo dục bằng nhiều hình thức như tuyên truyền, bồi dưỡng…, thành lập Hội đồng TĐG, xây dựng kế hoạch TĐG, chuẩn bị các điều kiện CSVC trang thiết bị để hỗ trợ hoạt động này; thiết lập cơ chế quản lý… nhằm hoàn thành mục tiêu KĐCL giáo dục. Song có nhiều nguyên nhân dẫn đến kết quả hoạt động này chưa được như mong muốn, đó là nhận thức của một bộ phận CB, GV, NV chưa đầy đủ về công tác KĐCL giáo dục, năng lực của Hội đồng TĐG còn hạn chế, đội ngũ làm công tác KĐCL giáo dục còn yếu, CSVC trang thiết bị chưa đảm bảo, nguồn lực chưa đáp ứng… Qua đó làm hạn chế tỷ lệ các trường được kiểm tra công nhận đạt tiêu chuẩn CLGD.
Qua nghiên cứu, khảo sát thực trạng; Chương 2 của đề tài đã đi sâu phân tích, đánh giá thực trạng; chỉ ra những điểm mạnh, hạn chế, thời cơ và thách thức của hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục tại các trường tiểu học huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai. Thực trạng hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục tại các trường tiểu học huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai cho thấy hoạt động TĐG của các CSGD nói chung và các trường tiểu học nói riêng đã có nhiều khởi sắc. Hội đồng TĐG của các trường tiểu học đã có nhiều cố gắng, dành thời gian, công sức cũng như tài chính để đầu tư cho hoạt động TĐG và đã đạt được những kết quả nhất định.
Tuy nhiên, hoạt động TĐG của các trường tiểu học trên địa bàn huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai vẫn còn bộc lộ những hạn chế và khó khăn nhất định. Chính vì vậy, việc đề xuất và áp dụng các biện pháp quản lý hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai là rất cần thiết.
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ ĐÁNH GIÁ
TRONG KIỂM ĐỊNH CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
Ở CÁC TRƯỜNG TH HUYỆN CHƯ PĂH, TỈNH GIA LAI
3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và toàn diện
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính phù hợp, khả thi và hiệu quả
3.2. Các biện pháp quản lý hoạt động tự đánh giá trong kiểm định chất lượng giáo dục ở các trường tiểu học huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai
3.2.1. Nâng cao nhận thức của đội ngũ CBQL, GV, NV ở các trường tiểu học về hoạt động tự đánh giá trong KĐCL giáo dục
Triển khai đầy đủ và kịp thời đến CBQL, GV, NV các văn bản pháp quy, các quy định chung của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT, các cấp uỷ Đảng và chính quyền địa phương về hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục.
Thường xuyên tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa và tầm quan trọng của công tác KĐCL GD nói chung và hoạt động TĐG nói riêng đến CBQL, GV, NV, học sinh phụ huynh và mọi tầng lớp nhân dân.
Tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo, chuyên đề về hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục để CBQL, GV, NV có dịp tiếp cận, giao lưu học hỏi và nâng cao nhận thức về hoạt động này.
Thường xuyên kiểm tra, đánh giá mức độ nhận thức của đội ngũ để có kế hoạch bồi dưỡng tiếp theo; kịp thời khen thưởng những cá nhân hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao để khích lệ tinh thần mọi người.
Tổ chức cho CBQL, GV, NV làm công tác KĐCL giáo dục tham quan, học hỏi kinh nghiệm của những đơn vị đã triển khai thực hiện tốt hoạt động TĐG.
Công khai tiến độ thực hiện hoạt động TĐG và những nội dung có liên quan đến hoạt động này trên Website của nhà trường, tại các buổi họp phụ huynh học sinh.
3.2.2. Xây dựng kế hoạch công tác tự đánh giá trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học phù hợp và khả thi
Xây dựng kế hoạch cần cụ thể, phân công nhiệm vụ rõ ràng cho từng thành viên trong Hội đồng TĐG và nêu rõ trách nhiệm của các bộ phận liên quan.
Triển khai tập huấn nghiệp vụ TĐG cho hội đồng TĐG và CBQL, GV, NV.
Dự kiến các nguồn lực và thời điểm cần huy động, các thông tin minh chứng cần thu thập cho mỗi tiêu chí.
Xác định thời gian biểu cho từng hoạt động.
3.2.3. Bố trí nhân sự thích hợp để triển khai hiệu quả hoạt động tự đánh giá trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học
Đảm bảo đủ số lượng theo quy định, tránh tình trạng thừa hoặc thiếu nhân lực.
Đảm bảo sử dụng con người đúng với năng lực, am hiểu về KĐCL, đúng sở trường và nguyện vọng của họ.
Đảm bảo đúng theo yêu cầu của quá trình TĐG, đúng theo nhu cầu của Hội đồng TĐG.
Đảm bảo tính mềm dẻo và linh hoạt trong sử dụng nhân sự.
3.2.4. Chỉ đạo đảm bảo chất lượng công tác thu thập, xử lý, phân tích minh chứng, viết báo cáo tự đánh giá trong KĐCL giáo dục ở trường tiểu học
Chỉ đạo đảm bảo chất lượng công tác thu thập, xử lý, phân tích minh chứng, viết báo cáoTĐGtrong KĐCL giáo dục trường tiểu học bao gồm việc liênkết, tập hợp, hướng dẫn, điều hành, tác động đến các thành viên, các nhóm công tác thu thập, xử lý, phân tích minh chứng, viết báo cáoTĐG một cách nhanh nhất và hiệu quả nhất. Song cũng không quên động viên, khuyến khích họ hoàn thành tốt nhiệm vụ. Bên cạnh đó, cũng phải thường xuyên theo dõi, giám sát, ra quyết định điều chỉnh, sửa chữa kịp thời để giải quyết khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện hoạt động TĐG.
Chỉ đạo các thành viên Hội đồng TĐG thu thập, xử lý, phân tích minh chứng một cách khoa học, dễ tra cứu và không mã hóa trùng lặp minh chứng; minh chứng thu thập được phải có giá trị thuyết phục.
Chỉ đạo tổ thư kí đảm bảo quy trình, kỹ thuật viết báo cáo TĐG, dự thảo báo cáo, lấy ý kiến góp ý của các lực lượng trong và ngoài nhà trường để hoàn thiện báo cáo TĐG.
Công khai báo cáo TĐG với các cấp QLGD, CB, GV, NV, PHHS và toàn xã hội… bằng nhiều hình thức khác nhau.
3.2.5. Tăng cường kiểm tra, giám sát, khắc phục hạn chế nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tự đánh giá trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học
Kiểm tra, giám sát việc bố trí sắp xếp nhân sự, việc tập huấn bồi dưỡng đội ngũ, việc tuyên truyền nâng cao nhận thức về hoạt động TĐG của nhà trường.
Kiểm tra, giám sát tiến độ, mức độ thực hiện kế hoạch TĐG của các nhóm công tác, của từng thành viên Hội đồng TĐG và các bộ phận, cá nhân liên quan.
Kiểm tra việc chuẩn bị CSVC, nguồn lực và các điều kiện khác hỗ trợ, phục vụ cho hoạt động TĐG.
Kiểm tra tính phù hợp, khả thi của kế hoạch để kịp thời điều chỉnh; rà soát lại tính hợp lý của việc bố trí nhân sự và phân công nhiệm vụ, xem xét lại các nguồn lực để kịp thời bổ sung nhằm đảm bảo tiến độ thực hiện hoạt động TĐG.
Đưa ra những quyết định quản lý, các biện pháp điều chỉnh, uốn nắn những sai sót về thái độ, cách làm việc, xử lý những sai phạm, động viên khích lệ tinh thần để thúc đẩy tiến độ thực hiện công việc của các cá nhân và các nhóm công tác.
Khắc phục những hạn chế như: công tác triển khai thực hiện, nội dung đánh giá, lưu trữ hồ sơ, điều kiện CSVC… và rút ra bài học kinh nghiệm trong quá trình triển khai hoạt động TĐG.
3.2.6. Đảm bảo các điều kiện thuận lợi cho hoạt động tự đánh giá trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học
Đảm bảo số lượng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tham gia hoạt động TĐG, thuờng xuyên bồi dưỡng, tập huấn về KĐCL giáo dục và năng lực đánh giá trong KĐCL giáo dục. Xây dựng chế độ đãi ngộ phù hợp nhằm động viên đội ngũ tham gia hoạt động TĐG.
Tranh thủ các nguồn lực tài chính để phục vụ hoạt động TĐG một cách tốt nhất.
Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất đáp ứng kịp thời hoạt động TĐG.
Tranh thủ sự hỗ trợ của cộng đồng đối với hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục của nhà trường.
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
Các biện pháp có mối quan hệ biện chứng chặt chẽ với nhau, hỗ trợ, bổ sung cho nhau, là điều kiện thúc đẩy nhau tạo nên một chỉnh thể thống nhất cùng tác động đến quá trình quản lý hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai trong giai đoạn hiện nay. Chính vì vậy, để quản lý hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai đạt hiệu quả, không nên xem nhẹ bất kỳ biện pháp nào mà phải áp dụng đồng bộ và linh hoạt tất cả các biện pháp nêu trên theo điều kiện thực tế của ngành giáo dục và của địa phương, của các trường tiểu học huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai.
3.4. Khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất
3.4.1. Mục đích khảo nghiệm
3.4.4. Kết quả khảo nghiệm
Kết quả khảo nghiệm cho thấy, các biện pháp đã đề xuất đều được đánh giá là rất cần thiết và có tính khả thi cao, phải được áp dụng để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học đáp ứng bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng các CSGD phổ thông cần phải áp dụng đồng bộ các biện pháp đã đề xuất.
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận tại Chương 1, kết quả khảo sát, nghiên cứu thực tiễn QL hoạt động TĐG ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai tại Chương 2; căn cứ các nguyên tắc cơ bản để đề xuất các biện pháp QL, chúng tôi đề xuất 6 biện pháp QL hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục, góp phần nâng cao CLGD.
Các biện pháp được đề xuất tại Chương 3 đảm bảo tính thực tiễn, tính hiệu quả, tính kế thừa và phát triển, tính hệ thống và toàn diện, tính phù hợp và tính khả thi, đồng thời bao quát khá đầy đủ những thành tố của từng tiêu chuẩn đánh giá CLGD trường tiểu học. Kết quả khảo nghiệm thể hiện qua tất cả các biện pháp đề tài đề xuất đều có tính cấp thiết và khả thi rất cao. Các biện pháp được đề xuất có mối quan hệ hữu cơ, tác động lẫn nhau, đòi hỏi các nhà QLGD phải biết vận dụng linh hoạt và phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường. Để hoạt động TĐG mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục của nhà trường đòi hỏi các trường phải đảm bảo tốt điều kiện vật chất và tinh thần, có cơ chế hỗ trợ, khai thác tối đa các nguồn lực theo tiêu chuẩn đánh giá CLGD trường tiểu học. Đây sẽ là cơ sở tạo động lực mạnh mẽ cho hoạt động TĐG trong KĐCL ở các trường tiểu học tại huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai đạt hiệu quả cao hơn, góp phần nâng cao CLGD toàn diện của nhà trường trước yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục theo tinh thần Nghị quyết 29.
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. KẾT LUẬN
Qua nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục phổ thông; qua quá trình nghiên cứu, khảo sát thực trạng quản lý hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai; qua khảo sát thực tiễn quản lý hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai, trong thời gian qua Ban giám hiệu một số trường bước đầu đã nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục nhà trường. Tuy nhiên, còn nhiều trường chưa nhận thức đúng về KĐCL, chưa hiểu rõ bản chất, quy trình, cách triển khai tự đánh giá, chưa cập nhật thường xuyên, đầy đủ các văn bản chỉ đạo của các cấp có liên quan đến giáo dục để vận dụng trong quá trình triển khai nhiệm vụ. Vì vậy, việc thiết lập và áp dụng đồng bộ các biện pháp quản lý tác động đến quá trình tự đánh giá sẽ góp phần đảm bảo tiến độ, nâng cao hiệu quả của hoạt động tự đánh giá trong KĐCL giáo dục ở các trường tiểu học huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai hiện nay.
Kết quả khảo nghiệm cho thấy tất cả các biện pháp trên được đánh giá là rất cần thiết, phù hợp và có tính khả thi cao. Song để quản lý hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục đạt được hiệu quả cao, các trường cần triển khai áp dụng đồng bộ các biện pháp đã đề xuất.
2. KHUYẾN NGHỊ
2.1. Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo
– Triển khai tích hợp hoạt động KĐCL giáo dục và công nhận trường đạt chuẩn quốc gia tại các cơ sở giáo dục bằng việc ban hành Thông tư quy định về KĐCL giáo dục và công nhận đạt chuẩn quốc gia đối với trường tiểu học cho phù hợp với thực tế.
– Phối hợp với Bộ Tài chính ban hành Thông tư hướng dẫn chi, thu cho công tác TĐG trong KĐCL giáo dục.
2.2. Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo
– Tăng cường tổ chức bồi dưỡng, tập huấn công tác TĐG cho đội ngũ CBQL, GV, NV các cơ sở giáo dục; thường xuyên tổ chức các hội nghị, hội thảo chuyên đề KĐCL giáo dục nhằm nâng cao nhận thức và năng lực cho thành viên Hội đồng TĐG ở các trường.
– Tăng cường công tác chỉ đạo, kiểm tra, giám sát công tác triển khai, cải tiến chất lượng tự đánh giá, coi đó là khâu đột phá để nâng cao chất lượng dạy và học của các nhà trường.
– Cử chuyên gia hỗ trợ công tác TĐG trong KĐCL giáo dục cho các trường khi cần thiết.
– Hàng năm gắn công tác thi đua, đánh giá danh hiệu các nhà trường với KĐCL giáo dục.
2.3. Đối với các trường tiểu học
– Tiếp tục tuyên truyền nâng cao nhận thức cho đội ngũ CBQL, GV, NV về hoạt động TĐG trong KĐCL giáo dục.
– Tăng cường công tác bồi dưỡng, tập huấn nâng cao năng lực TĐG cho đội ngũ, cử cán bộ tham gia các khoá học chuyên sâu về KĐCL giáo dục.
– Hàng năm dành kinh phí cho công tác tự đánh giá trong KĐCL giáo dục khi xây dựng kế hoạch chi tiêu nội bộ.
– Để nhà trường có chất lượng giáo dục theo yêu cầu và bền vững, giải pháp mang tính lâu dài là phải xây dựng văn hóa chất lượng giáo dục trong nhà trường./.
E:\DỮ LIỆU COP CỦA CHỊ YẾN\DAI HOC DA NANG\GIAO DUC HOC\K34 KON TUM\K34 Kon Tum Sau BV\R.Nguyễn Trọng Ngoạn
